<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Lata 1939 - 1947 Informacje

  • Pod komendą "Gozdawy" 1 VIII - 4 X 1944 r.
  • 3 Berliński Pułk Piechoty nazwiska A - J
  • 3 Berliński Pułk Piechoty nazwiska K - P
  • 3 Berliński Pułk Piechoty nazwiska R - Ż
  • Sturmwind - Wicher
  • 18 Kołobrzeski Pułk Piechoty
  • 22 Pułk Artylerii Lekkiej
  • 36 Łużycki Pułk Piechoty
  • 5 Kołobrzeski Pułk Piechoty
  • 38 Pułk Artylerii Lekkiej
  • 49 Pułk Piechoty
  • AK Lwów - wycinek południowo-wschodni
  • Płońsk i Ziemia Płońska w walce z dwoma okupantami 1939 – 1956
  • 2 Berliński Pułk Piechoty nazwiska A - J
  • 2 Berliński Pułk Piechoty nazwiska K - O
  • 2 Berliński Pułk Piechoty nazwiska P - Ż
  • Kołobrzeg - marzec 1945
  • 29 Pułk Piechoty
  • 32 Budziszyński Pułk Piechoty
  • 1 Brygada Artylerii Armat
  • 26 Drezdeński Pułk Piechoty nazwiska A - N
  • 26 Drezdeński Pułk Piechoty nazwiska O - Ż
  • 40 Pułk Artylerii Lekkiej
  • Ludobójstwo w województwie tarnopolskim
  • 15 Pułk Piechoty
  • Tajne nauczanie w powiecie koneckim
  • 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty nazwiska A - J
  • 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty nazwiska K - O
  • 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty nazwiska P - Ż
  • 17 Pułk Piechoty
  • 37 Pułk Piechoty
  • 25 Pułk Piechoty
  • Bataliony Chłopskie na Rzeszowszczyźnie
  • 9 "Drezdeńska" Dywizja Piechoty
  • Powiat rypiński 1939 - 45
  • 4 brygada artylerii przeciwpancernej
  • 34 Budziszyński Pułk Piechoty
  • 11 Pułk Piechoty
  • Polegli w walce z UPA
  • 37 Pułk Artylerii Lekkiej
  • Kaźń profesorów lwowskich - lipiec 1941
  • Miejsca pamięci narodowej - Janowiec Wielkopolski
  • 28 Pułk Piechoty
  • Suwalszczyzna 1939 - 44 Nazwiska A - Ł
  • Suwalszczyzna 1939 - 44 Nazwiska M - Ż


  • Płońsk i Ziemia Płońska w walce
    z dwoma okupantami 1939 – 1956



    We wspaniałym opracowaniu pt. „Płońsk i Ziemia Płońska w walce z dwoma okupantami 1939 – 1956”, praca zbiorowa pod redakcją Witolda Grzebskiego, wydana w 1998 r. przez Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, współfinansowana przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Radę Ochrony Walki i Męczeństwa oraz Ministerstwo Obrony Narodowej, znajdziecie Państwo kompleksowe opracowanie przedstawiające zarys genezy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenie Wojskowego oraz ich działalność na terenie ówczesnego powiatu płońskiego i na terenach do niego przyległych w latach 1939 – 1956.

     

    Poniżej przedstawiam indeks nazwisk zamieszczonych w książce z jednoczesną prośbą do Czytelników o uzupełnienie informacji książkowej i nadsyłanie krótkich notek biograficznych, zdjęć, wspomnień o osobach tak aktywnie wspierających walkę z oboma okupantami  (będę zamieszczał notatki pod główną listą )

     

    Lista zawiera 653 osoby - uzupełniona o 8 kolejnych biografii przez Pana Tadeusza Łaszczewskiego: 

    Adamiak Władysław

    Adamkiewicz Bonifacy

    Adamska Agnieszka

    Adamski Stanisław

    Ajzenman vel Kaniewski Julian "Lew"

    Aleksandrowicz Zygmunt


    Antoszkiewicz Feliks
      Piotr[1920-?], żołnierz ZWZ/AK

    Ur. w 1920, syn Kazimierza. Mieszkał w Nowym Mieście pow. Płońsk. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Płońsk. Zatrudniony oficjalnie w urzędzie gminnym w Nowym Mieście. W wyniku „wsypy” został aresztowany 23 II 1943 przez żandarmerię niemiecką. Początkowo więziony w Płońsku potem w siedzibie gestapo w Nowym Dworze, gdzie przeszedł okrutne śledztwo. Ponieważ gestapo nie miało przeciwko niemu materiałów obciążających a w śledztwie nie przyznał się do działalności konspiracyjnej został latem 1943 został wysłany do obozu koncentracyjnego. Okupację przeżył. Po wojnie zeznawał w sprawie F. Klimkiewicza „Żuka”

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Antoszkiewicz Kazimierz

    Antoszkiewicz-Gorecka Zofia "Mimoza"

    Archutowski Feliks

    Archutowski Jan

    Archutowski Tadeusz


    Arciszewski Tomasz
     [1877-1955], polityk, legionista ps.„Stanisław”, działacz socjalistyczny, premier RP na uchodźstwie /1944-1947/

    Ur. 04 XI 1877 w Sierzchowach pow. Rawa Mazowiecka, syn Mikołaja i Heleny z Młynarskich. Uczył się w szkole elementarnej w Lubani i Radomiu, gdzie odbywał praktyki w warsztatach metalowych. Od 1894 pracował jako ślusarz w fabryce W. Fitzner i K. Gamper w Sosnowcu, a po zwolnieniu za organizowanie strajku pracuje w hucie „Katarzyna. Od 1896 w PPS. Był współorganizatorem pierwszej demonstracji pierwszomajowej w 1898 w Zagłębiu Dąbrowskim. Zagrożony aresztowaniem jesienią 1898 wyjechał do Londynu, potem przebywał w Bremie, gdzie działał w Związku Zagranicznym Socjalistów Polskich. W 1900 powraca do kraju z zadaniem odbudowania rozbitej aresztowaniami zagłębiowskiej PPS. Podejmuje wówczas pracę w Niwce. W VIII 1900 w związku z strajkiem w fabryce zostaje aresztowany i przez okres 4 miesięcy był więziony w Piotrkowie Tryb., a potem zesłany pod nadzór policyjny do Radzanowa. W I 1901 bez zgody władz wyjechał w sprawach partyjnych do Zagłębia, co spowodowało, że został aresztowany i skazany na karę 8 miesięcy więzienia i 2 lata nadzoru policyjnego. Po zwolnieniu z więzienia w 1903 powraca do Sosnowca i wznawia działalność partyjną. W 10904 przechodzi na stopę nielegalną. Działa w Częstochowie i Łodzi. Od końca 1904 kierował Łódzkim OKR. Prowadził przez kilka miesięcy pracę partyjna w Siedlcach, Mińsku Maz., Sokołowie Podlaskim i Węgrowie. Następnie wyjechał do Krakowa, potem do Lwowa, gdzie pracował w fabryce Lubomirskiego. Wezwany do Warszawy gdzie odbudowywał OB. Wszedł w skład Oddziału Bojowego. Brał udział w wielu akcjach bojowych. Następnie ponownie w Lwowie, gdzie tworzył ZWC. W IV 1911 wystąpił z Wydziału Bojowego. Związał się wtedy z grupą opozycyjną F. Perla, wstępuje do PPS – Opozycji i wszedł w skład jej Komisji Centralnej.
    W latach 1911-1912 pracuje jako monter we Lwowie, Borysławiu, Stanisławowie i Zaleszczykach. Po wybuchu wojny ponownie w PPS i był członkiem CKR do 1919.
    Od 06 VIII 1914 służył w Oddziale J. Piłsudskiego, Piłsudskiego następnie w 1 pp Leg. /ps. „Stanisław”/. Był m. in. z-cą d-cy oddziału wywiadowczego. 09 X 1914 mianowany ppor. Po likwidacji oddziału latem 1915 skierowany do prac politycznych na terenach opuszczonych przez wojska rosyjskie. Organizował PPS, POW i związki zawodowe w Zagłębiu Dąbrowskim, Warszawie, Piotrkowie Tryb., Częstochowie, Łodzi, Lublinie i Radomiu. W 1916 wybrano go radnym m. Warszawy. Od 1916 jako przewodniczący Związku Zawodowego Metalowców organizował Komisję Centralną Zw. Zawodowych i do 25 III 1919 był jej przewodniczącym. W latach 1916-1918 redagował i wydawał „Związkowca” oraz „Jedność Robotniczą /organ PPS/. Z ramienia CKR w 1918 tworzył Pogotowie Bojowe PPS. W 1918 zostaje wysłany przez CKW PPS do Rosji. Po powrocie 07 XI 1918 zostaje ministrem Pracy i Opieki społecznej w rządzie lubelskim I. Daszyńskiego. W okresie od 17 XI 1918 do 16 I 1919 był ministrem Poczt i Telegrafów w gabinecie J. Moraczewskiego.
    W 1920 współorganizował Robotniczy Komitet Obrony niepodległości. Uczestniczył w organizowaniu dywersji na tyłach nacierającej na Warszawę Armii Czerwonej.
    W latach 1919-1935 był posłem na Sejm RP z listy PPS. Jednocześnie od 1919do 1934 i 1938-1939 był radnym m. st. Warszawy. Działał w Związku Legionistów Polskich, gdzie w latach 1922-1924 był członkiem Zarządu Głównego. Członek Komisji Krzyża i Medalu Niepodległości. W latach 1919-1939 był członkiem Rady Naczelnej PPS. Był twórcą Robotniczego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci i w latach 1920-1939 był przewodniczącym jego Zarządu Głównego.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 brał udział w organizacji obrony Warszawy. Po przejściu do konspiracji wyznaczony w skład trójki kierowniczej. Od X 1939 do VII 1944 z ramienia trójki kierowniczej PPS-WRN zajmował się organizacją cywilną. Od9 I 1944 został członkiem utworzonej Rady Jedności Narodowej. Desygnowany przez RJN na stanowisko następcy prezydenta RP. W nocy z 25/26 VII 1944 w ramach operacji „Most III” odleciał samolotem z kraju przez Kair do Wlk. Brytanii. W okresie od 29 XI 1944 do 02 VII 1947 był premierem i ministrem Pracy i Opieki Społecznej.  Jednocześnie od VIII 1944 do IV 1947 zastępcą prezydenta RP. Odwołany z tej funkcji w IV 1947. Po odwołaniu z funkcji z-cy prezydenta RP w VII 1947 poddał się z rządem do dymisji. 20 XII 1949  stanął na czele utworzonej w Londynie 20 XII 1947 Rady Politycznej. W czasie konfliktu prezydenta A. Zaleskiego z gen. W. Andersen opowiedział się po stronie gen. W. Andersa. Po utworzeniu w 1954 Tymczasowej Rady Jedności Narodu wszedł w jej skład. Wraz z gen. W. Andersen i E. Raczyńskim był członkiem Rady Trzech TRJN. Przewodniczył także Centralnemu komitetowi Zagranicznemu PPS.
    Zmarł 20 XI 1955 w Londynie. Pochowany na cmentarzu Brompton.
    Odznaczony: VM kl. 5, KN z M, KW.
    Żonaty z Melanią z Zientków Sidorowiczową. Miał dwóch synów.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Artymiuk Tomasz

    Babecki Stanisław

    Badelski Zbigniew


    Banasik Bronisław "Stefan"  [1894-1979], oficer sł. st. piech. WP, kpt. [1938], w konspiracji NOW/AK/NZW, mjr/ppłk/płk, ps. „Stefan”, „Zrąb”
            Ur. 2 VIII 1894 w Warszawie, syn Mikołaja i Agnieszki z d. Maślaczyńska. Od XI 1918 w WP. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie w 1921 zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. Długoletni oficer 70 pp w Pleszewie. W latach trzydziestych przeniesiony do Korpusu Oficerów Administracji Wojskowej. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. adm. 19 III 1938.Do lata 1939 był oficerem administracyjno-materiałowym w pułku radiotelegraficznym w Warszawie. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939.
    Od jesieni 1939 czynny w konspiracji Narodowej Organizacji Wojskowej /NOW/. W latach 1940-1941 szef uzbrojenia w KG NOW, następnie 1942-1942 szef personalny KG NOW, potem szef sztabu części NOW scalonej z AK. W Powstaniu Warszawskim VIII – X 1944 szef sztabu 10 DP AK. Po upadku powstania od X 1944 w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagu w Murnau.
    Po odzyskaniu wolności w 1945 powrócił do Kraju. Podejmuje działalność konspiracyjną w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Na początku I 1946 spotkał się z nim Włodzimierz Marszewski, który w obecności kuriera Jana Kaima „Filipa” i płk Władysława Owoca „Fruktus” zaproponował mu objęcie stanowiska k-dta głównego NZW, na co wyraził zgodę. Na początku III 1946 w obecności członków KG NZW W. Marszewski przekazał mu funkcję k-dta głównego NZW, która kierował do I 1948.
    Mieszkał w tym czasie przy ul. Długiej nr 29 w Warszawie. Oficjalnie pracował jako urzędnik.
    Zatrzymany przez UB 14 I 1948 w Warszawie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 19 I 1948 Naczelna Prokuratura Wojskowa, nr sprawy Pn 87/48. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 13 XI 1948, nr akt Sr 1268/48 został skazany na trzykrotną karę śmierci z art. 86 § 2 KKWP, art. 1 Dekretu o Ochronie Państwa z 13 VI 1946. WSR Warszawa przewodniczył znany oprawca sądowy żołnierzy konspiracji niepodległościowej kpt. z. Furtak.
    Decyzją B. Bieruta z 4 II 1949 karę śmierci zamieniono mu na dożywotnie więzienie.
    Więziony na Mokotowie, a od 12 III 1949 w Centralnym Więzieniu Karnym w Rawiczu.
    17 IX 1954 transport do ZK Potulice.
    Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 15 VI 1956 udzielono mu ze względów zdrowotnych przerwy w odbywaniu kary od 16 VI 1956 do 16 XII 1956. Zwolniony na przerwę 16 VI 1956.
    Postanowieniem Zgromadzenia Sędziów NSW w Warszawie z 27 V 1957 nr ZG. Og. 288/57 wyrok złagodzono mu do 12 lat więzienia , a następnie na podstawie amnestii darowano resztę kary.
    Po odzyskaniu wolności mieszkał w Przemkowie pow. Szprotawa, gdzie przez wiele lat pracował jako kierownik kina. W latach późniejszych przeniósł się do Warszawy, gdzie zmarł 19 III 1979.
    Jego syn Zdzisław poległ w Powstaniu Warszawskim.
    Pośmiertnie 27 IV 1993 został odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Banaszewski Henryk [1920-?], żołnierz NSZ/NZW, ps. „Brat”, więzień polityczny PRL.

    Ur. 20 V 1920 we wsi Polka Raciąż pow. Sierpc, syn Juliana i Marii z Sołtyńskich. W latach 1927-1931 uczęszczał do 4 klasowej szkoły powszechnej. Po wojnie mieszkał w Raciążu. Był właścicielem piwiarni.
    Czynny w konspiracji niepodległościowej NSZ, potem NZW na terenie pow. Sierpc, gdzie pełnił funkcję łącznika. Aresztowany przez UB 14 X 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa na sesji wyjazdowej w Raciążu, sygn. akt Sr 136/48 w dniu 09 XI 1948 skazany na karę 14 lat więzienia.
    Sadzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Aleksander Golubski i Józef Balcerek jako ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.
    Po 1990 członek Związku więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Barańczuk

    Barciński Tadeusz

    Barciński Witold "Wicher"

    Bartczak Jan


    Benicki Czesław "Komar" Ignacy [1904-1982], oficer sł. st. piechoty WP, por. [ 1938], w konspiracji ZWZ-AK, kpt. [1943], mjr [1945], ps. „Brzózka”, Chochlik”, „Komar”, „Życica”. Więzień UB,
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego Ciechanów – Podokręg Północne Mazowsze AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 14 I 1904r. w Garwolinie jako syn Piotra / właściciela stolarni/ i Józefy z d. Dobrowolskiej. Uczy się zawodu stolarza w zakładzie swego ojca, gdzie pracuje do czasu powołania do służby wojskowej. Jednocześnie uczył się w szkole zawodowej. W latach 1925-1927 odbywa służbę wojskową w 36 pp w Warszawie. Ukończył szkołę podoficerską przy 36 pp. Od 1927r. pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer nadterminowy potem zawodowy. Awansowany kolejno di stopnia kpr., plut. Kształci się w gimnazjum w Warszawie uzyskując w 1932r. maturę. Od IX 1932r. do VIII 1934r. w Szkole Podchorążych dla Podoficerów w Bydgoszczy. Awansowany po ukończeniu podchorążówki do stopnia ppor. sł. st. piechoty ze starszeństwem 15 VIII 1934r. Początkowo w macierzystym 36 pp. Po ukończeniu kursu specjalistycznego w zakresie saperstwa w Modlinie, zostaje przeniesiony do 13 pp w Pułtusku na stanowisko d-cy plutonu pionierów. Do stopnia por. sł. st. saperów awansowany 19 III 1938r. W szeregach 13 pp brał udział w kampanii wrześniowej 1939r. Walczy z wrogiem w rejonie Pułtuska potem Mławą i w obronie Modlina i Nowego Dworu. Po kapitulacji Modlina w niewoli niemieckiej. Przebywa w obozie jenieckim w Działdowie, skąd zostaje zwolniony w X 1939r. zgodnie z zawartą umową kapitulacyjną. Powraca w dniu 25 X 1939r. do rodzinnego Garwolina. Już od listopada 1939r. rozpoczął prace konspiracyjną. Organizuje na terenie Garwolina organizację konspiracyjną w skład, której weszli przeważnie byli wojskowi. W końcu listopada 1939r. wprowadza swą grupę do organizacji Związku Odrodzonej Polski, gdzie jest dowódcą pionu wojskowego. W grudniu 1939r.podporządkował pion wojskowy ZOP, d-cy SZP na powiat garwoliński por. sł. st. sap. Zygmuntowi Żebrackiemu ps. „Żelan”. W tym okresie czasu Obwód Garwolin ZWZ organizacyjnie należał do Okręgu Lublin ZWZ.
    Cz. B. objął jedną z ważniejszych funkcji w sztabie obwodu, pełni funkcje szefa referatu I organizacyjnego. Znajomość terenu i ludzi tu zamieszkałych wydatnie pomaga mu na organizowanie struktur placówek terenowych siatki konspiracyjnej. Po przekazaniu w 1940r. funkcji szefa referatu I Czesławowi Jaworskiemu ps. „Lipa” pełni do III 1943 z-ca k-dta obwodu i szefa referatu III /wyszkolenia/. Dodatkowo organizator i k-dt rejonu V Miastków. W okresie XI 1941 – III 1943 czynny jako redaktor pisma konspiracyjnego „Szturmowiec” poświęconego sprawom szkoleniowym dla niższych dowódców.
    Ten niezwykle aktywny konspirator zostaje awansowany do stopnia kpt. sł. st. 19 III 1943r. przez KG AK. W marcu 1943 otrzymuje nominację na dowódcę obwodowego oddziału partyzanckiego, który organizował od podstaw. Oddział działa pod krypt. OP Chochlik, nazwany od ps. d-cy. Dowodzi wieloma akcjami zbrojnymi przeciwko siłom okupanta.
    W dniu 6 września 1943r. z ramienia K.O. AK w lesie w okolicach Stawian przeprowadzał inspekcję Szkoły Podoficerskiej Rez. Piechoty. Kilkuosobowy oddział AK, bez broni został otoczony przez żandarmów niemieckich. Aresztowany Cz. Benicki nierozpoznany, zostaje uwięziony w areszcie policji granatowej w Garwolinie, gdzie go zidentyfikował agent niemiecki. W związku z tym przekazany do dyspozycji Gestapo w Warszawie gdzie miał być przewieziony. W wyniku przeprowadzonej w dniu 9 września 1943r. akcji oddziału „Kedywu” Obwodu AK Garwolin dowodzonego przez ppor. Stefana Gorę ps. „Wilczek” AK zostaje uwolniony. Zagrożony aresztowaniem, przeniesiony na teren Podokręgu Północ AK – Obszar Warszawski AK. W X 1943 mianowany na stanowisko k-dta III Inspektoratu Rejonowego AK krypt. „B” Ciechanów w skład, którego w tym czasie wchodziły obwody: Ciechanów, Działdowo i Mława. W lutym 1944r. w efekcie przeprowadzonej reorganizacji kieruje inspektoratem „B” w skład, którego wchodzą obwody: Ciechanów, Płońsk i Pułtusk. Prowadził rozmowy scaleniowe z BCh. Od grudnia 1944r. po kolejnej reorganizacji dowodzi inspektoratem I „BR” – obwody Ciechanów, Płońsk, Pułtusk, Przasnysz i Maków. Na początku stycznia 1945r. przekazał funkcje inspektora ppor. L. Krupińskiemu ps. „Korwin”, „Okrzeja”, „Szczerba”. Następnie przeniesiony na stanowisko zastępcy k-dta podokręgu. Awansowany do stopnia mjr sł. st. przez KG AK ze starszeństwem 1 I 1945r. Po rozwiązaniu AK w styczniu 1945r. przebywa jeszcze przez pewien okres na podległym terenie, potem powraca do Garwolina. Jednak znany na tym terenie jako przedwojenny oficer WP i oficer AK znalazł się w zainteresowaniu się miejscowego UB. Zagrożony aresztowaniem ukrywa się. W końcu wytropiony i aresztowany przez ubowców z PUBP Garwolin. Przewieziony do aresztu UB w Warszawie przy ul. Cyryla i Metodego. Przeszedł ciężkie śledztwo połączone z torturami. Zwolniony przed rozprawą sądową we wrześniu 1945r. w związku z akcją ujawnieniową płk „Radosława”. Po powrocie do Garwolina był szykanowany i inwigilowany przez UB. Nie mógł uzyskać żadnej pracy. W końcu zmuszony przez ubowców do wyjazdu z terenu Garwolina. Wyjechał do Małopolski i osiedla się w Skawinie k/Krakowa. Podjął tu pracę zawodową na podrzędnym stanowisku. W okresie późniejszym pracował jako urzędnik w jednym z zakładów w Skawinie.
    Za działalność niepodległościową był odznaczony m.in. KW. SKZ z M, Medalem Wojska. Żonaty z Marią ps. „Marysia” – żołnierzem AK.
    Zmarł w dniu 12 czerwca 1982r. w Skawinie i pochowany na miejscowym cmentarzu parafialnym.
    W konspiracji uczestniczyła jego cała rodzina. Siostra Marta i Helena zostały zamordowane przez Niemców. Brat Henryk ps. „Bolesław” czynny w konspiracji ZWZ-AK przez całą okupację.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Beyga Edward "Ali"
    ur. 12 IX 1913.Absolwent SPP w Komorowie, ppor. sł. st. piech. 15 X 1936. Służba w 25 pp w Piotrkowie Tryb., d-ca plutonu. W kampanii wrześniowej 1939 d-ca oddziału zwiadowczego 25 pp.Ranny w podczas walk w rejonie Częstochowy. Podczas okupacji niemieckiej przebywał na terenie pow. płońskiego, gdzie organizował zręby konspiracji ZWZ. Od III 1940 do V 1942 k-dt Obwodu ZWZ/AK Płońsk. W 1941 zorganizował sztab obwodu.Zdekonspirowany i odwołany z funkcji w V 1942. Przeniesiony na inny teren.W ZWZ/AK ps. "Ali" Dalsze losy n/n (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Biedrzycki Zdzisław  [1925-?], żołnierz NOW/AK/NZW, ps. „Blady”, „Krystek”, „Nieugięty”, „Zdzisiek”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 09 IV 1925 w Płocku, syn Antoniego i Janiny z Borowskich. Uczęszczał w latach 1932-1936 do szkoły powszechnej, potem w latach 1936-1939 do gimnazjum w Płocku, gdzie ukończył do wybuchu II wojny światowej 3 klasy.
    W okresie okupacji niemieckiej żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej, potem żołnierz AK w Obwodzie Płock. Był członkiem oddziału dowodzonego przez S. Bronarskiego „Liść”. Uczestnik akcji „Antyk”. Po wkroczeniu sowietów czynny w konspiracji NSZ, potem NZW. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Szczecina, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Małachowskiego. Pracował jako urzędnik. Aresztowany przez UB 10 XI 1948 i uwięziony.
    WSR w Warszawie w składzie: Zygmunt Wizelberg– przewodniczący oraz Kazimierz Sikor i Feliks Karwacki- ławnicy skazał go 28 IX 1950 na karę łączną dożywotniego więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Bieniek Jan

    Bieżuński Józef "Błyskawica"


    Biliński Jan "Podkowa"
       [1903-?], „Podkowa”

    Ur. 01 XI 1903. Syn Jana. Podczas okupacji niemieckiej od XII 1941 do XI 1942 czynny w organizacji niepodległościowej o nazwie Tajna Armia Polska /TAP/, gdzie pełnił funkcję z-cy k-dta TAP na pow. płoński. Następnie od XI 1942 działa w strukturach Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie także pełni funkcję z-cy k-dta powiatu Płońsk NSZ. Mieszkał w Nowym Mieście. Aktywny w działaniu. Oficjalnie pracował okresowo w młynie w m. Czerne. W połowie XI 1943 aresztowany przez Niemców prewencyjnie wraz z kilkunastoma mieszkańcami Nowego Miasta i osadzony w obozie w Pomiechówku, skąd został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen. Obóz przeżył. Latem 1945 powraca z Austrii do domu.
    Nie żyje.
    Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Biliński Stanisław "Szary"

    Biliński Szczepan

    Błażejewski

    Bober Henryk


    Bobrowski Władysław
      [1918-1994], podoficer sł. st.WP, kpr.[1938], w konspiracji ZWZ/AK/ROAK-DSZ/KWP, sierż./ppor. cz. w. [1944], ps. „Jacek”, „Śmierć”, „Wiktor”, „Zbyszek”. Kmdt Obwodu Wieluń ROAK-DSZ IV-V 1945. Okręg Łódzki ROAK-DSZ. Kmdt Obwodu Sieradz KWP IX 1945 - VII 1946.

          Ur. 14 VII 1918 w Turbingen /Niemcy/, syn Wawrzyńca i Władysławy z d. Jarosławskiej. Urodził się w Niemczech, gdzie jego rodzice od 1912 pracowali w majątku ziemskim i tam zastała I wojna światowa. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości rodzina Bobrowskich powraca na początku 1919 do Polski i osiedla się we wsi Wągłczew gmina Wróblew pow. sieradzki. W latach 1925-1930 uczęszcza do szkoły powszechnej w Wągłczewie, potem do szkoły powszechnej w w Gruszczycach, ktorą ukończył w 1932. Wstępuje do Katolickiego Stowarzyszenia młodzieży /Kutrzeba/ w ramach, którego ukończył kurs WF i zostaje instruktorem WF. Ukończył w systemie korespondencyjnym kurs kreśleń technicznych inż. Gajewskiego, a także kurs handlowy Teresy Sekułowskiej z Warszawy.05 IV 1937 na ochotnika wstępuje do WP. Otrzymał przydział do 31 pp w Sieradzu., skąd po przeszkoleniu rekruckim , we IX 1937 otrzymuje przydzial do Podoficerskiej Szkoły Łączności w Twierdzy Brzeskiej. Po ukończeniu szkoły 15 II 1938 powraca do 31 pp. 14 VII 1938 awansowany do stopnia kaprala i pozostaje w wojsku jako podoficer nadterminowy. W VIII 1938 przeniesiony do 25 pp w Piotrkowie Trybunalskim z miejscem postoju w Częstochowie-Zawodzie. W szeregach 25 pp odbywa kampanię wrześniową 1939. Bierze udział w walkach z wrogiem w składzie plutonu łączności II batalionu 25 pp. Uczestniczy w walkach 2 IX 1939 w rejonie Kawodrzy Dolnej, potem w walkach odwrotowych w kierunku Janowa, Złotego Potoku, przez Włoszczowę, Lublin, Chełm. Podczas walk w rejonie Tomaszowa Lub. zostaje ranny i umieszczony w szpitalu wojskowym w Zamościu, gdzie przebywa do 10 XI 1939. Po zwolnieniu z szpitala powraca do Wągłczewa i zamieszkał w rodzinnym domu. W III 1940 zostaje zaprzysiężony do ZWZ przez ppor. sł. st. piech. Marcina Stacheckiego „Colliba”, który z dniem 01 VI 1940 mianował go k-dtem ZWZ na gminę Wróblew. Awansowany do stopnia plut. sł. st. W V 1941 obejmuje funkcję k-dta Rejonu IV ZWZ Warta, którym dowodzi do VIII 1941. W końcu VIII 1941 zostaje przeniesiony do służby wywiadowczo-dywersyjnej. Zatrudniony zostaje w grupie budowlanej wykonującej prace na poligonie wojskowym w okolicach wsi Monika k/Sieradza. Zajmuje się zbieraniem informacji wywiadowczych przez do lata 1942. Ostrzeżony, że zainteresował się jego osobą kontrwywiad niemiecki porzuca pracę na poligonie i ukrywa się. W tem sposób unika aresztowania. Skierowano go wówczas na Centralny Kurs Kurs Dywersyjny w Warszawie, który ukończył w XI 1942. W tym czasie gestapo aresztowało jego ojca, którego torturowano by dowiedzieć się gdzie przebywa jego syn Władysław. W II 1943 ojciec, żołnierz AK ps. „Busz” został zamordowany w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu.
    Poszukiwany przez gestapo i zagrożony aresztowaniem na terenie Obwodu AK Sieradz zostaje przeniesiony na teren Obwodu AK Wieluń, gdzie zajmuje się szkoleniem żołnierzy dywersji AK. W IV 1943 k-nt Inspektoratu Rejonowego Sieradzko-Wieluńskiego AK por./kpt. M. Stachecki „Górnik” powierzył mu funkcję szefa łączności operacyjnej inspektoratu. Operatywny w działaniu organizuje służbe łączności inspektoratu oraz bazy łączności. Po aresztowaniu w V 1943 „Górnika” należy do grona bliskich współpracowników nowego inspektora por. rez. Stefana Budy „Andrzej”. W VIII 1944 zostaje awansowany do stopnia ppor. cz. w. W XI 1944 dodatkowo pełni funkcję adiutanta kpt. Franciszka Nowińskiego „Wojciech”, który po aresztowaniu w XI 1944 kpt. S. Budy objął funkcję inspektora. Dzięki jego aktywnej pracy konspiracyjnej w XII 1944 zostaje przywrócona stabilizacja w inspektoracie i podległych obwodach. Po wkroczeniu A. Cz. na teren obwodu w I 1945 powraca do domu rodzinnego, gdzie mieszkala samotnie jego matk.
    W dniu 11 II 1945 zawarł związek małżeński z Janiną z d. Meksa – łączniczką AK. Zgłosił się do WKR jako b. podoficer zawodowy WP. Zataił wówczas swój stopień oficerski z AK.Do wojska go jednak nie powołano. Wyjechał z żoną do Łodzi, gdzie zamieszkał i podjął pracę. Nawiązał kontakty z mjr Adamem Trybusem „Gaj”, którego skontaktował z kpt. sł. st. F. Nowińskim „Wojciechem” k-dtem Inspektoratu AK Sieradz-Wieluń. Po spotkaniu z Trybusem, F. Nowiński podporządkował mu się w ramach ROAK i podjął działalność organizacyjną. Kpt. „Wojciech” w III 1945 mianował i upoważnił W. B. do utworzenia Komendy Obwodu ROAK w Wieluniu.W okresie od III –V 1945 pełni jako p. o. funkcję k-dta obwodu Wieluń AK w likwidacji, potem ROAK.Jednak poszukiwany przez UB, zagrożony aresztowaniem w V 1945 wyjechał do Łodzi, gdzie zamieszkał z żoną. W VIII 1945 wchodzi w skład komisji likwidacyjnej ds. b. AK dot. b. Inspektoratu AK Sieradz-Wieluń mającej swą siedzibę w Sieradzu. Jesienią 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w ramach Konspiracyjnego Wojska Polskiego, którego k-dt jest kpt. Zbigniew Sojczyński „Warszyc”, z którego rąk otrzymał nominację na stanowisko k-dta Obwodu KWP Sieradz. Prowadzi aktywną działalność konspiracyjną, organizuje struktury KWP na podległym terenie. Oficjalnie pracuje jako kierownik Spółdzielni Spożywców „Społem”. 06 VII 1946 zostaje aresztowany przez funkcj. Informacji Wojskowej i uwięziony w lochach WUBP w Łodzi, gdzie zostaje poddany bestialskim przesłuchaniom. W XII 1946 zostaje dołączony do sprawy kpt., „Warszyca”, która toczy się przed WSR w Łodzi – przeciwko dowództwu, KWP. Wyrokiem WSR Łódź w składzie: ppłk Bronisław Bochnio – przewodniczący, kpt. Piotr Adamowski – członek sądu, mjr Leonard Kroze - ławnik i por. Roman Dyhdalewicz – sekretarz z udziałem mjr Kazimierza Grafa – przedstawiciela Naczelnej Prokuratury wojskowej i prokuratora mjr Czesława Łapińskiego z 17 XII 1946, sygnatura akt Sr 786/46 zostaje skazany na karę śmierci. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 28 I 1947 wyrok zostaje utrzymany w mocy. Decyzją B. Bieruta z 12 II 1947 karę śmierci zmieniono mu na bezterminowe więzienie, a 19 II 1947 zmieniono mu karę na 15 lat więzienia.
    Więziony po procesie w ZK Łódź przy ul. Sterlinga, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 26 VI 1947. Początek kary 06 VII 1946, upływ kary 06 VII 1961. Jako żołnierz konspiracji niepodległościowej antykomunistycznej był w więzieniu prześladowany prze personel więzienny. Należał do grupy więźniów antypaństwowych odbywających karę w najgorszych warunkach. Nabawił się wielu chorób i doznał urazów psychicznych.
    Zwolniony w V 1956 z więzienia na podstawie amnestii z 27 IV 1956 w ciężkim stanie zdrowia. Zamieszkał wówczas we Wrocławiu. Podjął pracę zawodową w zakładach remontowych PKS., później przesunięty do służby rewizyjnej w Dyrekcji PKS, gdzie pracował do przejścia na emeryturę 04 VII 1978.
    Zbierał materiały i opracował swe wspomnienia z pracy konspiracyjnej.
    Zmarł we Wrocławiu 28 III 1994. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Wągłczewie.
    Miał syna Jacka, który ukończył Politechnike Wrocławską uzyskując dyplom inżyniera budownictwa., zmarłego w Jeleniej Górze.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Boguszewski Józef "Lew"  [1916-1951], rolnik, żołnierz AK/NZW, ps. „Lew”, „Janusz”, „Popiołek”

          Ur.02 XII 1916 w Cetlinie gm. Lelice, pow. Płock, syn Czesława i Janiny z Pruchlińskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w średniej szkole rolniczej. Odbył służbę wojskową w WP. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Szlak bojowy zakończył w rejonie Lwowa, gdzie podczas walk z wrogiem zostaje ciężko ranny. Przebywał w szpitalu we Lwowie. Po kapitulacji Lwowa 22 IX 1939 w niewoli sowieckiej. Podczas transportu jeńców w głąb Rosji udało mu się zbiec, a następnie przedostać w rodzinne strony.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK. Żołnierz Kedywu w Inspektoracie Płocko-Sierpeckim AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich działa nadal w konspiracji antykomunistycznej. Czynny w konspiracji Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, gdzie był d-cą patrolu bojowego. Od wiosny 1946 d-ca oddziałów bojowych NZW, a od jesieni 1946 d-ca wydziału bojowego 11. Grupy Operacyjnej dowodzonej przez S. Bronarskiego.
    Awansowany w konspiracji do stopnia ppor.
    Zatrzymany przez UB 11 VI 1950 i uwięziony. Aresztowany 12 VI 1950 przez WPR Warszawa. Przeszedł bestialskie śledztwo. W trakcie przesłuchań bity i maltretowany.
    07 V 1951 wyrokiem WSR Warszawa w składzie ppłk Jerzy Drohomirecki – przewodniczący, Zygmunt Otto i Wiesław Stojek – ławnicy i w obecności prokuratora Bogusława Kneblocha skazany z art. 86§2 KKWP i art. 259 kk na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich na zawsze oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Stracony 1 XII 1951 w więzieniu Warszawa-Mokotów.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Borkowski Antoni "Brzoza"


    Borodzicz Stanisław "Wara"
      [1917-2007], inż., ps. „Wiejski”, „Wara”

          Ur. 19 XI 1917 w Widzewie, syn Sanisława/administratora majątków rolnych/ i Marii Franciszki z Kowalskich, w rodzinie o wielkich tradycjach patriotycznych. W VI 1937 ukończył Gimnazjum w Ciechanowie, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1937-1938 studiował na Wydziale Matematycznym UW w Warszawie. Z powodów materialnych był zmuszony przerwać studia. W okresie IX 1938 – VII 1939 w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii w Zambrowie, którą ukończył w stopniu tytularnego kpr. podch. rez. art. Następnie odbywa praktyki w 1 pac w Modlinie.
    Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939, początkowo działonowy, potem d-ca plutonu w 5 baterii. Bierze udział w obronie Warszawy. Za męstwo okazane na polu walki zostaje odznaczony VM kl. 5 i awansowany do stopnia ppor. rez. art. W II 1940 wstępuje do organizacji niepodległościowej o nazwie Polski Obóz Narodowo-syndykalistyczny /PONS/, gdzie pełni funkcję kierownika organizacyjnego na powiat ciechanowski. W 1942 po podporządkowaniu PONS – NSZ zostaje mianowany adiutantem      k-dta Okręgu II NSZ ppłk Stanisława Nakoniecznikow-Klukowskiego „Kmicica”.
    Jesienią 1943 otrzymuje nominację na p. o. szefa sztabu Podokręgu II NSZ, a w V 1944 mianowany szefem sztabu. Awansowany w NSZ do stopnia kpt.
    Po scaleniu NSZ z AK otrzymał przydział na szefa Kedywu Podokręgu Północnego AK „Olsztyn”, „Tuchola”. Jednak obowiązków swoich nie wykonywał z uwagi na brak stosownej decyzji sztabowej.
    Po wojnie od V 1945 do IX 1945 aktywnie uczestniczy w pracy podziemnej NSZ na Północnym Mazowszu. 1 maja 1946 roku w Krasnosielcu bierze  udział w akcji rozbicia więzienia i uwolnienia przetrzymywanych tam żołnierzy NSZ i AK.
    Do 1947 r w konspiracji. Podejmuje studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Ujawnił się z swej pracy konspiracyjnej. W 1948 zostaje aresztowany przez UB i skazany potem na 15 lat więzienia. Zwolniony z więzienia 28 II 1955 podejmuje przerwane studia, które kończy w 1959, otrzymując tytuł mgr inż. architekta. Po studiach pracuje w Pracowni Projektów w Warszawie. Pracuje społecznie w Towarzystwie Przyjaciół Ziemi Ciechanowskiej. W 1982 zostaje wyróżniony Odznaką Zasłużonego Działacza Kultury. Pracuje później jako dyrektor w Urzędzie do Spraw Kombatantów. Przez wiele lat był prezesem oddziału Warszawskiego Związku Więźniów Politycznych w Warszawie.
    Zmarł w Warszawie 07 II 2007. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Żmijewie k/ Ciechanowa w jednym grobie ze swym ojcem Stanisławem , także żołnierzem PONS i NSZ .
    Odznaczony m. in. Krzyżem Partyzanckim.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Borodziej Włodzimierz
      [1956-], profesor, dr hab. nauk historycznych.

    Ur. 09 IX 1956 w Warszawie. Ukończył studia na UW, uzyskując w 1979 dyplom mgr, a w 1984 dr nauk historycznych, od 1991 dr habilitowany, od 1996 profesor nadzwyczajny.
    Od 1979 zatrudniony jako asystent w Instytucie Historii UW, a od 1984 adiunkt. W latach 19191-1994 urlopowany do pracy w kancelarii Sejmu RP. W latach 1999-2002 prorektor UW ds. współpracy z zagranicą.
    Autor wielu prac, m.in. Terror i Polityka. Policja niemiecka a polski ruch oporu w GG 1939-1944. W-wa 1985.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Borowy Ryszard "Żelazny"  Kazimierz [1904-1977], inż. oficer rez. kaw., ppor.[1931], w PONS/NOW/ NSZ, por./rtm. rez. ps. „Odrożyc”,  „Żelazny”

    Ur. 13 V 1904. Syn Konstantego. W okresie międzywojennym ukończył szkołę średnią oraz studia wyższe. Z zawodu inżynier leśnik. Odbył w latach 1928-1929 służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii. Awansowany do stopnia ppor. rez. kaw. 1 I 1931 z przydziałem mobilizacyjnym do 18 p. ułanów. Ewidencyjnie podlegał PKU Warszawa M III.
    Przed wojną mieszkał i pracował na kierowniczym stanowisku w Dyrekcji Lasów Państwowych Toruniu. Był działaczem Stronnictwa Narodowego. Po zajęciu Torunia przez Niemców wyjechał z Torunia i osiedlił się z rodziną w Kuskowie pow. Przasnysz.  Podczas okupacji niemieckiej początkowo działa od XI 1939 do wiosny 1940 w konspiracyjnej „Organizacji Wojskowej”, gdzie pełni funkcję k-dta tej organizacji w powiatach ciechanowskim, mławskim i przasnyskim, potem w Polskiej Organizacji Narodowo – Syndykalistycznej /PONS/, potem NOW, a od drugiej połowy 1942 w Narodowych Siłach Zbrojnych. Organizował i prowadził od 1941 szkolenie wojskowe. W III 1943 mianowany d-cą II Grupy Operacyjnej /obejmowała powiaty Przasnysz, Ciechanów i Działdowo/. Awansowany w NSZ do stopnia por. rez. kaw., potem rtm rez. kaw.
    Jego żona Zofia Borowa był komendantką Pomocniczej Służby Kobiet na II Okręg Mazowsze.
    W 1945 zaprzestał działalności konspiracyjnej i po zajęciu Torunia przez A. Cz. powraca tam z rodziną.  Nie ujawnił swej działalności konspiracyjnej. Organizuje Dyrekcję Lasów Państwowych. Wstępuje do PPR, gdzie pełnił m. in. funkcję sekretarza Pomorskiego Komitetu Wojewódzkiego z siedzibą w Bydgoszczy. Udzielał pomocy żołnierzom konspiracji niepodległościowej. Następnie w 1947 przeniesiony do Ministerstwa Leśnictwa w Warszawie na stanowisko wiceministra leśnictwa, Zamieszkał z rodziną w Warszawie. Później aresztowany przez UB i uwięziony. Skazany pod fałszywymi zarzutami na dożywotnie wiezienie. Zwolniony z więzienia w 1956.
    W 1963 był przesłuchiwany w sprawie Czesława Czaplickiego.
    Po 1990 odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego. [1904-1977]
    Zmarl w Warszawie 02 V 1977
    Pochowany w grobie rodzinnym w Czernicach Borowych pow. Ciechanów
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Borzęcki Walenty


    Borzobochaty Wojciech  Stanisław [1908-1991] oficer sł. st. art. WP, kpt. dypl. [1939], w konspiracji SZP/ZWZ/AK/DSZ, mjr dypl. sł. st. art. [1942],ppłk. [1944], ps. „Jelita”, „Stanisław”, „Wojan”, vel Wojciech Malanowski.
    Szef sztabu Okręgu Warszawa-Województwo ZWZ, potem Obszaru Warszawskiego AK. Od XII 1942 – I 1945 zastępca i szef sztabu Okręgu Radom-Kielce AK

          Ur. 19 VII 1908 w Wilnie. Syn Konstantego-Franciszka /lekarza wojskowego/ i Marii-Dominiki z d. Szrajer. Po wybuchu w sierpniu 1914 I wojny światowej ojciec w stopniu płk zostaje zmobilizowany do armii rosyjskiej. Rodzina zostaje ewakuowana z Wilna w głąb Rosji, skąd powraca do Wilna w 1919 po wyzwoleniu tego miasta przez oddziały polskie. Uczy się w Gimnazjum im. Św. Kazimierza w Nowej Wilejce. W 1920 po napaści bolszewików na Polskę zostaje z rodziną ewakuowany do Chełmna. Do Wilna powraca w 1922 i kontynuuje naukę w gimnazjum. Po uzyskaniu w 1927 matury wstępuje do Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu gdzie kształci się w latach 1927-1930. Awansowany do stopnia ppor. sł. st. art. ze starszeństwem 15 VIII 1930 i przydzielony do 3 Pułku Artylerii Ciężkiej w Wilnie na stanowisko młodszego oficera baterii. Do stopnia por. awansowany 1 I 1933. Przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Art. w Toruniu w sierpniu 1936, pełni tu obowiązki dowódcy plutonu i instruktora w SPA Toruń. Po zdaniu egzaminów zostaje przyjęty na studia do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie gdzie przebywa w latach 1937-1939. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 19 III 1939. Absolwent WSWoj. XVIII promocji z tytułem kpt. dypl. sł. st. art. W kampanii wrześniowej 1939 I oficer w sztabie 36. DP wchodzącej w skład Grupy Operacyjnej gen. Stanisława Skwarczyńskiego. Od 10 IX 1939 oficer w Oddziale III Dowództwa Armii gen. T. Piskora. W trakcie walk został w dniu 7 IX 1939 ranny. Pomimo odniesionej rany wykonuje powierzone obowiązki. W dniu 20 IX 1939 pod Tomaszowem Maz. jego jednostka zostaje rozwiązana. Nie poszedł do niewoli. W grupie oficerów przedzierał się do Warszawy gdzie dotarł 27 IX1939. Od listopada 1939 czynny w konspiracji SZP/ZWZ. Do V.1940 w Oddziale III K.O. Warszawa-Miasto a następnie od maja 1940 do kwietnia 1941 zastępca szefa Oddziału III w K.O. Warszawa – Województwo ZWZ, potem do XII 1941 szef oddziału. Po utworzeniu Obszaru Warszawskiego ZWZ/AK od I 1942 pełni funkcję szefa Oddziału III w sztabie obszaru. Awansowany 11.XI.1942 do stopnia mjr-a dypl. sł. st. art. Rozkazem KG AK przeniesiony z dniem 1 XII 1943 na stanowisko szefa sztabu do Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. Od III 1944 do IV 1944 p. o k-dta okręgu. W dniu 15 IV1944 mianowany oficjalnie przez KG AK zastępcą k-dta okręgu. Funkcję sprawuje do rozwiązania AK w styczniu 1945. We wrześniu 1944 awansowany przez K-dta Gł. AK do stopnia ppłk-a. Czynny w konspiracji poakowskiej. Do marca 1945 zastępca i szef sztabu NIE. Od IV 1945 oficer do zleceń potem p.o. i szef sztabu DSZ na Kraj w Warszawie. Jednocześnie zastępca Delegata DSZ na Kraj. W maju 1945 z płk J. Rzepeckim opracował wytyczne do „Akcji Z”, a w czerwcu 1945 opracował wytyczne dla oddziałów „Samoobrony” tzw. „Akcji B”. W dniu 21 czerwca 1945 został w Warszawie aresztowany w zasadzce zorganizowanej przez funkcj. MBP. Podjął nieudaną próbę ucieczki w trakcie, której został ciężko ranny, postrzelony przez funkcj. UB. Aresztowany pod nazwiskiem Wojciech Malanowski. Potem przebywał pod strażą w szpitalu gdzie próbował popełnić samobójstwo. Przeszedł okrutne ubowskie śledztwo. Więziony w więzieniu mokotowskim. W dniu 12 XII 1945 został skazany przez Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie na karę śmierci z art.1 Dekretu o Ochronie Państwa. Ułaskawiony przez Bieruta, który zmienił mu karę śmierci na karę 10 lat więzienia. Po procesie był więziony na Mokotowie skąd go przewieziono do więzienia w Rawiczu. W 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947 Wojskowy Sąd Okręgowy złagodził mu karę do lat 5. Upływ kary 21 VI 1950 Ponownie aresztowany w dniu 9 I 1951. Postanowienie o tymczasowym aresztowaniu podpisała Helena Wolińska. Bezprawnie przetrzymywany w więzieniu do 1953. Zwolniony z więzienia 1 X 1953 w ciężkim stanie zdrowia. Decyzją SN PRL z dnia 14 V 1965 został całkowicie zrehabilitowany. Był działaczem ZBOWiDu, członkiem Podkomisji Zarządu Głównego ZBOWiD do spraw odznaczeń żołnierzy b. Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK. Był laureatem Nagrody Specjalnej im. Włodzimierza Pietrzaka za rok 1988 za opracowanie monografii okręgu ZWZ-AK Radom-Kielce pt. „Jodła”. Współorganizator Światowego Związku Żołnierzy AK. W latach 1900-1991 pierwszy prezes ZG ŚZŻAK z siedzibą w Warszawie. Zmarł w Warszawie w dniu 10 I 1991 i w dniu 17 I 1991 pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Awansowany do stopnia gen. bryg. przez L. Wałęsę. Był odznaczony za działalność niepodległościową m.in. VM kl. 5, KW 2x, SKZ z M.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Bratkowska-Raczyńska Halina "Alina"

    Bratkowski Kazimierz


    Brodecki Jan
      [1895-1944],nauczyciel, działacz PPS – „Wyzwolenie”, żołnierz BCh, ps. „Kozioł”.

    Ur. 26 XII 1895 w Skępem pow. Lipno w rodzinie chłopskiej, syn Wincentego. W 1914 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Wymyślinie, Od 1915 był kierownikiem szkoły powszechnej w Baboszewie pow. Płońsk. W 1919 ukończył w Warszawie Wyższy Kurs Nauczycielski. Aktywny działacz PPS „Wyzwolenie”. Od 1919 był członkiem Związku Nauczycielstwa Polskiego, gdzie przez wiele lat pełnił funkcję prezesa Zarządu Oddziału Powiatowego ZNP w Płońsku. Z jego inicjatywy powstała Nauczycielska Kasa Samopomocy Koleżeńskiej. Aktywnie działał także w ruchu spółdzielczym. W drugiej połowie lat trzydziestych ze względów politycznych pozbawiono go kierownictwa szkoły. Nadal pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej w Baboszewie.
    Podczas okupacji niemieckiej podejmuje działalność konspiracyjną w organizacji „Racławice”. Należał do grona organizatorów Stronnictwa Ludowego „Roch”, potem Batalionów Chłopskich. Wiosną 1942 zostaje członkiem kierownictwa SL „Roch” w Podokręgu „Wkra”. Jednocześnie od 1940 kierownik Tajnej Organizacji Nauczycielskiej, gdzie pełni funkcje kierownika TON na pow. płoński. Prowadzi tajne nauczanie młodzieży. Wiosną 1943 zostaje członkiem tzw. piątki  w Podokręgu „Wkra” BCh.
    Aresztowany porze Niemców 27 V 1947 i uwięziony w III forcie w Pomiechówku, gdzie 19 VII 1943 został zamordowany.
    30 V 1971 w dniu Święta Ludowego nadano jego imię szkole podstawowej w Polesiu. Jego imię i nazwisko zostało upamiętnione na tablicy wmurowanej w ścianie kościoła parafialnego w Baboszewie 29 VI 1981.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Bronarski Stefan "Liść", "Roman"  
    [1916-1951], żołnierz NOW/NSZ/AK/NZW, plut. podch./ppor. rez., ps. „Liść”, „Ordon”, „Marek”, „Roman”, „Zygmunt”. D-ca Kedywu Inspektoratu Rejonowego AK Płock

          Ur. 17 VIII 1916 w Płocku, syn Teodora i Heleny z d. Pilarskiej. W Płocku ukończył szkołę powszechną i Gimnazjum im. Władysława Jagiełły otrzymując w VI 1937 świadectwo dojrzałości. Działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”. W latach 1937-1938 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 8 DP przy 13 pp w Pułtusku. Od jesieni 1938 studiował w SGGW w Warszawie.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP. W kampanii wrześniowej 1939 brał udział w obronie Warszawy. Po kapitulacji od 28 IX 1939 w niewoli niemieckiej. Przebywał krótko w obozie jenieckim w m. Aupitz k/Berlina skąd został zwolniony. Od 1940 przebywał w Płocku, gdzie zostaje żołnierzem Płockiego Samodzielnego Batalionu Organizacji Wojskowej SN, potem NOW. W 1942 brał udział w akcji sabotażowej batalionu na terenie Płockiej Stoczni Rzecznej. Podpalono wówczas magazyny z materiałami łatwo palnymi. Następnie wyjechał z Płocka i ukrywał się w majątku Świerkowo pow. Przasnysz, gdzie zostaje żołnierzem oddziału NSZ dowodzonego przez por. Włodzimierza Pomirskiego „Atom”. Na przełomie 1943-1944 prowadził szkolenie wojskowe dla żołnierzy NSZ. Wiosną 1944 po nawiązaniu kontaktów przez por. W. Pomirskiego „Atoma” z Inspektoratem Płocko-Sierpeckim zostaje skierowany do gminy Drobin pow. Płock, gdzie po scaleniu NSZ z AK zostaje członkiem sztabu inspektoratu AK Płock-Sierpc. Mianowano go wówczas wówczas d-cą Kedywu Obwodu i Inspektoratu AK Płock. Podporządkowano mu dwa plutony bojowe. W 1944 osobiście dowodził akcją w gm. Budzeń, gdzie zastrzelono dwóch żandarmów niemieckich oraz zdobyto środki finansowe na działalność organizacyjną. W ramach zwalczania grup komunistycznych w X 1944 uczestniczył w likwidacji kilkuosobowej grupy skoczków sowieckich.
    Po wkroczeniu sowietów rozwiązaniu AK pozostaje czynny nadal konspiracji. Organizował w pow. Płock, Płońsk i Sierpc pierwsze grupy samoobrony, gromadził broń, ukrywał i legalizował żołnierzy podziemia ściganych przez NKWD i UB. Zagrożony aresztowaniem w III 1945 przenosi się do pow. Lipno, gdzie kontynuuje działalność konspiracyjną. Po przekazaniu dowództwa oddziału Janowi Przybyłowskiemu wyjechał do Szczecinka, gdzie podjął pracę jako księgowy w gorzelni. W X 1945 ciężko ranny po napadzie żołnierzy sowieckich na magazyny alkoholu. Przebywał na leczeniu w szpitalu w Bydgoszczy, skąd po podleczeniu ran wyjechał do Łodzi, potem do Warszawy, gdzie nawiązał wiosną 1946 kontakt z k-dtem Obszaru I NZW kpt. Marianem Kamieńskim „Rawiczem”. Przez ppor. Andrzeja Filipkowskiego „Bohdana” utrzymywał łączność z kpt. Stanisławem Borodziczem „Wara” Franciszek. szefem sztabu Okręgu II Północne Mazowsze NSZ. W końcu lata 1946 rozpoczął tworzenie w pow. Płock, Płońsk, Sierpc, Lipno i Rypin struktury podporządkowanej NZW pod nazwą 11. Grupa Operacyjna NSZ.
    Po amnestii lutowej w 1947 w III 1947 przeprowadził częściową demobilizację żołnierzy. Nadal pozostaje w konspiracji. W końcu 1947 przeprowadza reorganizację struktur bojowych. Podległe mu patrole bojowe przeprowadziły kilkadziesiąt akcji przeciwko siłom komunistycznym.
    26 IX 1948 zatrzymany przez UB w Warszawie. Aresztowany 02 X 1948 przez WPR Warszawa. Po dwuletnim bestialskim śledztwie wyrokiem WSR Warszawa z 3 VII 1950 w składzie przewodniczący mjr Mieczysław Widaj /znany oprawca sądowy żołnierzy podziemia niepodległościowego/, ppor. Maksymilian Lewandowski i ppor. Antoni Hoffman – ławnicy. Oskarżał prokurator ppłk Jerzy Tramer,  został skazany z art. 86§2 KKWP i art. 7 dekr.  Z 13 VI 1946 na karę śmierci z pozbawieniem praw publicznych i obywatelskich na zawsze oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Syg,. akt Sr. 750/50. B. Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Zamordowany 18 I 1951 w więzieniu Warszawa-Mokotów.
    Odznaczony: KW

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Brudnicki Lesław

    Brzeski Lech

    Brześkiewicz Antoni

    Byk Jan vel Borecki Czesław "Brzoza"

    Celiński Bogdan

    Charzyński Ksawery

    Charzyński Zygmunt

    Chełstowski Stanisław "Grom"

    Chiczewski Henryk

    Chmielewski Eugeniusz "Hasan"

    Chodakiewicz Marek Jan

    Chojnacki Wojciech

    Chrzanowska-Skudlarska Krystyna "Iskra"

    Chrzanowski Jerzy

    Chudzyński Antoni "Olgierd"


    Chutkowski Stanisław  [1913-?], rolnik, żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. n/n, więzień polityczny PRL.

    Ur. 24 IX 1913 w Rogocinie pow. Płock, syn Mikołaja i Władysławy z Lewickich. Ukończył szkołę powszechną. Z zawodu rolnik. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu AK Płońsk. Po wejściu wojsko sowieckich mieszkał we wsi Brzeście gm. Sarbiewo pow. Płońsk, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Współpracował z Ruchem Oporu Armii Krajowej, członkiem następnie z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym.
    Zatrzymany przez UB i aresztowany 09 IV 1948 przez WPR Warszawa. Wyrokiem WSR Warszawa z 17 XII 1948 skazany na karę 15 lat wiezienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Skazany przez WSR w składzie Marian Doerffer – przewodniczący i Jerzy Michniewski i Tadeusz Barłoga jako ławnicy.
    Po 1990 był członkiem Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego oraz po utworzeniu w 1990 Stowarzyszenia Żoł. AK był członkiem Komisji Rewizyjnej w Zarządzie Obwodu Płońsk AK.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Chyczewski Stanisław "Młot"

    Chyczewski Władysław "Orzeł"

    Chyliński Władysław "Sokół"

    Ciarkowski Stanisław

    Ciarkowski Zygmunt

    Cichocki Czesław "Cichy"

    Cieślak Stefan

    Coller Jerzy

    Cywiński Henryk

    Cywiński Lucjan

    Cywiński Tadeusz


    Czachowski Marian  [1912-?], żołnierz NSZ/NZW.

    Ur. 11 X 1912 we wsi Dłużniewo pow. Płońsk, syn Adama i Bronisławy z Kucińskich. Czynny w konspiracji antykomunistycznej był żołnierzem struktur wywiadu 11 Grupy operacyjnej NSZ. Mieszkał w Płońsku, gdzie pracował jako malarz. Aresztowany 28 IX 1948. Po długotrwałym i okrutnym śledztwie został skazany w dniu 15 I 1951 przez WSR Warszawa w składzie Jerzy Drohomirecki – przewodniczący oraz Władysław Marszałek i Józef Gwóźdź –  ławnicy na karę 10 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 3 i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Wieloletni więzień polityczny PRL.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Czajkowski Józef "Gama"

    Czapelski

    Czapla Władysław

    Czaplicka-Moszyńska Stanisława "Brzoza"

    Czaplicka-Szcześnicka Anna "Mała"


    Danilewicz Tadeusz "Kossak", "Doman"
      [1895-1972], oficer sł. st. piech. WP/KOP, mjr [1936], w konspiracji NOW/AK/NZW, ppłk [1944], ps. „Doman”, „Kosak”, „Kuba”, „Łoziński”

          Ur. 21 IX 1895 we wsi Przedrzymichy Małe pow. Żółkiew w Małopolsce Wschodniej, syn Józefa i Wiktorii z d. Buczek. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stanisława Żółkiewskiego w Żółkwi i tam w 1913 otrzymał świadectwo dojrzałości. Od 1913 studiował w Akademii Handlowej we Lwowie. Wybuch wojny zastał go na wakacjach w rodzinnej wsi. We IX 1915 wcielony do 58 pp armii austriackiej. Od VII 1916 do IX 1916 przebywał na szkole oficerów rezerwy. Następnie instruktor w kadrze 58 pp. Od XII 1916 do II 1917 ponownie w szkole oficerskiej po ukończeniu, której był instruktorem w batalionie marszowym, a od V 1917 d-ca plutonu, potem kompanii w 58 pp. W XI 1918 w trakcie przedzierania się przez front do Lwowa został ujęty przez Ukraińców, ale udało mu się zbiec i dotrzeć do rodzinnej wsi. 07 XII 1918 aresztowany ponownie przez Ukraińców za prowadzenie werbunku do obrony Lwowa. Był więziony kolejno w Kamionce Strumiłowej, Radziechowie, a od I 1919 w Jazłowcu. W związku z wymianą jeńców w IV 1919 przewieziony do Stryja, Ponieważ wymiana jeńców nie doszła do skutku więziony ponownie w Jazłowcu, skąd został 7 VI 1919 odbity przez oddział WP.
    Od VI 1919 służy w WP. Początkowo przydzielony do Stacji Zbornej Oficerów we Lwowie. Od VII 1919 dowodzi plutonem w 38 pp, skad w X 1919 zostaje przeniesiony do batalionu zapasowego 47 pp. Po ukończeniu w Nowym Dworze kursu taktyki francuskiej dowodzi od I 1920 kompanią karabinów maszynowych 47 pp. Od VII 1920 d-ca kompanii w 12 pp. W czasie walk na froncie wojny polsko-bolszewickiej 2 IX 1920 zostaje ciężko rany w nogi pod Olszanicą. Przebywa na leczeniu szpitalnym. W V 1921 został uznany przez Komisję Superrewizyjną DOG Lwów za niezdolnego do służby wojskowej. W Xi 1921 zostaje bezterminowo urlopowany. Kontynuował studia w Akademii Handlowej we Lwowie. We IX 1922 zostaje powołany w stopniu por. sł. st. piech. do służby czynnej i wcielony do 6 Pułku Strzelców Podhalańskich. Od X 1922 dowodzi kompanią, a od IX 1923 oficer administracyjny koszar pułku, potem od I 1925 d-ca plutonu pionierów. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 15 VIII 1924. W III 1925 przeniesiony do KOP, gdzie był d-cą kompanii i adiutantem 13 Baonu KOP w Kopyczyńcach, a od VIII 1925 oficer materiałowy 14 Baonu KOP w Borszczowie. Od XII 1927 d-ca kompanii szkolnej 14 Baonu KOP, a od VIII 1928 ponownie d-ca kompanii w 13 Baonie KOP. W III 1931 przeniesiony do 39 pp Strzelców Lwowskich w Jarosławiu. Awansowany do stopnia mjr sł. st. piech. 1 I 1936. W tym samym roku przeniesiony na stanowisko d-cy batalionu w 3 pp Leg. w Jarosławiu. W kampanii wrześniowej 1939 dowodzi 1 baonem 3 pp Leg. w składzie 2 DP Leg. Armii „Łódź”. Od 23 IX 1939 dowodził IV batalionem marszowym 32 pp. w obronie Modlina. Po kapitulacji modlina od 29 IX 1939 w niewoli niemieckiej. Zwolniony z niewoli 26 X 1939 w wyniku honorowych warunków kapitulacji, powraca do Jarosławia. Od Xi 1939 czynny w konspiracji w Narodowo-Ludowej Organizacji Walki, gdzie pełni funkcję oficera sztabu K-dy Obwodu Jarosław.
    W V 1941 przeniesiony do Warszawy, gdzie od połowy 1941 pełnił funkcję z-cy por. rez. Augusta Michałowskiego „Romana” – szefa oddz. organizacyjnego organizacyjnego K-dy Gł. NOW. Nie podporządkował się decyzji Prezydium ZG SN o scaleniu NOW z AK i po rozłamie w VII 1942 i utworzeniu we IX 1942 NSZ został szefem Oddz. Ogólno- Organizacyjnego K-dy Gł. NSZ. W I 1943 zostaje szefem Wydz. Wojskowego w tzw. Wojennym ZG SN utworzonym przez secesjonistów z SN. W NSZ awansowany rozkazem Nr 1 K-dta Gł. NSZ z XII 1942 do stopnia ppłk. Podporządkował się decyzji o scaleniu NSZ z AK z 7 III 1944 i zgodnie z warunkami umowy scaleniowej D-ca AK zatwierdził mu 7 III 1944 stopień ppłk sł. st. piech. W końcu VI 1944 n odprawie K-dy Okręgu NSZ Kielce został zatrzymany przez bojówkę NSZ nie podporządkowaną AK, ale tego samego dnia odbity.
    Po scaleniu od V 1944 szef sztabu K-dy Gł. NSZ. Funkcję pełnił także w czasie Powstania Warszawskiego. 6 x 1944 opuścił Warszawę wraz z ludnością cywilną. Przebywał w Piotrkowie Tryb., potem w Częstochowie. Po połączeniu dawnych oddziałów NOW scalonych z AK w III 1944 i utworzeniu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego na odprawie w Grodzisku Maz. w XI 1944 pełnił początkowo funkcję szefa sztabu k-dy gł., a od 16 I 1945 K-dt Główny NZW. Jednocześnie wchodził w skład Wydz. Wojskowego ZG SN. 17 XII 1945 w obawie przed aresztowaniem opuścił Polskę i przedostał się do Paryża, gdzie [przebywał do 1948, potem wyjechał do Wlk. Brytanii, gdzie osiadł na stałe. Był działaczem społecznym w Yorkshire.
    Zmarł 21 XI 1972 w Huddersfield. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: VM kl. 5 /1939/, KW, Srebrnym Krzyżem Zasługi.
    Żonaty od 1923 z Jadwigą z d. Stepan. Miał dwoje dzieci. Córkę Marię /ur. 1925/ i córkę Ewę.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Dąbrowska Teresa

    Dąbrowski Antoni

    Dąbrowski Bronisław

    Dąbrowski Henryk

    Dąbrowski Jan

    Dąbrowski Wacław "Odporny"

    Dąbrowski Władysław

    Dąbrowski Zenon "Żar"

    Debaczewski Jan


    Derkus Stanisław "Szaszko"  [1925-1951],żołnierz AK, ROAK/NSZ/NZW, ps. „Stach”, „Śmiałek”

    Ur. 01 V 1925 we wsi Kozolin pow. Płońsk, syn Antoniego i Melanii z Brudzińskich. Przed wojną ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Z zawodu elektryk. Podczas niemieckiej okupacji był żołnierzem AK w Obwodzie AK Płońsk. Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 czynny w antykomunistycznej konspiracji niepodległościowej ROAK. Był żołnierzem oddziału ROAK dowodzonego przez Albina Kocięskiego „Groźnego”, potem w oddziale Zygmunta Rychlika „Orła”. Podczas amnestii lutowej w 1947 nie ujawnił się. Następnie działa w oddziale Franciszka Majewskiego „Słonego”. Od X 1947 w narodowym Zjednoczeniu Wojskowym, był z-cą potem d-cą patrolu bojowego.
    Aresztowany 10 V 1949. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr 1195/1950 z dnia 15 I 1951 został skazany na karę śmierci oraz kary dodatkowe; pozbawienie praw publicznych o obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący, Władysław Marszałek i Józef Gwóźdź – ławnicy. Oskarżał Kazimierz Paskudzki.
    B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski
    Stracony 20 IX 1951 w więzieniu mokotowskim.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Derkus Zygmunt "Urkes"

    Długoszewski Edward "Niedźwiedź"

    Długoszewski Jan

    Dłużniewska Jadwiga


    Dłużniewski Ludwik "Nadzieja"  [1906 – 1943], nauczyciel, oficer rez. saperów WP, ppor. [1932], por. rez. [1936], w konspiracji ZWZ-AK, ps. „Nadzieja”.
    Kmdt Obwodu Płońsk AK – Podokręg Północny AK –Obszar Warszawski AK.

          Ur. się 09 06 1906 r. we wsi Rogotwórsk pow. Płońsk. W okresie międzywojennym ukończył seminarium nauczycielskie, potem Szkołę Podch. Rez. Saperów w Modlinie. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty ze starszeństwem 1 I 1932 z przydziałem mob. do 1 Batalionu Saperów Leg. w Modlinie. Ewidencyjnie podlega PKU Płońsk. Po kolejnych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia por. rez. saperów 1 I 1936. Do lata 1939 pracował w zawodzie nauczyciela szkół powszechnych. Ostatnio przed wybuchem wojny był kierownikiem szkoły powszechnej w miejscowości Gawarzec Dolny k/Czerwieńska, gdzie mieszkał. Zmobilizowany do WP  brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
          W okresie niemieckiej okupacji od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ Bardzo energiczny i operatywny konspirator. Zorganizował w dość szybkim tempie siatkę konspiracyjną ZWZ w południowej części obwodu płońskiego. Posiadał już od III 1940 bezpośredni kontakt ze sztabem Podokręgu „Północnego” ZWZ w Warszawie. Pełnił funkcję k-dta Obwodu AK Płońsk od jesieni 1942 do 5 lutego 1943r. Aresztowany przez żandarmów niemieckich w dniu 5 II 1943, w wyniku donosu Przewożony z aresztu w Czerwieńsku do Nowego Dworu, razem z F. Klimkiewiczem ps. „Jastrząbiec”, inspektorem płońskim, podjął nieudaną ucieczkę w trakcie, której został zastrzelony. W dniu 6 II 1943 aresztowana została też jego żona Stanisława.
    W dniu 11 IX 1994 Jadwiga Dłużniewska odsłoniła w kościele w Czerwińsku tablicę pamiątkową poświęconą L.D i żołnierzom AK.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Dobanowski Roman

    Dobrowolski Bronisław

    Dobrowolski Czesław "Brzoza"

    Dobrzeniecki Antoni

    Domański Edmund

    Domżala Bolesław

    Duszczyk Aleksander

    Dzierżanowski Stanisław

    Dziuda Janina

    Falkiewicz Feliks

    Felczak Ryszard "Bury"

    Fic Ludwik

    Fidelis Tadeusz

    Fijałkowski

    Filipkowska Janina "Grabina"


    Filipkowski Andrzej "Bohdan"  
    [1926-], żołnierz NSZ/AK/NZW, ppor., ps. „Bohdan”
    Więzień polityczny PRL.

          Ur. 25 V 1926 w Wilnie, syn Władysława /gen. bryg., legionisty, oficera sł. st. art. WP, ZWZ-AK/i Janiny z Obiedzińskich.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych. W okresie XII 1943-VI 1944 oficer dyspozycyjny d-cy III i IV Grupy Operacyjnej NSZ por. Włodzimierza Pomirskiego Atom”, a po scaleniu z AK, od VII 1944 żołnierz AK. Mieszkał z matką Janiną w m. Bielne pow. Pł0ńsk.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich nadal pozostaje czynny w konspiracji antykomunistycznej w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Początkowo po rozwiązaniu AK działa w NSZ, gdzie pełni funkcję z-cy d-cy powiatu NSZ Płońsk, potem pełnił funkcję oficera do zadań specjalnych przy szefie Sztabu Okręgu II NZW Stanisławie Borodziczu „Wara”. Utrzymywał kontakty z Stefanem Bronarskim „Romanem”- k-dtem 11 Grupy Operacyjnej NSZ.
    Oficjalnie mieszkał w Warszawie przy ul. Czarnieckiego i studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie.
    W 1947 po amnestii lutowej ujawnił się w Warszawie. Aresztowany przez UB 16 XI 1948.Skazany 19 VIII 1949 przez WSR Warszawa, sygn. akt 1193/49 na karę 7 lat więzienia oraz karę dodatkową 5 lat pozbawienia praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Po procesie więziony w ZK Warszawa III przy ul. 11 Listopada w Warszawie, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie został osadzony 10 VI 1950 początek wykonania kary 16 XI 1948, upływ kary 16 XI 1955.
    Po 1990 działacz kombatancki. Członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego, sygn. akt Cs. Un. 106/93 z 6 X 1994 wyrok wydany przez WSR Warszawa 19 VIII 1949, sygn. akt Sr. 1193/49 został unieważniony.
    Odznaczony Krzyżem AK, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Weterana Walk o Wolność.
    Mieszka w Warszawie.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Filipkowski Władysław "Janka"
      Jakub[1892-1950], legionista, członek ZS, oficer sł. st. art. płk [1931], w ZWZ/AK, ps. „Cis”, „Janka”, „Orkan”, „Stach”
    Kmdt Obszaru Lwowskiego AK 01 VIII 1943-VIII 1944.

          Ur. 01 V 1892 w Filipowie pow. Suwałki, syn Dominika /ziemianina/ i Anny z Łopieńskich. W 1909 ukończył gimnazjum handlowe w Suwałkach, po czym od 1909 do 1914 studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego, uzyskując absolutorium oraz przez 6 semestrów na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. Był w tym czasie członkiem Związku Strzeleckiego. Od 1 VIII 1914 służył w Legionach Polskich. Przydzielony w stopniu kpr. do I baterii kadrowej, potem w 1 pułku artylerii, gdzie kolejno był d-cą działa, plutonu, oficerem wywiadowczym. Uczestniczył w walkach w Karpatach i na Bukowinie. Mianowany 14 III 1915 do stopnia chorążego. Po wycofaniu z frontu latem 1915 jako d-ca plutonu służył w nowej 1 baterii. Przeniesiony do II dyonu artylerii działającego w ramach I Brygady LP. W jego składzie uczestniczył w kampanii wołyńskiej. Mianowany 1 V 1916 ppor. art. i pełnił funkcję adiutanta dyonu haubic. Po kryzysie przysięgowym w VII 1917 zwolniony z Legionów. Od 22 VII 1917 do 1 XI 1918 więziony przez Niemców. Przebywał w obozie w Szczypiornie, a potem w Rastatt i od 1 XII 1917 w Werl. Zwolniony 1 XI 1918 powrócił do kraju. Od 5 XI 1918 służy w WP. Początkowo był referentem w Inspektoracie Artylerii w Warszawie, a od 29 XI 1918 adiutantem w Adiutanturze Generalnej Naczelnego wodza. 25 XI 1918 awansowany do stopnia por. sł. st. art. Od 11 II 1919 dowodził baterią w 2 pap, następnie od 1 XI 1910 do 15 VII 1921 kierował wydziałem II Sztabu /kontrwywiad/ DOG Lwów. Zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu mjr sł. st. art. z starszeństwem od 1 VI 1919. Od 16 II 1921 był w 1 pap kolejno d-cą dyonu i od 11 II 1922 z-cą d-cy pułku. Awansowany do stopnia ppłk sł. st. art. 15 VIII 1924. Od 21 I 1927 do 15 XII 1935 był d-cą 1 pal w Wilnie. Awansowany do stopnia płk sł. st. art. 1 I 1931. W XII 1935 objął dowództwo I Grupy Artylerii w Warszawie /DOK I/, a 30 III 1936 z-cy II wiceministra spraw wojskowych – Szefa Administracji Armii i z tego tytułu od 1 IV 1936 do 15 V 1937 zajmował stanowisko prezesa Rady Administracyjnej Państwowych Zakładów Inżynierii w Warszawie. Był też od 24 V 1936 członkiem Komendy Naczelnej Związku Legionistów Polskich.
    Od VI 1938 dowodził piechotą dywizyjną w 16 DP, a od VII 1939 1 DP Leg. w Wilnie. W składzie 1 DP Leg. brał udział w kampanii wrześniowej 1939. W końcu IX 1939 dowodził samodzielną grupą w skład, której wchodził siły z załogi Brześcia i szeregu pomniejszych oddziałów. 27 IX 1939 dowództwo nad grupą przejął płk dypl. Tadeusz Zieleniewski. W walkach na Lubelszczyźnie uczestniczy do kapitulacji 2 x 1939. Dostał się do niewoli sowieckiej, skąd udało mu się zbiec we Lwowie i przedostać się do Otwocka, potem do Warszawy. Czynny w konspiracji ZWZ/AK od 1940. Początkowo od 1940 d0 był inspektorem KG ZWZ/AK na teren obszaru lwowskiego ZWZ/AK. Od 1 VIII 1943 k-dt Obszaru Lwowskiego AK. Kierował do 31 VII 1944 akcją „Burza” na terenie obszaru. W kontaktach z dowództwem sowieckim za zgodą KG AK używał tytułu generała. 31 VII 1944 wyjechał na czele delegacji Komendy Obszaru na rozmowy z gen. M. Żymierskim do Żytomierza. Aresztowany w nocy z 2/3 VIII 1944 przez Sowietów. Przetrzymywany w centralnym wiezieniu w Kijowie, a potem przewieziony do dyspozycji kontrwywiadu I Frontu Ukraińskiego do Lwowa, Rawy Ruskiej i Trzebuski. 5-6 IX 1944 przewieziony samolotem do obozu w Charkowie, skąd go przewieziono do obozu w Riazaniu-Diagilewie i tu osadzony 04 I 1946. Odesłany 06 VII 1947 z obozu nr 454 do obozu nr 158 w Griazowcu, skąd go odesłano 02 X 1947 do obozu nr 437 w Bogorodskoje. Odesłany 05 X 1947 do obozu przejściowego nr 284 w Brześciu n/Bugiem. Repatriowany do Polski 03 XI 1947 przez obóz PUR w Białej Podlaskiej.
    Po powrocie do kraju zamieszkał w Pieńsku k/Zgorzelca, gdzie podjął pracę jako dyrektor administracyjny zespołu hut szkła.
    Zmarł w Pieńsku 17 IV 1950. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    Odznaczony; VM kl. 5/1922/, KW2x, ZKZ,KN/1931/,OOP 4 kl. /1936/.
    Żonaty z Janiną Obiedzińską, która w czasie okupacji była żołnierzem AK ps. „Grabina” na północnym Mazowszu.
    Mieli dwóch synów: Jana/ur.1922/, studenta Politechniki Warszawskiej, żołnierza AK w pułku „Baszta”, poległego we IX 1944, Andrzeja  /ur. 1925/, żołnierza AK ps. „Bohdan”.
    Awansowany pośmiertnie do stopnia gen. brygady 28 IX 1994.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Filipowicz Eugeniusz "Czajka"  [1903-1999], działacz samorządowy, oficer rezerwy piechoty WP, ppor.[1932], por. [1939], żołnierz konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK, kpt. ps. „Czajka”
    Kmdt Podokręg Północne Mazowsze ZWZ III 1940 - IX 1941. Okręg Warszawa-województwo ZWZ.

          Ur. 31 XII 1903 w Koluszkach, syn Ludwika i Franciszki z d. Wasilewskiej.. W latach 1918-1924 uczęszczał Państwowego Gimnazjum im. J. H. Dąbrowskiego w Kutnie, gdzie w VI 1924 otrzymał świadectwo dojrzałości. W VI 1920 ochotniczo wstąpił do 37 pp. W szeregach 37 pp brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920. Walczył z bolszewikami pod Górą Kalwarią, Baboszowem, Rohatynem i Złoczowem. W latach 1924 studiował w  Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie, gdzie ukończył Wydział Samorządowy. Następnie mieszka i pracuje w Kutnie jako urzędnik. Ukończył skrócony kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty. Awansowany po odbytych ćwiczeniach wojskowych 1 I 1932 do stopnia ppor. rez. piechoty z przydziałem mobilizacyjnym do 37 pp w Kutnie. Ewidencyjnie podlegał PKU Kutno. W 1934 pełnił okres półtora miesiąca funkcję burmistrza komisarycznego miasta Kutna. 25 XI 1936 zostaje wybrany burmistrzem miasta Kutna. Po kolejnych ćwiczeniach wojskowym awansowany 19 III 1939 do stopnia por. rez. Był znanym działaczem samorządowym i Związku Zawodowego Pracowników Samorządu Terytorialnego, a od 1938 posłem na Sejm RP z ramienia ruchu pracowniczego oraz wieloletnim pracownikiem samorządu terytorialnego w województwie warszawskim, posiadał liczne znajomości we wszystkich miastach i powiatach oraz dobrą znajomość terenu.
    Po wybuchu wojny pozostał do 06 IX 1939 w Kutnie, pełniąc funkcję szefa obrony narodowej. Z polecenia wojewody łódzkiego zabezpieczył dokumenty i kasę miejską i ewakuował do Warszawy, gdzie 8 IX 1939 przekazał w ręce władz wojskowych. Po zakończeniu działań wojennych powraca do Kutna, dgzie zostaje aresztowany przez gestapo i osadzony w obozie jenieckim w Łodzi, skąd w XI 1939 uciekł i przedostał się do Warszawy.
    W okresie okupacji niemieckiej mieszkał w Warszawie. Od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ. W I kwartale 1940 płk dypl. A. Horak k-dt Okręgu Warszawa – Województwo ZWZ powierzył mu stworzenie i rozbudowanie siatki organizacyjnej ZWZ na Północnym Mazowszu. Organizator i pierwszy k-dt Podokręgu ZWZ Północne Mazowsze „Olsztyn”, „Tuchola” w Okręgu Warszawa –Województwo ZWZ.
    Dzięki jego energicznej i pełnej poświęcenia pracy konspiracyjnej udało mu się pozyskać do działalności w ZWZ szereg wartościowych współpracowników. Zorganizował siatkę ZWZ na podległym terenie pomimo trudnych warunków i trudności wynikających m. in. z przeprowadzanych wysiedleń ludności polskiej. Pracą konspiracyjną kierował z Warszawy. Jednak osobiście także częstowyjeżdżał na podległy teren, gdzie odbywał spotkania i przeprowadzał odprawy. Zorganizował sztab Podokręgu. Aresztowany przez gestapo razem z kpt. J. Jaworskim „Sas” k-dtem Inspektoratu Rejonowego ZWZ nr III, w Warszawie IX 1941 na spotkaniu w lokalu kontaktowym przy ul. Żurawiej 24. Początkowo więziony w siedzibie gestapo przy Alei Szucha, następnie na Pawiaku, gdzie przebywał w celi izolacyjnej. W czasie śledztwa torturowano go, jednak nie załamał się i nikogo nie wydał. Po zdjęciu izolacji został wciągnięty do pracy w więziennej siatce konspiracyjnej. Najpierw pracował w bibliotece więziennej, a później jako pisarz w polskiej kancelarii przy przodowniku administracyjnym, oddając duże usługi kolegom. W dniu 03 III 1942 przy pomocy strażnika Kuczorskiego uciekł z więzienia przez zwyżkę strażniczą razem m.in. S. Dobrskim i innymi więźniami.
    Po odzyskaniu wolności został skierowany do pracy konspiracyjnej na Polesiu. Brał udział w akcji „Burza”. Służbę w AK zakończył we IX 1944. Awansowano go do stopnia mjr. rez.
    Po wojnie mieszkał w Warszawie. Pracował w Gospodarczym Zrzeszeniu Samorządu Terytorialnego i w Centrali Druków Administracji Publicznej. Następnie w służbie zdrowia. Przez wiele lat pełnił funkcję dyrektora ekonomicznego w Państwowym Zakładzie Wydawnictw Lekarskich, a od I 1965 do 1967 pełnił tam funkcję dyrektora naczelnego. Z dniem 1 I 1972 przeszedł na emeryturę. Był aktywnym działaczem Stowarzyszenia Weteranów Wojny Polsko-Bolszewickiej oraz przewodniczącym Zarządu Środowiska byłych Więźniów Politycznych Pawiaka
    11 XI 1990 został mianowany przez MON ppłk WP.
    Odznaczony m.in. KKOOP, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.
    19 VI 1998 Rada Miejska Kutna nadał mu Honorowe Obywatelstwo Miasta Kutna.
    Zmarł 03 III 1999 w Warszawie

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Finder Paweł  właś. Finder Pinkus [1904-1944] inż. chemik, działacz komunistyczny, KPP/PPR ps. „Fred”, „Mrowiec”, „Paweł”, „Paul Reynot”, „Ryszard” vel Tadeusz Karpiński, Stanisław Pilecki

    Ur. 17 IX 1904 we wsi Leszczyny /obecnie część miasta Bielsko-Biała/, syn Leona /kupca/ i Józefy Weber. Od 1914 uczęszczał do niemieckiego gimnazjum w Bielsku. Był członkiem żydowskiej organizacji skautowej. W 1920 wyjechał do Palestyny, gdzie pracował jako robotnik przy budowie dróg i mostów. Po powrocie do kraju kontynuował naukę w gimnazjum w Bielsku, gdzie w 1922 otrzymał świadectwo dojrzałości. W 1922 wyjechał do Austrii, gdzie rozpoczął studia na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Wiedniu. Jednocześnie od 1922 członek Komunistycznej Partii Austrii. Był tez członkiem lewicowej organizacji studenckiej Freie Sozialistische Studentenvereinigung, gdzie pełnił funkcję wice, potem przewodniczącego. Od 1924 studiuje w Instytucie Chemicznym w Milusie, gdzie w 19266 uzyskał dyplom inż. chemika. Przeniósł się następnie do Paryża i otworzył przewód doktorski, prowadza c badania w laboratorium znanej uczelni Conservatoire des Arts et Metres. Działa w Komunistycznej Partii Francji, najpierw w Milusie potem od 1927 w Paryżu, gdzie był członkiem Komitetu Miejskiego. Od XII 1927 instruktor Wydziału Organizacyjnego KC partii. Publikował swoje artykuły w prasie komunistycznej. W III 1928 aresztowany i uwięziony za posiadanie fałszywego paszportu. Następnie po zwolnieniu zostaje wydalony z Francji. Po powrocie do kraju w 1928 podejmuje prace w fabryce w Bielsku. Od VII 198 do 1929 odbył służbę wojskową w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 2 w Tomaszowie Lub., a praktyki odbył w 16 pp w Tarnowie.
    Po ukończeniu służby wojskowej członek KPP, zostaje funkcjonariuszem partyjnym. Pełnił różne funkcje w Lodzi, Zagłębiu Dąbrowskim. Aresztowany 18 IV 1931 i zwolniony za kaucją. Zostaje wówczas sekretarzem KO KPP w Warszawie Ponownie aresztowany 11 XII 1931 zostaje w VIII 1932 zwolniony za kaucją. Objął wówczas funkcję sekretarza w Zagłębiu Dąbrowskim. Od jesieni 1933 członek Sekretariatu Krajowego KO KPP, potem sekretarz Komitetu warszawskiego partii. 06 Iv 1934 aresztowany. Wyrokiem z 25 IV 1936 skazany zostaje na 12 lat więzienia. Karę na podstawie apelacji i amnestii zmniejszono mu do 6 lat i 8 miesięcy. Więziony w Więzieniu Centralnym na Mokotowie, potem od 1936 w Rawiczu, gdzie wchodził w skład kierownictwa więziennej komuny.
    Po wybuchu wojny wydostał się 1 IX 1939 wraz z innymi więźniami z więzienia i dotarł do Warszawy, a po kapitulacji Warszawy przedostał się do Białegostoku, gdzie pracował w Miejskim Zarządzie Mieszkaniowym. Od XII 1939 inżynier, potem przewodniczący Komisji Planowania przy komitecie wykonawczym Obwodowej Rady Delegatów. Od 1941 członek WKP /bolszewików/Po wybuchu 22 VI 1941 wojny niemiecko-sowieckiej ewakuował się do Mińska, potem przez Mohylewdo Homla. Od VII 1941 uczestnik kursu w szkole Komitetu wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej w Puszkino.
    Zrzucony do kraju w nocy z 27/28 XII 1941 razem z M. Nowostko i B. Mołojcem w skałdzie tzw. Grupy Inicjatywnej. 05 I 1942 przewodniczył na posiedzeniu założycielskim PPR w Warszawie. Wszedł wówczas w skład tzw. trójki kierowniczej. Używał, wówczas dokumentów na nazwisko Stanisław pilecki pracownik elektrowni. Mieszkał u Wandy Górskiej na I kolonii WSM na Żoliborzu, a od jesieni 1942 przejściowo w Wesołej, potem od wiosny 1943 w Radości. W PPR kierował bezpośrednio pracami Centralnej Redakcji i Techniki. Po śmierci M. Nowostki 28 XI 1942 został sekretarzem KC PPR. Uczestniczył w posiedzeniach Sztabu Głównego GL. Aresztowany przez gestapo 14 XI 1943 przy ul. Grottgera 12 razem z M. Fornalską pod nazwiskiem Tadeusz Karpiński. Zidentyfikowany dopiero w trakcie śledztwa. 24 XII 1943 po kilkutygodniowych brutalnych przesłuchaniach /przypalany lutownica, miał połamane ręce/ został przewieziony na Pawiak i umieszczony w izolatce. Rozstrzelany 20 VII 1944 w ruinach getta.
    Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Grunwaldu I klasy /1948/. Jego imieniem nazwano wiele szkół i zakładów pracy oraz ulic.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Franciszewski Bohdan


    Frańczak Bolesław "Argil"
      Antoni [1905-1975], agronom, oficer rez. art. WP, ppor. [1933], w ZWZ/AK, por. [1944]

    Ur. 10 VI 1905 w Julianowie pow. opatowski w rodzinie chłopskiej. Ukończył średnią szkołę rolniczą uzyskując uprawnienia agronoma. W latach 1928-1929 odbył służbę wojskową w 6 baterii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, potem odbywał praktyki w 28 pal w Zajezierzu k/Dęblina. Awansowany do stopnia ppor. rez. art. 1 I 1933 z przydziałem mobilizacyjnym do 28 pal. Ewidencyjnie podlegał PKU Puławy.
    W latach trzydziestych dzierżawił gospodarstwo rolne we wsi Grabówka k/Opola Lubelskiego. W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 3 pal. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas walk w końcu IX 1939 dostał się do niewoli sowieckiej, skąd pod Stalowa Wolą udało mu się zbiec z kolumny jenieckiej.
    Podczas okupacji niemieckiej od jesieni 1939 czynny w konspiracji SZP/ZWZ. Zaprzysiężony przez kpt. sł. st. art. Zbigniewa Slęka, od którego otrzymał zadanie zorganizowania siatki konspiracyjnej na terenie gminy Karczmiska, Kamień i Rybitwy w Obwodzie Janów Lubelski ZWZ. Po utworzeniu podobwodu „C” pełni funkcję oficera organizacyjnego, organizacyjnego od II 1944 organizował i dowodził oddziałem lotnym „Argila” (OP 15/4). Awansowany do stopnia por. rez. art. 3 V 1944
    Po wejściu A. Cz. na teren obwodu pozostaje nadal czynny konspiracji. Zagrożony aresztowaniem w 1945 wyjechał na Ziemie zachodnie, gdzie się ukrywał. Ujawnił się wiosną 1947. Po ujawnieniu był represjonowany przez UB. Po 1956 powraca z rodziną do Grabówki. Pracuje w państwowych gospodarstwach rolnych, potem instruktor tytoniowy w Opolu Lubelskim.
    Zmarł 31 III 1975 w Toruniu. Pochowany na cmentarzu w Opolu Lubelskim.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Frycze Aleksander "Olek"  /Fryczke/ [1913-1947], żołnierz AK/ROAK/NSZ, ps. „Orzeł”

    Ur. 15 II 1913 w Dobrzyniu n/Wisłą, pow. lipnowski, syn Jana i Józefy z Paprowskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w Seminarium Nauczycielskim w Wymyślinie, uzyskując dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Odbył służbę wojskową w WP. Pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej w Skaszewie pow. Lipno, gdzie również mieszkał.
    Latem 1939 zmobilizowany do WP. Brał udział kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał nadal w Skaszewie. Czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie pow. Lipno. Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 nadal działa w konspiracji antykomunistycznej ROAK. Od lata 1946 żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie pełnił funkcję szefa wywiadu na pow. lipnowski.
    Aresztowany 30 V 1947 i uwięziony. Po ciężkim ubowskim śledztwie skazany wyrokiem WSR Bydgoszcz 24 VII 1947 w trybie doraźnym na karę śmierci z pozbawieniem praw publicznych i  honorowych praw obywatelskich oraz przepadkiem mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86§2 kkWP. Sygn. akt Sr. 356/47. Sądzony przez WSR w składzie: Juliusz Surażski – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Stanisław Krawczyk i Włodzimierz Łabaziewicz – ławnicy, oskarżał Zdzisław Ziemiakowski.
    Zamordowany w więzieniu w Bydgoszczy 18 VIII 1947.
    Żonaty, ojciec dwojga dzieci.
    Jego imię i nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej odsłoniętej 06 X 1996 w Sierpcu.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Fursewicz Bohdan "Dan"  [ 1928-?], żołnierz NSZ/AK, ps. „Dan”. Wieloletni więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 V 1928 we wsi Wołkołata pow. Postawy na Wileńszczyźnie, syn Władysława i Franciszki z Gulbickich. Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych, a od VII 1944 Armii Krajowej w oddziale W. Grzebskiego. Po rozwiązaniu Armii Krajowej 19 I 1945 ponownie czynny w konspiracji niepodległościowej NSZ/NZW na terenie pow. płońskiego. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Olsztyna, gdzie zamieszkał przy ul. Warszawskiej. Aresztowany w 1946 i uwięziony. Skazany przez WSR Olsztyn na 1 rok i 6 miesięcy więzienia. Po zwolnieniu mieszkał w Olsztynie, gdzie uczył się w gimnazjum. Ponownie aresztowany 28 IX 1948 i uwięziony.
    Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1193/49 z dnia 19 VIII 1949 skazany został na karę 13 lat więzienia oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący / znany morderca sądowy żołnierzy podziemia niepodległościoweg0/ oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego, sygn. akt Cs. UN 106/93 wyrok wydany przez b. WSR Warszawa 19 VIII 1949 został unieważniony jako wydany za działalność niepodległościową.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego. 
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Fursewicz Władysław "Żagiew"


    Gadomski Janusz  [1925-?], żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. „Goliat”, więzień polityczny PRL.

    Ur. 07 I 1925 w Warszawie, syn Józefa i Julii z Brzozowskich. W okresie międzywojennym ukończył szkołę powszechną i rozpoczął naukę w gimnazjum. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK, a po wejściu wojsk sowieckich w 1945 kontynuuje działalność niepodległościową w organizacji  konspiracyjnej ROAK, a od wiosny 1946 działa w strukturach Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Od 1948 czynny w komórce wywiadu NZW. Zajmował się wówczas organizowaniem trasy przerzutu zagrożonych aresztowaniem żołnierzy NZW na Zachód. Mieszkał wtedy w Szczecinie.
    Aresztowany 08 X 1948 i uwięziony w Warszawie, gdzie przeszedł ciężkie długotrwałe ubowskie śledztwo.
    Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 17/50 z dnia 07 V 1951 został skazany na karę 14 lat więzienia z utratą praw na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. 
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Gajda Antoni

    Gajda Jan

    Gajda Władysław

    Galas Aleksander

    Galas Antoni


    Galinat Edmund  [1899-1971], oficer dypl. sł. st. piech. WP, mjr [1936]

    Ur. 02 I 1899. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920, gdzie dowodził plutonem, potem kompanią. Po wojnie zweryfikowany w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. Służył w 85 pp. Oddelegowany w1923 do PKU Wilno, gdzie pełnił funkcję oficera- instruktora. Następnie służy w 5 pp Leg. w Wilnie. Do stopnia kpt. awansowany 1 I 1928. W latach 1927-1929 studiuje w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Następnie ponownie w 5 pp Leg. Rozkazem MSWoj. nr 40 przeniesiony z dniem 03 X 1931 do Dowództwa KOP w Warszawie. Z dniem 25 IV 1933 skierowany na sześciotygodniowy kurs Taktyczno - Strzelecki do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Awansowany do stopnia mjr dypl. sł. st. piech. 1 I 1936.
    Przeniesiony w stan nieczynny w 1937. Od 1937 szef Związku Młodej Polski. W tym okresie czasu prowadził badania nad przygotowywaniem planów dywersyjnych na wypadek wojny m. in. na terenie Pomorza. Do wybuchu wojny pracował w ministerstwie oświecenia.
    We wrześniu 1939 ewakuował się do Rumuni. 26 IX 1939 wystartował samolotem rozpoznawczym PZL „Sum” z lotniska w Beneasa w Rumuni i przybył do kraju jako emisariusz NW WP marszałka E. Rydza – Śmigłego z rozkazem rozpoczęcia walki podziemnej na zajętych przez wroga terenach. Pilotem był ppor. inż. Stanisław Riess.
    Następnie ewakuował się na zachód. Po kapitulacji Francji w Wlk. Brytanii. Był umieszczony w obozie
    R0thesay na szkockiej wyspie Bude.
    W II 1943 mianowany d-cą samodzielnej kompanii grenadierów organizowanej we Francji w współpracy Polską Organizacją Walki o Wolność. Używał wówczas ps. „Zaręba”.
    Po wojnie pozostaje na emigracji.
     Zmarł w 1971

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Galuba Benon (Gajewicz Bogdan) "Skrzypce"

    Garczewski Stanisław

    Garlicki Andrzej

    Gąsiorowski Stanisław

    Gąsiorowski Wacław

    Gąta Jan

    Gierkowski Antoni

    Gliński Czesław "Czumiza"

    Główczeski

    Godlewska Czesława

    Goleniewski Tadeusz

    Gondek Leszek

    Gorzkowski Wacław


    Gosik Henryk "Heniek", "Miłość", "Doktorek", "Odwet" 
    [1923-1951], żołnierz AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Doktorek”, „Heniek”, „Miłość”, „Odwet”

    Ur. 23 XI 1923 w Nowej Wsi pow. Sierpc w rodzinie rolników Jana i Czesławy z Bylinów. W latach 1930-1937 uczęszczał do siedmioklasowej szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej na terenie Obwodu AK Sierpc. W VIII 1944 zatrzymany przez Niemców zostaje wywieziony na przymusowe roboty na Litwę. Po zajęciu tych terenów przez wojska sowieckie wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego. Uczestniczył w walkach o Wał Pomorski, Kołobrzeg, Szczecin i w rejonie Drezna. Po zakończeniu wojny pozostał w służbie wojskowej jako podoficer. W I 1946 zagrożony aresztowaniem przez informację Wojskową zdezerterował z wojska.
    Od III 1946 czynny w konspiracji niepodległościowej ROAK w Obwodzie „Mewa”, gdzie był w oddziale Jana Szlema. Podczas amnestii lutowej 1947 nie ujawnił się. Nadal działa w konspiracji w oddziale dowodzonym przez Franciszka Majewskiego „Słonego”. Od jesieni 1947 w składzie 11 Grupy Operacyjnej Narodowych Sił Zbrojnych. Od I 1948 pełnił funkcję szefa wywiadu terenowego okręgu.
    Zatrzymany przez UB 25 IX 1948 i uwięziony. Aresztowany przez WPR Warszawa.
    Wyrokiem WSR Warszawa w składzie Jerzy Drohomirecki  – przewodniczący, Władysław Marszałek i Józef Gwóźdź  ławnicy  oraz w obecności prokuratora Kazimierza Paskudzkiego z 15 I 1951 został skazany na karę śmierci, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. /Sygn. akt. Sr 1195/50. B. Bierut decyzją z dnia 13 IX 1951 nie skorzystał z prawa łaski.
    Stracony 20 IX 1951 w więzieniu Warszawa – Mokotów
    Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 VI 1997, sygn. akt Cs. Un. 70/96 wyrok wydany przez b. WSR Warszawa został unieważniony jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Gosik Zygmunt

    Gostkiewicz Helena "Jadwiga"

    Goszczyński Roman

    Goszczyński Władysław "Zieleń"

    Górecka Justyna "Pokrzywa"

    Górecka Krystyna

    Górecki Czesław

    Górecki Michał "Góral"

    Górecki Mieczysław

    Górecki Roman "Kemlicz"

    Górecki Ryszard "Pieprzyk"

    Górecki Tadeusz

    Górecki Władysław

    Grabowski Józef

    Grabowski Stanisław

    Grapow Czesław "Wojciech"

    Grient


    Gronczewski Edward "Przepiórka"
      [1923-1976], działacz komunistyczny, PPR/PZPR,oficer GL/AL, ps. „Przepiórka”, płk LWP

    Ur. 10 VIII 1923 w Sierpcu w rodzinie robotniczej. Ukończył w 1939 szkołę powszechną. W V 1940 osadzony przez Niemców w obozie pracy przymusowej w Siepcu, później od VII 1940 w Działdowie, a następnie w XI 1940 wywieziony na roboty przymusowe do Prus Wschodnich. W XII 1941 zbiegł z Królewca na Lubelszczyznę. Przebywał we wsi Grabówka pow. Kraśnik. Od wiosny 1942 w PPR, potem łącznik w GL, a od VIII 1942 w oddziale GL dowodzonym przez G. Korczyńskiego. Od III 1943 d-ca samodzielnego oddziału partyzanckiego GL operującego w rejonie Lasów Parczewskich i Janowskich. Dowodzony przez niego oddział wszedł w VIII 1943 w skład zgrupowania partyzanckiego dowodzonego przez W. Skrzypka „Orzeł”, a w II 1944 został włączony do I Brygady AL. Awansowany w II 1944 do stopnia por. AL. Przeprowadzał akcje dywersyjno-bojowe. W X 1943 mianowany ppor. GL. Brał udział w VI 1944 w dwutygodniowych walkach z Niemcami w lasach Janowskich i Lipskich i Puszczy Solskiej.
    Po wejściu A. Cz. na Lubelszczyznę od VII 1944 w stopniu kpt. służył w MO na stanowisku oficera do zleceń specjalnych k-dta głównego MO gen. F. Jóźwiaka. W XI 1944 awansowany do stopnia mjr. Do końca 1945 dowodził grupami operacyjnymi MO i WP walczącymi z „reakcyjnym podziemiem”. Był współorganizatorem i d-cą oddziału UB podszywającego się pod oddział partyzantki niepodległościowej. Brał udział w zwalczaniu UPA w rejonie Jarosławia. Od 1946 ponownie w WP, początkowo w Centrum Wyszkolenia Piechoty, potem w latach 1948-1949 w Oficerskiej Szkole Piechoty. Zajmował różne stanowiska w strukturach zwalczających konspiracyjne organizacje niepodległościowe. 21 V 1950 aresztowany przez Informację Wojskową i uwięziony. Więziony przez 5 lat. Zwolniony z więzienia 19 VI 1955. Po zwolnieniu z więzienia w 1956 zostaje zrehabilitowany. W III 1957 powraca w stopniu ppłk-a do służby w WP W latach 1957-1958 z-ca attache wojskowego w Chinach Awansowany w 1963 do stopnia płk-a. W 1965 był z-cą przewodniczącego Międzynarodowej Komisji Kontroli w Wietnamie. W latach 1966-76 pracował w Wojskowym Instytucie Historycznym w Warszawie. Członek PZPR.
    Zmarł w Warszawie 1 I 1976. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    Odznaczony: Krzyżem Grunwaldu kl. III, KW, Krzyżem Partyzanckim.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Grubecki Roman


    Grudzień Stanisław "Jastrząb"

    Grudzień Stanisław (25.3.1914 - 7.10.1997), kpr.pchor. WP, por. ZWZ/AK ps. "Jastrząb"
    Ur. w Sieciechowie, syn Piotra i Franciszki z d. Kowalczyk. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Pułtusku. Służbę wojskową odbył na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 8 DP przy 13 pp w Pułtusku. Przed wojną mieszkał w Mężeninie w pow. ciechanowskim. W ZWZ/AK był w stopniu por., pełnił funkcję szefa wyszkolenia bojowego rejonu Bartołdy, Gołymin i Sońsk. Zmarł w Ciechanowie. Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Ciechanowie.
    Pozdrawiam Wiesław Brodecki z Ciechanowa 
     
    (informację nadesłał P. Wiesław Brodecki z Ciechanowa )

    Grzebski Witold "Motor"  [1921-], inż., żołnierz TAP/ZWZ/AK/NSZ

    Ur. 02 IV 1921 w Jackowie pow. Pułtusk. Syn Leona i Oktawii z Czyhirynów. Uczęszczał do gimnazjum w Nakle, potem do liceum typu matematyczno-fizycznego w Bydgoszczy, które ukończył w V 1939. We IX 1939 przebywał w Warszawie, gdzie wstępuje do Ochotniczych Batalionów Obrony Warszawy. Bierze udział w obronie Warszawy.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej. Od II 1940 żołnierz Tajnej Armii Polskiej /TAP/, potem w ZWZ/AK. Od XI 1942 w NSZ, gdzie do VI 1944pełni funkcję k-dta powiatu płońskiego NSZ. W VI 1944 w wyniku scalenia NSZ z AK żołnierz AK. Do I 1945 pełnił funkcję z-cy k-dta Obwodu AK Płońsk. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK ponownie w szeregach NSZ pełni funkcję k-dta powiatu NSZ Płońsk. W nocy z 1/2 VI 1945 dowodził akcją rozbicia posterunku MO w Sońsku pow. Ciechanów. Zagrożony aresztowaniem w VI 1946 wyjechał do Wrocławia, gdzie zamieszkał przy ul. Łokietka nr 10. Podejmuje studia na politechnice. Po ogłoszeniu w II 1947 przez komunistów amnestii zaprzestaje działalności konspiracyjnej u ujawnia się we Wrocławiu..
    W dniu 16 VII 1948 zatrzymany przez UB we Wrocławiu i aresztowany przez WPR Warszawa. WSR Warszawa w składzie Mieczysław Widaj – przewodniczący, Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba jako ławnicy wyrokiem z 19 VIII 1949, sygn. akt Sr. 1193/49 skazał go na karę 15 lat więzienia oraz pozbawienia na okres 5 lat praw publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Więziony w Wrocławiu, Płońsku, i w więzieniu przy ul. 11 listopada w Warszawie. W VI 1950 przetransportowany do CWK we Wronkach, gdzie go osadzono 10 VI 1950. Latem 1955 przewieziony do ZK w Strzelcach Opolskich, gdzie pracował w kamieniołomach.
    Zwolniony z więzienia w XI 1955
    Po wyjściu na wolność ukończył studia wyższe na politechnice uzyskując dyplom inż.
    Członek Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego w Warszawie, aktywny działacz Zarządu Głównego Związku Bojowników NSZ, współorganizator struktur ŚŻŻAK na terenie Podokręgu Północ AK.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z 6 X 1994, syg. akt Cs.Un. 106/93 wyrok wydany przez WSR Warszawa 19 VIII 1949 został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Mieszka w Warszawie przy ul. Stępińskiej 6/8 m 2
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Grzywacz Ignacy

    Gutkowski Zbigniew

    Guzanowski Tadeusz

    Guzek Stefan "Włodzimierz Wilczyc"

    Herman

    Hermanowicz Włodzimierz "Carlo"

    Hertel Zenon


    Horak Alojzy "Nestorowicz", "Neuman"
      [ 1891-1943], członek PZW, PDS, oficer dyplomowany sł. st. piechoty ppłk [1928], w konspiracji SZP/ZWZ/AK/BCh, płk [1940], ps. „Majewski”,„Nesterowicz”, „Neuman”, „Witold Młot” vel Dietrich, vel Justyn Małecki.
    D-ca powiatowy SZP Warszawa – Powiat, kmdt Okręgu Warszawa – Województwo ZWZ III 1940 - XII 1941.

          Ur. 10 VIII 1891 w Krakowie. Syn Alojzego i Marii z d. Nesterowicz. Od 1901 uczył się w III Gimnazjum Realnym we Lwowie, gdzie w 1909 uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiuje na Wydziale Filozoficznym UJK we Lwowie. W 1914 uzyskał absolutorium i rozpoczął zdawanie egzaminów na nauczyciela szkół średnich. Od 1909 działał w Polskim Związku Wojskowym, od 1910 w Armii Polskiej, potem od 1911 w jawnych Polskich Drużynach Strzeleckich. Ukończył kurs szkoły oficerskiej i otrzymał tytuł podchorążego. Był d-cą kompanii, instruktorem i wykładowcą na kursach instruktorskich. Od II 1913 członek Sztabu Naczelnego PDS. Jednocześnie wiosną 1911 był współorganizatorem skautingu we Lwowie, potem zastępcą drużynowego II Lwowskiej Drużyny im. Hetmana Chodkiewicza i członkiem Naczelnej Komendy skautowej. W IV 1914 ustąpił ze skautingu poświęcając się działalności w PDS. Używał wówczas ps. Witold Młot.
          Od IX 1914 służył w armii austriackiej. Po ukończeniu szkoły oficerów rezerwy dowodził od II 1915 plutonem 16 pułku strzelców. Ciężko ranny w V 1915 leczył się w szpitalu w Krakowie. W VI 1918 przeniesiony do jednostki tyłowej armii austriackiej na Ukrainie.
          Od XI 1918 służy ochotniczo w WP, początkowo d-ca plutonu karabinów maszynowych 5 pp Leg., od III 1919 referent , a od XII 1919 szef Oddziału I Organizacyjno-mobilizacyjnego DOG I w Warszawie. Od V do VII 1921 szef Oddziału I Naczelnej K-dy Wojsk Powstańczych w czasie III Powstania Śląskiego, potem ponownie szef Oddziału I DOG Warszawa. Zweryfikowany w 1921 w stopniu mjr-a sł. st. z starszeństwem 1 VI 1919.
    Po ukończeniu kursu dowódców batalionów w Rembertowie XI 1921-I 1922 był d-cą baonu w 27 pp, potem kolejno referentem mobilizacyjno-materiałowym w Oddziale I, od II 1922 szefem Oddziału I, a od III 1922 kierownikiem referatu wyszkoleniowego w Wydziale Regulaminów i Wyszkolenia Oddziału III Sztabu Generalnego WP. W 1922-1924 ukończył WSWoj. w Warszawie. Od X 1924 kierownik referatu organizacyjnego Oddziału V SG WP, od II 1926 szef sztabu 4 DP, od VI 1927 szef Oddziału Ogólnego w sztabie DOK IX Brześć. Awansowany do stopnia ppłk-a SG sł. st. 1 I 1928. Od XI 1928 II oficer sztabu Inspektora Armii we Lwowie, potem od XII 1929 szef Biura Ogólno-Organizacyjnego MSWojsk., a od VI 1933 d-ca 73 pp w Katowicach. W 1935 przeniesiony w stan nieczynny. Z dniem 31 V 1935 został zastępcą szefa Wojskowego Biura Historycznego. Działał także w Towarzystwie Wiedzy Wojskowej 1930-1931 i 1938-1939 wchodząc w skład jego Zarządu Głównego.  Do lata 1939 szef Wydziału Wojny Polsko-Bolszewickiej.
    W kampanii wrześniowej 1939 od 12 IX 1939 szef sztabu obrony twierdzy Brześć n/Bugiem, a po wycofaniu się z tego miasta szef sztabu, potem dowódca Grupy „Brześć”, która złożyła broń przed wojskami sowieckimi 03 X 1939 nad Sanem. Po ucieczce z niewoli sowieckiej przedostał się w X 1939 do Warszawy i mieszkał przy ul. Chmielnej 27, potem jako sublokator w mieszkaniu Zofii Praussowej przy ul. Żurawiej 24.
    Czynny w konspiracji SZP/ZWZ od X 1939. Początkowo d-ca powiatu warszawskiego SZP, od I 1940 był krótko szefem sztabu i od wiosny 1940 po Henryku Józewskim     k-dtem Okręgu ZWZ Warszawa – Województwo. Rozkazem L.1/BP KG ZWZ z 01 VII 1940 mianowany płk dypl. sł. st. piechoty.
    Odwołany z funkcji k-dta Okręgu Warszawa – Województwo ZWZ rozkazem nr L.27/BP z 01 XII 1941 po odmowie objęcia stanowiska k-dta Obszaru Białystok ZWZ. Przeniesiony do pracy w Biurze Historycznym BIP KG ZWZ/AK. Od 01 VIII 1942 szef Wydziału Wyszkolenia w Oddziale III Szkoleniowym KG BCh Jesienią 1942 zamierzał jednocześnie kierować wyszkoleniem w organizacji PS, ale zdążył tylko przeprowadzić wykłady na dwóch kursach. Był autorem szeregu prac historycznych. Opracował instrukcje wyszkoleniowe i wydawnictwa Kurs szeregowych /lekcja 1-20/. Był też redaktorem pisma pt. „Powstaniec”.
    10 XI 1942 aresztowany w Warszawie przez gestapo mieszkaniu Zofii Praussowej przy ul. Żurawiej 24 pod przybranym nazwiskiem Justyn Małecki. Rozpoznany i po ciężkim śledztwie rozstrzelany 12 II 1943 w lasach pod Stefanowem.
    O jego śmierci poinformowano władze polskie w Londynie depesza z 25 II 1943.
    Po ekshumowaniu zwłok odbył się na Powązkach 20 VII 1946 uroczysty pogrzeb.
    Odznaczony: Śląska Wstęgą Waleczności, SKZ /1925/, KN, Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta /1932, pośmiertnie KW 3x, /28 IX 1944/, Krzyżem Grunwaldu /1946/. 

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Hudała Leszek Mirosław

    Idzikowski Michał

    Idzikowski Stefan

    Ignaczewski Wacław


    Jabłoński Henryk "Hanka"  [1920-?], żołnierz NSZ/AK/NZW, ps. „Hanka”

    Ur. 06 I 1920 w Sochocinie pow. Płońsk, syn Adama i Józefy z d. Ropelewskiej. Przed wojną ukończył 7 klas szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał we wsi Dębiny pow. Płońsk. Czynny w konspiracji NSZ, gdzie pełnił  m. in. funkcję łącznika. Żołnierz oddziału W. Grzebskiego.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną w strukturach NZW. Zagrożony aresztowaniem wyjechał w 1946 do Wrocławia, gdzie zamieszkał przy ul. Bartosza Głowackiego. Ujawnił się po amnestii lutowej w 1947. Po aresztowaniu 21 IX 1948 przewieziony do więzienia w Warszawie. Po prawie rocznym ciężkim śledztwie sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący, oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 19 VIII 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947 został uniewinniony.
    Po 1990 członek Związku Żołnierzy NSZ i AK. Odznaczony Krzyżem AK oraz Krzyżem Weterana Walk o Niepodległość.

     

     

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jachymek Zenon  Józef [1912-1986], oficer rez. piech. WP, ppor. [1938], w ZWZ/AK, por. [1943], ROAK/DSZ/WiN, kpt. [1 VI 1945], ps. „Sławek”, „Waldemar”, „Wallenrod”, „Wiktor” vel Zygmund Nowosad
    Kmdt Rejonu VII w Obwodzie AK Tomaszów Lub. III 1943-1945. Okręg Lublin AK.

          Ur. 09 XII 1912 w Komarowie pow. Tomaszów Lub., w rodzinie chłopskiej. Syn Jana i Katarzyny. Uczęszczał do gimnazjum w Tomaszowie, gdzie w 1933 otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1935 studiował weterynarię we Lwowie. W latach 1935-1936 odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy III Baonie 9 pp Leg. w Tomaszowie Lub. Następnie w okresie 1936-1938 kontynuuje studia. Po odbytych w 1937 ćwiczeniach awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1938 i przydziałem mobilizacyjnym do 9 pp Leg. w Zamościu na stanowisko d-cy plutonu. Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 9 pp Leg., w którego szeregach odbył kampanię wrześniową 1939. Początkowo d-ca plutonu, potem d-ca 3 kompanii III baonu. Walczył z wrogiem pod Iłżą i Starachowicami, potem na Lubelszczyźnie. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 unika niewoli i powraca do rodzinnej wsi.
    Podczas okupacji niemieckiej już od jesieni 1939 czynny w konspiracji. Współorganizator zrębów SZP/ZWZ na terenie Komarowa. Początkowo z-ca d-cy potem d-ca placówki ZWZ Komarów. Na przełomie 1940/1941 mianowany d-cą oddziałów szturmowych i dywersji bojowej w obwodzie tomaszowskim ZWZ. Dowodził w wielu akcjach i walkach z Niemcami i UPA. W XII 1942 jako jeden z pierwszych uderzył na zasiedlone przez kolonistów niemieckich osadę Komarów, wieś Komarów i Wolicę Śniatycką. Awansowany do stopnia por. rez. piech. 11 XI 1943. Wiosną 1944 był pomysłodawcą i dowódcą tzw. odcinków, przeciwukraińskich, które skoncentrowały zasadnicze siły obwodu w celu powstrzymania naporu nacjonalistów ukraińskich na wsie zamieszkałe przez ludność polską. 2 VI 1944 dowodził wielką akcją odwetową przeciwko UPA pod Dąbrową, Rzeczycą i Ulhówkiem, która na wiele tygodni powstrzymała marsz UPA na zachód.
    Był jednym z najzdolniejszych dowódców partyzanckich, o dużym autorytecie wśród żołnierzy i zasłużonej sławie u ludności cywilnej. Oficer o dużej samodzielności w działaniu. Łatwo zjednał sobie swoich podkomendnych. Nie lubił drylu wojskowego. Nie podejmował działań nie przygotowanych.
    Po wejściu A. Cz. na teren obwodu był poszukiwany usilnie przez NKWD i UB. Ukrywał się na posterunkach milicji, których załogi składały się wówczas z dużej części b. żołnierzy AK i BCh.
    Po rozwiązaniu w I 1945 AK nadal czynny w konspiracji antykomunistycznej ROAK. W V 1945 przeniesiony do Obwodu Hrubieszów DSZ/WiN, gdzie od VI 1945 do XII 1945 pełnił funkcję z-cy k-dta obwodu. Awansowany rozkazem Nr 319 z 1 VI 1945 Delegata DSZ na Kraj do stopnia kpt. rez. art. W XII 1945 zorganizował kanał przerzutowy do Szwecji dla „spalonych” członków organizacji. Od końca 1945 przebywał osobiście w Szwecji skąd powraca do kraju w V 1946. Posługiwał się „legalną” legitymacją pracownika MBP w Sopocie wystawioną na nazwisko Zygmunt Nowosad. Wydany UB przez żonę jednego z kolegów. Zatrzymany przez funkcj. UB 21 IX 1946 we wsi Kosowo pow. Świecie. Więziony początkowe w areszcie PUBP Świecie, potem WUBP Bydgoszcz, skąd został przewieziony do więzienia WUBP w Lublinie. Aresztowany przez WPR Lublin. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wyrokiem WSR Lublin z dnia 23 IX 1947, syg. akt Sr 857/47 został skazany na trzykrotną karę śmierci oraz utratę praw na zawsze. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę śmierci zamieniono mu na karę 15 lat więzienia. Sądzony przez WSR Lublin w składzie: Ryszard Wiercioch – przewodniczący, Konrad Kamel i Tadeusz Kuligowski – ławnicy. Oskarżał prokurator Edward Patkiewicz. Bronił go adwokat Stefan Kobusiewicz. Więziony na Zamku Lubelskim i w CWK we Wronkach.
    Postanowieniem Sadu Wojewódzkiego w Lublinie z 20 VI 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zmniejszono mu karę do lat 10 i zarządzono natychmiastowe zwolnienie z więzienia. Zwolniony z więzienia 23 VIII 1956. Po odzyskaniu wolności zamieszkał we Wrocławiu. Ukończył studia wyższe weterynaryjne i pracował w swoim zawodzie.
    Od 1965 poświęcił się dokumentowaniu działalności AK w Obwodzie Tomaszów Lub.
    Zmarł we Wrocławiu 06 III 1986. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Komarowie.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M.
    W dniu 9 IX 1993 wyrokiem SW w Lublinie został całkowicie zrehabilitowany.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jackowski Stefan

    Jacuk Aleksander


    Jagiellończyk Kazimierz (oczywiście nie walczył w latach okupacji, ale jak już wywołany został ... - niechaj zaistnieje na tej stronie - w rzeczy samej przecież też w swoim czasie walczył o Polskę...)
    IV [1427-1492], król polski od 1447

    Ur. 30 XI 1427 w Krakowie, syn Władysława Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Od 1440 wielki książę litewski., od 1447 król polski. W 1454 poślubił Elżbietę Rakuszankę, córkę Albrechta II Habsburga. Przed koronacją wystawił przywilej dla Litwy, którym rozszerzył swobody osobiste i prawa majątkowe bojarów oraz zagwarantował niepodzielność terytorium Litwy. W Koronie opierał się nsa rycerstwie wielkopolskim, prowadził politykę rewindykacyjną w stosunku do Pomorza Gdańskiego i ścierając się z opozycją małopolskich możnowładców pod przewodnictwem biskupa krakowskiego Zbigniewa oleśnickiego. W odpowiedzi na wybuch powstania wznieconego przez Związek Pruski w państwie krzyżackim 06 III 1454 wydał akt inkorporacyjny Prus do Polski i wypowiedział wojnę Zakonowi.
    Chcąc zjednoczyć szlachtę wielkopolską dla pospolitego ruszenia wydał 15 IX 1454 przywilej cerekwicki, rozszerzony potem w Nieszawie na inne dzielnice. Wojna trzynastoletnia prowadzona w latach 1454-1466 z Krzyżakami zakończyła się zawarciem pokoju w Toruniu na mocy, którego włączono do Polski Pomorze Gdańskie i pozostałe części tzw. Prus Królewskich, Królewskich Zakon pozostał we wschodniej części Prus lennikiem Polski. Po śmierci książąt mazowieckich wcielił do Polski ziemię gostyńską i rawską, a w 1476 ziemię sochaczewską. W polityce wobec Kościoła zapewnił sobie prawo obsady katedr biskupich. W polityce międzynarodowej prowadził aktywną politykę dynastyczną na terenie Czech i Węgier. Jego syn Władysław w 1471 objął tron czeski, a w 1490 węgierski. Jego długie rządy sprzyjały rozwojowi gospodarczemu i kulturalnemu kraju.
    Zmarł o7 1492 w Grodnie. Pochowany w katedrze na Wawelu. 
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jakubik Kazimierz

    Jakubowski Konstanty

    Janek

    Jankowski Zbigniew "Korab"

    Jankowski Zdzisław


    Jarnowiecki Leon "Jan", "Ostoja"  /właś. Leonidas/ [1896-?], oficer sł. st. art. WP, kpt. [1930], w konspiracji niepodległościowej POZ/AK, ps. „ Gozdawa”, „Jan”, „Ostoja”
    K-dt Obwodu AK Płońsk 15 V – 15 VII 1942.

          Ur. 3 XII 1896. Oficer sł. st. art. WP od XI 1918. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920. Awansowany do stopnia por. sł. st. ze starszeństwem 1 VI 1919. Służył w 14 Dywizjonie Art. Konnej w Białymstoku. Do stopnia kpt. sł. st. art. awansowany 1 I 1930. W 1932 był nadal oficerem 14 DAK. W 1938-1939  pełnił funkcję oficera mobilizacyjnego 14 DAK. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
     Podczas okupacji niemieckiej mieszkał u rodziny we wsi Lachowiec pow. Płońsk. Czynny w konspiracji niepodległościowej od początku 1940. Działa początkowo w Polskiej Organizacji Zbrojnej /POZ/, a od 1942 w szeregach AK. Od 15 maja 1942 do 15 lipca 1942 pełnił funkcję k-dta Obwodu AK Płońsk w Podokręgu Północ Obszaru Warszawskiego AK.
    Dalsze jego losy n/n.
    Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Jaroszewski Mirosław

    Jarzyna Konstanty


    Jarzewski Michał
      Wacław [?], nauczyciel, ppor. rez. WP[1939], w konspiracji KOP/ ZWZ/AK, ps. „Longin”, „Maj”, „Nemo”, „Nienaski”, „Zasada”
    K-dt Inspektoratu Rejonowego „R” w Podokręgu Północ AK, k-dt Obwodu AK Przasnysz IX 1944 – I 1945.

          W okresie międzywojennym ukończył Seminarium Nauczycielskie i Dywizyjny Kurs Podchorążych Rez. Piechoty. Przed wojną pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej w Szczawinie pow. Maków Maz. Posiadał stopień ppor. rez. Od początku 1940 czynny w konspiracji KOP na terenie pow. Maków Maz., a następnie w ZWZ/AK. Pełnił funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego „R”, a II 1944 do IV 1944 p. o. k-dt Obwodu AK Maków Maz. potem od IX 1944 do II 1945 funkcję k-dta Obwodu AK Przasnysz.
    Po 1945 w kraju.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jastrzębska Wiktoria

    Jastrzębski Józef


    Jastrzębski Wiesław "Twardy"  [1928-?], żołnierz NSZ/NZW, ps. „Twardy”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 27 III 1928 we wsi Szczawin pow. Płońsk, syn Władysława i Wiktorii z Płaciszewskich. Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej. W czasie okupacji niemieckiej czynny w strukturach NSZ na terenie pow. płońskiego. Był żołnierzem oddziału W. Grzebskiego. Po wejściu w 1945 wojsk sowieckich kontynuuje działalność konspiracyjną w NSZ/NZW. Mieszkał w tym czasie we wsi Szczawin. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Olsztyna, gdzie mieszkał przy ul. Pieniężnego. Uczył się w gimnazjum.
    Aresztowany 09 XI 1948 i uwięziony w więzieniu w Warszawie. Po ciężkim śledztwie zostaje wyrokiem WSR Warszawa z dnia 19 VIII 1949 skazany na karę 5 lat więzienia, pozbawiony praw na okres lat 4 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: M. Widaj – przewodniczący oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego, sygn. akt Cs. Un. 106/93 z 06 X 1994 wyrok b. WSR Warszawa z 19 VIII 1949 został unieważniony jako za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Odznaczony Krzyżem AK, Krzyżem Weterana Walk o Niepodległość, Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
    Po 1990 członek Związku Żołnierzy NSZ oraz Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.            
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jaśkiewicz Józef Benedykt


    Jaworski Feliks "Sas"
      Ignacy [ 1898-1942], oficer sł. st. piechoty WP, kpt. [1936], w konspiracji żołnierz ZWZ, ps. „Sas”, „Sosna”. K-dt Inspektoratu Rejonowego IV ZWZ X 1940-IX 1941 Podokręg Północny – Okręg Warszawa – Województwo ZWZ. 

          Ur. 2 VII 1898. Oficer sł. st. piechoty WP od XI 1918. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920. Awansowany do stopnia por. sł. st. piechoty 1 VI 1921. Długoletni oficer 42 pp w Białymstoku. Do stopnia kpt. sł. st. awansowany 1 I 1936. W latach 1938-1939 oficer administracyjno-materiałowy 42 pp. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej przebywał na terenie Płn. Mazowsza. W konspiracji ZWZ od początku 1940. Organizator i komendant Inspektoratu Rejonowego IV ZWZ w Podokręgu Północne Mazowsze, w skład, którego wchodziły wówczas obwody: Działdowo,Mława i Przasnysz., który w tym okresie podlegał pod k-dta Okręgu ZWZ Warszawa – Województwo płk A. Horaka. W końcu września 1941 udał się do Warszawy na odprawę z A. Horakiem, która miała się odbyć w lokalu konspiracyjnym przy ul. Żurawiej 24. Wpadł tu w zasadzkę zorganizowana przez Gestapo i został aresztowany. Przeszedł okrutne śledztwo. Więziony w więzieniu mokotowskim. Ostatnia informacja dot. jego osoby, że jest oskarżony o nie zarejestrowanie się jako oficer WP, w niemieckim urzędzie. Zamordowany w 1942. Jego żona aresztowana w Warszawie była więziona na Pawiaku, chora umieszczona w więziennym szpitalu. Po kilku miesiącach zwolniona.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jeżółkowski Wacław

    Jędraszko Stanisław


    Jóźwiak Franciszek "Witold"  [1895-1966], działacz komunistyczny, KPP/PPR/PZPR, gen. dyw. LWP

    Ur. 20 X 1895 w Hucie Baranowskiej pow. puławski w rodzinie chłopskiej. W 1912 wstępuje do PPS. Po wybuchu I wojny światowej w VIII 1914 czynny w POW, potem od 1915 służy w Legionach Polskich. Uczestniczy w walkach z Rosjanami. Po kryzysie przysięgowym w Legionach Polskich w VII 1917 zostaje internowany w Szczypiornie. W XI 1918 brał udział w rozbrajaniu Niemców, potem uczestniczy przy organizowaniu Milicji Ludowej. Po rozbrojeniu tej formacji przenosi się na Śląsk, gdzie pod ps. „Kruk” bierze od VIII1919 udział w I Powstaniu Śląskim. W 1920 służył jako podoficer w WP. W 1921 wstępuje do KPP. W 1922 aresztowany i przez 18 miesięcy był więziony na Zamku w Lublinie. Po zwolnieniu kontynuuje działalność komunistyczna. W V 1924 ponownie aresztowany i skazany na 3 lata więzienia. Więziony w Lublinie, potem w Chęcinach. W XII 1926 zwolniony. Następnie pełni funkcję okręgowca KPP w okręgach: Lubelskim, Radomsko-Kieleckim i Poznańsko-pomorskim. Na początku 1931 przeszedł do pracy w KC KPP, gdzie pełni funkcję kierownika Wydziału Wojskowego. W IV 1931 aresztowany i skazany za działalność komunistyczną na 6 lat więzienia. Zwolniony w 1936. Kontynuuje nadal działalność komunistyczną. Aresztowany w 1937 jako „absolutnie niepoprawny” osadzony został w obozie w Berezie Kartuskiej, skąd w XI 1937 przeniesiono go do więzienia w Lublinie na tzw. proces czterdziestu. Skazany na 10 lat więzienia. Więziony w Lublinie i Tarnowie. Po napaści Niemców na Polskę 1 IX 1939 wydostał się z więzienia w Tarnowie i udał się na tereny Ukrainy Zachodniej. Po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej w VI 1941 włączył się do walki partyzanckiej organizowanej przez komunistów sowieckich na tyłach armii niemieckiej. Na początku 1942 przedostaje się do okupowanego kraju, gdzie wszedł w skład kierownictwa PPR. Rozpoczął działalność w Sztabie Głównym GL. Zajmował się organizowaniem sieci terenowej GL. Przebywał często w terenie, gdzie nawiązywał kontakty z dawnymi komunistami, a przy ich pomocy tworzył komórki komunistycznej PPR i GL. Od IX 1942 pełni funkcję Szefa Sztabu Głównego GL, a w XII 1942 zostaje członkiem Sekretariatu KC PPR. Od I 1944 szef sztabu i z-ca d-cy Armii Ludowej. Mianowany uchwałą KRN generałem brygady. W VII 1944 znalazł się w zajętym przez wojska sowieckie Lublinie, gdzie po powstaniu PKWN zostaje mianowany komendantem głównym MO. Funkcję pełni do 1949. Mianowany w tym okresie czasu gen. dyw. Jednocześnie był wiceministrem BP 1945-1949. W latach 1949-1952 był prezesem Najwyższej Izby Kontroli, potem w latach 1952-1955 ministrem kontroli państwowej. W latach 1949-1952 był także członkiem Rady Państwa i w okresie 1955-1956 wicepremierem. W okresie 1942-1959 członek KC PPP/PZPR, a w latach 1948-1956 członek biura Politycznego KC PZPR. Był też w latach 1944-1956 posłem do KRN i Sejmu PRL oraz w okresie 1949-1956 prezesem Zarządu Głównego ZBOWiD.
    Odpowiedzialny za represje i prześladowania żołnierzy podziemia niepodległościowego po wojnie.
    Zmarł w Warszawie 23 X 1966. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
    Odznaczony m.in. Orderem Budowniczego Polski Ludowej, Krzyżem Grunwaldu I klasy i Sztandaru Pracy I klasy.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Jurecki Franciszek "Tatar"  [1907 - 1944], żołnierz ZWZ/AK, oficer cz. w. por. ps. „Antek”, „Roman”, „Tatar”  K-dt Inspektoratu ZWZ Ciechanów

           Ur. w 1907 w miejscowości Pszczółki gm. Grudusk pow. Ciechanów. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w gimnazjum w Mławie, gdzie w 1928 uzyskał świadectwo dojrzałości. Absolwent Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Nie posiadał stopnia oficerskiego. Do wybuchu wojny we wrześniu 1939 był pracownikiem samorządu terytorialnego w Warszawie. Podczas okupacji niemieckiej przebywał w rodzinnych stronach. Czynny w konspiracji ZWZ na terenie Płn. Mazowsza. Bliski współpracownik por./kpt. rez. piech. Eugeniusza Filipowicza ps. „Czajka” – k-dta Podokręgu Północnego ZWZ. Zatrudniony oficjalnie jako kierowca niemieckiego dyrektora cukrowni w Ciechanowie. Należał do czołowych organizatorów ZWZ na tym terenie. Wykonał ogromną pracę organizacyjną w rejencji ciechanowskiej, którą wykonał dzięki swemu zatrudnieniu. Miał nieograniczone możliwości swobodnego poruszania się w terenie, co sprzyjało w prowadzeniu działalności konspiracyjnej. Organizator i komendant Inspektoratu Rejonowego ZWZ Ciechanów, którym kierował od VI 1940. Następnie od I 1941 do VI 1941 pełnił funkcję oficera do zleceń specjalnych k-da Podokręgu. Potem od VI 1941 do XII 1941 szef Oddziału III /wyszkolenia/ w sztabie Komendy Podokręgu ZWZ/AK Północne Mazowsze. Awansowany do stopnia ppor. cz. w., a później do stopnia por. cz. w. Od I 1943 do I 1943 szef „Kedywu” podokręgu. W 1944 przeniesiony do sztabu „Kedywu” Obszaru Warszawskiego AK. W Powstaniu Warszawskim w VIII 1944 adiutant płk. Jana Mazurkiewicza ps. „Radosław”. Zginął w dniu 28 VIII 1944 w czasie bombardowania kwater oddziału mjr Wacława Janaszka „Bolka” na Starym Mieście przy ul. Franciszkańskiej, podczas ratowania zasypanych żołnierzy Batalionu AK „Czata 49”.
    Żona Janina Jurecka. /żołnierz ZWZ/AK/
    Odznaczony VM kl. 5, KW 2x.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Jurecki Tadeusz  [ 1920- 1942], żołnierz ZWZ/AK, ps. „Wrona”

          Ur. 22 V 1920 we wsi Pszczółki pow. ciechanowski. W VI 1939 ukończył gimnazjum w Ciechanowie. Od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK Początkowo łącznik swego brata Franciszka Jureckiego, działający na linii Warszawa – Ciechanów, potem kolporter prasy „N” oraz w stopniu podch. szef wydziału V /łączność konspiracyjna/w sztabie Podokręgu Północnego ZWZ. W VII 1941 aresztowany przez gestapo i uwięziony. Przeszedł ciężkie gestapowskie śledztwo kolejno w więziony w Nowym Dworze, Płocku i Działdowie. Pomimo stosowanych tortur nie załamał się i nie wydał nikogo. 04 XII 1942 został skazany przez Sąd Doraźny w Ciechanowie na karę śmierci. W dniu 17 XII 1942 został zamordowany przez powieszenie w Ciechanowie.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Juszkiewicz Ryszard

    Kacperski

    Kadziński Zbigniew

    Kalinowski Tadeusz "Tarnaw"

    Kalista Mieczysław

    Kamiński Jan "Kania"

    Kamiński Stanisław

    Kamiński Zygmunt "Świstak"

    Kaniewska Lucyna "Arleta"

    Kaniowski

    Kapciński Sylwester

    Karasek Mieczysław

    Karaszewski Mieczysław

    Karpiński

    Karpiński Feliks


    Karpiński Longin "Kruk"  [1908-?], rolnik, żołnierz AK, współpracownik ROAK/NZW, ps. „Kruk”, więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 III 1908 we wsi Zbyszyn pow. Płoński, syn Franciszka i Michaliny z Kornackich. W okresie międzywojennym ukończył szkołę powszechną oraz 4 klasy gimnazjum. Podcza okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK, gdzie od  III 1943 pełnił funkcję komendanta Ośrodka „Pole”  w Obwodzie AK Płońsk w skład, którego wchodziły placówki Sarbiewo, Żarnowo, Stróżęcin. Awansowany w AK do stopnia ppor. Po wejściu wojsk sowieckich w 1945 mieszkał w rodzinnej wsi i prowadził własne gospodarstwo rolne. Pełnił także funkcję prezesa Samopomocy chłopskiej na powiat płoński. Jednocześnie współpracował z antykomunistyczną organizacją niepodległościową ROAK, potem Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym. Utrzymywał kontakty z F. Majewskim ps. „Słony”.
    Aresztowany 20 IV 1948 i uwięziony w więzieniu w Warszawie. 
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 17 XII 1948, sygn. akt Sr. 1047/48 został skazany na karę 12 lat więzienia oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Marian Doerffer – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Jerzy Michalewski i Tadeusz Barłoga – ławnicy.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Karpiński Marian

    Karpiński Stanisław

    Karwacz Konstanty

    Karwat Stefan


    Karwowski Antoni "Rola" Jan Paweł [1901-?], oficer rez. kaw. WP, ppor. [1930], por. [1935], w konspiracji POZ/AK, ps. „Bar”,„Rola”.
    Kmdt Obwodu AK Płońsk 16 VII – 15 VIII 1942. Podokręg Północ AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 26 VI 1901 na Mazowszu. Ukończył szkołę średnią. Odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii. Awansowany do stopnia ppor. rez. kaw. 1 I 1930 z przydziałem mobilizacyjnym do 4 psk w Płocku. Ewidencyjne podlegał PKU Płońsk. Po kolejnych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia por. rez. kaw. 1 I 1935. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Starchówku pow. Płońsk. Pracował w rolnictwie. Od 1940 czynny w konspiracji POZ, a od 1942 w AK. Od 16 VII do 15 VIII 1942 był k-dtem Obwodu AK Płońsk.
    Dalsze losy n/n.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Karwowski Tadeusz "Wieniawit"

    Kasperska Maria

    Kasperski Leszek

    Kasprzycki


    Kasznica Stanisław
      Józef Bronisław [1908-1948], prawnik, oficer rez. art., ppor. [1934], w konspiracji NSZ, ppłk NSZ [1945], ps. „Borowski”, „Maszkowski”, „Przepona”, „Służa”, „Stanisław Wąsowski”, „Wąsal”,  „Wąsowski”

          Ur. 25 VII 1908 we Lwowie, syn Stanisława /profesora i rektora UP/ i Amelii z Malewskich. Po ukończeniu gimnazjum studiuje na Wydziale Prawa UP w Poznaniu, gdzie uzyskał dyplom mgr praw. W czasie studiów działał w Bratniej Pomocy. W latach 1931-1932 odbył służbę wojskową w 1 baterii szkolnej Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1934 z przydziałem mobilizacyjnym do 7 DAK w Poznaniu. Ewidencyjnie podlegał PKU Poznań – M. Od IV 1934 działał w Obozie Narodowo-Radykalanym (ONR-ABC). Działa w wewnętrznej /tajnej/ strukturze ONR Organizacji Polskiej.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 7 DAK w składzie Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. W kompanii wrześniowej 1939 d-ca 1 plutonu w II baterii dowodzonej przez kpt. sł. st. art. Wiktora Olszewskiego. Po zakończeniu kampanii wrześniowej 1939 uniknął niewoli. Od X 1939 był jednym z czołowych działaczy tzw. Grupy Szańca. Z jej ramienia organizował komisariaty cywilne. W okresie 1939-1941 był przedstawicielem ZJ w Wielkopolsce. Po przeniesieniu się do Warszawy kierował łącznością ZJ NSZ z Poznaniem. W VII 1943 wszedł w skład Prezydium Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej, kierując wydziałem Służby Cywilnej. Równoległe pełnił funkcję szefa administracji ogólnej służby Cywilnej Narodu. Latem 1943 opracował regulamin sądów kapturowych dla SCN. Od VII 1944 szef Oddziału I KG NSZ /niescalonego z AK/. Warszawę opuścił w VIII 1944 z ludnością cywilną. Wyjechał potem do Częstochowy. Mianowany w IX 1944 k-dtem Okręgu VIII Częstochowa. Funkcję pełni do I 1945.
    Od I 1945 do X 1945 pełnił funkcję inspektora Obszaru Zachodniego NSZ, wchodząc równocześnie w skład Rady Inspektorów. W III 1945 mianowano go z-cą k-dta Obszaru zachodniego „NIE”, zaś w IV 1945 p. o. k-dtem tego obszaru. Jednocześnie od III 1945 szef Oddziału I KG NSZ. Od VII 1945 szef Rady Inspektorów. W VIII 1945 po opuszczeniu kraju przez gen. Z. Broniewskiego „Boguckiego” zostaje mianowany w jego miejsce p. o. d-cą NSZ /niescalonych z AK/ . Od VI 1946 był szefem wywiadu OP,a od końca 1946 kierownik Komitetu Politycznego OP. Na przełomie 1946/1947 podporządkował resztki organizacji NSZ  - KG NZW. Awansowany w NSZ do stopnia ppłk.
    Aresztowany 15 II 1947 przez UB i uwięziony. 02 III 1948 skazany przez WSR Warszawa na karę śmierci. Wyrok wykonano 12 V 1948 w więzieniu na Mokotowie.
    Żonaty od 13 XII 1939 z Reginą Niedziałowską. Miał córkę Zofię /ur. 1940/.
    Odznaczony; VM kl. 5, KW 2x, srebrnym Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego z Mieczami.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Katafiasz

    Kazmierkowska-Gregajtys Krystyna

    Kersten Krystyna


    Kęsicki Tadeusz "Mały Tadzio"

    Kęsicki Tadeusz Marian (25.3.1911 - 4.2.1944), żołnierz ZWZ/AK/NSZ ps. "Mały Tadzio"
    Ur. we wsi Odoje w pow. pułtuskim, syn Jana i Aleksandry. W latach 1923-1927 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. Do 1932 roku pracował w Wojewódzkich Warsztatach Balonowych w Legionowie pod Warszawą, skąd przeprowadził się do Torunia i tam pracował w wojskowych warsztatach do roku 1937, a następnie w Rzeszowie, w Wytwórni Sprzętu Lotniczego. Po zakończeniu działań wojennych 1939 roku powrócił do domu rodzinnego w Odojach. Wstąpił do konspiracji, pracując w wywiadzie ZWZ/AK. W ramach kontaktów organizacyjnych wyjeżdżał do Włocławka i Nieszawy. W 1942 roku został aresztowany przez gestapo w Ciechanowie wraz z kilkoma swoimi kolegami z konspiracji. Podczas transportu udało mu się zbiec. W 1942 roku przystąpił do NSZ. W 1943 roku pełnił funkcję oficera dyspozycyjnego D-cy III i IV Grupy Operacyjnej por. Włodzimierza Pomirskiego ps. "Łańcuch". 15.11.1943 roku został aresztowany przez żandarmerię niemiecką i przewieziony do Nowego Dworu, potem do Działdowa, gdzie został poddany brutalnym torturom. Ostatecznie został osadzony w Forcie III w Pomiechówku. Tam 4 lutego 1944 roku został zamordowany w masowej egzekucji. Prawdopodobnie Niemcy wzięli odwet za udany zamach na kata Warszawy Kutscherę.
    Pozdrawiam Wiesław Brodecki.
     
    (informację nadesłał Wiesław Brodecki)


    Kiełkowski Józef

    Kierski Jerzy

    Kilianowicz Stefan vel Korczyński Grzegorz

    Klimczewski Stanisław


    Klimkiewicz Franciszek "Żuk" "Jastrzębiec (Jastrząb)"  [ 1907-?], urzędnik, oficer rez. piech. WP, ppor. [1933], por. [1938], w konspiracji ZWZ/AK, kpt. rez. [1942], ps. „Jastrzębiec”, „Kłos”, „Różyc”, „Wicher”, „Żuk” vel Teofil Wiśniewski.
    Kmdt Obwodu ZWZ/Płońsk VIII-XI 1942, k-dt Inspektoratu AK XI 1942 – 5 II 1943. Podokręg Północny ZWZ/AK. Okręg Warszawa –Województwo 1940-1941. Obszar Warszawski AK 1942 – 1943.

          Ur. 04 VI 1907 w Warszawie. Ukończył w Warszawie szkołę powszechną. W 1918 wraz z rodzicami przenosi się do Nowej Wsi gm. Ujrzeń pow. Ciechanów. Miał braci Jana i Stefana członków POW. Uczęszczał do Gimnazjum Państwowego im. Z. Krasińskiego w Ciechanowie, gdzie w 1928 zdał maturę. W latach 1928-1929 uczył się na rocznym kursie buchalterii w Warszawie. Następnie od IX 1929 – VIII 1930 odbywał służbę wojskową w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 7 a w Jarocinie. Praktyki odbywał w 32 pp w Modlinie. Przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego plut. rez. piechoty. Po odbytych w 1932 ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. 1 I 1933 z przydziałem mobilizacyjnym do 32 pp w Modlinie i przydzielony na stanowisko d-cy plutonu w III Baonie stacjonującym w Działdowie. Ewidencyjnie podlegał PKU W-wa III. Zatrudniony do 1937 jako buchalter w Ciechanowie. Po kolejnych ćwiczeniach awansowany do stopnia por. rez. 1 I 1938. W latach 1939 – 1939 pracował jako buchalter w firmie samochodowej Drewnowski i ska w Lublinie. Zmobilizowany do WP w VIII 1939. Odbył kampanię wrześniową 1939. Bliższy przydział nieznany.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał we wsi Cekcyn w gospodarstwie swego brata, który przebywał w obozie jenieckim i oficjalnie pracował jako robotnik rolny. Od początku 1941 czynny w konspiracji ZWZ/AK. Zaprzysiężony przez ppłk. T. Tabaczyńskiego „Kurp”. Od I 1941 szef referatu III w sztabie Komendy Obwodu ZWZ Płońsk, potem od VIII 1942 do XI 1942 k-dt Obwodu AK Płońsk, następnie od XI 1942 do 05 II 1943 k-dt Inspektoratu Rejonowego AK Płońsk-Pułtusk. Awansowany w I 1943 do stopnia kpt. rez. z starszeństwem 11 XI 1942. Aktywny konspirator. 05 II 1943 aresztowany w miejscowości Gwarzec Dolny przez żandarmów niemieckich wraz z k-dtem Obwodu AK Płońsk por. rez. saperów L. Dłużniewskim „Nadzieja”. W godzinach wieczornych 05 II 1942 umieszczony w areszcie żandarmerii w Czerwieńsku. W dniu 06 II 1943 podczas transportu z Czerwieńska do siedziby gestapo Nowym Dworze w pobliżu miejscowości Kaski k/Zakroczymia podjął razem z por. „Nadzieją” próbę ucieczki. Po obezwładnieniu dwóch gestapowców udało im się wyjść z samochodu a następnie pobiec w kierunku pobliskiego lasu. Podczas tej ucieczki kierowca, którego miał obezwładnić przewożony z nimi K. Zarzycki zastrzelił „Nadzieję”. Natomiast F. K został postrzelony w szczękę i nogę. Ujęty po krótkim pościgu został przewieziony do Nowego Dworu, gdzie go poddano przesłuchaniom z zastosowaniem tortur. Po zakończeniu śledztwa na początku III 1943 /dokładnej daty nie udało się ustalić/ zostaje z Nowego Dworu przewożony do obozu w Pomiechówku. Wykorzystując awarię samochodu i wynikłe zamieszanie na drodze leśnej podjął udaną ucieczkę.
    O powyższym zajściu zameldował k-dtowi Podokręgu Północ, „Kurpowi”, który zarządził przeprowadzenie śledztwa w tej sprawie przez wywiad Podokręgu. W wyniku przeprowadzonych czynności nie stwierdzono jego zdrady podczas zatrzymania w gestapo, co zarzucali mu niektórzy członkowie sztabu obwodu AK Płońsk.
    Przeniesiony do Obwodu AK Radzymin gdzie zajmował się szkoleniem dywersyjnym żołnierzy AK na Placówce „Czajnik”. Działał też w tajnym nauczaniu.
    Czynny w konspiracji AK do I 1945.
    Latem 1945 został aresztowany przez funkcj. WUBP Warszawa i uwięziony pod zarzutem współpracy z Niemcami. Skazany w 1946 przez WSR Warszawa na karę 15 lat więzienia, które opuścił w latach pięćdziesiątych.
    Dalsze losy n/n.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kochański Aleksander

    Kociszewski Aleksander


    Kociszewski Konstanty  [1905- 1946], nauczyciel, w konspiracji ZWZ/AK/ROAK/WiN, ps. „Górka”, „Plon”. Kmdt Obwodu ROAK/WiN Pułtusk II 1945 – II 1946. Podokręg Północ. Okręg Warszawa ROAK/WIN.

          Ur. 22 V 1905 w Otwocku Wielkim. Syn Jana i Julii z Białków. Ukończył w Górze Kalwarii szkołe powszechną, a w 1928 ukończył Seminarium Nauczycielskie. W latach 1928-1929 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty. W latach 1929-1933 pracował jako nauczyciel jednoklasowej szkoły powszechnej w Prusinowicach pow. Pułtusk, potem 0d 1934 do 1939 w siedmioklasowej szkole powszechnej w Świerczach pow. Pułtusk. Podczas niemieckiej okupacji prowadził tajne nauczanie w ramach Tajnej Organizacji Nauczycielskiej /TON/. Od 1941 czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie obwodu ZWZ/AK Pułtusk. Pełnił funkcję k-dt Rejonu Nasielsk AK w Obwodzie Pułtusk AK. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK nie ujawnił się i nadal czynny w konspiracji poakowskiej ROAK/DSZ. Od II 1945 do II 1946 k-dt Obwodu ROAK/DSZ/WiN Pułtusk. W II 1945 aresztowany przez UB i uwięziony w Warszawie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W czasie przesłuchań torturowany w celu wymuszenia zeznań go obciążających. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 17 V 1946, sygnatura akt Sr. 309/46 skazany na karę śmierci z art. 86§2 i art. 88§1 KKWP. Mimo, że wnioskowano o zmianę kary śmierci na 15 lat więzienia /wybitny pedagog i działacz społeczny/ B. Bierut 04 VII 1946 nie skorzystał z prawa łaski.
    Zamordowany 15 VII 1946 w więzieniu Warszawa – Praga.
    Żona Helena nauczycielka. Miał dziecko w wieku 4 lat.
    Odznaczony: Krzyżem Zasługi.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kolczyn Czesław "Stary"

    Kołakowski Aleksander "Olek"

    Kołakowski Stanisław "Grom"

    Kołobus Hipolit

    Kołodziejska Remigna

    Komorowski Tadeusz "Bór"

    Konarzewski Stefan

    Konrad Kazimierz


    Kończyński Stanisław  [1914-1950], żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. „Konda”, „Stary”

    Ur. o6 I 1914 we wsi Księta pow. Rypin, syn Władysława i Józefy z Gawendów. W okresie międzywojennym ukończył 5 klasową szkołę powszechną.
    Podczas niemieckiej okupacji żołnierz Armii Krajowej w Obwodzie AK Sierpc. Po rozwiązaniu AK od I 1945 czynny w konspiracyjnej organizacji niepodległościowej ROAK, a od X 1947 w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Był żołnierzem oddziału w Rejonie III dowodzonym przez Jana Malinowskiego „Stryja”. Mieszkał w Krajewicach pow. Sierpc i oficjalnie pracował jako szofer.
    Aresztowany 11 II 1949 po walce z oddziałem liczącym ponad 1000 żołnierzy KBW i funkcj. UB. Uwięziony w więzieniu w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1534/49 skazany 29 IX 1949 na karę śmierci oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Piotr Adamczak – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Wiesław Balcerzak i Józef Wieczorek – ławnicy.
    Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie z dnia 07 II 1950, sygn. akt Sn. Odw. 3672/49 wyrok zostaje utrzymany w mocy. B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Stracony 29 III 1950 w więzieniu mokotowskim.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Korkuć Maciej

    Korpiński Feliks

    Kosobudzki Tadeusz "Czarny"

    Kostecki Władysław


    Kostewicz Tomasz [1910-1999], oficer sł. st. piech. WP, por.[1938], w konspiracji ZWZ/AK, ps. „Miech”, „Teka” vel Józef Bujalski vel Józef Ziembiński.
    Kmdt Obwodu AK Maków Maz. 1944 –1945. Podokręg Północny AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 15 III 1910 w Pułtusku. Syn Antoniego i Bronisławy z d. Goździejewska. Po ukończeniu w 1921 szkoły powszechnej kształci się w Państwowym Gimnazjum im. ks. Piotra Skargi w Pułtusku, gdzie 31 V 1932 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od IX 1932 do VIII 1933 w Szkole Podchorążych Rezerwy w Różanie, gdzie przechodzi przeszkolenie unitarne. Od IX 1933 do VIII 1935 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. -Komorowie. Od VIII –X 1935 odbywał praktyki w 72 pp. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty 15 X 1935 z przydziałem na stanowisko d-cy plutonu w 72 pp w Radomiu. Do stopnia por. awansowany 19 III 1939.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca 1 plutonu 2 kompanii I baonu 72 pp, potem d-ca 2 kompanii w składzie 28 DP Armii „Łódź”. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym pułku od linii Warty w rejonie Konopnicy, potem pod Beleniem i Strońskiem, a następnie pod Pabianicami, gdzie pułk zostaje rozbity. Z grupą żołnierzy i oficerów przedziera się do Modlina i uczestniczy w jego obronie. Po kapitulacji Modlina 29 IX 1939 znalazł się w niemieckiej niewoli. Przebywał w przejściowym obozie jenieckim w Działdowie, skąd zostaje zwolniony w X 1939 na mocy zawartej z Niemcami honorowej kapitulacji.
    Od XI 1939 działa w strukturach konspiracji SZP n terenie pow. Pułtusk. Od początku 1940 mieszka w Miłonach k/Różana u Stefana Bełdyckiego pod konspiracyjnym nazwiskiem Józef Bujalski, potem Józef Ziembiński. Należy do grona organizatorów siatki konspiracyjnej ZWZ Placówki ZWZ w Różanie. Następnie członek sztabu Obwodu ZWZ/AK Maków Maz. Pełnił funkcję oficera szkoleniowego potem szefa referatu III K. O ZWZ/AK Maków Maz. W latach 1943-1944 planował i nadzorował przeprowadzanie akcji dywersyjno –sabotażowych na terenie obwodu. W 1944 pełni także dodatkowo funkcję z-cy k-dta Obwodu AK Maków Maz. ppor. cz. w. M. Żytowieckiego. Od V 1944 do II 1945 k-dt Obwodu AK Maków Maz.
    Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK zaprzestał działalności konspiracyjnej. Nie ujawnił się. Zagrożony aresztowaniem latem 1945 wyjechał z rodziną na Pomorze. Pod przybranym nazwiskiem Józef Ziembiński zamieszkał przy ul. 3 Maja 13 w Sopocie. Podjął pracę zawodową w Okręgowym Inspektoracie Ochrony Skarbowej w Gdańsku jako kontraktowy komisarz skarbowy rejonowego Inspektoratu Ochrony skarbowej w Gdańsku.
    W dniu 23 IV 1947 ujawnił się pod nazwiskiem rodowym w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Sopocie otrzymując stosowne zaświadczenie o ujawnieniu.
    W dniu 24 II 1948 urzędowo powraca z rodziną do rodowego nazwiska. Od 1 VI 1950 zatrudniony jako komisarz ochrony skarbowej w Gdyni. Następnie od 1952 zatrudniony jako urzędnik w Spółdzielni „Neony” im. F. Dzierżyńskiego w Gdańsku – Oliwie, gdzie pracował do czasu przejścia na emeryturę w 1975. Od 1989 członek stowarzyszenia Żołnierzy AK w Gdańsku – koło w Sopocie.
    Zmarł w Gdyni 12 IV 1999. Pochowany na cmentarzu w Sopocie.
    Odznaczony: za męstwo okazane na polu walki we IX 1939 KW, Krzyżem AK, SKZ z M.
    Żonaty od 27 IV 1941 z Heleną z d. Bełdycka. Miał dwóch synów: Tomasza-Leszka /ur. 6 X 1943/.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kostrzewa Antoni "Kado"  [1899-?], żołnierz TAP/NSZ, ps. „Kado”

    Ur. 06 X 1899. Syn Jana. W okresie międzywojennym mieszkał w Nowym Mieście pow. Płońsk. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz TAP, a od XI NSZ. W jego mieszkaniu znajdowała się skrzynka kontaktowa oraz odbywały się odprawy organizacyjne. W połowie XI 1943 aresztowany przez Niemców i po ciężkim śledztwie wysłany do obozu koncentracyjnego. Obóz przeżył i latem 1945 powrócił do Nowego Miasta, gdzie mieszkał.
    Nie żyje.
    Pośmiertnie odznaczony po 1990 Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kostrzewska - Bulej Krystyna "Nadzieja"

    Kościelewski Marian

    Kotowski Stanisław

    Kowalski Edward "Sosna"


    Kowalski Eugeniusz "Młot" [1900-?], rolnik, żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. „Młot”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 28 XII 1900 w Gralewie pow. Płońsk, syn Józefa i Konstancji z d. Janiszewskiej. Przed wojną prowadził własne gospodarstwo rolne w Gralewie. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz Armii Krajowej w Obwodzie AK Płońsk.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 był aktywnym współpracownikiem konspiracji niepodległościowej ROAK, potem Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Udzielał żołnierzom podziemia pomocy żywnościowej a także kwaterował w swoich zabudowaniach ukrywających się przed UB partyzantom.
    Aresztowany 17 IX 1948 w Gralewie. Więziony w więzieniu w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1343/48 skazany na karę 3 lat więzienia.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kowalski Stanisław [ 1917-?], rolnik, żołnierz AK, współpracownik NSZ/NZW, więzień polityczny PRL.

    Ur. 17 X 1917 we wsi Krolewo, syn Adama i Aleksandry z Żółkowskich. Ukończył 6 klasową szkołę powszechną. Następnie prowadził własne gospodarstwo rolne. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz Armii Krajowej. Po 1945 udzielał pomocy żołnierzom NSZ/NZW.
    Zatrzymany 25 X 1948 i aresztowany przez WPR Warszawa. Więziony w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa na sesji wyjazdowej w Baboszewie pow. Płońsk 18 XII 1948 skazany na karę 5 lat więzienia. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Stanisław Wieczorek – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Józef Balcerek i Jan Byber – ławnicy. Oskarżał Maksymilian Barman.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kowalski Zenon

    Kownacka Janina

    KownackiAntoni

    Kownacki Włodzimierz

    Kownacki Zygfryd "Fala"


    Kozarzewski Edmund "Łuk" 
    [1915-1945], oficer WP, ppor. [1939], w konspiracji ZWZ/AK/NSZ, por., ps. „Marian”, „Łuk”, „Stefan”, vel Stefan Łuk.
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego ZWZ/AK Przasnysz 1941 – VIII 1942. Podokręg Północ ZWZ/AK. Obszar Warszawski AK. 

          Ur. w 1915 w Osieku pow. Ciechanów. W 1936 ukończył gimnazjum w Ciechanowie, gdzie zdał maturę. W latach 1936-1939 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Rozkazem NW WP z 13 IX 1939 awansowany ze starszeństwem 01 VIII 1939 do stopnia ppor. sł. st. piechoty.
    Podczas niemieckiej okupacji od początku 1940 czynny w konspiracji ZWZ na terenie Podokręgu Północnego ZWZ „Browar”, „Tuchola””. Od jesieni 1941 po aresztowaniu kpt. sł. st. Feliksa Jaworskiego „Sas” k-dta Inspektoratu Rejonowego ZWZ/AK pełni funkcje k-dta IR III w skład, którego wchodziły obwody: Maków Maz. i Pułtusk. Należał do aktywnych konspiratorów i organizatorów konspiracji ZWZ/AK na tym terenie. W wyniku rozłamu razem z mjr-em „Kmicicem” S. Nakoniecznikoffem jesienią 1942 przeszedł do NSZ, gdzie pełnił funkcję szefa organizacyjnego Okręgu II Mazowsze NSZ. Awansowany w NSZ do stopnia por. Działa w konspiracji do I 1945. Po wejściu wojsk sowieckich ukrywał się. W wyniku donosu zostaje aresztowany przez NKWD 17 I 1945 i w tym samym dniu zamordowany. Pochowany na cmentarzu we wsi Giedymin.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    KOZARZEWSKI Edmund (1.1.1916 - 17.1.1945), ur. we wsi Osiek Aleksandrowo, pow. Ciechanów, syn Aleksandra i Władysławy z domu Glinicka. Zamordowany przez UB lub NKWD 17 stycznia 1945 roku w okolicy wsi Rzeczki k. Ciechanowa. Wraz z nim została zamordowana PIETRZAK Jadwiga z d. Krajewska (6.3.1915 - 17.1.1945), ps. \"Zofia\", komendntka Pomocniczej Służby Kobiet. Żona kpt. (PIETRZAK Zygmunt (3.8.1904 - 1940), oficera 13 p.p. zamordowanego przez NKWD, więźnia Starobielska.
    Kozarzewski Edmund i Pietrzak Jadwiga pochowani na cmentarzu parafialnym w Gołyminie.

    (informację nadesłał P. Wiesław Brodecki 14.04.2012)



    Kozera

    Kozera Eugeniusz "Mazur"

    Kozicki Zygmunt

    Kozłowski

    Kozłowski Józef

    Krakowski Stefan-Shmuell


    Kraszewski Zbigniew  Józef [1922-2004], kapelan AK, emerytowany biskup pomocniczy, krajowy kapelan kombatantów.

    Ur. 12 II 1922 w rodzinie inteligenckiej. Ojciec był oficerem WP, więzionym po wojnie przez władze komunistyczne. W czasie Powstania Warszawskiego był kapelanem AK. Po ukończeniu w latach 1943-1945 studiów teologicznych i filozoficznych w Wyższym Metropolitalnym Seminarium i w latach 1945-49 na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego przyjął 12 III 1949 święcenia kapłańskie z rąk Prymasa Polski abp Stefana Wyszyńskiego. Następnie pracował jako wikariusz w parafiach w Lesznie, Piastowie i w latach 1952-1956 w Parafii św. Wawrzyńca w Warszawie, po czym w 1956 rozpoczął wykłady w swym dawnym seminarium duchownym, w którym w roku 1970 został rektorem. W latach 1963-1964 uzupełniał swoją wiedzę w Rzymie, był doktorem teologii dogmatycznej.
    Jednocześnie od IV 1970 był proboszczem parafii Bożego Ciała na Kamionku, gdzie od dawna rezydował. 17 XI 1970 Paweł VI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji warszawskiej, sakrę biskupa-nominata przyjął 08 XII 1970 w katedrze stołecznej z rąk kard. Stefana Wyszyńskiego. Za swe hasło nowy biskup przyjął słowa „Maria zwycięża”.
    Do roku 1992 był wikariuszem generalnym archidiecezji. Pełnił w tym czasie również szereg funkcji w Konferencji Episkopatu Polski, był m. in. wiceprzewodniczącym Komisji Maryjnej i w latach 1971-1984 Komisji Duszpasterstwa Akademickiego, Akademickiego w 1989 został krajowym duszpasterzem kombatantów, rozwijając na tym stanowisku bardzo aktywną działalność. Chętnie uczestniczył w uroczystościach patriotycznych i spotykał się ze środowiskiem kombatanckim.
    Gdy 25 III1992 Jan Paweł II dokonał głębokiej reorganizacji struktur kościelnych w Polsce , tworząc  m. in. diecezję warszawsko-praską , przeniósł do niej bp Kraszewskiego. Był biskupem pomocniczym a zarazem wikariuszem generalnym. Na tym urzędzie pozostawał do 06 XII 1997, kiedy to Ojciec Święty przyjął jego rezygnację po osiągnięciu 75 roku życia. Przestał wtedy pełnić obowiązki proboszcza parafii na, Kamionku, ale nadal mieszkał na jej terenie jako rezydent.
    Był honorowym kanonikiem kapituły archidiecezjalnej, prałatem kapituły katedralnej warszawsko-praskiej.
    Był odznaczony m. in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
    Zmarł w Warszawie 04 IV 2004. Pochowany 07 IV 2004 w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Krawczewski Walenty

    Królak Edward

    Krupiński Feliks

    Krupiński Franciszek "Ciężki"


    Krupiński Ludwik "Korwin", "Szczerba"
      [-], nauczyciel, plut. podch. piech. WP, w konspiracji ZWZ/AK/ROAK, ppor. rez., ps. „Korwin”, „Okrzeja”, „Szczerbiec”
    Kmdt Obwodu AK Płońsk 10 IV 1944 – XII 1944, k-dt inspektoratu Rej. „BR” I 1945. Podokręg Północ. Obszar Warszawski AK. 

          Ur. w Gutkowie pow. Ciechanów. Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Pułtusku, gdzie zdał maturę i uzyskał dyplom nauczyciela szkół powszechnych. Odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rez. Piechoty. Do lata 1939 pracował w zawodzie nauczyciela szkoły powszechnej na terenie pow. Rypin. Aktywny na niwie społecznej. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Unika niewoli. Nie wraca do miejsca swego zamieszkania i pracy w pow. Rypin z obawy przed zemstą miejscowych Niemców. Zamieszkał w rodzinnym Gutkowie. Od III 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK. Organizator zrębów konspiracji na terenie gmin: Sońsk i Ojrzeń w Obwodzie ZWZ-AK Ciechanów. Od lata 1940 wchodzi w skład tworzonego sztabu Obwodu ZWZ Ciechanów, gdzie pełni różne funkcje kierownicze. Następnie w sztabie Inspektoratu ZWZ-AK Ciechanów na funkcji adiutanta IR ZWZ/AK, potem szefa referatu I W okresie VIII-IX 1942 p. o k-dt obwodu AK Ciechanów, potem od II 1943 do IV 1944 zastępca k-dta obwodu AK Ciechanów. Uczestniczy aktywnie w tajnym nauczaniu. Kierował też łącznością IR AK „C”. Od 10 IV 1944 do XII 1944 k-dt Obwodu AK Płońsk. Awansowany w AK do stopnia ppor. rez. W okresie od XII 1944 – I 1945 z-ca k-dta IR AK, a od I do III 1945 k-dt IR AK „BR”. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK działał w strukturach konspiracji poakowskiej.
    W końcu 1945 opuścił teren Mazowsza i wyjechał. Wg niepotwierdzonych informacji mieszkał na stałe w Poznaniu, gdzie miał pracować jako nauczyciel gimnazjalny.
     
    (informację nadesłał Tadeusz Łaszczewski)
    Krupiński Ludwik (28.8.1906 - 16.5.1980), kpr. pchor. piech. WP, ppor. ZWZ/AK/ROAK ps. "Korwin", "Szczerba"
    Ur. we wsi Gutkowo w pow. ciechanowskim, syn Józefa i Stanisławy z domu Powiertowska. W 1928 roku otrzymał świadectwo dojrzałości w Państwowym Seminarium Nauczycielskim męskim im. Stanisława Żółkiewskiego w Mławie. W latach 1928/1929 odbył służbę wojskową w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty Nr 5 A w Cieszynie. W 1945 roku opuścił rodzinne strony i zamieszkał w Poznaniu. W 1950 roku ukończył geografię na Uniwersytecie Poznańskim. Zmarł 16 maja 1980 roku w Poznaniu.
    Źródło: ASC par. Łopacin nr aktu ur. 36/1906 Gutkowo
    J. Leszczyński, Wychowankowie Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego im. Stanisława Żółkiewskiego w Mławie, Otwock 1989
    Informacje i materiały w posiadaniu Pani Anny Krupińskiej (córki) z Poznania
    Pozdrawiam Wiesław Brodecki
    (informację nadesłał Wiesław Brodecki)


    Krupiński Wojciech

    Krysiewicz Henryk

    Kryśkiewicz Zenon

    Krzywicka Halina "Malina"

    Krzywicki Tadeusz "Chrobry"

    Krzywicki Zbigniew "Lis"

    Krzyżanowski Aleksander "Wilk"

    Kubacki Stefan

    Kucińska Janina

    Kudlak Franciszek "Jodła"


    Kuliński Zygfryd  [1924-1950], żołnierz ROAK/NZW, ps. „Albin”

    Ur. 03 I 1924 w Gralewie pow. Płońsk, syn Jana i Anastazji z Grudów. Przed wojną ukończył 6 klas szkoły powszechnej. Po wojnie mieszkał w Gralewie i pracował w rolnictwie. Czynny w organizacji konspiracyjnej ROAK, a od X 1947 żołnierz Oddziału NZW dowodzonego przez Wiktora Stryjowskiego „Cacki”. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko komunistom.
    Zatrzymany 08 II 1949 na skutek donosu we wsi Mała Wieś i aresztowany przez WPR Warszawa. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 29 IX 1949, sygn. akt Sr. 1534/49 skazany został na karę śmierci. Sądzony przez WSR w składzie: Piotr Adamowski – przewodniczący oraz Wiesław Balcerzak i Józef Wieczorek – ławnicy.
    Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego, sygn. akt Sn. Odw. 3672/49 w Warszawie z dnia 07 II 1950 wyrok zostaje utrzymany w mocy. B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Stracony 29 III 1950 w więzieniu mokotowskim.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kupecki Franciszek

    Kurkowski Apolinary

    Kutasiewicz Zygmunt

    Kwiatkowska Marta

    Kwiatkowska-Rajska Danuta "Dalia"


    Kwiatkowski Franciszek "Kłos"
      [1921-], rolnik, żołnierz NSZ/AK, ps. „Kłos”

    Ur. 18 III 1921 we wsi Nowa Wrona pow. Płońsk, syn Czesława i Marii z Krynickich. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształcił się w średniej szkole rolniczej, którą ukończył po wojnie.
    Podczas okupacji niemieckiej od 1942 żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych w oddziale dowodzonym przez Witolda Grzebskiego „Motora”. Pełnił funkcję d-cy gminy Szumlin NSZ od X 1943 do VI 1944. Następnie po scaleniu NSZ z AK od VII 1944 do I 1945 w AK. Pełnił w tym okresie czasu funkcję z-cy  d-cy gminy Szumlin AK.  W jego zabudowaniach znajdowała się kwatera główna komendy powiatu Płońsk NSZ, przechowywano archiwum organizacji oraz magazyn broni. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nadal czynny w konspiracji NSZ potem NZW. Mieszkał w rodzinnej wsi gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Zatrzymany przez UB 25 IX 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa z 19 VIII 1949, sygn. akt Sr. 1193/49 skazany na karę 10 lat więzienia oraz na lat pozbawiony praw publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Sądzony przez WSR Warszawa w składzie Mieczysław Widaj – przewodniczący, Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba- ławnicy.
    Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, sygn. akt Cs. Un. 106/93 wyrok wydany przez b,. WSR Warszawa został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Odznaczony Krzyżem Partyzanckim.
    Nie żyje

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Kwiatkowski Kazimierz "Burza"

    Kwiatkowski Tadeusz


    Kwiatkowski Władysław "Jerzy"  [1921-1951], żołnierz AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Jerzy”

    Ur. 30 VI 1921 w Lubowidzu pow. Mława, syn Jana i Heleny z Czajkowskich. W 1935 ukończył 7 klasową szkołę powszechną. Z zawodu krawiec. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK w Obwodzie AK Mława.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren Mazowsza mieszkał w Lubowidzu. Od III 1946 czynny w antykomunistycznej konspiracji niepodległościowej ROAK. Był żołnierzem oddziału Stanisława Bali „Sokoła”, a od XI 1946 działa w obwodzie ROAK „Mewa”. Po lutowej amnestii z 1947 nie ujawnił swej działalności konspiracyjnej. Podporządkował się Franciszkowi Majewskiemu „Słony”. Od X 1947 w składzie 11 Grupy operacyjnej NSZ. Od XII 1947 po śmierci Tadeusza Kosobudzkiego” Czarnego” obejmuje dowództwo II Rejonu.
    Z powodu choroby w I 1948 zwolniony z zajmowanego stanowiska. Następnie przebywa w Łodzi, a od VII 1948 w Warszawie.
    Aresztowany 16 X 1948 i uwięziony. Przeszedł okrutne ubowskie  śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. AK Sr 1195/50 z dnia 15 I 1951 za działalność niepodległościową został skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący oraz Władysław Marszałek i Józef Gwóźdź – ławnicy. Oskarżał Kazimierz Paskudzki.
    B. Bierut nie skorzystał z prawa łaski.
    Stracony 20 IX 1951 w wiezieniu mokotowskim.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Laskowski Mieczysław

    Lasocka-Dublewska Krystyna "Brona"

    Lasocka-Kołakowska Irena "Nasza"

    Lasocki Izydor "Krata"

    Lesiński Albin "Rak"


    Leszczyński Stanisław
      Bronisław [1900-1974], prawnik, oficer rez. piech. [1931], por. [1939], w konspiracji AK, kpt. [1943], ps. „A-7”, „L-9”, „L-11”, „Sędzia”, „ Vigil” vel Tadeusz Szamański, vel Tadeusz Zawadzki.

          Ur. 03 IX 1900 w Piotrkowie Trybunalskim, syn Konstantego-Franciszka i Romualdy-Eugenii de Laurans du Bosquet. Uczył się w technicznej szkole kolejowej w Warszawie. W 1915 ewakuowany wraz z rodzicami do Rosji. W 1918 ukończył polską szkołę w Charkowie. Po powrocie w XI 1918 do Warszawy uczestniczył w rozbrajaniu Niemców i kontynuował naukę w szkole Kazimierza Kulwiecia, gdzie w IV 1920 zdał maturę. Następnie podejmuje studia prawnicze na UP w Poznaniu. Od VII do I 1920 służył ochotniczo w WP. Przydzielony jako pionier do załogi pociągu pancernego „Groźny”. Następnie kontynuuje studia na Wydziale Prawa UW w Warszawie. W VI 1927 uzyskał dyplom mgr praw. W czasie studiów od V 1923 do III 1924 pracował jako z-ca referenta i sekretarz prokuratora w Prokuraturze przy Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr I w Warszawie. Od X 1927 do IX 1928 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Gródku Jagiellońskim.. Po odbyciu aplikacji sądowej od XI 1931 był sędzią grodzkim, a od XII 1932 kierownikiem Sądu Grodzkiego w Kamieniu Koszyrskim. Awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1931 z przydziałem mobilizacyjnym do 24 pp w Łucku. Ewidencyjnie podlegał wówczas PKU Kowel. Od VII 1934 sędzia grodzki w Częstochowie, Częstochowie od IV 1937 sędzia okręgowy śledczy do spraw szczególnej wagi przy Sądzie Okręgowym w Łodzi. Przydzielony do Okręgowej Kadry Oficerskiej DOK IV Łódź był od 1937 bezterminowo reklamowany jako sędzia od służby wojskowej.Awansowany do stopnia por. rez. piech. 19 III 1939.
    Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 jako d-ca kompanii CKM. W czasie walk zostaje ranny.
    Podczas okupacji niemieckiej od II 1940 do VII 1944 pracował pod przybranym nazwiskiem jako konduktor Elektrycznej Kolei Dojazdowej w Warszawie. W konspiracji czynny od VII 1940. Początkowo kierował komórką kontrwywiadu „Muszkieterów”, Muszkieterów od II 1942 w AK etatowy pracownik kontrwywiadu w II Oddziale KG AK. Początkowo oficer dochodzeniowy /referent sądowy/, a od X 1943 kierownik referatu „998” kontrwywiadu Oddz. II KG AK. Awansowany do stopnia kpt. rez. piech. 11 XI 1943. Brał udział w Powstaniu warszawskim jako d-ca punktu oporu. W czasie walk 8 VIII 1944 zostaje ranny. Wywieziony do obozu w Niemczech, skąd powraca do kraju w VI 1945.
    Od VII 1945 pracuje jako p.o. wiceprokuratora Prokuratury Specjalnego Sądu Karnego w Warszawie z siedzibą w Łodzi. , od XI 1946 wiceprokurator Sadu Apelacyjnego w Warszawie, a od XII 1946 sędzia okręgowy śledczy Sądu Okręgowego w Warszawie. W III 1948 przeniesiony w stan spoczynku, pracował od VI 1948 jako kierownik sekcji w Dyrekcji Ekonomicznej Państwowej Centrali Handlowej.
    Aresztowany przez UB 24 I 1949. Wyrokiem WSR Warszawa z 17 VIII 1951 skazany na karę 12 lat więzienia. Więziony na Mokotowie, potem w CWK we Wronkach.
    Zwolniony z więzienia 07 V 1956. Postanowieniem NSW w Warszawie z 16 I 1957 został w pełni zrehabilitowany. Uznany za inwalidę II grupy. Od IV 1957 pracował w Biurze Orzecznictwa Sądu   Najwyższego. Od V 1967 na rencie specjalnej.
    Zmarł 09 VI 1974 w Warszawie.
    Odznaczony: VM kl. 5, /2 X 1944/, KW, ZKZ z M, Krzyżem AK /1967/.
    Był żonaty. Miał córkę Elżbietę.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Leszczyński Wiesław

    Lewandowski Henryk

    Linkiewicz Jan

    Linkiewicz Stanisław

    Lipiński Feliks

    Lipka Jerzy

    Lisek Józef

    Lisik Czesław

    Lubiatowski Czesław

    Lubowidzka

    Łada Zygmunt

    Łakoszewicz Józef

    Łazarska Jadwiga


    Łazarski Władysław  [1922-?], kupiec, żołnierz ROAK/NZW, ps. „Wiktor”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 II 1922 w Kreścinie, pow. Płońsk, syn Stanisława i Marianny z Mordzyńskich. W okresie międzywojennym ukończył 6 klasową szkołę powszechną. Po wojnie mieszkał w Gralewie i był właścicielem sklepu. Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 był żołnierzem organizacji niepodległościowej ROAK, potem NZW.
    Zatrzymany 05 X 1948. Aresztowany przez WPR Warszawa. Więziony w więzieniu w Warszawie.
    Wyrokiem WSR Warszawa na sesji wyjazdowej w Baboszewie został skazany w dniu 12 XI 1948 na karę 5 lat więzienia. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Zygmunt Bukowiński– przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego. Pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Łempicki Witold

    Łukasiak Roman


    Łukaszewicz Józef  [1929-1949], żołnierz NSZ/NZW, ps. „Kruk”, „Walek”

    Ur. 19 III 1929 w Klukowie gm. Gołębie, pow. Pułtusk, syn Jana i Heleny z d. Idzikowska. Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Klukowie. Po wojnie uczył się Liceum Ogólnokształcącym. Od XII 1947 działa w Organizacji Podziemnej Stronnictwa Narodowego, a od III 1948 żołnierz w oddziale konspiracyjnym NSZ/NZW dowodzonym przez „Orła”. Aresztowany przez UB i uwięziony. Przeszedł okrutne śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 28 II 1948, sygn. akt Sr 152/49 skazany został na karę śmierci oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. WSR przewodniczył mjr Józef Badecki.
    NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Decyzją z 06 V 1949 B. Bierut nie skorzystał z prawa łaski.
    Stracony 14 V 1949 w więzieniu mokotowskim w Warszawie.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Łukaszewicz Ryszard "Ryś"

    Machciński Zdzisław

    Machnikowski Jan


    Maciakiewicz Lucjan  [1910-?], żołnierz AK/ROAK/NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 06 X 1910 w Michałowie, pow. Lipno, syn Adama i Antoniny z Rutkowskich. W okresie międzywojennym ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Pracował w rolnictwie. Był wójtem gminy Budzeń.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK. Mieszkał w Turzy Wielkiej pow. Płock. Od 1945 czynny w konspiracyjnej organizacji niepodległościowej ROAK, a od wiosny 1946 współpracownik NZW. Był magazynierem broni. Zatrzymany 26 X 1948 i aresztowany przez WPR Warszawa. Po długotrwałym i ciężkim ubowskim śledztwie skazany wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt SR 17/51 z dnia 07 V 1951 na karę 15 lat więzienia i utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 5 oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący oraz Wiesław Strojek i Zygmunt Otto – ławnicy.
    Jego brat Tadeusz /ur. 07 X 1894/ żołnierz AK i podziemia niepodległościowego po 1945, areszt. 28 IX 1948 został skazany przez WSR Warszawa 24 XI 1948 na karę 5 lat więzienia.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Maj Tadeusz "Łokietek" [1918-1980], w konspiracji AL., ps. „Łokietek”, działacz komunistyczny.

    Ur. 29 I 1918 w Rzeszowie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas okupacji niemieckiej był początkowo żołnierzem ZWZ-AK, potem od 1943 współorganizatorem i zastępcą dowódcy ds. wojskowych lewicowej organizacji konspiracyjnej „Świt” na Kielecczyźnie. Od 1944 członek PPR, a od 28 IV 1944 d-ca oddziału partyzanckiego Armii Ludowej. W okresie od 6 VIII-16 X 1944 d-ca 2 Bruygady AL. „Świt”, następnie z-ca d-cy III Obwodu Radomsko-Kieleckiego al.
    Po wojnie wiceprzewodniczący WRN i wiceprzewodniczący Komisji specjalnej do Walki z Nadużyciami w Kielcach, potm dyrektorem departamentu w Ministerstwie Handlu Zagranicznego. Działacz PZPR i ZBOWiD. Był awansowany do stopnia płk –a.
    Zmarł w Warszawie 10 V 1980. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Majewski Franciszek "Słony" [1919-1948], żołnierz POZ/AK/ROAK/NZW, ps. „Błyskawica”, „Mściciel”, „Olek”, „Słony” 

          Ur. 30 III 1919 w Bielsku k/Płocka, syn Stefana i Władysławy z d. Jakowskiej. W latach 1938-1939 był podoficerem w 8 pal w Płocku. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem pod Mławą, gdzie zostaje ranny i wzięty do niewoli niemieckiej. Przebywał w obozie jenieckim, skąd zostaje wiosną 1940 zwolniony z powodu ciężkiej choroby nerek. Po długiej rekonwalescencji zostaje aresztowany przez Niemców i uwięziony w obozie pracy w Bielsku, skąd zbiegł. Od jesieni 1940 czynny w konspiracyjnej organizacji POZ, a po scaleniu PIZ z AK od 1942 w AK. Od XI 1943 d-ca plutonu bojowego Kedywu Obwodu AK Płock. Uczestniczył w wielu akcjach dywersyjno-sabotażowych przeciwko siłom okupanta. W ramach zwalczania grup komunistycznych w komunistycznych 1944 wspólnie z M. Tomczakiem „Bończą” i S. Bronarskim „Liściem” we wsi Skrzeszewo uczestniczył w likwidacji pięcioosobowej grupy skoczków sowieckich, którzy prowadzili działalność wywiadowczą przeciwko AK.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich poszukiwany przez NKWD ukrywał się. Zagrożony aresztowaniem od wiosny 1946 działa ponownie w konspiracji ROAK. Działa na terenie Obwodu „Mewa” obejmującego pow. Sierpc, Płońsk, Lipno, Rypin i Mława. W X 1946 awansowany przez k-dta tego obwodu Józefa Marcinkowskiego „Łysego” por. i mianowany k-dtem Rejonu Nr 2 obejmującego pow. Płock i Sierpc. Podczas lutowej amnestii w 1947 nie ujawnił się i kontynuował walkę dowodząc samodzielnie oddziałem ROAK. 12 VII 1947 dowodził podległym sobie oddziałem w walce z grupą operacyjną UB pod Okalewem pow. Rypin czasie walk poległo wówczas 16 funkcj. UB. 11 X 1947 dowdził akcją we wsi Chudzynek pow. Płock, w czasie, której zabito Władysłąwa Rypińskiego „Rypę” d-cę komunistycznego „szwadronu śmierci” skrytobójczo mordującego żołnierzy AK i członków PSL. W X 1947 podporządkował swój oddział ppor. S. Bronarskiemu „Liściowi” d-cy 11. Grupy operacyjnej NSZ w strukturach NZW, który mianował go d-cą wydziału bojowego 11. GO/podlegały mu wszystkie oddziały bojowe grupy/. Przeprowadziły one kilkadziesiąt akcji zbrojnych przeciwko siłom komunistycznym.

    W dniu 26 IX 1948 przebywając w Wegrzuynowie k/Sierpca w domu swej narzeczonej Jadwigi Banaszkiewicz, został otoczony przez grupę operacyjną UB i KBW. Po kilku godzinach samotnej walki nie chcąc się poddać popełnił samobójstwo.
    Odznaczony: KW

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Majewski Leszek "Leszek"


    Majewski Stefan "Szczepan"
       [1917-1951], student teologii UJ, żołnierz AK/NSZ/NZW, ps. „Ekscelencja”, „Grzegorz”, „Szczepan”

    Ur. 27 I 1910 w Warszawie, syn Franciszka i Eugenii z Olszewskich. Przed wojną był klerykiem Seminarium Duchownego w Łomży. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK na terenie Obwodu AK Płock. Był żołnierzem Kedywu. Brał udział w wielu akcjach dywersyjno-zbrojnych. W 1933 ukończył Gimnazjum w Sierpcu, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. W latach 1933-1936 mieszkał we wsi Myszki pow. Sierpc u swego szwagra Stefana Chrapkowskiego, któremu pomagał w zarządzaniu majątkiem rolnym. W okresie 1936-1939 studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Łomży. Do wybuchu II wojny światowej ukończył 3 lata studiów teologicznych. Potem pomagał jako kleryk proboszczowi parafii Kurowo ks. Franciszkowi Goworowi.
    Od 1941 czynny w konspiracji NOW, gdzie używał ps. „Grzegorz”. Zajmował się m. in. redagowaniem i kolportażem prasy podziemnej. Od 1943 w Armii Krajowej, a od XI 1943 do IV 1944 w Delegaturze Rządu na pow. sierpecki pełnił obowiązki Delegata Rządu na pow. sierpecki. Zagrożony aresztowaniem przechodzi do oddziału „Kedywu” Inspektoratu płocko-sierpeckiego AK i działa w oddziale plut. Franciszka Majewskiego „Słonego”. Jesienią 1944 brał udział w akcji likwidacyjnej sowieckich skoczków zajmujących się działaniem przeciwko AK. Awansowany w konspiracji do stopnia ppor.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren Północnego Mazowsza kontynuuje działalność niepodległościową w NSZ, a od lata 1946 w NZW. Był członkiem sztabu 11 Grupy operacyjnej NSZ/NZW pod dowództwem S. Bronarskiego „Liść”, gdzie pełnił funkcję szefa Informacji i Propagandy.
    W X 1946 wyjechał do Krakowa, gdzie zamieszkał przy ul. Mickiewicza 3. Był studentem IV roku teologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
    Latem 1947 zagrożony aresztowaniem wyjechał najpierw do Wrocławia, a stamtąd do Krakowa, gdzie rozpoczął studia na IV roku Wydziału Teologicznego UJ.
    Zatrzymany przez UB w Krakowie 11 X 1948 i przewieziony do więzienia MBP w Warszawie. Aresztowany przez WPR Warszawa, sygn. akt II Pr.166/49.
    W więzieniu był rozpracowywany przez agentów celnych.
    Skazany wyrokiem WSR Warszawa z dnia 03 VII 1950 na karę śmierci. Skazany przez WSR w składzie: mjr Mieczysław Widaj – przewodniczący oraz Maksymilian Lewandowski i Antoni Hoffman jako ławnicy w obecności oskarżyciela ppłk Jerzego Tramera.
    07 VII 1950 złożył rewizję do NSW w Warszawie, który postanowieniem z 14 XI 1950 utrzymał wyrok w mocy.
    B. Bierut decyzją z 13 I 1951 nie skorzystał w stosunku do niego z prawa łaski.
    Zamordowany 18 I 1951 w więzieniu mokotowskim w Warszawie.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Majewski Wacław "Wacek"

    Makowski Edward "Narcyz"

    Malanowski

    Malinowski Jan "Stary"

    Małecki Józef "Grab"


    Małecki Józef "Sęk"
      [1902-1970], działacz komunistyczny, KPP/PPR/PZPR, oficer GL/AL ps. „Sęk”, płk LWP.

    Ur. 7 VI 1902 we wsi Siedlec pow. gostyński w Wielkopolsce. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego. Od 1921 był działaczem Związku Zawodowego Górników w Zagłębiu Dąbrowskim. Od 1923 w KPP.  Początkowo pracownik centralnej „techniki” KPP, potem w Komitecie Okręgowym KPP w Poznaniu. Przeniesiony do Wydziału Wojskowego KC KPP. W latach 1934-1935 pełnił funkcję sekretarza Komitetu Okręgowego KPP w Siedlcach, potem w Poznaniu. Za działalność komunistyczną wielokrotnie więziony. Po wybuchu II wojny światowej przebywał od 1939 do 1942 przebywał na terenie Związku Sowieckiego skąd powraca w III 1942 do okupowanego kraju, gdzie rozpoczął działalność w PPR i GL. Był członkiem Sztabu Głównego GL, gdzie był kierownikiem Wydziału Mobilizacyjnego. Od VIII 1943 do XII 1943 był d-cą Obwodu Kieleckiego, a następnie szef zaopatrzenia w Sztabie Głównym Armii Ludowej. Od VII 1944 pełni obowiązki z-cy szefa Sztabu Głownego AL. W czasie Powstania Warszawskiego pełnił obowiązki szefa sztabu połączonych sił AL – PAL. W XI 1944 awansowany do stopnia płk-a. W 1945 z-ca k-da gł. MO, a w latach 1945-1948, sekretarz generalny Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację, w latach 1948-49 wiceprzewodniczący ZG Zw. Bojowników do walki z faszyzmem i najeźdźcą hitlerowskim. W okresie1945-1947 poseł do KRN Pracował w centralnej administracji państwowej na różnych stanowiskach.
    Zmarł w Warszawie 26 IX 1970. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Małecki Julian "Haller"

    Małecki Stanisław "Kamień"

    Manzijenko Fiodor "Stepanow"

    Marchlewski Leon "Bystry"


    Marcinkowski Józef "Łysy"
      Walenty [1900-1952], członek POW, urzędnik, żołnierz ZWZ/AK/ROAK, ps. „Andrzej”, „Brzeziński”, „Brzoza”, „Łysy”,„Sęp”, „Stary”, „Wybój” vel Jan Romański vel Stanisław Synakowski.

    Ur. 14 II 1900 w Mokówku pow. Lipno, syn Jakuba i Teofili z Munców. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum. Od 1916 do 1918 członek POW. Po przerwaniu nauki w 5 klasie gimnazjalnej wstępuje ochotniczo w końcu 1918 do WP. W latach 1919-1920 bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie w stopniu sierż. zostaje zdemobilizowany. Następnie pracuje jako urzędnik w Wydziale Hipotecznym sądu Grodzkiego w Sierpcu.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 8 pal w Płocku. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Uczestniczy w walkach z wrogiem na Lubelszczyźnie i Wołyniu, gdzie w rejonie Kowla dostał się do niewoli sowieckiej, skąd po udało mu się po dwóch tygodniach zbiec, a następnie w XI 1939 przedostać do Warszawy, gdzie nawiązką kontakt ze swoim kolega z POW M. Chojnickim zamieszkałym w Radzyminie. Osiedlił się pod przybranym nazwiskiem Stanisław Synakowski we wsi Czubajowizna pow. Radzymin, gdzie pracował w gospodarstwie rolnym. Podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ/AK. Od początku swej działalności gromadził broń, nawiązywał kontakty i werbował żołnierzy do utworzonego w 1943 Oddziału Specjalnego stanowiącego część I plutonu dywersyjnego w Rejonie I Obwodu AK Radzymin. Od 1 XII 1943 d-ca plutonu. Brał udział w wielu akcjach dywersyjno-zbrojnych przeciwko siłom okupanta. Jego oddział zabezpieczał także zrzut broni. W czasie akcji „Burza” 25-30 VII 1944 jego oddział ochraniał sztab Podokręgu Wschodniego AK „Białowieża” w Dębinkach. Na przełomie VII i VIII 1944 walczył w rejonie Tłuszcza. 10 VIII 1944 rozwiązał swój oddział.
    Wysiedlony z strefy przyfrontowej przez Niemców na teren pow. grudziądzkiego, skąd przedostał się do Sierpca.
    Po zajęciu w I 1945 północnego Mazowsza przez A. Cz. pracuje w Oddziale Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Grodzkim w Sierpcu do VII 1946. w tym czasie był członkiem PPS. W pierwszej połowie 1945 podejmuje działalność niepodległościową w ramach ROAK tworząc tzw. Obwód „Mewa” ROAK obejmujący swym zasięgiem pow. Płońsk, Płock, Lipno i Rypin. Utrzymywał kontakty z kpt. P. Nowakowskim d-cą batalionu „Znicz”. Przeprowadził szereg akcji zbrojnych, likwidacyjnych i rekwizycyjnych przeciwko komunistom. Z powodu aresztowań 2 VII 1946 opuścił teren Sierpca z kilkoma spalonymi żołnierzami ROAK. Ukrywa się w podsierpeckich wsiach i nadal prowadzi aktywną działalność niepodległościową. W II 1947 większość żołnierzy ROAK z Obwodu „Mewa” skorzystała z amnestii i ujawniła się. Także M. 25 IV 1947 ujawnił się w Warszawie. Jednak z powodu obawy przed aresztowaniem ukrywa się. Nawiązuje kontakt z F. Majewskim „Mścicielem” i przechodzi do NZW, gdzie pełni funkcję d-cy rejonu NZW. Do 1949 ukrywa się w Mokowie pow. Lipno. Tam nawiązał z nim kontakt S. Sękowski „Błysk”,„Michał”. Wspólnie utworzyli wówczas organizację niepodległościową o nazwie  Samoobrona Ziemi Mazowieckiej.
    07 XI 1950 ujęty przez funkcj. PUBP Włocławek w mieszkaniu rodziny Kołodziejczyków we Włocławku. Następnie przewieziony do Warszawy i uwięziony. Przeszedł ciężkie śledztwo.
    Wyrokiem WSR Warszawa w składzie Piotr Adamowski – przewodniczący oraz Stanisław Kozłowski i Stefan Michnik – sędziowie w obecności oskarżyciela Mieczysława Metta w dniu 30 I 1952, sygn. akt Sr. 21/52 skazany na karę śmierci. Stracony 02 IV 1952 w więzieniu mokotowskim.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Maroński Jan

    Matuszewski Władysław


    Mazowiecki Tadeusz  [1927-], publicysta, działacz społeczny, polityk

    Ur. 18 IV 1927 w Płocku. W 1946 ukończył w Płocku Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego. Następnie podejmuje studia na Wydziale Prawa UW w Warszawie. Od 1945 do 1955 związany z katolickim ruchem PAX, z którego został wykluczony jako przywódca tzw. paksowskiej frondy. W latach 1953-1955 redaktor naczelny Wrocławskiego Tygodnika Katolickiego /WTK/ Na jego łamach krytykował uwięzionego przez władze komunistyczne biskupa kieleckiego Czesława Karczmarka. W 1957 współzałożyciel warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. W 1958 założyciel i redaktor naczelny miesięcznika „Więź”. W latach 1961-1972 był posłem na sejm PRL z ramienia katolickiej grupy „Znak”.
    Po wydarzeniach grudnia 1970 nalegał na powołanie komisji w celu ustalenia winnych rozlewu krwi. Pozbawiony możliwości kandydowania na Sejm, w 1976 związał się ściśle z ruchem opozycyjnym. W VIII 19809 stanął na czele Komisji Ekspertów, której zadaniem było wesprzeć strajkujących w Gdańsku robotników w rokowaniach z władzami. Od 1981 był redaktorem naczelnym tygodnika „solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego w XII 1981 został aresztowany w sopockim hotelu i osadzony w ośrodkach internowania w Strzebielinku, potem w Jaworze, a w końcu w Darłówku. Zwolniony 23 XII 1982. W 1987 przebywał za granicą, gdzie rozmawiał z politykami i przedstawicielami związków zawodowych. Od 1988 uczestniczył w rozmowach w Magdalence. Jako zwolennik przejęcia władzy z rąk PZPR na drodze rokowań aktywnie uczestniczył w rozmowach „Okrągłego Stołu” i stał się jednym z głównych architektów porozumienia, na mocy, którego 04 VI 1989 odbyły się częściowo wolne wybory. 17 VIII 1989 spotyka się z Lechem Wałęsą, który zaproponował mu objęcie stanowiska premiera. Funkcję pełnił od 24 VIII 1989 do 04 I 1991. W okresie jego rządów przeprowadzono wiele fundamentalnych reform. Zmieniono ustrój polityczny i wprowadzono pełen zakres swobód obywatelskich, system wielopartyjny. Zmieniono godło i nazwę państwa z PRL na RP. W XII 1989 przeprowadzono zmianę konstytucji. Autor tzw. „grubej kreski”. Po narastającym od wiosny 1990 konflikcie z Lechem Wałęsą, którego owocem było rozpadniecie klubu OKP, reprezentującego obóz solidarnościowy. W wyborach na prezydenta przegrał z W. Wałęsą. Od 1991 przewodniczył Unii Demokratycznej /późniejszej Unii Wolności/. Od 1995 był jej honorowym przewodniczącym. Reprezentował skrzydło chadeckie. W latach 1989-2001 był posłem na Sejm. W 1992 został Specjalnym wysłannikiem ONZ w Bośni i Hercegowinie. Ogłosił raport w sprawie łamania praw człowieka przez wszystkie strony konfliktu.
    W 2002 odszedł z Unii Wolności. W 2005 został jednym z współzałożycieli Partii Demokratycznej. Był liderem parlamentarnym tej partii w wyborach 2005 w okręgu warszawskim. Do 2006 był przewodniczącym jej Rady Politycznej.
    Został nagrodzony wieloma odznaczeniami i wyróżnieniami.
    Mieszka w Warszawie.

     
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Mazurowska-Zglinicka Elżbieta "Stokrotka"

    Mączewski Adam "Poważny"

    Michalski Bolesław


    Michalski Wacław  [1923-1950]rolnik, żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. „Gałązka”.

    Ur. 05 XI 1923 we wsi Bromierz, pow. Płock, syn Pawła i Władysławy z d. Wiśniewskiej. W okresie międzywojennym ukończył 7 klasową szkołę powszechną. W czasie okupacji niemieckiej żołnierz AK, a po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 żołnierz konspiracyjnej organizacji niepodległościowej ROAK, potem od X 1947 NZW w oddziale Wiktora Stryjowskiego „Cacki”. Ujęty przez UB 08 II 1949 we wsi Gałki gm. Mała Wieśi uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr 1534/49 skazany na karę śmierci. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 07 II 1950, sygn. akt Sn. Odw. 3672/49 wyrok  wydany przez WSR Warszawa zostaje utrzymany w mocy. B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Stracony 29 III 1950 w więzieniu mokotowskim.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Michrowska-Kotowska Zofia "Ropucha"

    Miecznikowski Zenon


    Mikołajczyk Stanisław  [1901-1966], ps. „Stem”, rolnik, działacz ruchu ludowego, polityk

    Ur. 18 VII 1901 w Holsterhausen w Westfalii, syn górnika. W Niemczech ukończył 4 klasy szkoły powszechnej, a po powrocie do Polski ukończył kursy szkoły rolniczej oraz Uniwersytetu Ludowego w Dalkach. Był samoukiem. W XII 1918 brał udział w Powstaniu Wielkopolskim, a następnie w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920. Po wojnie pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w         Strzyżewie pow. Krotoszyn, a od 1930 prowadzi własne 20 hektarowe gospodarstwo rolne we wsi Międzylesie k/Wągrowca. Podejmuje działalność społeczno-polityczną, był współorganizatorem Wielkopolskiego Związku Młodzieży Wiejskiej. Od 1920 działacz kółek rolniczych, od 1922 członek PSL „Piast”, gdzie zaczął obejmować funkcje organizacyjne. W latach 1927-1928 był wiceprezesem Zarządu Głównego ZMW, od 1928 prezesem Wielkopolskiego Związku Młodzieży Wiejskiej, a potem  honorowym prezesem ZMW. Od VI 1930 do III 1931 był członkiem Rady Naczelnej PSL „Piast”. W latach 1930-1935 był posłem na Sejm RP. Jednocześnie od 1931 członek SL. Od III 1939 członek Rady Naczelnej SL oraz wiceprezesem Zarządu Wojewódzkiego w Poznaniu. Od 1933 do 1939 w zastępstwie W. Kiernika, sprawował funkcję wiceprezesa NKW SL, a od IX 1934 do II 1935 p. o. prezes NKW SL. w latach 1936-1939 prezes Wielkopolskiego Towarzystwa Kółek Rolniczych i przewodniczący wydziału rolnictwa w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu. W 1937 był jednym przywódców ogólnopolskiego strajku chłopskiego. Głosił poglądy agrarystyczne i był zdecydowanym przeciwnikiem sanacji. Utrzymywał kontakt z W. Witosem przebywającym na emigracji i popierał program Frontu Mores.
    W stopniu st. strzelca brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Po przekroczeniu granicy w końcu IX 1939 został internowany w obozie na Węgrzech. Następnie przedostaje się do Francji. W Paryżu objał prezesurę Komitetu Zagranicznego SL, którego w latach 1939-1945 był przewodniczącym. Od I 1940 do VII 1941 urzędujący wiceprzewodniczący Rady Narodowej we Francji, potem w Wlk. Brytanii. 03 IX 1941 wszedł do rządu kierowanego przez gen. W. Sikorskiego i objął w nim stanowisko wicepremiera i ministra spraw wewnętrznych. W okresie od 14 VII 1943 do 29 XI 1944 był premierem rządu polskiego w Londynie. Jeździł do Stanów Zjednoczonych na rozmowy z prezydentem Rooseveltem, gdzie zabiegał o poparcie niezmienności polskich granic wschodnich oraz DO Moskwy, gdzie prowadził rozmowy o ewentualności powołania rządu składającego się z działaczy emigracyjnych i komunistów.
    Doprowadził do usunięcia gen. K. Sosnkowskiego ze stanowiska Naczelnego Wodza.
    W 1945 wbrew legalnemu polskiemu rządowi uznał postanowienia jałtańskie w sprawie polskich granic. W dniach 17 -21 VI 1945 prowadził w Moskwie rozmowy z Stalinem i komunistycznymi politykami w wyniku, których ustalono skład TRJN. Na podstawie porozumienia z przedstawicielami Tymczasowego Rządu, wrócił do kraju i 28 VI 1945 objął stanowisko wicepremiera i ministra rolnictwa i reform rolnych w TRJN, które pełnił do 08 II 1947. Od VII 1945 do XI 1947 był posłem do KRN i na Sejm Ustawodawczy. W VII 1945 był członkiem delegacji polskiej na konferencji w Poczdamie, a 16 VIII 1945 uczestniczył w rozmowach uzgadniających granicę polsko-sowiecką. W reaktywowanym PSL był początkowo wiceprezesem, a po śmierci W. Witosa prezesem NKW. W czasie pełnienia funkcji wicepremiera w TRJN jako lojalny członek komunistycznego rządu potępiał gen. W. Andersa, wyraził zgodę na unieważnienie konkordatu z Watykanem i nawoływał żołnierzy polskich do powrotu z Zachodu do Polski. Wnioskował także o pozbawienie gen. W. Andersa obywatelstwa polskiego. TRJN podjął tę decyzje 26 IX 1946.
    Przy pomocy pracowników ambasady amerykańskiej w Warszawie 21 X 1947 wyjechał z Polski brytyjskim statkiem „Batawia” i po kilku dniach przybył do Londynu. 15 XI 1947 pozbaewiony mandatu poselskiego, a 21 XI 1947 obywatelstwa polskiego. 26 XI 1947 wyjechał do stanów zjednoczonych, gdzie zamieszkał na stałe. Podejmuje działalność polityczną. Od 1950 do 1963 prezes emigracyjnego PSL i Międzynarodówki Chłopskiej. Nie zdołał przełamać niechęci większości polskich emigracyjnych środowisk niepodległościowych, które nie mogły mu zapomnieć uznania Jałty i „współrządzenia” krajem z komunistami 1945-1947.
    Zmarł 13 XII 1966 w Waszyngtonie. Pochowany na cmentarzu Mount Olivet. Władze PRL 15 III 1989 przywróciły mu pośmiertnie obywatelstwo polskie.
    W dniu 02 VI 2000 prochy jego i żony Cecylii, zostały przywiezione z Stanów Zjednoczonych do Polski i pochowane na cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.
    Żonaty z Cecylią z d. Ignasik, miał syna Mariana

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Milewski Zbigniew

    Młynek Wacław "Wrzos"


    Moczar Mieczysław vel Demko Mykoła  Diomko [1913-1986], działacz komunistyczny, w GL/AL. ps. „Mietek”, polityk, generał dyw. LWP.

    Ur. 25 XII 1913 w Łodzi. Od 1937 członek KPP. W latach 1938-1939 więziony za działalność komunistyczną. Po 1939 przebywał w Białymstoku, gdzie pracował do wywiadu sowieckiego. W czasie II wojny światowej d-ca GL i AL w okręgu łódzkim, kieleckim i lubelskim. Po 1945 działał w KC PPR, oraz w MBP, gdzie był kierownikiem Grupy Operacyjnej MBP ds. województwa łódzkiego, potem od 08 VI 1945 szef Wojewódzkiego Urzędu BP w Łodzi, gdzie zapisał się niechlubnym mianem kata żołnierzy podziemia niepodległościowego, osobiście torturował żołnierzy konspiracji niepodległościowej. Następnie przeniesiony na stanowisko pomocnika Ministra BP do spraw operacyjnych. Odwołany 25 V 1948. Od 06 X 1948 był wojewodą olsztyńskim, potem od V 1950 do IV 1952 przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie. Następnie minister Państwowych Gospodarstw Rolnych. Od 1 XI 1956 Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, a od 1964 do 14 VII 1968 minister Spraw Wewnętrznych. W latach 1956-1981 członek KC PZPR, a w okresie 1968-1971 sekretarz KC, 0d 1970-1981 członek biura Politycznego KC PZPR.
    Po koniec lat sześćdziesiątych był przywódcą tzw. frakcji partyzantów w PZPR nastawionej wrogo wobec partyjnych „liberałów” i „kosmopolitów”. W wyniku kierowanej przez niego nagonki antysemickiej w czasie wydarzeń marca 1968 opuściło Polskę kilkadziesiąt tysięcy osób pochodzenia żydowskiego, represje dotknęły środowiska studenckie, naukowe i artystyczne.
    W latach 1964-1972 był także prezesem Zarządu głównego ZBOWiD. Od 1971 do 1981 był prezesem NIK, a 1976-1980 członek Rady Ministrów. W okresie 1981-1983 wiceszef Ogólnopolskiego FJN. Zmarł 01 XI 1986.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Morawski Henryk "Brzoza"


    Morawski Stanisław  [1903-?], współpracownik konspiracji niepodległościowej ROAK/NSZ/NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 22 IX 1903 w Wiklinie, pow. płoński, syn Leonarda i Józefy z Parzykowskich. Ukończył przed wojną 5 klas gimnazjum. Był właścicielem 20 hektarowego gospodarstwa rolnego, młyna, tartaku, cegielni.
    Mieszkał w we wsi Arcelin pow. Płońsk Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 aktywnie współpracował z podziemiem niepodległościowym. Udzielał pomocy finansowej.
    Zatrzymany 20 IX 1948 i uwięziony w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1320/48 z dnia 12 XI 1948 został skazany na karę 15 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5. Sądzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Moser

    Mossakowski Leon

    Mraz

    Mrokowska-Podgórska Janina "Żaba"

    Mrokowski Edward "Jan"

    Muchla Kazimierz

    Mysłakowski Józef

    Mystkowski Józef [1925-?]rolnik, współpracownik podziemia niepodległościowego ROAK/NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 01 XI 1923 w Cywilach Górnych, pow. Płońsk, syn Piotra i Zofii z Malanowskich. Ukończył przed wojną szkołę powszechną oraz kursy rolnicze. Po wojnie mieszkał w Cywinach Górnych i był właścicielem 21 hektarowego gospodarstwa rolnego. Był współpracownikiem ROAK, potem NZW. Udzielał pomocy członkom podziemia.
    Zatrzymany p12 X 1948 i aresztowany przez WPR Warszawa. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 134/48 z dnia 11 XI 1948 na sesji wyjazdowej w Baboszewie został skazany na karę 6 lat wiezienia  pozbawiony praw na okres lat 3.
    Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Nakoniecznikow Stanisław "Gryf"  Nakoniecznikoff - Klukowski Stanisław [ 1898 – 1944], oficer sł. st. kaw. WP, mjr [1939], w konspiracji ZWZ/AK/NSZ, ppłk [1943, płk [1944],ps. „Gryf”, „Kiliński”, „Kmicic”, „Ordon”, „Wujek”, „Zan”, „Zawisza”
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego II ZWZ/AK III 1940 - VII 1942 – Podokręg Północ ZWZ/AK. K-dt Okręgu II NSZ Mazowsze – Północ. 

          Ur. 27 XII 1898 w Warszawie. Syn Bolesława i Marceli z d. Klukowskiej. Uczęszczał do I Państwowej Szkoły Realnej w Warszawie, potem uczy się w Szkole Realnej Witolda Wróblewskiego w Warszawie. Jako uczeń 7 klasy zgłosił się ochotniczo do oddziału kawalerii mjra Cz. Bystrama. Brał udział w walkach na froncie wschodnim. Od XI 1918 w WP. Od I 1919 służy w 3 p. uł. Na froncie wschodnim, m.in. w armii gen. J. Hallera. Od II 1919 w stopniu kaprala, a od X 1919 w stopniu wachmistrza. Od I 1920 podchorąży jest zastępca adiutanta 13 DP. Od IV 1920 d-ca plutonu w 4 psk. Poważnie ranny w nogi 05 IX 1920 w potyczce pod Werbkowcami, przebywał w szpitalach wojskowych w Lublinie i w Warszawie. 17 IV 1921 awansowany do stopnia ppor. sł. st. kaw. Po ukończeniu kursu doskonalenia oficerów przy DOK IX w Brześciu, awansowany 15 II 1923 na stopień por. sł. st. kaw. z starszeństwem 1 VII 1921. W 1924 ukończył z wynikiem dobrym kurs w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Następnie służy w 2 psk, gdzie jest k-dtem szkoły podoficerskiej, potem adiutant pułku i oficer placu w Hrubieszowie. Od 1 I 1930 w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu jako instruktor – wychowawca i d-ca 2 plutonu w 2 szwadronie szkolnym Szkoły podchorążych Rezerwy Kawalerii. Awansowany do stopnia rtm. sł. st. kaw. 1 I 1932. Przeniesiony z dniem 14 X 1932 do Korpusu Ochrony Pogranicza z przydziałem na stanowisko d-cy 5 szwadronu KOP „ Żurne” z Baonu KOP „Zbereźne” stacjonującego w folwarku Żurne pow. Kostopol na Wołyniu. 05 VII 1937 skierowany na kurs techniczno-strzelecki i unifikacyjno-doskonalający w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Po ukończeniu kursu mianowany d-cą szwadronu KOP „Stołpce” w pułku KOP „Snów”, którym dowodził do mobilizacji w 1939. Awansowany do stopnia mjr-a sł. st. kaw. 19 III 1939. Po mobilizacji przeniesiony na stanowisko d-cy kawalerii dywizyjnej w 2 DP Leg. w składzie Armii „Łódź” w której , odbył kampanię wrześniową 1939. Brał udział w obronie Modlina, potem przydzielony z swoim oddziałem kawalerii do Grupy Kawalerii gen. W. Andersa. W czasie walk oddział jego zostaje na przedpolach Warszawy rozbity. Wzięty do niewoli niemieckiej w x 1939 zbiegł do Warszawy. Czynny w konspiracji ZWZ od 1940, początkowo od III 1940 do X 1941 k-dt Inspektoratu Rejonowego ZWZ w Podokręg Północ ZWZ w skład, którego wchodziły obwody : Pułtusk, Maków, Ostrołęka, a od XI1941 do lata 1942 k-dt Inspektoratu III AK w skład którego weszły obwody AK: Ciechanów, Mława, Działdowo, Płońsk i Przasnysz. Jednocześnie terenowy zastępca k-dta Podokręgu. Wykazywał na tym stanowisku duży talent organizacyjny i zdolności dowódcze, doprowadzając do scalenia z AK większość organizacji konspiracyjnych działających na terenie Podokręg. Faktycznie kierował cała praca konspiracyjną w terenie, bowiem k-dt Podokręgu ppłk T. Tabaczyński przebywał w Warszawie., a z Podokręgiem kontaktował się za pośrednictwem kurierów. Latem 1942 doszło do konfliktu z ppłk T. Tabaczyńskim, który nie reagował na interwencje S. Nakoniecznikoffa w sprawie kuriera T. Zielińskiego „Włóczęga” agenta gestapo, który doprowadził do masowych aresztowań żołnierzy AK z tego terenu. W związku z brakiem reakcji z strony dowództwa ten cieszący się dużym uznaniem wśród żołnierzy AK przechodzi do NSZ pociągając za sobą część sztabu Podokręgu i żołnierzy AK. Objął wówczas funkcję k-dta Okręgu II NSZ /Mazowsze-Północ/. W NSZ mianowany do stopnia ppłk-a sł. st. kaw. Za powyższe został skazany przez WSS Obszaru Warszawskiego AK na karę śmierci.
    Jednocześnie był k-dtem Okręgu XIII Białystok NSZ. Aktywnie działając zorganizował łącznie dwadzieścia Komend Powiatowych NSZ i uruchomił kursy Szkól podchorążych, dbając o poziom ich wyszkolenia. Jesienią 1943 Dowództwo NSZ utworzyło Inspektorat Północny, w składzie dwóch Okręgów: II i XIII, którego został p. o inspektorem, zachowując dalej dowodzenie dwoma okręgami. Po zawarciu 07 III 1944 umowy scaleniowej pomiędzy NSZ i AK zostaje mianowany 21 IV 1944 pierwszym zastępcą dowódcy NSZ. 24 IV 1944 Rada Polityczna przy dowództwie NSZ awansowała go do stopnia płk-a. Jako zawodowy wojskowy nie uczestniczył w wewnętrznych rozgrywkach politycznych. Od 10 VII 1944 przebywał na terenie V Okręgu NSZ, gdzie przeprowadzał inspekcję. Odwołany do Warszawy. 24 VII 1944 przesunięty na stanowisko z-cy k-dta NSZ i mianowano Dowódcą Grupy operacyjnej nr 1 tworzonej zgodnie z planami sztabu NSZ. Jednak funkcji nie objął. Po wybuchu 1 VIII 1944 Powstania Warszawskiego przebywał w Warszawie. Podporządkował się płkowi S. Koiszewskiemu „Topór”             k-dtowi Okręgu Warszawskiego NSZ-AK, a 14 VIII 1944 zameldował się u d-cy Powstania gen. A. Chruściela „Monter”, z którego polecenia objął dowództwo doraźnie utworzonego oddziału NSZ. Po upadku powstania w X 1944 nie poszedł do niewoli i wydostał się z Warszawy wraz z ludnością cywilną. Przedostał się do Częstochowy i nadal z-ca k-dta NSZ. Prawdopodobnie chciał przeforsować w Radzie Politycznej NSZ podporządkowanie NSZ. Zamierzał zreorganizować też Brygadę Świętokrzyską NSZ, wyznaczając na dowódcę kpt. Włodzimierza Żabę „Żniwiarz”. W dniu 18 X 1944 odbyło się spotkanie Rady Politycznej, podczas którego płk „Kmicic” został mianowany K-dtem Głównym NSZ. Wieczorem 18 X 1944 przebywał w mieszkaniu „Żniwiarza” przy ul. Bocianiej 1 w Częstochowie, gdzie po godzinie 19,oo został zamordowany wraz z kpt. „Żniwiarzem”, przez bojówkę NSZ. Prawdopodobnie jednym ze sprawców morderstwa był Otmar Wawrzkowicz „Oleś” – członek Rady Politycznej. Pochowany na cmentarzu w Częstochowie pod fałszywym nazwiskiem w grobie rodzinnym Żabów. Jednocześnie w meldunkach NSZ rozpowszechniano wersję, że zginął z ręki AK, potem, że w wyniku zamachu AL. Natomiast Rada Polityczna rozpowszechniła wersję, że płk „Kmicic” nawiązał kontakt z AL. I miał zamiar podporządkować NSZ - PKWN i został zlikwidowany „ za zdradę”, co był kolejnym fałszem.  Został ofiarą wewnętrznych porachunków politycznych w NSZ.
    Był żonaty z Zoją z Rydwanów, z którą miał syna Henryka /ur. 1925/, żołnierza NSZ.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Nazarewicz Ryszard  [1921-?], działacz komunistyczny PPR/PZPR, oficer GL/AL, ps. „Stefan”, ppłk UB, profesor

    Ur. 11 XI 1921 we Lwowie, gdzie ukończył szkołę powszechną, a w 1939 gimnazjum. Podejmuje studia na Politechnice Lwowskiej. Podczas nauki w gimnazjum związał się z rewolucyjnym ruchem młodzieży szkolnej.
    Do PPR wstąpił w 1942 w Warszawie. W XII 1942 skierowany przez PPR do pracy w organizowanym Związku Walki Zbrojnej, gdzie pełnił funkcję sekretarza Koła ZWM na Woli, a następnie w Śródmieściu. W połowie 1943 skierowany do pracy partyjnej w Okręgu Częstochowskim, gdzie był członkiem komitetu miejskiego PPR w Radomsku, potem sekretarzem komitetu okręgowego. Na przełomie 1943/1944 przeszedł do GL/AL, gdzie pełnił funkcje oficera informacyjnego. Był członkiem dowództwa okręgu nr 9, potem dowództwa 3 Brygady AL. im. j. Bema, w której pełnił również funkcję sekretarza komórki partyjnej.
    Po wojnie od I 1945 pełnił funkcję p.o k-dta Powiatowego MO w Piotrkowie Trybunalskim, potem funkcjonariusz Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi, skąd go przeniesiono do Warszawy. W stopniu ppłk-a był z-cą szefa WUBP w Warszawie.
    Następnie pracownik naukowy Instytutu Ruchu Robotniczego Wyższej Szkoły Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym PZPR, wiceprzewodniczący Komisji Historycznej ZG ZBOWiD. Docent doktor habilitowany, profesor.

    Mieszka w Warszawie. (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)



    Neyman Lech Karol
      [1908-1948], mgr, adwokat, oficer rez. piech. ppor.[1934], por.[1938]
    W konspiracji NSZ, ps. „Butrym”, „Domarat”, „Matczyński”, „Robert”, „Wacław Górnicki”

           Ur. 07 II 1908 w Poznaniu, syn Teodora i Marty z d. Matczyńska. Ukończył gimnazjum im. Marii Magdaleny w Poznaniu, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości. Następnie studiuje na Wydziale Prawa UP w Poznaniu uzyskując dyplom mgr praw. W czasie studiów działał w korporacji studenckiej „Helonia”. W latach 1931-1932 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Biedrusku. Pracuje zawodowo od 1932 w Prokuraturze Generalnej w Poznaniu. Po odbytych ćwiczeniach wojskowych awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1934. Po kolejnych ćwiczeniach awansowany do stopnia por. rez. piech. 1 I 1938. Należał do Młodzieży Wszechpolskiej i Obozu Narodowo-Radykalnego. W VIII 1939 zmobilizowany do 56 pp w Krotoszynie. W kampanii wrześniowej 1939 jako adiutant 56 pp walczy z wrogiem na szlaku bojowym pułku. Podczas walk był wielokrotnie ranny. Z szpitala zwolniony jako inwalida wojenny.
    Podczas okupacji niemieckiej związał się z Grupą „Szańca”. Z S. Kasznicą organizował konspiracyjne struktury OW ZJ na Pomorzu i Wielkopolsce. Po utworzeniu we IX 1942 NSZ zostaje członkiem cywilnej struktury Grupy „Szańca” – Służby Cywilnej Narodu, gdzie pełnił funkcję kierownika Wydziału Zachodniego.
    Napisał kilka prac m. in. Likwidacja niemczyzny, Szlakiem Chrobrego, Chrobrego wiosna 1944 studium pt. Polityczne podstawy polskiego programu morskiego. Sformułował wówczas także koncepcję powrotu polskiej granicy zachodniej na linię rzek Odra-Nysa Łużycka. Był redaktorem naczelnym pisma „Naród i Wojsko” oraz członkiem zespołu sądowniczo-badawczego NSZ. Od X 1943 był członkiem Komitetu Politycznego Organizacji Polskiej/tajnej struktury kierowniczej Grupy „Szańca”. W okresie od IX 1944 do I 1945 pełnił funkcję k-dta Okręgu VIII Krakowskiego NSZ. W XII 1944 został członkiem sądu oficerskiego przy Dowództwie NSZ. Od II 1945 do VI 1945 był organizatorem Obszaru Zachodniego NSZ, a jednocześnie od III do IV 1945 k-dtem Okręgu I Pomorskiego z siedzibą w Poznaniu. Rozpoczął planowane przez KG NSZ odtwarzanie sieci organizacyjnej NSZ na Pomorzu i przygotowywania do utworzenia komendy Okręgu NSZ w Bydgoszczy. W IV 1945 brał udział w organizowaniu Okręgu VII ślaskiego NSZ. W ramach OP był kierownikiem struktury p.n. Obóz Narodowy.
    15 II 1947 aresztowany przez UB i uwięziony. 02 III 1948 skazany przez WSR Warszawa na karę śmierci. Stracony 12 V 1948 w więzieniu na Mokotowie.
    03 II 2005 Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdził nieważność wyroku śmierci wydanego przez WSR Warszawa 02 III 1948.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski, zdjęcia  Piotr Dutkiewicz)



    Niedziałkowski Mieczysław  [1893-1940], działacz PPS, publicysta

    Ur. 19 IX 1893 w Wilnie. W latach 1910-1914 działacz Związku Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej. Od 1914 członek PPS – Frakcji Rewolucyjnej, a od 1916 jej Centralnego Komitetu Robotniczego, w latach 1919-1939 członek Rady Naczelnej i Komitetu Wykonawczego, w okresie 1920-1924 sekretarz generalny, a w latach 1924-1931 wiceprzewodniczący. W latach 1927-1939 był redaktorem naczelnym pisma „Robotnik”. Był autorem programu PPS przyjętego w 1937. Był także w latach 1919-1935 posłem na Sejm RP. Jeden z najbardziej znaczących parlamentarzystów II RP, autor jednego z projektów Konstytucji marcowej. Do 1928 związany z J. Piłsudskim, potem jeden z założycieli „Centrolewu”. Po 1935 zwolennik linii antykomunistycznej w PPS. Po napaści Niemców na Polskę we IX 1939 uczestniczył czynnie w obronie Warszawy. Organizator Robotniczej Brygady Obrony Warszawy. Uczestniczył przy tworzeniu konspiracyjnej SZP. Od X 1939 stał na czele Rady Głównej Obrony Narodowej – organu politycznego Służby Zwycięstwa Polski. Aresztowany przez Niemców 23 XII 1939 i po przesłuchaniach w siedzibie gestapo na al. Szucha osadzony na Pawiaku.
    Zamordowany w Palmirach 21 VI 1940.
     
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Niesiobędzki Edward - [1917-2000], nauczyciel, w ZWZ/AK, ppor. rez. [1943], ps. „Lis”, „Zew”.

    Ur. w 1917 we wsi Ogony gm. Sieluń pow. makowski w rodzinie chłopskiej. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Mławie, potem odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 28 DP przy 15 pp w Dęblinie. Zmobilizowany 25 VIII 1939 do WP i wcielony do 36 pp w Warszawie. W stopniu kpr. podch. rez. piech. w szeregach 36 pp brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym 36 pp w składzie 28 DP. Po zakończeniu działań wojennych powraca na początku XII 1939 do rodzinnej wsi Ogony. Od początku I 1940 podejmuje działalność konspiracyjną w organizacji niepodległościowej Korpus Obrońców Polski /KOP/, a od VII 1940 w ZWZ. Wchodzi w skład sztabu Placówki ZWZ/AK Sieluń. Od IV 1942 kierował referatem III placówki i jednocześnie dowódca plutonu konspiracyjnego. Następnie zastępca dowódcy placówki. Awansowany do stopnia ppor. rez. 11 XI 1943. Czynny w konspiracji AK do rozwiązania AK w I 1945. Od 1945 podejmuje pracę zawodową w szkolnictwie. Pracuje jak nauczyciel w Nidzicy potem w Ciechanowie. Ukończył wyższe studia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu uzyskując tytuł mgr. W 1977 przechodzi na emeryturę. Od 1990 działa aktywnie w Związku Żołnierzy AK, gdzie pełni funkcję prezesa Okręgu Ostrołęka ŚZŻAK. W 1999 opublikował pracę pt. Z dziejów walk na Kurpiach.
    Awansowany do stopnia kpt. w st. sp.
    Odznaczony: KW za kampanię wrześniową 1939, Krzyżem AK, Krzyżem Partyzanckim, a za pracę cywilną KKOOP.
    Zmarł w 2000. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Sieluniu.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Niesłuchowski Jan "Zapora"

    Niesłuchowski Ludwik"Olszyna"

    Niesłuchowski Teodor "Diaz"

    Niesłuchowski Wacław


    Nowak Jan  [1916-2001], oficer sł. st. kaw. ppor. [1939], w konspiracji NOW/ZWZ/AK/ROAK, W, por. [1943], rtm, ps. „Borowik”, „Gruda”, „Korab”, „Pożoga”, „Świt”, „Żuraw”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Płock X 1944–1945. Okręg Północne Mazowsze AK- Obszar Warszawski AK.

          Ur. 26 XII 1916 Trzepowo pow. Płock. Syn Aleksandra i Joanny z d. Dropniewska. Pochodził z rodziny chłopskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w gimnazjum w Płocku, gdzie w VI 1936 zdał maturę. W latach X 1936 – VII 1937 odbywa służbę wojskową w 18 p. ułanów, następnie odbywa przeszkolenie unitarne w Szkole Podchorążych Piechoty, skąd zostaje skierowany do Szkoły Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu, gdzie przebywa od X 1937 do VIII 1939. Odbywa praktyki w 18 p. ułanów. Uroczysta promocja, która miała się odbyć 15 X 1939 z powodu mobilizacji i wybuchu wojny nie odbyła się. Rozkazem NW WP z 13 IX 1939 awansowany na stopień ppor. sł. st. kawalerii z starszeństwem 01 VIII 1939.
    Kampanię wrześniową 1939 odbył w szeregach 18 p. ułanów. Uniknął niewoli i powraca w rodzinne strony. Od XI 1939 czynny w konspiracji. Należy do grona organizatorów organizacji pod nazwą „Walka”, która na początku 1940 przyjęła nazwę NOW. Współorganizator Samodzielnego Batalionu Płockiego NOW, gdzie pełni funkcje d-cy 1 kompanii i z-cy d-cy- baonu. Od III 1941 d-ca baonu. Latem 1941 baon wchodzi w skład ZWZ. Jednocześnie członek sztabu obwodu ZWZ/AK Płock, gdzie pełni funkcję szefa referatu III /taktyczno -bojowy/. Od początku 1943 zastępca k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Płock i szef referatu III IR. Przejściowo kierował także referatem I IR. Jesienią 1943 p. o k-dt IR AK Płock. Następnie z-ca. Od XII 1944 k-dt Obwodu AK Płock. Poszukiwany przez gestapo ukrywał się poza Płockiem. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK działa w strukturach konspiracji poakowskiej. 27 VII 1945 ujawnia się wraz z podległą strukturą. Zweryfikowany w stopniu rtm. sł. st. kaw. We IX 1945 wcielony do WP z przydziałem do 2 p. ułanów w Trzebiatowie. W II 1946 zwolniony z WP na własną prośbę w celu podjęcia studiów wyższych. Zamieszkał wówczas przy ul. Abramowskiego 22/13 w Łodzi. Podejmuje studia na Wydziale Ekonomicznym UŁ w Łodzi. W XII 1948 przebywał na praktykach studenckich w Warszawie. 03 XII 1948 zatrzymany przez funkcj. WUBP w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała WPR Warszawa z data 04 XII 1948, sygnatura akt Pr 2532/48. Przeszedł okrutne ubowskie śledztwo z zastosowaniem tortur włącznie. Po prawie dwuletnim śledztwie akta przekazano do sądu. Jego proces odbywał się przed WSR Warszawa w dniach 30 VI do 03 VII 1950. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 03 VII 1950 pod przewodnictwem znanego kata żołnierzy AK M. Widaja, sygnatura akt Sr 750/50 zostaje skazany na karę śmierci z art. 86 § 2 KKWP. W II 1951 ułaskawiony z zamianą kary śmierci na dożywotnie więzienie. Po procesie więziony w ZK Warszawa III, skąd go przetransportowano do CWK w Rawiczu i tu osadzono 01 XI 1951 o godz. 8,30 z wyrokiem dożywotniego więzienia. Początek wykonania kary 03 VII 1950. Szykanowany przez personel więzienny. W wyniku obrażeń odniesionych w śledztwie chorował. W dniu 03 XII 1953 wywieziony z CWK Rawicz do CWK we Wronkach. Transport więźniów odbywał się nieogrzewaną więźniarką przy dużych mrozach i trwał do 5 XII 1953. Osadzony w CWK Wronki 05 XII 1953. Wyrokiem NSW w Warszawie nr Sn I/K 1293/55 z 23 II 1956 złagodzono mu karę do lat 6. W dniu 24 II 1956 Sąd Wojewódzki dla m. Warszawy, sygnatura akt Sr 750/50 wydał postanowienie o zwolnieniu go z więzienia z uwagi na to, że kara więzienia 6 lat została odbyta. Zwolniony z CWK Wronki 27 II 1956. Po odzyskaniu wolności udał się do Warszawy, gdzie zamieszkał przy ul. Opoczyńskiej 7/15. Wystąpił do Sadu o pełną rehabilitację. Rozprawa odbyła się 13 II 1957 przed Sądem Wojewódzkim dla m. Warszawy. W dniu 14 II 1957 Sąd wydał postanowienie sygnatura akt VII K/82/56 o uniewinnieniu go od wszystkich zarzucanych mu czynów, dając pełną rehabilitację. Oczyszczony z najbardziej bolesnego zarzutu współpracy z Niemcami. Sąd uznał w motywach wyroku w oparciu o dobrowolne a niewymuszone jak na pierwszej rozprawie zeznania świadków i wyjaśnienia J. N, że odbyte rozmowy z Niemcami /3 – krotne/ miały na celu jedynie prowadzenie polityki zwlekania oraz ulżenia losowi żołnierzy AK, AL, BCh uwięzionych przez Niemców. W 1957 ukończył studia na Wydziale Ekonomicznym UŁ w Łodzi uzyskując dyplom mgr-a ekonomi.
    Zamieszkał z rodziną w Boryszewie, gdzie prowadził przez wiele lat gospodarstwo ogrodnicze. Założył gospodarstwo szkółkarskie. Stosowano wobec niego różne formy dyskryminacji. Był inwigilowany przez SB.
    Działa społecznie w szeregu organizacji ogrodniczych. Zajmował się historią i upamiętnianiem walk wrześniowych swego macierzystego 18 p. ułanów, rozsławiając szarżę pod Krojantami. W latach 1989/1990 współorganizator Związku Żołnierzy AK. Przez kilka lat był przewodniczącym Okręgu Północne Mazowsze AK.
    Zmarł w Nowym Boryszewie 23 V 2001. Żonaty z Ireną z d. Korda, żołnierzem AK ps. „Tom”, „Zorza”. W 1992 wydał z żoną książkę pt. z dziejów AK w IR Płocko-sierpeckim.
    Odznaczony: SKZ z M, Krzyżem AK.
      (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Nowaliński Tadeusz "Lipa"


    Nowiński Tadeusz "Hamulec"  [1922-+?], żołnierz NSZ/AK, ps. „Hamulec”

    Ur. 29 VIII 1922 we wsi Kikoły pow. warszawski, syn Stanisława i Wiktorii z Michałowskich. W okresie międzywojennym ukończył 6 klas szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz w oddziale NSZ dowodzonym przez Witolda Grzebskiego „Motor”. Po wejściu wojsk sowieckich kontynuował działalność konspiracyjną w strukturach Narodowych Sił Zbrojnych. Wykonywał m. in. funkcję łącznika. Mieszkał we wsi Smoły pow. Płońsk. Brał udział w walce z władzami komunistycznymi. W miejscu zamieszkania znajdowała się kwatera dla członków konspiracji.
    Aresztowany 27 IX 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 19 IX 1949, sygn. akt Sr. 1193/49 został skazany za działalność niepodległościową na karę 8 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienia na okres lat 5 praw publicznych i obywatelskich praw honorowych i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy.
    Po 1990 członek Związku Żołnierzy NSZ oraz Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Sygn. akt nr Cs.Un. 106/93 z dnia 06 X 1994 wyrok wydany przez b. WSR Warszawa 19 VIII 1949 został unieważniony.
    Odznaczony Krzyżem AK, i pośmiertnie Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego, Krzyżem Partyzanckim.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Obidziński Eugeniusz

    Obrębska Teresa


    Okulicki Leopold "Niedźwiadek"
      [1898 – 1946],legionista, oficer dypl. sł. st. piechoty, ppłk dypl. [1936].
    W konspiracji SZP/ZWZ/ PSZ /AK, cichociemny, płk dypl. [1940], gen. bryg. [1944], ps. „Biedronka”, „Bronka”, „Jan”, „Kobra 2”, „Konrad”, „Kula”, „Leopold”, „Miller”, „Mrówka”, „Niedźwiadek”, „Osa”, „Pan Jan”, „Sęp”, „Termit” vel Jan Mrówka, vel Johann Müler, vel Leopold Miller
    D-ca wojewódzki SZP Łódź X – XII 1939, kmdt Okręgu ZWZ Łódź I 1940 – IX 1940.Kmdt Główny AK/NIE X 1944 – III 1945. Więzień NKWD.

          Ur. 12 XI 1898 w Bartucicach k/Okulic, pow. Bochnia, syn Błażeja i Anny z d. Korcyl, w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu w 1909 szkoły ludowej w Okulicach, od 1909 uczęszcza do gimnazjum w Bochni, gdzie do 1914 ukończył pięć klas / świadectwo dojrzałości otrzymał w tymże gimnazjum w IV 1919/. W V 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego w Bochni. W V 1914 po przeszkoleniu zdał egzamin podoficerski. W VIII 1914 wstąpił ochotniczo do Legionów Polskich w Krakowie. 20 X 1914 został z powodów zdrowotnych zwolniony do domu, gdzie kontynuuje naukę. 15 VI 1915 ponownie zameldował się do służby w Legionach i przydzielony do 3. pp. Leg. II Brygady. Używał wówczas ps. „Sęp”, awansując w X 1916 do stopnia sierż. W 1917 uczęszczał na kurs oficerski w Zegrzu. W czasie kryzysu przysięgowego w VII 1917 odmówił złożenia przysięgi i jako poddany austriacki 18 IX 1917 zostaje wcielony do 93 pp. armii austro-węgierskiej. Od I – III 1918 przebywał w szkole oficerów rezerwy w Koszycach, potem skierowany na front włoski. W XI 1918 sformował w Bochni z uczniów gimnazjum -POW pluton, który wszedł następnie w skład 4. pp. Leg. i 14 XI 1918 jako d-ca plutonu 5 kompanii w stopniu pchor. wraz z nim wyruszył na odsiecz Lwowa. Uczestniczył w walkach o Przemyśl i Lwów, potem w walkach na froncie ukraińskim i w okolicach Lwowa.3 II 1919 został ciężko ranny podczas podjętej na ochotnika akcji zniszczenia stanowiska karabinów maszynowych. Po powrocie do zdrowia w V 1919 uczestniczy w szeregach 4. pp. Leg. w walkach na froncie bolszewickim. Wyróżnił się 11 VI 1919 w walkach pod Wołożynem i 10 VII 1919 pod Mołodecznem, gdzie zostaje ranny. Następnie do VIII 1919 ponownie w szpitalu. Po powrocie do 4. pp. Leg. jako dowódca kompanii w stopniu ppor. walczy z wrogiem m.in. w rejonie Wołkowyska i nad Berezyną, gdzie zostaje ciężko ranny 1 VI 1920. Po wyleczeniu ran powraca w VIII 1920 do 4. pp. Leg. i jako p.o. d-cy batalionu bierze udział w kontrofensywie spod Warszawy. Po zakończeniu walk wraz z 4. pp. leg. jako d-ca kompanii stacjonuje kolejno w Suwałkach, Białej Podlaskiej i Kielcach. W 1922 zweryfikowany przez MSWoj. w stopniu kpt. sł. st. z starszeństwem 1 VI 1919.w latach 1923-1925 był słuchaczem III promocji w WSWoj. w Warszawie. Od 1 XI 1925 służy w DOK III Grodno, na stanowiskach kierownika referatu mobilizacyjnego. Awansowany do stopnia mjr sł. st. SG z starszeństwem 1 I 1928. Od 1 II 1928 p.o. szef Wydziału Ogólnego i od 1929 kierownika Okręgowego Urzędu WF i PW. Od 21 IV 1930 do 10 VII 1931 dowódca 1 Batalionu 75 pp. stacjonującego w Rybniku. Od VII 1931 wykładowca taktyki broni połączonych w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Od 21 IV 1934 do 20 IX 1935 był szefem sztabu 13. DP w Równem na Wołyniu. Od IX 1935 oficer Sztabu Głównego na stanowisku szefa Wydziału „Wschód” w Oddziale III /operacyjnym/. Awansowany do stopnia ppłk dypl. sł. st. piechoty z starszeństwem 1 I 1936. Uczestniczył w opracowaniach planu wojny z ZSRR, w tym też planu „Wschód”. Od 1 IV 1939 szef Wydziału Sytuacyjnego i zastępca szefa Oddziału III. Uczestniczy w opracowaniach planu operacyjnego „Zachód”. W nocy z 31 VIII 1939 na 1 IX 1939 pełnił dyżur w Sztabie Głównym i zarządził alarm w związku z wybuchem wojny. 6 IX 1939 na własną prośbę pozostał w okrążonej przez Niemców Warszawie jako oficer łącznikowy NW przy sztabie gen. J. Rómmla. Od 10 IX 1939 bierze udział w obronie Warszawy jako szef sztabu odcinka Warszawa-Zachód, o od 18 IX 1939 jako d-ca zgrupowania na Woli. Gdy zapadła decyzja o kapitulacji miasta 27 IX 1939 zamierzał przedostać się na Węgry, jednak jeszcze tego samego dnia oddał się do dyspozycji gen. M. Karaszewicza-Tokarzewskiego. 28 IX 1939 został zaprzysiężony do SZP. Należał do grupy oficerów organizujących SZP. Od X 1939 pełnił funkcję dowódcy wojewódzkiego SZP Łódź, a od I 1940 k-dta Okręgu ZWZ Łódź, gdzie mieszkał początkowo przy ul. Kilińskiego 117 zameldowany pod fałszywym nazwiskiem Johann Müller. W III 1940 zawiózł do Gałek Kszczonowskich rozkaz k-dta Okupacji Niemieckiej płk dypl. S. Roweckiego, nakazujący mjr. H. Dobrzańskiemu ps. „Hubal” rozwiązanie jego oddziału i przejście do konspiracji.
    Rozkazem L. 1 z 1 VII 1940 został awansowany do stopnia płk dypl. sł. st. 14 VIII 1940 zdekonspirowany na terenie Łodzi i zagrożony aresztowaniem został odwołany z funkcji i przeniesiony do KG ZWZ w Warszawie, gdzie przez miesiąc pełnił funkcję inspektora KG ZWZ, a następnie w X 1940 mianowany k-dtem Obszaru Nr 2 /Białystok/ i 3 /Lwów/ pod okupacją sowiecką z siedzibą we Lwowie. 23 X 1940 pod nazwiskiem Jan Mrówka wyruszył z Warszawy do Lwowa, gdzie dotarł 02 XI 1940. W nocy z 21/22 I 1941 został aresztowany we Lwowie przy ul. Zadwórzańskiej 117 przez NKWD i wywieziony do Moskwy, gdzie osadzono go na Łubiance, a w IV 1941 w więzieniu Lefortowo, skad został zwolniony 12 VIII 1941. Od VIII 1941 Szef Sztabu Armii Polskiej gen. W. Andersa w ZSRR. Uczestniczył dwukrotnie w rozmowach gen. W. Andersa z J. Stalinem /4 XII 1941 i 18 III 1942/. 21 III 1942 mianowany d-cą 7 DP formowanej w Kermine w Uzbekistanie. W VI 1942 odwołany do dyspozycji NW WP, we IX 1942 przybył do Londynu i zgłosił się do pracy konspiracyjnej w Kraju. Do 26 VI 1943 pozostawał w dyspozycji NW WP, potem przydzielony do Oddziału VI NW. 01 X 1943 został organizatorem i k-dtem Bazy nr 10 w Ostuni k/Bari we Włoszech. Po przebytym przeszkoleniu zrzucony do kraju w nocy z 21/22 V 1944 na placówkę „Kos” w okolicy Wierzbna k/Proszowic. Jednocześnie awansowany do stopnia gen. brygady /22 V 1944. Z dniem 03 VI 1944 objął funkcje zastępcy Szefa Sztabu K-dy Gł. AK. 27 VII 1944 mianowany d-cą „NIE” w związku, z czym po wybuchu Powstania Warszawskiego 01 VIII 1944 pozostał zakonspirowany. Od 04 IX 1944 po ciężkim zranieniu gen. T. Pełczyńskiego był od 06 IX 1944 p. o Szefa Sztabu K-dy Gł. AK. Po upadku powstania i udaniu się do niewoli k-dta Gł. AK gen. T. Komorowskiego, który wyznaczył go swoim następcą opuścił Warszawę wraz z ludnością cywilną. Stanowisko k-dta AK pełnił – formalnie dopiero od 21 XII 1944 mianowany przez prezydenta RP W. Raczkiewicza. Przebywał na terenie Piotrkowi Tryb., potem Częstochowy, a po rozwiązaniu AK 19 I 1945 w Milanówku, Podkowie Leśnej i w Pruszkowie. Nadal kierował strukturami konspiracji poakowskiej. Podjął jednocześnie akcję zakonspirowania kadry, broni i sprzętu. Zatwierdził w I 1945 wnioski awansowe i odznaczeniowe dla żołnierzy AK.
    W wyniku prowokacji NKWD został 27 III 1945 aresztowany w Pruszkowie i wywieziony do Moskwy, gdzie go uwięziono na Łubiance W tzw. procesie szesnastu toczącym się przed Kolegium wojskowym Sądu Najwyższego w Moskwie od 18 do 21 VI 1945 został skazany na 10 lat więzienia. Karę odbywał w więzieniu na Łubiance w Moskwie.
    Zmarł 24 XII 1946 w więzieniu na Łubiance w Moskwie. /Zamordowany w wyniku wydanego tajnego wyroku przez OSO NKWD/. Na Łubiance znajduje się jego symboliczny grób.
    Odznaczony: VM kl. 5 i 4, KN, KW 4x, ZKZ, ZKZ z M, a pośmiertnie w w latach 80 – tych amerykańskim Legion of Merita.
    Żonaty od 1922 z Władysławą z d. Jabłońskiej /1900-1989/. Mieli syna Zbigniewa /1924-1944/, który poległ pod Osimo k/Ankony 8 VII 1944 jako podchorąży 1 p. artylerii II Korpusu.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Olkowska-Goryszewska Irena "Czarna"

    Olkowski Feliks

    Olszewski


    Opalski Julian [1909 - 1997], oficer sł. st. art. WP, por. [1938], w konspiracji ZWZ/AK, kpt. [11 X1942] ps. „Burza”, „Kuty”, „Roman” vel Bokomolewicz vel Wojciech Borowski vel Jakub Rakowski.
    Kmdt Obwodu ZWZ-AK Przasnysz III 1941 – IX 1942. Kmdt Inspektoratu Rejonowego AK IV /R/ XI 1942-VI1944. Podokręg Północny AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 20 IV 1909 we wsi Wrzos pow. Radom. Syn Juliana i Marianny. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w radomskim gimnazjum, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Od IX 1931 do VIII 1932 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie go przydzielono do 5 baterii szkolnej. Szkołę ukończył w stopniu plut. pchor. rez. art. z lokatą 10 z przydziałem do 27 pal we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie odbywał praktyki. Skierowany do Szkoły Podchorążych Artylerii w Toruniu, gdzie przebywa od IX 1932 do VIII 1934. Promowany na stopień ppor. sł. st. art. z starszeństwem 15 VIII 1934 z przydziałem do dalszej służby wojskowej w 28 pal w Zajezierzu k/Dęblina na stanowisko młodszego oficera baterii. Do stopnia por. sł. st. art. zostaje awansowany 19 III 1938. Następnie w 1938 przeniesiony do 20 pal w Prużanie, skąd go przeniesiono w czasie mobilizacji w 1939 do KOP na stanowisko adiutanta Baterii KOP „Osowiec”. W szeregach zgrupowania bierze udział w walce z wrogiem pod Kockiem 5 X 1939, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej. Po kilku dniach udało mu się uciec. Ukrywa się początkowo na terenie Białej Podlaskiej, gdzie od końca grudnia 1939 działa w strukturach konspiracyjnych SZP/ZWZ. Na początku 1940 przeniesiony do Podokręgu Północnego /Mazowsze/ ZWZ krypt. „Czajka”, „Olsztyn”. Odbył w Warszawie 6 – tygodniowe przeszkolenie konspiracyjne, a następnie skierowany na teren Obwodu ZWZ Przasnysz, gdzie od III 1940 do III 1941 pełni funkcję szefa ref. III /szkoleniowego/ w sztabie Obwodu ZWZ Przasnysz. Od III 1941 pełni funkcje k-dta Obwodu ZWZ/AK Przasnysz. Zatrudniony w gospodarstwie rolnym u Ignacego Chełstowskiego w Bogatem, gdzie także mieszkał. W 1941 pracował sezonowo podczas kampanii buraczanej w Cukrowni w Czernicach Borowych jako procentowy, potem ponownie w Bogatem. Dzięki zatrudnieni posiadał przepustkę na cały powiat. Pod pozorem prowadzenia działalności służbowej, jeździł motocyklem po terenie powiatu, załatwiając sprawy konspiracyjne. W 1942 na jego trop działalności konspiracyjnej wpadło gestapo. W porę ostrzeżony przenosi się do Janowa, gdzie zamieszkałą u rodziny Nowowiejskich. Następnie ukrywa się w Starych Jabłonkach k/Niedzicy. Od V 1942 ukrywa się pod przybranym nazwiskiem Jakub Rakowski we wsi Grabowo-Skorupki. We IX 1942 we wsi Natać, gdzie pracował jako robotnik rolny zostaje przypadkowo zatrzymany przez żandarmów, podawał się za handlarza końmi. Po przesłuchaniu zwolniony. W uznaniu zasług awansowany przez KG AK 11 XI 1942 do stopnia kpt. sł. st. art.
    Od XI 1942 do V 1944 pełnił funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego IV „R” w skład, którego wchodziły obwody: Przasnysz i Maków Maz. Nadal ukrywa się na terenie swej działalności pod nazwiskiem Wojciech Borowski. Zatrudniony okresowo w Cukrowni w Krasińcu na stanowisku procentowego.
    Zdekonspirowany i zagrożony aresztowaniem przez gestapo z polecenia K-dy Podokręgu AK Północe Mazowsze „Olsztyn”, „Browar” przekazał w VI 1944 komendę inspektoratu ppor. rez. Michałowi Jarzewskiemu „Nienacki”, „Maj”, „Zasada” i wyjechał do Warszawy, gdzie otrzymał przydział na stanowisko szefa łączności konspiracyjnej w sztabie podokregu. Czynny w konspiracji do rozwiązania AK w I 1945.
    Po zakończeniu wojny w 1945 ukończył wyższe studia politechniczne uzyskując dyplom inżyniera. Mieszkał na Wybrzeżu, gdzie pracował zawodowo. Ostatnio mieszkał w Sopocie przy ul. Monte Cassino 37. Po 1989 utrzymywał kontakty kombatanckie. Był członkiem ŚZŻAK w Sopocie.
    Zmarł w Sopocie 15 II 1997. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Żonaty z Urszulą z d. Miłowska mieli dwie córki Grażynę i Magdalenę.
    Odznaczony: KW, Krzyżem AK, Medalem Wojska.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski oraz Witold Staniszkis )

    Oremus Franciszek

    Orlik Wacław

    Orlik Władysław

    Orlikowski Stefan

    Orlikowski Wincenty "Gorący"


    Oryl Seweryn "Kanciasty"  [1921-1950],żołnierz ROAK/NZW, ps. „Kanciaty”

    Ur. 10 II 1921 we wsi Raczyny pow. Mława, syn Jana i Józefy z d. Sobieraj. Ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Następnie pracował w rolnictwie. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK na terenie Obwodu AK Mława.
    Po wejściu wojsk sowieckich przebywał w rodzinnej miejscowości. Od wiosny 1946 czynny antykomunistycznej konspiracji niepodległościowej ROAK w Obwodzie „Mewa”. Zołnierz oddziału ROAK dowodzonego przez Franciszka Majewskiego ps. „Słony”, a od X 1947 żołnierz NZW.
    Aresztowany 11 II 1949. Po okrutnym śledztwie zostaje wyrokiem WSR Warszawa skazany 29 IX 1949 na karę śmierci. Sygn. akt Sr 1534/49. Sądzony przez WSR w składzie: Piotr Adamowski – przewodniczący oraz Wiesław Balcerzak i Józef Wieczorek – ławnicy.
    Postanowieniem NSW w Warszawie z 07 II 1950 nr akt Sn. Odw. S. 3672/49 wyrok wydany przez WSR Warszawa zostaje utrzymany w mocy. B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Stracony 29 III 1950 w więzieniu mokotowskim w Warszawie.

    Jego brat Jan ur. 17 IV 1917, żołnierz konspiracji niepodległościowej aresztowany 20 VII 1947 został skazany 18 II 1948 na karę 3 lata więzienia. Zmarł w CWK Rawicz 11 XI 1949.

    Drugi brat Stanisław ur.15 III 1915, żołnierz konspiracji niepodległościowej AK/ROAK aresztowany 15 VII 1947 został skazany przez WSR Bydgoszcz 22 IX 1947 w trybie doraźnym na karę śmierci. Postanowieniem NSW w Warszawie wyrok WSR Bydgoszcz został w stosunku do niego uchylony. Ponownie sądzony przez WSR Bydgoszcz i skazany na  15 lat więzienia.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Orzechowski Wawrzyniec "Kruk"

    Osiecki Stefan

    Ostaszewski Czesław "Lada"

    Ostaszewski Franciszek

    Ostrowski Tadeusz


    Oziewicz Ignacy "Czesław", "Czesławski", "Jerzewski", "Netta"   [1887-1966], oficer sł. st. piech. WP, płk [1927], w konspiracji NOW/NSZ, ps. „Czesław”, „Czesławski”, „Netta”, „Jenczewski”

          Ur. 07 V 1887 w majątku Łyngniany pow. Święciany, syn Edmunda i Wandy z d. Dawidson. Uczył się w gimnazjum, a od 1907 służył ochotniczo w 106 pp armii rosyjskiej. W okresie IX 1908-VIII 1911 uczył się w wojskowej szkole junkrów w Wilnie. Następnie służy w 103 pp, gdzie od VII 1913 pełnił funkcję szefa łączności. Od IX 1916 do XI 1916 służy w  252 pp, skąd powraca do 103 pp na stanowisko d-y kompanii, a od II 1917 d-ca batalionu. Od IV 1917 starszy adiutant, a od VI 1917 z-ca szefa sztabu 193 DP. W X 1917 opuścił szeregi armii rosyjskiej i do X 1918 pracował jako administrator majątku na Wołyniu. Po powrocie do kraju od II 1919 służy w 41 pp WP, którym dowodził od V 1919 batalionem, a od X 1919 do IV 1920, potem od VI 1920 był p. o. d-cą pułku. Zweryfikowany w stopniu ppłk sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. W VIII 1920 przeniesiony na d-cę 17 pp. Od X 1920 szef  oddziału IV Sztabu 6 DP, potem od I 1921 ponownie d-ca 17 pp. W okresie II-IV 1921 ukończył kurs dla wyższych dowódców we Lwowie oraz kurs doskonalenia oficerów sztabowych /IV-VII 1925/.  Do IV 1925 był z-cą d-cy 66 pp. W XI 1925 mianowany d-cą 76 pp. Awansowany do stopnia płk sł. t. piech. 1 I 1927. Od II-V 1929 odbył kurs d-ców pułków w CWP w Rembertowie. Od X 1935 d-ca piechoty dywizyjnej 16 DP. Od X 1937 d-ca 29 DP, którą dowodził w czasie kampanii wrześniowej 1939 w składzie armii „Prusy”. 08 IX 1939 ranny pod Dobrą Wolą opuścił dywizję i przez Dęblin, Lublin dotarł 14 IX 1939 do Grodna. Następnie uczestniczył w ewakuacji Wilna. Po wkroczeniu wojsk sowieckich internowany na Litwie, gdzie był polskim k-dtem obozu dla internowanych oficerów w Kołatowie. Dzięki interwencji Stanisława Trzeciaka jesienią 1940 został zwolniony z obozu jako rzekomy inwalida. Przedostaje się następnie do Warszawy, gdzie zamieszkał u ks. Trzeciaka przy ul. Senatorskiej.
    W konspiracji początkowo od IV 1941 obserwator-doradca wojskowy w K-dzie Gł. NOW i doradca wojskowy ZG SN. Od IX 1941 szef Oddziału III /operacyjnego/K-dzie Gł. NOW i jednocześnie z-ca ppłk Józefa Rokickiego – k-dta Gł. NOW. Nie podporządkował się decyzji Prezydium ZG SN o scaleniu z AK. Podczas odprawy 1 VII 1942 opowiedział się za grupą rozłamową. Dowodził wtedy niescalona częścią NOW. Po scaleniu tej grupy NOW ze Związkiem Jaszczurzym oraz Narodową-Ludową Organizacją wojskową został k-dtem głównym Narodowych Sił Zbrojnych formalnie utworzonych 20 IX 1942. W X 1942 wydał rozkaz o uruchomieniu Akcji Specjalnej Nr 1 mającej na celu zwalczanie bandytyzmu i akcji Specjalnej Nr 2 wykonującej akcje odwetowe na Niemcach. 02 XII 1942 wysłał list do d-cy AK gen. S. Roweckiego z propozycją rozmów o włączeniu NSZ do AK. Rozmowy z ramienia AK prowadził gen. T. Komorowski, potem gen. S. Roztworowski. W V 1943 spotykał się z gen. s. Roweckim.
    Aresztowany 9 VI 1943 w mieszkaniu prof. Sołowjowa na Bielanach w Warszawie. Wieziony na Pawiaku. 05 X 1943 został wysłany do obozu w Oświęcimiu, a w I 1945 ewakuowany do obozu w Flossenburgu. W IV 1945 po odzyskaniu wolności przebywał w Niemczech, potem wyjechał do Francji. Był pełnomocnikiem środowiska NSZ przed komisją Weryfikacyjną AK w Londynie oraz prezesem założonej we Francji w VII 1949 organizacji „Ogniwo”. W 1958 ciężko chory powrócił do kraju.
    Zmarł w Gdyni 10 I 1966.
    Żonaty od 1912 z Klementyną z Poniatowskich. Miał troje dzieci: Leonarda - Czesława, Witolda i Jadwigę.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW4x,Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta, Złotym Krzyżem Zasługi.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Oziębło Wojciech

    Paczkowski Andrzej

    Pająk Alojzy "Dąb"


    Pająk Roman "Świerk"  [1918-?], rolnik, żołnierz NSZ/AK/NZW, ps. „Świerk”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 II 1918 we wsi Smoły, pow. Płońsk, syn Józefa i Stanisławy z Cuberów. W latach 1925-1932 uczęszczał do 7 klasowej szkoły powszechnej.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz konspiracji niepodległościowej w oddziale Narodowych Sił Zbrojnych Witolda Grzebskiego. Mieszkał w rodzinnej wsi i zajmował się prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Po wejściu wojsk sowieckich na teren Mazowsza działalność konspiracyjną kontynuował w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. W jego zabudowaniach mieściła się kwatera konspiracyjna oraz przechowywał broń. Brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko władzom komunistycznym.
    Aresztowany 25 IX 1948 i uwięziony. Po prawie rocznym ciężkim śledztwie został skazany przez WSR Warszawa, sygn. akt Sr 1193/49 z art. 86§2 kkWP na 10 lat oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony razem z Grzebskim, T. Nowińskim i innymi. Sadzony prze Zwór w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy, bez udziału oskarżyciela.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z dnia 06 x 1994, sygn. akt Cs.Un. 106/93 wyrok wydany przez b. WSR Warszawa został unieważniony.
    Członek Związku Żołnierzy NSZ i Związku Więźniów okresu Stalinowskiego.
    Odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego i Krzyżem Partyzanckim.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Pajewska

    Parry-Pisarewski Feliks

    Pawelski Feliks

    Pawlak Antoni

    Peczyński Artur "Grab"

    Pełka Stanisław "Czarny"

    Pepłowski Kazimierz "Orzeł"
    Perliński Stefan


    Perłowski Tadeusz  [1921-?], żołnierz NSZ

    Ur. 10 IV 1921 w Sokolnikach pow. Płońsk, syn Feliksa i Stefanii z d. Orłowskiej. Ukończył 4 klasową szkołę powszechną. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji NSZ. Po wkroczeniu wojsk sowieckich mieszkał w Arcelinie pow. Płońsk i pracował w rolnictwie.
    Aresztowany 25 IX 1948 i uwięziony pod zarzutem, że wiedząc o miejscu przebywania Franciszka Majewskiego „Słonego” członka konspiracji niepodległościowej nie powiadomił władzy powołanej do ścigania przestępstw.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 12 XI 1948 na sesji wyjazdowej w Baboszewie został skazany na karę 1 roku więzienia. Sądzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu
     
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Perzyński Bronisław  [ 1899-?], rolnik, żołnierz Armii Krajowej, więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 II 1898 w Popielżynie Dolnym pow. Płońsk, syn Antoniego i Rozalii z Szachowiczów. Mieszkał z rodziną w Arcelinie, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Podczas niemieckiej okupacji żołnierz Armii Krajowej. Po wejściu wojsk sowieckich należał do grona współpracowników konspiracji niepodległościowej ROAK, potem Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Udzielał pomocy tropionym przez władze komunistyczne żołnierzom podziemia w zaopatrzeniu oraz kwater.
    Aresztowany 22 IX 19488 i uwięziony.
    Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr 1343/48 na sesji wyjazdowej w Baboszewie został skazany 12 IX 1948 na karę 12 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5. sądzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy, oskarżał Tadeusz Krakowiecki.
    Był żonaty miał czworo dzieci.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Pianowski Kazimierz "Źdźbło"


    Piaseczny Aleksander "Makary"
      [? – 1944], chorąży sł. st. WP , w konspiracji ZWZ/AK/NSZ, por., ps. „Makary”, „Mikado”.
    Kmdt Obwodu ZWZ/AK Maków Maz. 1940 – IX 1942. Podokręg Północny ZWZ-AK. Okręg Warszawa-Województwo ZWZ. Obszar Warszawski AK.

          W okresie międzywojennym służył w WP jako podoficer zawodowy 13 pp w Pułtusku, gdzie pełnił funkcję m.in. szefa 1 kompanii w I baonie. W stopniu chorążego brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył m.in. w obronie Modlina.
    Podczas niemieckiej okupacji czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Makowa Maz. Od X 1940 organizator i k-dt obwodu ZWZ/AK Maków Maz., którym dowodził do IX 1942. Zorganizował placówki terenowe oraz szkieletowy sztab obwodu.
    We IX 1942 wraz z mjr sł. st. kaw. S. Nakoniecznikoffem – Klukowskim  „Kmicic” przechodzi do Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie pełni funkcję k-da powiatu NSZ Maków Maz. W dniu 04 XII 1943 aresztowany w Szelkowie przez żandarmów niemieckich i osadzony w areszcie policyjnym w Szelkowie. W nocy z 4/5 XII 1943 zostaje w wyniku brawurowej akcji grupy part. NSZ pod dowództwem T. Różańskiego uwolniony z aresztu. Po tym wydarzeniu Niemcy znając jego personalia aresztowali jego brata Stanisława. Był poszukiwany przez gestapo. Ukrywał się na kwaterach konspiracyjnych m. in. we wsi Szwelice u Konstantego Pieńkowskiego. 22 II 1944 żandarmi niemieccy otoczyli jego miejsce ukrycia we wsi Szwelice. Podczas próby aresztowania podjął walkę z wrogiem w trakcie, której zginął.
    W konspiracji NSZ awansowany do stopnia por.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Piątkowski Franciszek "Konieczny"

    Pietrasik Andrzej

    Pietruszyński Marek

    Pietrzak Apolonia "Maria"

    Pietrzak Leonard "Brzózka"

    Pietrzak Waldemar

    Pietrzak Zbigniew

    Pikus Wacław "Wir"
    [1908-1995], nauczyciel, oficer rez. art. WP, ppor. [1933], w konspiracji ZWZ/AK, por. [1945], ps. „Wir”. Kmdt Obwodu AK Ciechanów VIII 1942-VII 1943. Podokręg Północ AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 07 VI 1908 w m. Grędzice pow. Ciechanów, syn Macieja i Marianny z d. Wojciechowskiej. Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum im. Z. Krasińskiego w Ciechanowie, gdzie w 1928 zdał maturę. W latach 1928-1929 ukończył kurs pedagogiczny. Od IX 1929 do IX 1931 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim /kurs IV 7 bateria szkolna/. Oraz odbywał praktyki w 8 pal w Płocku. Przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego plut. podch. rez. art.. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych w 1932 zostaje awansowany do stopnia ppor. rez. art. z starszeństwem od 1 I 1933 z przydziałem mobilizacyjnym do 8 pal w Płocku. Ewidencyjnie podlegał PKU Ciechanów. Do lata 1939 pracował w zawodzie nauczyciela szkoły powszechnej na terenie gminy Sońsk.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 29 pal w Grodnie. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 na stanowisku adiutanta I Dywizjonu 29 pal. Walczył w obronie Warszawy. Po zakończeniu działań wojennych unika niewoli i powraca w rodzinne strony. Przebywał na terenie gminy Sońsk pow. Ciechanów. Od wiosny 1940 czynny w konspiracji ZWZ/AK. Organizował siatkę konspiracyjną ZWZ na terenie gminy Płońsk i Ujrzeń. Następnie przeniesiony w 1941 do sztabu obwodu ZWZ/AK Ciechanów, gdzie pełni różne funkcje kierownicze. Do VII 1942 pełni kolejno funkcje; szefa referatu I /organizacyjnego/, potem od VII 1942 do VII 1943 k-dt Obwodu AK Ciechanów, a od VII 1943 adiutant IR AK Ciechanów i szef referatu IV /kwatermistrzostwo/. Jako nauczyciel działa w TON/ Tajna Organizacja Nauczycielska/ Prowadzi tajne nauczanie młodzieży. Awansowany w AK do stopnia por. rez. W konspiracji AK do 19 I 1945. Po rozwiązaniu AK mieszkał w Ciechanowie. Aresztowany przez UB w 1945 i więziony. Po zwolnieniu z więzienia w 1945 był jako żołnierz AK inwigilowany i szykanowany przez UB.
    W latach późniejszych pracował jako nauczyciel gimnazjalny w Ciechanowie. Należał do grona cenionych i szanowanych pedagogów. Od 1990 członek Stowarzyszenia ŚZŻAK w Ciechanowie. Był współorganizatorem Koła ŻAK w Ciechanowie.
    Awansowany przez MON w 1991 do stopnia kpt. art. w st. sp.
    Zmarł w Ciechanowie 22 III 1995.
    Żonaty z Lucyną z d. Gejzer, żoł. AK ps. „Nadzieja” /ur. 1912/
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Pilecki Witold

    Pilitowski Hilary

    Piłatowicz-Kaniewska Lucyna "Arleta"

    Piórkowski Jan

    Pisarewski - Parry Feliks  [1913-?] ps. „Horyń”, „Zygmunt” vel Józef Bieńkowski, vel Józef Zabielski, vel Zygmunt Zabielski

    Ur. się w 1913 w Warszawie. Syn Dawida. Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Łączności w Zegrzu.. Zmobilizowany w VIII 1939 do WP. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. W trakcie walk awansowany do stopnia ppor. rez. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym od Częstochowy, przez Skarżysko-Kamienną, Radom na Lubelszczyznę. Po zakończeniu walk unika niewoli i przebywa w Lublinie, skąd w X 1939 powraca do Warszawy.
    Podczas okupacji niemieckiej od początku 1940 działał w ZWZ, później w Delegaturze Rządu. Jako oficer AK wykonywał rozmaite funkcje. Działał w Warszawie.
    Aresztowany przez gestapo w końcu 1941 przebywał prawie rok w więzieniu na Pawiaku. W dniu 28 XI 1942 prowadzony pod eskortą do dentysty zostaje odbity.
    Wiosną 1944 skierowany na Podkarpacie. Mieszkał i pracował oficjalnie w majątku Głębokie. Kontynuuje działalność konspiracyjną w AK. Otrzymuje przydział do sztabu Inspektoratu Rejonowego AK Jasło na stanowisko oficera informacyjnego.
    Po zakończeniu wojny przebywa w Warszawie, gdzie zajmuje się głównie handlem. W III 1947 wyjechał legalnie jako Józef Zygmunt Zabielski z rodziną /matka, żona Krystyna, syn Paweł/ na Zachód. Przebywa w Belgii Francji, skąd wyjechał do Australii, gdzie zamieszkał na stałe.
    Autor książki pt. Orły i resztki. W-wa 1984.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Plichta I Jan

    Plichta II Jan

    Płaciszewski Józef


    Płaciszewski Stanisław "Błyskawica"  [1914-?], żołnierz TAP/NSZ-AK, ps.  „Błyskawica”

    Ur. 03 XII 1914 we wsi Belni pow. Płońsk, syn Jana i Rozalii z Opolskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w gimnazjum. Po ukończeniu 6 klasy gimnazjalnej przerwał dalsza naukę. Od 1935 odbywa służbę wojskową w WP. Pozostaje w służbie wojskowej. Początkowo podoficer nadterminowy potem zawodowy. Ukończył w Grudziądzu Szkołę Podoficerską Żandarmerii Wojskowej w stopniu kpr.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Szczawianie. Od XII 1941XI 1942 czynny w konspiracji niepodległościowej Tajnej Armii Polskiej, gdzie pełnił funkcję szefa wywiadu tej organizacji na pow. płoński. Po wejściu TAP w skład Narodowych Sił Zbrojnych pełni od XI 1942 do VI 1944 funkcję szefa wywiadu NSZ na pow. płoński. Komórka kierowana przez niego zajmowała się zbieranie informacji dot. położenia obiektów wojskowych, dyslokacji posterunków żandarmerii i gestapo, a także z dziedziny gospodarczej. Od IX 1943 do XII 1943 przechowywał w swoich zabudowaniach radio. Prowadził nasłuch radiowy. Meldunki przekazywane były do oddz. II sztabu  Okręgu II NSZ. U niego ukrywali się poszukiwani żołnierze organizacji. W VI 1944 brał udział w rozmowach scaleniowych prowadzonych przez członków sztabu pow. płońskiego NSZ z przedstawicielami AK. Po scaleniu NSZ z AK na terenie pow. płońskiego od VII 1944 do I 1945 żołnierz AK.
    Po wejściu wojsk sowieckich nie zaprzestał działalności niepodległościowej. Od I 1945 ponownie w odtworzonej płońskiej komendzie powiatowej NSZ, gdzie pełni funkcję szefa wywiadu. Mieszkał w tym okresie czasu w Nowym Mieście pow. Płońsk i pracował jako urzędnik. Brał także udział w akcjach zbrojnych przeciwko komunistom przeprowadzanych na terenie pow. płońskiego i ciechanowskiego. Od końca 1947 do 1948 działa w strukturach Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.
    Aresztowany 25 IX 1948 i uwięziony. Po ponad rocznym ciężkim ubowskim śledztwie zostaje przez WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1193/49 skazany 19 VIII 1948 na karę 7 lat więzienia oraz kary dodatkowe utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony z grupie żołnierzy podziemia W. Grzebskim,A. Filipkowskim,F. Kwiatkowskim, R. Pająkiem,T. Nowińskim, M. Reszko, B.Fursewiczem, W. Jastrzębskim i H. Jabłońskim przez WSR w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy.
    Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego z 06 X 1996, sygnatura akt Cs. Un. 106/93 wyrok wydany przez b. WSR Warszawa 19 VIII 1949 został unieważniony.
    Po 1990 członek Związku Żołnierzy NSZ oraz Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego. Pośmiertnie odznaczony po 1990 Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego, Krzyżem Partyzanckim.
    Żonaty, miał jedno dziecko.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Pniewski Henryk  [1929-?], nauczyciel, żołnierz NSZ/NZW, ps. „Apollo”

    Ur. 20 I 1929 we wsi Babsk pow. Rawa Mazowiecka, syn Stefana i Franciszki z Strupczewskich. Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej. Ukończył 3 klasy gimnazjum. Po wojnie mieszkał we wsi Glinki pow. Sierpc. Pracował jako nauczyciel szkoły podstawowej. Od wiosny 1948 czynny w strukturach konspiracyjnych komórki wywiadowczej 11 Grupy Operacyjnej NSZ/NZW, której k-dtem był Stefan Bronarski „Liść”.
    Aresztowany 27 IX 1948. Po długotrwałym ciężkim śledztwie 15 I 1951 został skazany przez WSR Warszawa w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Władysław Marszałek i Józef Gwóźdź – ławnicy przy udziale oskarżyciela Kazimierza Paskudzkiego na karę 12 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i obywatelskich obywatelskich praw honorowych na lat 4 i przepadek mienia na rzecz Skarby Państwa. Sygnatura akt Sr. 1195/50. Wieloletni więzień PRL.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Poborski Marian "Śniady"
      [1926-1945], żołnierz TAP/NSZ, ps. „Śniady”

    Ur. 07 IX 1926 w Płońsku, syn Wacława. Podczas okupacji niemieckiej od wiosny 1942 żołnierz Tajnej Armii Polskiej, a od jesieni 1942 Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie pełnił funkcję m. in. łącznika. Aresztowany przez Niemców w X 1944 wraz z dużą grupą osób. 16 I 1945 zamordowany przez gestapo żwirowni k/Płońska. Jego ojciec Wacław był żołnierzem TAP/NSZ, gdzie pełnił funkcję k-dta miasta Płońsk TAP od III 1942-XI 1942 potem od XI 1942 do IV 1944 w NSZ. (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Poborski Wacław "Grzmot"

    Podgórska-Miokowska Janina "Żaba"

    Podlecki Mieczysław

    Pogorzelski Kazimierz

    Pomianowska Maria


    Pomirski Włodzimierz "Łańcuch", "Atom"

    Pomirski Włodzimierz Witold (19.9.1913 - 10.12.1972), kpr.pchor. WP, pchor. - por. TAP/NSZ ps. "Łańcuch", "Atom"
    Ur. w majątku Sitnik pow. Biała Podlaska w rodzinie ziemiańskiej, syn Stefana Aleksandra i Anieli Florentyny z domu Bacciarelli. Był absolwentem Państwowej Szkoły Budowy Maszyn i Elektroniki w Poznaniu. Służbę wojskową odbył w szkole podchorążych. Przed wojną rodzina Pomirskich była w posiadaniu majątku Gotardy w pow. pułtuskim. Niemcy wyrzucili Pomirskich z Gotard, przeniesiono ich do Świercz. Włodzimierz Pomirski po zakończeniu działań wojennych 1939 roku powrócił do domu i przystąpił do konspiracji wstępując w szeregi TAP. Wkrótce został mianowany komendantem pow. pułtuskiego. Był on duszą konspiracji na tym terenie. Jeszcze przed powstaniem organizacji, jesienią 1939 roku, Włodzimierz Pomirski zamieszkały w Gotardach, zmontował detektorowe radio, które po niezliczonej ilości prób, w dniu 17 grudnia 1939 roku zaczęło działać. Była to pamiętna data dla całego tamtejszego środowiska. Pierwszą wysłuchaną wiadomością był komunikat o zatopieniu przez aliantów niemieckiego pancernika Graf-Spee. Włodzimierz Pomirski, jako inżynier mechanik był zatrudniony przez Niemców w charakterze konserwatora maszyn i traktorów w okolicznych majątkach, co umożliwiło mu legalne poruszanie się po terenie. Po powstaniu NSZ Pomirski wraz z całą grupą TAP przystąpił do NSZ. W tej organizacji został mianowany: Dowódca III i IV Grupy Operacyjnej Okręgu II "Mazowsze Północ". Podległe mu powiaty: Płońsk, Płock, Sierpc, Włocławek, Lipno i Rypin. W czasie swoich licznych podróży w tern poznał swoją przyszłą żonę Marię Annę Dąbrowską (1923 - 1992), córkę dyrektora Cukrowni "Dobre". Zmarł 10 grudnia 1972 roku w Warszawie, a pochowany został na cmentarzu parafialnym w Jazgarzewie.
    Pozdrawiam Wiesław Brodecki z Ciechanowa. 
    (informację nadesłał P. Wiesław Brodecki)


    Ponikiewski Maciej

    Potulski Eugeniusz

    Prządak Wacław

    Przetacka Halina

    Przetacki Kazimierz


    Przybylski Tadeusz "Biały"  [1920-1951],żołnierz AK/ROAK/NZW, ps. „Biały”

    Ur. 10 V 1920 w Sikorzu pow. Płock, syn Stanisława i Stanisławy z Grefkowiczów. Ukończył 7 klasową szkołę powszechną. Podczas okupacji niemieckiej czynny w Armii Krajowej, a po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną w strukturach ROAK, a od wiosny 1946 w NZW. Prowadził magazyn broni oraz skrzynkę kontaktową  11 Grupy Operacyjnej NZW. Był bliskim współpracownikiem Józefa Boguszewskiego „Lwa”. Mieszkał w Turzy Wielkiej pow. Płock. 
    Zatrzymany 18 VIII 1948. Aresztowany przez WPR Warszawa i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 17/51 skazany 07 V 1951 na karę śmierci z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Zygmunt Otto i Wiesław Stojek – ławnicy. Oskarżał Bogusław Knebloch.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Przybyłowski Jan "Onufry"
      [1917-1951], rolnik, zegarmistrz, żołnierz POZ/AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Chrząszcz”, „Janek”, „Onufry”, „P-102”, „Zagłoba” vel Jan Lewandowski

    Ur. 27 XI 1917 w Zbyszewie pow. Lipno, syn Józefa i Kazimiery z d. Matuszewskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się w gimnazjum w Lipnie, gdzie ukończył 3 klasy. Następnie do 1939 prowadził gospodarstwo rolne oraz zakład zegarmistrzowski. W latach 1938-1939 odbywał służbę wojskową w WP.
    We IX 1939 brał udział w kampanii wrześniowej. Walczył z wrogiem nad Bzurą. Podczas walk w rejonie Sochaczewa zostaje ranny i wzięty do niewoli niemieckiej. Następnie w obozie jenieckim w Niemczech, skąd jesienią 1942 udało mu się zbiec. Ukrywał się w Sobowie pow. Płock, gdzie nawiązką kontakt z k-dtem placówki POZ A. Lewandowskim „Wuj”. Po scaleniu POZ z AK czynny w strukturach wywiadu w Obwodzie AK Płock, a następnie w Inspektoracie Płocko-Sierpeckim AK. Jego bezpośrednim przełożonym był Z. Kozicki „Karol” szef referatu wywiadu i kontrwywiadu Obwodu AK Płock. W V 1944 w ramach inwigilowania i zwalczania grup komunistycznych wszedł w skład organizowanych struktur AL., gdzie pełnił funkcje z-cy, a następnie w stopniu st. sierż. d-cy AL. na gm. Budzeń w X 1944 przyczynił się do likwidacji przez żołnierzy Kedywu pięcioosobowej grupy skoczków sowieckich prowadzących działalność wywiadowczych skierowanej przeciwko AK. Brał udział w akcji kontrwywiadowczej prowadzonej z Niemcami przez Inspektorat Płocko-Sierpecki AK w wyniku, której w XI i XII 1944 Niemcy zwolnili z więzienia w Płocku kilkudziesięciu zatrzymanych wcześniej mieszkańców ziemi płockiej.
    Po wejściu wojsk sowieckich, dzięki znajomości struktur komunistycznych organizował w pow. Lipno, Rypin i Włocławek pomoc dla ściganych przez sowieckie NKWD i UB żołnierzy AK. Od III 1945 razem z S. Bronarskim „Liść” organizował pierwsze struktury samoobrony przed komunistycznym terrorem.. W VII 1945 ujawnił się. Pomimo ujawnienia nadal prowadził działalność niepodległościową i od X 1945 do lata 1946 dowodził cała poakowską strukturą samoobrony. Podlegały mu wówczas trzy patrole bojowe. W końcu lata 1946 wszedł w skład sztabu 11 Grupy Operacyjnej NSZ dowodzonej przez S. Bronarskiego „Liść”, gdzie pełnił funkcję szefa wywiadu na pow. Płock, Rypin, Płońsk, Lipno i Sierpc. Po lutowej amnestii w 1947 ujawnił się, nie podał jednak faktu swej działalności w 11 GO NSZ. Zagrożony aresztowaniem przeniósł się do Warszawy, gdzie zamieszkał przy ul. Strzeleckiej46.
    Zatrzymany przez UB 26 IX 1948 wraz z żoną Romualdą oraz z grupą żołnierzy 11 GO NSZ. Aresztowany przez WPR Warszawa 28 IX 1948. W śledztwie przebywał prawie dwa lata. W czasie przesłuchań był bity i maltretowany. Ciężkie śledztwo przeszła także jego ciężarna żona.
    Wyrokiem WSR Warszawa w składzie mjr Mieczysław Widaj – przewodniczący, Maksymilian Lewanowski i Antoni Hoffman – ławnicy i w obecności oskarżyciela ppłk Jerzego Tramera skazany 03 VII 1950 został na trzykrotną karę śmierci, oraz pozbawienie praw publicznych i obywatelski praw honorowych na zawsze i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sygn. akt Sr. 17/51
    Zamordowany w wiezieniu mokotowskim w Warszawie 18 I 1951.
    Od 1947 był żonaty z Romualdą z d. Wiśniewski, skazaną w 1949 przez WSR Warszawa na 2 lata więzienia.
    Mieli troje dzieci: syna Zbigniewa, córkę Bożenę i syna Jana ur. w wiezieniu.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Przybyłowski Tadeusz "Biały" (Przybylski Tadeusz)[1920-1951], żołnierz AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Biały”
    /uwaga w indeksie książki występuje jako Przybyłowski Tadeusz/

    Ur. 10 V 1920 w Sikorzu pow. Płock, syn Stanisława i Stanisławy z d. Grefkowicz. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej działa w strukturach Armii Krajowej w Obwodzie AK Płock. Po wejściu wojsk sowieckich mieszkał w Turzy Wielkiej pow. Płock i pracował w gospodarstwie rolnym. Działalność konspiracyjną kontynuuje w organizacji konspiracyjnej ROAK, a od wiosny 1946 żołnierz NSZ/NZW. Prowadził magazyn broni oraz skrzynkę kontaktową 11 Grupy Operacyjnej NSZ/NZW. Był jednym z najbliższych współpracowników Józefa Boguszewskiego „Lwa”
    Aresztowany 18 VIII 1948 i uwięziony. Po długotrwałym i ciężkim śledztwie zostaje wyrokiem WSR Warszawa z dnia 07 V 1951 za działalność niepodległościową skazany na karę śmierci. Sądzony przez WSR w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący oraz Zygmunt Otto i Wiesław Stojek – ławnicy. Oskarżał Bogusław Knobloch. Sygn. akt Sr. 17/51. Postanowieniem NSW w Warszawie z 20 VI 1951 Nr Sn. Odw. S.1593 zostaje utrzymany w mocy.
    B. Bierut nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Stracony 01 XII 1951 w więzieniu mokotowskim.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Przybyszewski Bolesław

    Przybyszewski Stanisław

    Przygodzki Antoni

    Przygodzki Zenon

    Ptak Stanisław


    Ptasiński Jan
      [1921-?], działacz komunistyczny, w GL/AL „Wiarus”, „Kędzior”

    Ur. 21 IV 1921 w rodzinie robotniczej. Syn Wincentego. Po ukończeniu szkoły powszechnej przed wojną pracował okresowo jako murarz w Warszawie. Podczas okupacji niemieckiej działał w komunistycznej PPR, oraz Gwardii Ludowej i Armii Ludowej na terenie północnego Mazowsza. Od III 1942, członek komitetu powiatowego. PPR w Płońsku. Po wojnie nadal członek PPR, a od 1948 PZPR. Od IV 1948 uczył się w szkole partyjnej KC PPR. Był sekretarzem PZPR w Rzeszowie, potem funkcjonariusz bezpieczeństwa. Od 05 XII 1952 w stopniu płk-a pełnił funkcję wiceministra Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a od 10 XII 1954 do X 1956  z-ca przewodniczącego Komitetu ds. BP. W czasie poznańskiego czerwca 1956 przebywał w Moskwie, skąd wg niektórych informacji miał nadzorować przeprowadzanie pacyfikacji w Poznaniu. Od 12 XII 1956 z-ca komendanta Głównego MO. Odwołany z stanowiska 15 II 1960. W latach 1960-1967 był sekretarzem KW PZPR w Gdańsku. W latach 1961-1965 posłem na sejm PRL. Od I 1968 do VII 1971 był ambasadorem PRL w Moskwie. Po 1956 był jednym z najbliższych współpracowników Władysława Gomółki i jednym z przywódców antysemickiej frakcji M. Moczara w PZPR.
    Odpowiedzialny za znęcanie się nad więzionymi żołnierzami konspiracji niepodległościowej.
    Obecnie /2006/ mieszka w Stanach Zjednoczonych.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Ptaszyński Stefan   Stanisław/[1923-?], żołnierz AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Zaufany”. Więzień polityczny PRL

    Ur. 20 IV 1923 w Zbyszewie, pow. Lipno, syn Andrzeja i Janiny z Orłowskich. W okresie międzywojennym ukończył 7 klasową szkołę powszechną. Podczas Niemieckiej okupacji czynny w konspiracji niepodległościowej. Był żołnierzem Armii Krajowej. Po wejściu wojsk sowieckich kontynuuje działalność konspiracyjną w konspiracyjnej organizacji niepodległościowej ROAK, potem NSZ/NZW, gdzie pełni m. in. funkcję magazyniera broni.
    Przed aresztowaniem mieszkał w Warszawie.
    Zatrzymany 26 IX 1948 i aresztowany przez WPR Warszawa. Po długotrwałym ciężkim ubowskim śledztwie wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 17/51 został skazany na karę 14 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony w jednej sprawie z Józefem Boguszewskim przez WSR Warszawa w składzie: Jerzy Drohomirecki – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Zygmunt Otto i Wiesław Stojek – ławnicy. Oskarżał Bogusław Knobloch.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Pujdo

    Punkt Fryderyk

    Raczyński Kazimierz "Tur"


    Rak Albin
      Walenty [1898-1960], powstaniec wielkopolski, oficer sł. st. art. WP, mjr [1935], w konspiracji NSZ/NSZ-AK/NZW, ppłk [1944], ps. „Karol”, „Lesiński”, „Karol Lesiński”

    Ur. 13 II 1898 w Krotoszynie, syn Józefa i Marii z d. Lesińskiej. Od 1915 uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Rawiczu. W XI 1916 powołany do armii niemieckiej. Służył w 37 p. artylerii lekkiej. Początkowo walczył na froncie rosyjskim, a od III 1917 na froncie francuskim m. in. pod Verdun.
    W XII 1918 zdezerterował z armii niemieckiej i w I 1919 brał udział w Powstaniu Wielkopolskim w Krotoszynie. Następnie od końca I 1919 służy ochotniczo w WP. Początkowo w Szkole Podoficerów Artylerii w Toruniu, gdzie był instruktorem i adiutantem, a w II 1920 przydzielono go do Centralnego Obozu Podoficerskich szkół Artylerii w Toruniu. Pełni kolejno funkcje adiutanta dywizjonu, od IX 1921 II oficera, a od X 1921 I oficer baterii szkolnej, od II 1922 d-ca kadry instruktorskiej, a od VI 1922 adiutant całego obozu. We IX 1921 zdał jako ekstern egzamin dojrzałości w Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Toruniu. Zweryfikowany w stopniu por. sł. st. art. z starszeństwem od 1 VI 1919. Po ukończeniu Szkoły Młodszych Dowódców Artylerii, gdzie przebywał od IV 1923 do IV 1924. Następnie służył w 14 pap, potem instruktor w Oficerskiej Szkole Artylerii Toruniu. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 1 VII 1925. Od I 1926 służy w 7 Pułku Artylerii Ciężkiej, gdzie był kolejno; instruktorem łączności, potem I oficer baterii, a od V 1926 d-ca baterii, potem od IV 1927 d-ca łączności, od XI 1927 k-dt szkoły podoficerskiej od V 1928 d-ca baterii. Jednocześnie w latach 1928-1930 studiował jako wolny słuchacz na Wydziale Filozoficznym UP w Poznaniu. We IX 1930 przeniesiony do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim na stanowisko instruktora baterii. Od IV 1931 do IX 1931 przebywał na kursie doszkoleniowym w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu. Po powrocie do Szkoły Podchorążych Art. Rezerwy we Włodzimierzu Wołyńskim. Pełni funkcję instruktora. Jednocześnie od IV 1933 był instruktorem WF. Od 22 III 1934 d-ca 4 baterii szkolnej, a od 17 VII 1935 do VI 1936 d-ca III dywizjonu. Awansowany do stopnia mjr sł. st. art. 1 I 1935.
    W VI 1936 przeniesiony na stanowisko d-cy dywizjonu w 16 pal w Grudziądzu. W VII 1939 mianowany  kwatermistrzem 16 pal i jednocześnie II z-cą d-cy 16 pal.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 dowodził II dywizjonem 16 pal w składzie 16 DP. Podczas walk zostaje ranny i wzięty przez Niemców do niewoli. Przebywał w obozie jenieckim II B w Arnswalde, skąd go ze względu na ciężki stan zdrowia zwolniono w 1942. Zamieszkał w Skierniewicach. Pracował jako tłumacz w urzędzie melioracyjnym.
    W III 1943 podejmuje działalność konspiracyjną w NSZ, gdzie mianowano go z-cą szefa sztabu Komendy Głównej. Od VIII do X 1943 pełnił funkcję p.o. szefa sztabu. Z dniem 1 XI 1943 zatwierdzony przez K-dta Gł. NSZ na stanowisku I z-cy szefa sztabu. Awansowany w NSZ do stopnia ppłk-a.  Po podpisaniu 07 III 1944 umowy scaleniowej z AK podporządkował się tej decyzji. Kmdt Gł. AK gen. T. Komorowski „Bór” zatwierdził mu stopień ppłk-a sł. st. art. 05V 1944 po zaprzysiężeniu mianowany pełnomocnikiem K-dta Gł. AK ds. scalania NSZ i jednocześnie p. o. k-dtem Gł. NSZ.
    10 V 1944 k-dt niescalonej z AK części NSZ ppłk S. Nakoniecznikoff „Kmicic” skierował sprawę ppłk A. Raka do Sądu Wojennego przy KG NSZ, który 02 VI 1944 skazał go na karę śmierci. 15 VI 1944 został porwany z ulicy przez bojówkę NSZ /niescaloną/ i wymuszono na nim zrzeczenie się pełnionych funkcji, odwołanie wydanych uprzednio rozkazów i podporządkowanie się „Kmicicowi”. Po uwolnieniu odwołał wymuszoną rezygnację, potępiając w rozkazie oficerskim nr 11 z 20 VI 1944 takie metody. W efekcie realizował akcję scaleniową. Ale nie zdążył już w pełni włączyć NSZ do AK.
    Brał udział w Powstaniu Warszawskim, a po upadku powstania opuścił Warszawę wraz z ludnością cywilną. W XI 1944 doszło na naradzie w Grodzisku Maz. do połączenia dawnych oddziałów NOW i NSZ /scalonych z AK/ i utworzenia Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Wyznaczony k-dtem Głównym NZW, pełnił tę funkcję do końca V 1945.
    Po zaprzestaniu działalności konspiracyjnej zamieszkał we wsi Cieszyn pow. Ostrów Wlkp., gdzie podjął pracę jako nauczyciel w miejscowej szkole podstawowej. Aresztowany przez UB 18 VIII 1945 i uwięziony w Poznaniu. Zwolniony 16 V 1946 powrócił do Cieszyna, gdzie nadal pracuje jako nauczyciel, a od IX 1947 p. o. kierownik szkoły, potem od VIII 1950 ponownie nauczyciel, a od VIII 1956 p. o. kierownik, a od  IV 1958 kierownik szkoły.
    Zmarł 31 V 1960 w Ostrowie Wlkp. Pochowany na cmentarzu we wsi Cieszyn.
    Żonaty od 1921 z Jadwigą z d. Zielińską. Miał z tego związku synów Albina /ur. 1922, żołnierza NSZ/AK/ i Józefa /ur.1924-1989/.
    Odznaczony: SKZ.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Rakoczy Karol "Śmiały"  [1928-1950], rolnik, żołnierz ROAK/NZW, ps. „Bystry”

    Ur. 05 VI 1928 w Raczynach pow. Mława, syn Władysława i Władysławy z d. Szymańskiej. Do IX 1939 ukończył 4 klasy szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej i po wojnie mieszkał w Raczynach. Pracował w gospodarstwie rolnym.
    Od wiosny 1946 czynny w antykomunistycznej konspiracji niepodległościowej ROAK. Był żołnierzem w Oddziale Franciszka Majewskiego „Słonego”, potem od X 1947 działa w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Podczas walki z grupą operacyjną KBW/UB został ranny. W wyniku odniesionych ran cierpiał na całkowity bezwład kończyn dolnych.
    Zatrzymany przez UB i aresztowany przez WPR Warszawa 11 II 1949. Wyrokiem WSR Warszawa w składzie Piotr Adamowski – przewodniczący, Wiesław Balcerzak i Józef Wieczorek – ławnicy skazany 29 IX 1949 na karę śmierci z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sygnatura akt Sr. 1534/1949.
    Stracony 29 III 1950 w więzieniu mokotowskim.
    Jego rodzice byli represjonowani przez władze komunistyczne. Ojciec Władysław /ur.05 VI 1899/, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1920, kampanii wrześniowej 1939, żołnierz AK, a po wkroczeniu wojsk sowieckich aktywny współpracownik antykomunistycznej konspiracji niepodległościowej ROAK w Obwodzie „Mewa”, aresztowany przez UB 13 VII 1947 został przez WSR Bydgoszcz, syg. akt Sr445/47 na sesji wyjazdowej w Okalewie skazany w trybie doraźnym 22 IX 1947 na karę śmierci z pozbawieniem praw publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Bydgoszcz w składzie Julian Giemborek – przewodniczący /znany oprawca sądowy żołnierzy konspiracji niepodległościowej/ oraz Alfons Banaszak i Stanisław Krawczyk – ławnicy przy udziale oskarżyciela Zdzisława Ziemiakowskiego. Obrońcą był T. Malewicz.
    Decyzją z 17 X 1947 B. Bierut zmienił mu karę śmierci na 15 lat więzienia, pozostawiając w mocy orzeczone kary dodatkowe. W dniu 08 I 1954 na podstawie amnestii postanowieniem WSR Bydgoszcz karę 15 lat więzienia złagodzono mu do lat 10. Postanowieniem WSR Bydgoszcz z 20 IX 1954 zostaje warunkowo zwolniony z wiezienia. Więzienie opuścił 23 IX 1954 w ciężkim stanie zdrowia.
    Matka Władysława /ur. 16 VII 1898/ w czasie okupacji niemieckiej żołnierz AK, a po wkroczeniu w 1945 wojsk sowieckich aktywnie współpracowała z antykomunistyczną konspiracją niepodległościową ROAK w Obwodzie „Mewa”. Aresztowana przez UB 15 VII 1947. Wyrokiem WSR Bydgoszcz, sygn, akt 445/1947 na sesji wyjazdowej w Okalewie skazana została 22 IX 1947 w trybie doraźnym na dożywotnie więzienie. Sądzona razem z swym mężem Władysławem. Wieloletni więzień PRL.
    Skazani zostali za pomoc udzielaną członkom konspiracji niepodległościową. W ich domu odbywały się narady konspiracyjne, kwaterowali i ukrywali się ranni żołnierze konspiracji, udzielali pomocy zaopatrując w żywność, przechowywali także mundury i broń.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Remigier Tadeusz

    Renner Kurt


    Reszko Mirosław "Żbik"  [1928-?], żołnierz NSZ/NZW, ps. „Żbik”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 05 V 1928 w Mariampolu pow. Lida woj. nowogródzkie, syn Mariana i Anny z Kersnowskich. Przed wojną ukończył szkołę powszechną, potem po wojnie szkołę średnią. Od 1945 żołnierz NSZ w oddziale W. Grzebskiego na terenie powiatu płońskiego, a następnie w NZW. Zagrożony aresztowaniem wyjechał w 1946 do Wrocławia, gdzie zamieszkał przy ul. Wybrzeże Józefa Conrada.  Zatrzymany 20 IX 1948 we Wrocławiu i przewieziony do więzienia UB w Warszawie. Po prawie rocznym ciężkim śledztwie wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1193/49 z dnia 19 VIII 1949 zostaje skazany na karę 5 lat więzienia oraz kary dodatkowe pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 2 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Sądzony w jednej sprawie z W. Grząskim i innym przez WSR Warszawa w składzie: Mieczysław Widaj – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Karol Talakiewicz i Bolesław Bomba – ławnicy.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Riess de Stanisław

    Robert Włodzimierz


    Rochacki Paweł "Jurand"  Rachocki Paweł [1903-1991], nauczyciel, w konspiracji ZWZ/AK, por. cz. w., ps.  „Borejsza”, „Jurand”, „Lech”, „Rawicz”, „Rymsza”, „Sokół”
    Kmdt Obwodu ZWZ/AK Mława IX 1941-XI 1944. Jednocześnie w 1944 p.o. Kmdt Inspektoratu Rejonowego AK „W”. Podokręg Północny ZWZ/AK. Obszar Warszawski AK.

          Ur.13 IX 1903 w Mdzewku pow. Mława w rodzinie chłopskiej. Syn Juliana i Bronisławy. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Mławie, gdzie w 1925 zdał egzamin maturalny. Od 1925 pracuje jako nauczyciel, potem kierownik szkoły powszechnej I stopnia w Windykach k/Mławy. W 1932 ukończył Kurs Pedagogiczny. Jednocześnie studiuje zaocznie w Instytucie Pedagogicznym w Warszawie. Działa aktywnie w Związku Nauczycielstwa Polskiego, organizuje kursy oświatowe dla dorosłych. Poświęca sporo czasu na działalność społeczną. Należał do grona założycieli Spółdzielni Mleczarskiej w Windykach. Cieszył się dużym uznaniem miejscowego społeczeństwa.
    W kampanii wrześniowej 1939 nie uczestniczył. Ze względu na wiek nie został zmobilizowany. Nadal mieszkał w Windykach. Od początku 1940 rozpoczął działalność konspiracyjną w organizacji niepodległościowej „Racławice”. Od VI 1940 czynny w ZWZ na terenie pow. Mława. Od 25 IX 1941 do 27 XI 1944 pełnił funkcję k-dta Obwodu ZWZ/AK Mława. Organizator struktur konspiracyjnych ZWZ/AK na podległym terenie. Aktywnie działa w Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Prowadzi tajne nauczanie wśród młodzieży. Od wiosny 1944 do jesieni 1944 pełnił równocześnie z funkcją k-dta Obwodu AK Mława, funkcję Inspektora Rejonowego Inspektoratu „W” w skład, którego wchodziły obwody: Mława i Działdowo. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. Po przekazaniu funkcji k-dta Obwodu AK Mława 27 XI 1944 por. rez. Henrykowi Tyszce „Żurek” został po kolejnej reorganizacji struktur podokręgu mianowany zastępcą k-dta Inspektoratu „OW”. Funkcję pełnił do rozwiązania AK 19 I 1945. Był awansowany rozkazem KG AK do stopnia por. cz. w. 1 I 1945.
    Po rozwiązaniu AK obawiając się aresztowania wyjechał z rodziną na Pomorze. Zamieszkał w Tczewie. Podejmuje pracę na stanowisku prezesa zarządu i kierownika Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Tczewie. W 1950 po ujawnieniu jego działalności w AK zostaje zdjęty z stanowiska. Przez dłuższy okres czasu pozostawał bez pracy. W wyniku starań ZSL, którego był członkiem zostaje przyjęty do pracy jako kierownik sekcji administracyjno-gospodarczej Miejskiego Przedsiębiorstwa Handlu Detalicznego. Na tym stanowisku przepracował do 1963 t.j. do czasu przejścia na emeryturę. Do 1956 był inwigilowany przez funkcj. PUBP w Tczewie. Jego starania o powrót do pracy w szkolnictwie był uniemożliwiony przez UB i władze PZPR w Tczewie.
    Od 1962 był prezesem ZSL w Tczewie. Wielokrotnie wybierany na radnego MRN w Tczewie.
    Zmarł 15 XII 1991 w Gdańsku. Pochowany 23 XII 1991 na cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku-Wrzeszczu.
    Odznaczony KW, Krzyżem Kawalerskim OOP.
    Żonaty z Bronisławą z d. Smolińska. Mieli synów Mirosława i Jerzego.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Rokossowski Konstanty  [1896-1968], ps. „Rumiancew”, marszałek ZSRR i Polski.

    Ur. 21 XII 1896 w Wielkich Łukach, w guberni pskowskiej, syn Ksawerego /Polaka, kolejarza/ i Jadwigi Owsiannikowej, Rosjanki, nauczycielki z Pińska. W 1901 przyjechał do Warszawy. Uczył się w Szkole Kupieckiej przy ul. Świętokrzyskiej. W 1909 podjął pracę w fabryce pończoch na Woli, potem był czeladnikiem w pracowni kamieniarskiej w Warszawie u jednego z krewnych ze strony ojca.Po wybuchu I wojny światowej 1 VIII 1914 wstąpił jako ochotnik do 5 kargopolskiego pułku dragonów 5 dywizji kawalerii rosyjskiej armii stacjonującego w Rembertowie, w którym w 1916 uzyskał stopień kaprala. W XII 1917 odmówił wstąpienia do I Korpusu Polskiego na Wschodzie dowodzonego prze gen. J. Dowbór-Muśnickiego. Wstępuje do Armii Czerwonej. W latach 1918-1920 był uczestnikiem wojny domowej w Rosji. W 1920 brał udział w napaści bolszewickiej na Polskę. Dowodził w tym czasie m. in. pułkiem kawalerii. W 1919 wstąpił do Rosyjskiej Komunistycznej Partii. Następnie w 1926 ukończył Wyższą szkołę Kawalerii, a w 1929 kurs wyższych dowódców w Akademii Wojskowej im. M. Frunzego . W latach 1929 -1937 kolejno był d-cą brygady, dywizji i korpusu kawalerii. W latach 1927-1928 był doradcą sowieckim w Chinach. W 1937 aresztowany przez NKWD pod zarzutem szpiegostwa dla wywiadu japońskiego i polskiego, Początkowo więziony w więzieniu w Leningradzie, potem zesłany do łagrów, gdzie go więziono do 1940. W III 1940 amnestionowany i po zwolnieniu z łagru ponownie w służbie wojskowej. Awansowany do stopnia gen. majora. Był d-cą 5 Korpusu Kawalerii, a następnie od początku wojny niemiecko – sowieckiej VI 1941 d-cą 9 Korpusu Zmechanizowanego. Stalin mu nigdy w pełni nie ufał przydzielając mu politruka N. Bułganina.
    Był jednym z najwybitniejszych dowódców wojskowych II wojny światowej. Od VIII 1941 dowodził grupą operacyjną, a następnie 16 armią. W bitwie pod Moskwą zostaje ciężko ranny. Po wyleczeniu ran od 1942 do 1945 dowodził Frontami Bialskim, Dońskim, Centralnym i 1 oraz 2 Białoruskim. Wyróżnił się w bitwach pod Stalingradem i Kurskiem. 29 VI 1944 mianowano go marszałkiem Związku Radzieckiego. Opracował plan zajęcia Warszawy od południa i północy, który przesłany Stalinowi pozostał bez odpowiedzi. 18 VII 1944 rozpoczął operację Brzesko-lubelską 1 Frontu Białoruskiego, której plan zakładał zajęcie Warszawy około 6 VIII 1944. 21 VII 1944 otrzymał rozkaz przyspieszenia operacji warszawskiej, jednak w związku z wybuchem Powstania w Warszawie, w dniu 02 VIII 1944 otrzymał os Stalina rozkaz wstrzymania działań. 29 VII 1944 otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.
    23 VIII 1944 wydał polecenie dla komendantów wojennych na terenie Polski nakazując likwidowanie wszelkich prób mobilizacji poza PKWN oraz rozbrajanie oddziałów AK. O4 X 1944 odwołał gen. Z. Berlinga ze stanowiska d-cy 1 Armii. 18 XI 1944 przeniesiony na stanowisko d-cy 2 Frontu Białoruskiego. Dowodził w bitwach o wyzwolenie wschodnich i północnych ziem polskich. Brał udział w szturmie Berlina dowodząc 2 Frontem Białoruskim, który przełamał obronę niemiecką na Odrze na północ od Berlina i wojska, którego zdobyły Szczecin, a następnie dotarły do Łaby.
    Po zakończeniu wojny od 29 V 1945 do XI 1949 był d-cą Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej w Polsce z miejscem postoju w Legnicy. W XI 1949 z rozkazu Stalina oddany do dyspozycji władz Polski. W dniu 06 XI 1949 mianowany marszałkiem Polski, a 07 XI 1949 objął stanowisko ministra obrony narodowej, a od 1952 wicepremiera PRL. Funkcje pełnił do 1956. W latach 1949-1956 był członkiem PZPR, od V 1950 do X 1956 członek Biura Politycznego KC PZPR, a w okresie 1952-1956 poseł na Sejm. W VI 1956 za jego zgodą nastąpiła interwencja wojska przeciwko ludności Poznania. Odegrał niechlubną rolę w czasie polskiego października 1956.
    Wielu historyków uważa, że w znacznym stopniu ponosi odpowiedzialność za represje wobec przedwojennych polskich oficerów, czystki i sowietyzację. Miał wprowadzić dla młodzieży represyjny system pracy przymusowej w kopalniach węgla, rud uranu i kamieniołomach w miejsce służby wojskowej.
    W Polsce był honorowym obywatelem kilku miast. Jego imieniem nazwano także w wielu miastach ulice.
    08 XI 1956 złożył rezygnację z pełnionych funkcji w PRL i wyjechał do ZSRR. W latach XI 1956- V 1957 oraz II 1958-1962 był z-cą ministra obrony ZSRR. Od V 1957 do I 1958 d-ca Zakaukaskiego Okręgu Wojskowego, a od 1962 kierownik grupy generalnych inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR. W latach 1961-1968 był z-cą członka KC KPZR.
    Zmarł 03 VIII 1968 w Moskwie.
    Żonaty z Julią Barna, miał córkę Adę.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Rosenfarb vel Robb Ignacy "Narbutt"
      [1912-1959], oficer GL/AL, płk WP, dziennikarz, prozaik.

    Ur. 12 X 1912 w Warszawie. Przed wojną studiował w Wyższej Szkole Dziennikarskiej w Warszawie. Był członkiem Organizacji Socjalistycznej „Życie”. Debiutował w 1937 na łamach „Dziennika Popularnego” jako reportażysta. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
    W latach 1939-1941 przebywał we Lwowie. Od XI 1942 organizator i d-ca oddziału partyzanckiego GL w kieleckim. W IV 1943 w stopniu por. GL przeniesiony do Warszawy na stanowisko d-cy okręgu Warszawa Lewa Podmiejska. Był oficerem sztabu Głównego AL. W wkroczeniu wojsk sowieckich od 4 – 10 IX pełnił funkcję z-cy d-cy 8 DP WP do spraw liniowych, potem wiceministrem ON. Od IX 1946 w stopniu płk był k-dtem Głównym Służby Ochrony Kolei. Przeniesiony w stan spoczynku w 1948.
    W latach późniejszych był dziennikarzem i publicystą. Zmarł 26 VII 1959 w Zakopanem.
    Żonaty z Franciszką Robb-Narbutt , malarką/1916-1979/miał córkę Kristinę.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Rosłońska Janina

    Rościszewska Stefania "Siódemka"

    Rościszewska Stoyanow Anna Janina "Dukat"

    Rowicki Adolf "Lubicz"

    Rowicki Andrzej "Wulkan"


    Rożnowski Tadeusz "Drzewiec"  [1918-2000], harcerz, żołnierz ZWZ/AK, dr inż., ppor. [1944], ps. „Drzewiec”, „Pogoń”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Płońsk XII 1944-II 1945. Podokręg Północny „Tuchola”. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 25 X 1919 Gąsocin pow. Ciechanów. Syn Adolfa i Kamilii z d. Chałchowska. Uczęszczał do Gimnazjum im. Z. Krasińskiego w Ciechanowie, gdzie w VI 1939 uzyskał maturę. Działał w harcerstwie. W końcu VIII 1939 zgłosił się ochotniczo do służby w WP i otrzymał przydział do 36 pp LA w Warszawie. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczy w obronie stolicy na Bródnie. Po kapitulacji Warszawy 28 IX 1939 wstępuje do konspiracji SZP w Warszawie. W X 1939 powraca do rodzinnego domu w Gąsocinie, gdzie początkowo pracuje jako nauczyciel szkoły powszechnej. Od XII 1939 podejmuje czynna działalność konspiracyjną na terenie pow. Ciechanów. Zajmuje się zbieraniem amunicji i broni. Na terenie Sońska organizuje Placówkę ZWZ, która wchodzi w skład obwodu ZWZ Ciechanów. Od IV 1941 do XII 1942 pełni funkcję k-dta Placówki ZWZ/AK Sońsk. Od I 19343 przebywa na kursie Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty AK w Warszawie. Brał udział w II 1943 w akcjach bojowych w Warszawie. W ramach szkolenia ukończył kurs przerzutów powietrznych i saperski. Brał udział w ramach szkolenia w przyjmowaniu rzutu w rejonie Warki. Awansowany do stopnia sierż. podch. rez. piechoty Po ukończeniu kursu w VI 1943 powraca do macierzystego obwodu.
    W drugiej połowie 1943 pełnił krótko funkcje szefa referatu II /wywiad/ w sztabie obwodu AK Płońsk. Następnie pełni funkcję; szefa referatu I /organizacyjnego K.O. AK Płońsk. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza” w rejonie rzeki Wkry. Awansowany do stopnia ppor. rez. 19 III 1944.
    Jesienią 1944 wykonuje trudne zadanie kuriera i przedostaje się z terenu obwodu Ciechanów przez Wisłę do Pruszkowa, gdzie przebywał czasowo k-dt Podokręgu Północ AK ppłk sł. st. kaw. Lubomir Wysoki ps. „Mróz”, któremu przekazał raport o sytuacji wojskowej i politycznej na terenie Podokręgu. Po powrocie na teren, Podokręgu zostaje w końcu XII 1944 mianowany k-dtem Obwodu AK Płońsk. Funkcję sprawował do rozwiązania AK 19 I 1945. Zorganizował OP AK, którego zadaniem był nękanie straży tylnych wojsk niemieckich podczas odwrotu w rejonie Baboszowa i Szumlina. Zgodnie z rozkazem przełożonych w okresie II- 15 IV 1945 rozwiązał podległe oddziały AK. Utrzymywał kontakty z S. Rożkiem „Przebój” inspektorem ROAK/DSZ na Mazowszu.
    Latem 1945 wyjechał do Warszawy i zamieszkał przy ul. Grochowskiej 320/51. Podjął pracę zawodową w Warszawskim Związku Nauczycielstwa Polskiego, skąd skierowano go na studia wyższe na Politechnice Warszawskiej.
    15 V 1948 zostaje w Warszawie zatrzymany przez funkcj. WUBP W-wa Aresztowany przez WPR W-wa pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji. W czasie przesłuchań bity, maltretowany. Nie przyznał się do stawianych zarzutów. Skazany przez WSR Warszawa 18 XI 1948, sygnatura akt Sr. 1045 na karę 7 miesięcy więzienia. Sądzony przez WSR w-a w składzie: przewodniczący mjr Zbigniew Furtak, znany oprawca sądowy żołnierzy podziemia niepodległościowego. Jako ławnicy: Michał Dobrowolski i Stefan Drzewiecki. Więziony w ZK Warszawa. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary 15 XII 1948. Po zwolnieniu z ZK był szykanowany przez UB. Był wielokrotnie jeszcze zatrzymywany przez UB, gdzie spędził łącznie w aresztach 35 dni. Pomimo szykan udało mu się ukończyć studia w 1951 i uzyskać tytuł inż. W 1954 był zatrzymany przez UB pod zarzutem przynależności do NSZ. Od IV 1961 pracował naukowo w Instytucie Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. W X 1969 otrzymał stopień doktora Nauk Technicznych. Opublikował wiele prac naukowych.
    Był członkiem SŻAK w Warszawie. Awansowany w 1991 do stopnia por. w st. sp.
    Odznaczony: KW, KKOOP za osiągnięcia naukowe, KAK.
    Zmarł 13 I 2000 w Warszawie.
    05 XI 2000 odsłonięto w Gąsocinie tablicę poświęconą jego pamięci.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Rómmel Juliusz Karol Wilhelm Józef  [1881-1967], płk art. armii rosyjskiej, gen. dyw. Kaw.WP [1928]

    Ur. 03 VI 1881 w Grodnie. Pochodził rodziny starej kurlandzkiej szlachty. Syn Alfonsa /gen. armii rosyjskiej/ i Marii z Marcinkiewiczów. Po ukończeniu w 1900 Korpusu Kadetów w Pskowie uczy się w Konstantynowskiej Szkole Wojskowej w Petersburgu, którą ukończył w 1903 w stopniu ppor. Następnie otrzymuje przydział do 1 brygady artylerii gwardii, gdzie służy w latach 1903-1916. Awansowany w 1909 awansowany do stopnia por. Pełnił m. in. funkcje starszego oficera baterii, d-cy parku artylerii i d-cy baterii. W 1915 awansowany do stopnia kpt. Podczas I wojny światowej był dwukrotnie ranny. W 1916 awansowany do stopnia płk art.
    Od VIII 1917 brał udział w formowaniu oddziałów polskich na Ukrainie. W I 1918 był d-cą oddziału polskiego w Kijowie, potem od 02 II 1918 do 15 V 1918 d-cą samodzielnego dywizjonu artylerii konnej, następnie od 16 V – 10 VI 1918 d-ca samodzielnej lekkiej brygady III Korpusu Polskiego. W VI 1918 po likwidacji III Korpusu internowany przez Austriaków.
    Od 03 XI 1918 służy w stopniu płk w WP. Od 04 XI 1918 do 22 XII 1918 był d-cą obozu artylerii 1 pułku art. w Rembertowie, potem od 22 XII 1918 do III 1919 d-cą 8 pułku art. polowej, potem od III 1919 do I 1920 d-cą 1 brygady art. Legionów. Mianowany gen. bryg. 1 VI 1919. Od 17 VI -10 VII 1920 d-ca 1 DP Leg. Organizator i od 25 VII 1920 do VI 1921 d-ca 1 dywizji kawalerii, która dowodził w czasie walk odwrotowych z Armią Konną S. Budionnego na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, w obronie Lwowa i rejonie Zamościa. Jednocześnie w okresie od 11 IX 1920-14 XI 1920 dowodził korpusem jazdy. Następnie od VI 1921 do IV 1924 Inspektor Jazdy przy Inspektoracie Armii Nr I w Wilnie. Od IV 1924 do 10 IX 1926 d-ca 1 Dywizji Jazdy, następnie od 11 IX 1926 do 26 VI 1929 generał do prac przy Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych /GISZ/. Mianowany gen. dyw. 1 I 1928. Z dniem 27 VI 1929 mianowany Inspektorem Armii we Lwowie, potem w Warszawie. 23 III 1939 zostaje d-cą Armii „Łodź”, którą dowodził w kampanii wrześniowej 1939 – do 07 IX 1939. Do Warszawy przybył 08 IX 1939 i został d-ca Grupy Armii „Warszawa”, a 10 IX 1939 armii „Warszawa” z zadaniem obrony Warszawy i Modlina. Przybyły do Warszawy mjr dypl. E. Galinat emisariusz marszałka E. Rydza –Śmigłego przekazał mu rozkaz NW WP, mianujący Rómmla d-cą wszystkich Sił Zbrojnych walczących w kraju, a także pełnomocnictwa do kierowania działalnością konspiracyjną. Na posiedzeniu Rady Wojennej w nocy z 26/27 IX 1939 podjęto decyzję o kapitulacji Warszawy. Mianował wówczas gen. bryg. Michała Karaszewicza- Tokarzewskiego utworzonej organizacji konspiracyjnej Służba Zwycięstwa Polski. Po kapitulacji Warszawy od 28 IX 1939 w niewoli niemieckiej. Przebywał od X 1939 do IV 1945 w obozie jenieckim VII A w Murnau. Po uwolnieniu przez wojska amerykańskie 30 IV 1945 wyjechał do Francji, gdzie przebywał od V 1945 do VII 1945. W VII 1945 powraca do kraju i zgłasza się do służby w WP. Pełnił funkcję doradcy Naczelnego Dowódcy WP do spraw szkolenia. W VI 1947 przeszedł w stan spoczynku. W latach 1956-1967 działał aktywnie w środowisku kombatanckim. Był autorem wielu artykułów oraz książek pt. Moje walki z Budionnym /1933/, Kawaleria polska w pościgu za Budionnym /1933/, Za Honor i Ojczyznę /1958/.
    Odznaczony: NM kl. II, IV i V, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Grunwaldu kl. II, KW 5x, Złotym Krzyżem Zasługi, Francuską Legią Honorową kl. II, III i IV.
    Zmarł w Warszawie 08 IX 1967. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Różańska - Kaczyńska Krystyna "Kalina"

    Różańska-Michrowska-Kotowska Zofia "Ropucha"


    Różański Janusz "Szpat"

    Różański Janusz (31.5.1920 - 9.12.2005), ppor. TAP/NSZ/NZW ps. "Szpat", mjr st. sp. U.S.Army
    Ur. we wsi Ślubowo pow. pułtuski (obecnie pow. ciechanowski), syn Czesława i Anny Karoliny z domu Sędzimir. Absolwent gimnazjum i liceum w Wyszkowie. We wrześniu 1939 roku był ochotnikiem 27 p.uł., następnie w konspiracji w TAP (I.1940 - VI.1942) i NSZ (okręg II i XIII), plut.pchor. (II.1942), absolwent konspiracyjnej szkoły podchorążych w Okręgu XII, sierż.pchor. (17.XII.1943, Rozkaz Komendy Okręgu XIII NSZ). W grudniu 1943 dowodził udaną akcją odbicia z posterunku żandarmerii komendanta pow. makowskiego NSZ Aleksandra Piasecznego ps. "Makary".Był bliskim kolegą i współpracownikiem Pomirskiego Włodzimierza Witolda ps."Łańcuch", "Atom". W 1945 roku kontynuował działalność podziemną w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym. Na rozkaz organizacji, pod przybranym nazwiskiem, objął stanowisko komendanta posterunku milicji w Białej k. Płocka. Po kilku miesiącach został aresztowany przez NKWD i groziła mu wywózka do łagrów. Zdołał zbiec w czasie transportu i dzięki pomocy kolejarzy, przedostał się na zachód. W latach 1945-49 służył w Kompaniach Wartowniczych, powstałych na bazie Brygady Świętokrzyskiej NSZ u boku Armii Amerykańskiej. W 1949 roku wyemigrował do USA. Jak większość polskiego wychodźstwa czuł potrzebę dalszej walki o wolność ojczyzny. Przekonanie o nieuchronności konfliktu zbrojnego Wolnego Świata z Sowietami było wówczas powszechne. Wielu, jak Różański uważało, że w tej walce nie może zabraknąć Polaków. W 1950 roku zaciągnął się do Armii Amerykańskiej. Był żołnierzem elitarnej 101 Dywizji Spadochronowej, później służył w siłach specjalnych. W latach 1951-1952 walczył w Korei, a kilkanaście lat później w Wietnamie.W czasie walk został ciężko ranny. Był dzielnym żołnierzem, doszedł do prestiżowego w siłach specjalnych stopnia sierżanta szefa, odznaczony m.in. Purpurowym Sercem. Za działalność w NSZ otrzymał w niepodległej Polsce Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego. Janusz Różański zmarł 9 grudnia 2005 roku w Fayetteville. Uroczystości pogrzebowe odbyły się na cmentarzu wojskowym w Arlington (Virginia).
     
    (informację nadesłał Wiesław Brodecki )


    Ruciński Tadeusz "Iglica"

    Rudnicki Jerzy

    Rudziński Stefan "Wiktor"

    Ruszczak Janina

    Ruszczak Sławomir "Orkan"

    Rutkowski Henryk "Wąż"

    Rutkowski Stanisław

    Ryglewicz Szczepan

    Ryziński

    Ryziński Wiesław

    Ryziński Zdzisław "Bogusław"

    Rzeszotarski Ryszard

    Rzeszotarski Tadeusz "Sito"


    Sabbat Kazimierz  [ 1913-1989], prawnik, działacz harcerski, polityk, premier i Prezydent RP na Uchodźstwie.

    Ur. 17 II 1913 w Bielinach Kapitulnych w kieleckim, syn Ignacego /organisty/ i Franciszki z Wiącków. Kształcił się w I gimnazjum i Liceum w Mielcu, gdzie uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował na Wydziale Prawa UW w Warszawie. Studia ukończył w 1939. W okresie nauki w gimnazjum i studiów był aktywnym działaczem harcerskim. Podczas II wojny światowej służył w Marynarce wojennej, skąd go skierowano do służby w I Brygadzie Pancernej gen. Maczka, z którą po wojnie zostaje przeniesiony do Wlk. Brytanii. Pod koniec wojny pracował jako referent ds. młodzieży przy Sztabie Generalnym WP. w 1948 po demobilizacji założył własne przedsiębiorstwo wyrobów plastików. Jednocześnie pracował społecznie w harcerstwie i Stowarzyszeniu Polskich Kombatantów w Wlk. Brytanii. Kierował odcinkiem skarbu w Egzekutywie Zjednoczenia Narodowego. W latach 1976-1986 był premierem rządu RP na uchodźstwie. Następnie w latach 1986-1989 był prezydentem RP.
    Usiłował zjednoczyć polityczne ośrodki na emigracji. Zmarł nagle 19 VII 1989 w Londynie. Jego następcą został Ryszard Kaczorowski.
    Od 1949 był żonaty z Anną z Sulików, córką gen. Nikodema Sulika. Mieli 3 córki i syna.
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Sadowski Lucjan


    Safaryn Jan  [1899-?],rolnik, współpracownik konspiracji niepodległościowej ROAK/NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 22 XI 1899 we wsi Ćwiklin, pow. płoński, syn Józefa i Anieli z d. Wasilewskiej. Był samoukiem i prowadził własne 8 hektarowe gospodarstwo rolne w rodzinnej wsi. W latach 1919-1920 brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej.
    Podczas niemieckiej okupacji współpracownik struktur konspiracji niepodległościowej AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich w 1945 nadal mieszka w rodzinnej wsi, gdzie pełni funkcję sołtysa. Jednocześnie współpracuje z podziemiem Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Udzielał pomocy żołnierzom NZW.
    Zatrzymany 06 X 1948. Aresztowany przez WPR Warszawa i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt 1511/48 z 25 XI 1948 skazany na karę 10 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Józef Maciejewski i Bolesław Domeradzki – ławnicy.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Sakowski Aleksander "Aparat"

    Sakowski Józef "Koło"

    Sakowski Konrad "Wąż"

    Salak Apolinary

    Salak Bolesław

    Salak Leokadia

    Sas Antoni

    Schlie Beniamin


    Siemaszko Zbigniew
      S. Zbigniew [ 1923-?], żołnierz PSZ na zachodzie, inż.

    Ur. w 1923 w majątku Lachowszczyzna w parafii Duniłowicze. Uczęszczał przez 6 lat do Gimnazjum OO. Jezuitów w Wilnie, gdzie w 1939 uzyskał małą maturę. Wywieziony w 1940 przez NKWD do Siemijarska nad Irtyszem. W III 1942 wstąpił do Wojska Polskiego w ZSRR, potem w Persji, Iraku, Palestynie, Południowej Afryce i Wlk. Brytanii, gdzie w Szkocji odbywał ćwiczenia 1943-1944, potem  w okresie 1944-1945 w stopniu kpr. pchor. był radiotelegrafistą Kompanii Radiotelegraficznej w Barnes Lodge pod Londynem wchodzącej w skład Batalionu Łączności Sztabu NW WP.
    Po wojnie kontynuuje naukę w polskim gimnazjum w Szkocji, potem ukończył studia elektroniczne uzyskując dyplom na Uniwersytecie Londyńskim. Po ukończeniu studiów pracował ponad 30 lat w przemyśle elektronicznym w firmie Plessey Co. i Racal Elektronics. Specjalizował się w niezawodności działania sprzętu elektronicznego w zastosowaniu wojskowym i na ten temat opublikował kilka artykułów.
    Zajmował się poza prac a zawodową sprawami polskimi, w szczególności okresem II wojny światowej. Opublikował szereg artykułów w paryskiej Kulturze i w Zeszytach Historycznych i innych wydawnictwach. Wygłaszał odczyty w Londynie Nowym Jorku, Warszawie i Lublinie.
    W 1983 ukazała się w Londynie jego praca pt. Narodowe Siły Zbrojne, a w 1984 praca pt. Wojsko od podszewki. W 1991 opublikował pracę pt. W sowieckim osaczeniu 1939-1943 nagrodzoną przez Związek Pisarzy na Obczyźnie.
    Od 1956 żonaty z Marią Kolanowską matematyczką. Z tego związku ma trzy córki.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Sieradzki Ryszard

    Sikorowski Mieczysław

    Sikorowski Tadeusz

    Sikorska Barbara

    Sikorski Władysław

    Skalska Barbara


    Skalski Marian   [1913-?], rolnik, współpracownik konspiracji niepodległościowej NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 02 II 1913 w Mieszkowie Nowym, pow. płoński, syn Stanisława i Wiktorii z Dobaczewskich. Przed wojną ukończył szkołę powszechną. Pracował w rolnictwie. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nadal mieszkał w rodzinnej wsi i współpracował z żołnierzami konspiracji niepodległościowej NZW na terenie pow. płońskiego.
    Zatrzymany 30 IX 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1446/48 z dnia 25 XI 1948 zostaje skazany na karę 8 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4.
    Sądzony przez WSR w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Bolesław Domaradzki i Józef Maciejczak – ławnicy. Oskarżał Ireneusz Boliński.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Skowrońska Weronika "Tęcza"

    Skowroński Franciszek "Żelazny"


    Skroczyński Albin "Łaszcz"  [1890-1971], oficer sł. st. piech. WP, płk [1931], w konspiracji gen. bryg. [1942], ps. „Chrabąszcz”, „Drabek”, „Dyrektor”, „Klimek”, „Łaszcz ”
    Kmdt Obszaru Warszawskiego AK  IV 1942-IX 1944.

          Ur. 21 II 1890 w Warszawie, syn Antoniego i Bronisławy z d. Teckiej. Uczęszczał do szkoły realnej w Warszawie, skąd został usunięty za udział w 1905 w strajku szkolnym. Nastepnie uczył się w Gimnazjum im. A. Kreczmara, ale już rok później po ukończeniu 5 klasy  z powodów materialnych musiał przerwac dalszą edukacje. Od IX 1908 służył w armii rosyjskiej. Po ukończeniu w VIII 1911 Junkierskiej Szkoły Piechoty w Odessie służył w 8 pułku strzeleckim, gdzie od VIII 1914 dowodził kompania, a od VII 1916 I batalionem. Od II 1917 p.o. d-cy II batalionu, a od XII 1917 d-ca I batalionu 49 pp zapasowego.
    W I 1918 zgłosił się do formacji polskich tworzonych w Odessie i w II 1918 został d-cą II batalionu, a w III 1918 dodatkowo d-cą Legii oficerskiej Polskiego Pułku Strzelców w Odessie. Po rozwiązaniu tej jednostki przez Niemców wchodził w skład zarządu, następnie był wiceprezesem Związku Wojskowych Polaków w Odessie. Od XI 1918 prowadził biuro werbunkowe 4 DP gen. L. Żeligowskiego.. Od I 1919 z-ca d-cy , a od II 1919 p.o. d-cy , a od IV 1919 d-ca 15 pułku strzelców /początkowa nazwa 2 pp 4 DP/.
    Od VII 1919 służy w WP. Początkowo dowodzi 31 pp w skład, którego wcielono 15 pułk strzelców. Zweryfikowany w stopniu mjr sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. W V 1920 przeniesiony do 37 pp, gdzie pełnił kolejno funkcję d-cy batalionu zapasowego, od V 1922 referenta mobilizacyjnego, od VII 1922 ponownie d-ca batalionu, a od V 1924 kwatermistrz, potem od I 1925 z-ca d-cy 37 pp i jednocześnie od VIII 1925 k-dt garnizonu Kutno. Awansowany 15 VIII 1924 do stopnia ppłk sł. st. piech. Po ukończeniu w okresie II-V 1928 kursu dowódców pułków w Rembertowie od VII 1928 dowodził 64 pp z Grudziądza. Awansowany do stopnia płk sł. st. piech. 1 I 1931. W 1936 przeniesiony na stanowisko d-cy piechoty dywizyjnej 15 DP, w składzie, której brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Uczestniczył w obronie Warszawy. Ciężko ranny podczas walk stracił oko.
    Podczas okupacji czynny w konspiracji ZWZ/AK od V 1940. Początkowo był k-dtem Rezerw przy Komendzie Głównej ZWZ. Od jesieni 1940 pełnił funkcję przewodniczącego Sądu Kapturowego przy Komendzie Gł. ZWZ. Wyznaczony przez KG ZWZ 15 I 1942 na stanowisko k-dta nowoutworzonego Obszaru warszawskiego AK. / faktycznie funkcję  objął od 1 IV 1942/. Rozkazem NW WP z 10 VIII 1942 mianowany gen. bryg.. Do XI 1942 łączył funkcję K-dta Rezerw z funkcją K-dta Obszaru Warszawskiego AK. Uczestnik Powstania Warszawskiego VIII-X 1944. Obszarem Warszawskim dowodził do 25 IX 1944. Rozkazem KG AK mianowany szefem sztabu Delegatury Ministerstwa Obrony Narodowej w kraju. Po kapitulacji oddziałów powstańczych od 2 X 1944 w niewoli niemieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Murnau. Do kraju powrócił w 1946 i przez wiele lat pracował w spółdzielczości inwalidzkiej. Po 1956 włączył się do działalności w ZBOWiD: w XI 1957  został członkiem ZG, od IX 1959 wchodził w skład RN, a od 1964 do 1969  był wiceprzewodniczącym ZG. Potem członek Głównej Komisji Weryfikacji Odznaczeń przy ZG ZBOWiD.
    Zmarł w Warszawie 28 XII 1971.
    Odznaczony: VM kl. 5 /1922/, VM kl. 4 /28 IX 1944, KW3x /1921 i 1944/, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości, Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta.
    Pozostawił w maszynopisie cenną pracę pt. Zarys Historii Obszaru warszawskiego AK.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Skrzypek

    Smolińska-Krzyczkowska Ewelina "Jaskółka"

    Smoliński Józef

    Smoliński Wiktor


    Sobierański Izydor
    Na liście nazwisk znajduje sie moj dziadek , ale jest błąd w nazwisku. Został powieszony przez niemców na placu wraz z innymi. Niestety ktoś zle podał nazwisko i na pomniku i na mogile zbiorowej jest ten błąd powtórzony. Moj dziadek nazywał sie Izydor Sobierajski ( nie Sobierański)
    inf. Jan I.Sobierajski 26.01.2011

    Sobociński Stanisław

    Socik Stanisław "Zły"

    Sokołowski Jan "Słońce"

    Sosnkowski Kazimierz


    Spychalski Marian
      [1906-1980], inż. architekt, działacz komunistyczny, żołnierz GL/AL, ps. „Marek”, „Orka”,  marszałek Polski [1963]

    Ur.06 XII 1906 w Łodzi w rodzinie Józefa /majstra włókienniczego/ i Franciszki Liśkiewicz. Po ukończeniu gimnazjum studiował na Politechnice Warszawskiej uzyskując w 1931 dyplom inż. architekta. Pracował w pracowniach urbanistycznych w Warszawie i Poznaniu. Od 1935 był kierownikiem wydziału planu ogólnego zabudowania stolicy w Zarządzie Miejskim w Warszawie. W 1937 został laureatem nagrody Grand Prix w Paryżu.
    Od 1929 członek OMS „Życie”, trzydziestych od 1931 członek KPP. Działał jako wtyczka KPP w różnych organizacjach społeczno-politycznych. W powojennych relacjach dot. tego okresu przyznawał się również do kontaktów z członkami siatki wywiadu sowieckiego. Po wybuchu wojny przebywał we Lwowie, potem wyjechał do Warszawy. Zostaje jednym z przywódców organizacji komunistycznych Związek Walki o wyzwolenie, potem Związek Walki Wyzwoleńczej, który wszedł do PPR/GL.
    W 1942 był jednym z współtwórców GL, gdzie pełnił funkcję szefa Sztabu Głównego GL, potem w 1944 szefem komórki informacyjnej Sztabu Głównego AL. Był też jednym z animatorów operacji denuncjowania niepodległościowców niemieckim władzom bezpieczeństwa. W 1944 został członkiem delegacji KRN w ZSRR. W okresie VII 1944-IX 1944 był szefem Sztabu Głównego WP, potem od końca 1944-1945 prezydent i przewodniczący Rady Narodowej w Warszawie. Jednocześnie członek najwyższych władz PPR. W okresie 1944-1948 członek Komitetu Centralnego oraz 1945-1948 członek Biura Politycznego KC. Awansowano go w II 1945 do stopnia gen. bryg., a w VI 1945 do stopnia gen. dyw.. w 1948 wszedł w skład władz PZPR, zostaje członkiem KC i biura Politycznego KC.
    W latach 1945-1949 pełnił funkcję wiceministra obrony narodowej i jednocześnie z-cą naczelnego  d-cy WP ds. polityczno-wychowawczych. Od IV do V 1949 minister odbudowy, a od V – XI 1949 minister budownictwa. W Xi 1949 odsunięty od stanowisk państwowych i wykluczony z KC PZPR. Następnie do 1950 pracował jako architekt przy odbudowie Wrocławia.
    Aresztowany w 1950 i uwięziony. Więziono go bez procesu do 1956. Po zwolnieniu z więzienia w III 1956 zrehabilitowany powraca do działalności politycznej. Ponownie członek KC do 1971 i Biura Politycznego KC do 1970.Od X 1956 do XI 1956 wiceminister obrony narodowej i szef Głównego Zarządu Politycznego WP. Od XI 1956 do 1968 był ministrem obrony narodowej. W VII 1957 mianowany gen. broni, a w 1963 otrzymał stopień marszałka Polski.
    W latach 1968-1970 był przewodniczącym Rady Państwa oraz w okresie 1968-1971 przewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodowej.
    Jednocześnie w latach 1943-1952 był posłem do KRN i Sejm. W latach 1957-1972 poseł na Sejm. W 1961 otrzymał order Budowniczych Polski Ludowej.
    Zmarł 07 VI 1980 w Warszawie.
    Jego bratem był płk sł. st. piech. Józef Spychalski, wybitny żołnierz konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Staniszewski Jan   [1928-?], rolnik, współpracownik organizacji niepodległościowej ROAK/NZW. Brat Romana. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 V 1928 we wsi Wysochowo, pow. płoński, syn Józefa i Lucyny z d. Markowskiej. Ukończył przed wojną szkołę powszechną. Po wojnie po wkroczeniu wojsk sowieckich współpracował z Wiktorem Stryjowskim „Cacko” z ROAK, potem NZW. W jego domu znajdowała się konspiracyjna kwatera dla poszukiwanych żołnierzy podziemia.
    Zatrzymany 24 IX 1948 i uwięziony w Warszawie. Skazany wyrokiem WSR Warszawa z dnia 11 XI 1948 na karę 6 lat więzienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Staniszewski Roman   [1921-?], rolnik, współpracownik organizacji niepodległościowej ROAK/NZW. Brat Jana. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 23 X 1921 we wsi Wysochowo, pow. płoński, syn Józefa i Lucyny z d. Markowskiej. Ukończył przed wojną a szkołę powszechną. Pracował potem w gospodarstwie rolnym. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej. Po wkroczeniu wojsk sowieckich mieszka nadal w rodzinnej wsi. Współpracuje z oddziałem partyzanckim ROAK/NZW dowodzonego przez Wiktora Stryjowskiego „Cacko”, któremu udziela pomocy w ukrywaniu poszukiwanych żołnierzy konspiracji na konspiracyjnej kwaterze w swoim domu.
    Zatrzymany 24 IX 1948. Aresztowany przez WPR Warszawa. Wieziony w śledztwie w Warszawie. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 11 XI 1948 skazany na karę 7 lat wiezienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4. Sądzony w jednej sprawie razem z bratem Janem przez WSR Warszawa w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Jan Oszka i Józef Malczewski – ławnicy. Oskarżał Tadeusz Krakowiecki.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Stanowska Maria

    Starczewski Dariusz


    Starzyński Stefan  Bronisław [1893-1943], legionista, oficer rez. piech. WP, mjr [1939], ekonomista, członek ZS, polityk, publicysta.

    Ur. 19 VIII 1893 w Warszawie. Syn Alfonsa - Karola i Stefanii -Jadwigi z Lipskich. Dzieciństwo spędził w Łowiczu, gdzie od 1904 uczęszczał do szkoły realnej. Brał udział w 1905 w strajku szkolnym, po czym w I 1906 przeszedł do tamtejszej szkoły polskiej, a następnie uczęszczał do szkoły handlowej. W Łowiczu  wstępuje do Związku młodzieży Postępowej, potem Zw. Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej „Filarecka”. Od 1907 naukę kontynuował w prywatnym gimnazjum im. E. Konopczyńskiego w Warszawie, a od 1911 uczył się w gimnazjum M. Kreczmara, a następnie studiował na Wyższych Kursach Handlowych im. A. Zielińskiego, które ukończył w 1914. W latach 1910-1911 był trzykrotnie aresztowany przez władze rosyjskie za działalność niepodległościową. Od 1912 był członkiem ZWC i ZS w Warszawie. W latach 1913-1914 należał do centralnego komitetu „Filarecji” w Królestwie Polskim.  Po wybuchu 1 VIII 1914 wyjechał do Łodzi, gdzie uczestniczył w pracach PON w Królestwie Polskim, a następnie w Krakowie. 22 VIII 1914 wstępuje do Legionów Polskich. Służył w ekspozyturze oddziału wywiadowczego. Od 1 I 1915 podjął służbę w Departamencie Wojskowym NKN. Był do 7 VII 1915 jego emisariuszem na pow. wieluński, potem referentem w Piotrkowie Tryb. 15 VII 1915 mianowany sierż. Od IX 1915 oficer placu i komendant werbunkowy na pow. pińczowski. Mianowany 08 X 1915 chor.. Latem 1916 podał się do dymisji i wyjechał na front. Przydzielony do II baonu 5 pp Leg. Jako dowódca plutonu uczestniczył w ostatnich walkach nad Stachodem i pod Sitowiczami. Wraz z 5 pp Leg. wycofany z frontu do Baranowicz, potem w XI 1916 przewieziony koleją do Pułtuska. Następnie przydzielony na kurs wyszkolenia nr 5. W IV 1917 mianowany ppor. Podczas kryzysu legionowego w 16 VII 1917 został zwolniony z Legionów, po czym internowany przez Niemców w Beniaminowie. Zwolniony z obozu 1 III 1918 podejmuje pracę w Towarzystwie Przemysłowców i jednocześnie działa w POW. Od 07 XI 1918 służy w Wojsku Polskim. Początkowo był referentem w DOGen. Lublin, a od 28 XI 1918 adiutantem OW w Chełmie. Następnie w stopniu ppor. sł. st. piech. adiutant w 35 pp. Uczestniczył w walkach na froncie ukraińskim. Przeniesiony w I 1919 do adiutantury Naczelnego Dowództwa, ukończył w okresie od 20 III – 21 IV 1919 kurs adiutantów sztabowych w Warszawie. W 1919 mianowany por. sł. st. Następnie pełnił służbę w sekcji spraw wschodu Oddziału II Sztabu Generalnego, a po jej reorganizacji był zastępcą szefa wydziału wschodniego Oddziału II. Jesienią 1919 został oficerem 10 pap. Od 16 XI 1919 do 8 XII 1919 był wysłannikiem Naczelnego Dowództwa WP do Naczelnego dowództwa Wojsk Ukraińskich. W XII 1919 chory na tyfus leczył się w Warszawie. Od V 1920 służył w 3 baterii 10 pap. Od VII 1920 pełni funkcję szefa oddz. II sztabu 12 DP, potem GO gen. S. Hallera, a od 18 IX 1920 szef oddz. III sztabu 9 DP. 14 X 1920 awansowany do stopnia kpt. sł. st. z starszeństwem od 1 IV 1920. Następnie od 11 XII 1920 do 15 I 1921 szef sztabu 9 DP. Funkcje szefa sztabu 9 DP pełnił także w okresach od 7 II – 6 III 1921 i 0d 7 IV do 20 IV 1921. Z dniem 05 V 1921 objął funkcję referenta w sekcji informacyjnej Oddz. II Sztabu Generalnego WP. Z dniem 15 VII 1921 przeniesiony do rezerwy. Zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu kpt. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919.
    Po przejściu do rezerwy był w latach 1921-1924 był sekretarzem polskiej delegacji w Komisji Mieszanej Ewakuacyjnej w Moskwie, a w X 1922 jej członkiem. Po powrocie do kraju w 1924 podjął pracę urzędniczą w komitecie ekonomicznym ministrów w Ministerstwie Skarbu. Po konflikcie z ministrem J. Zdziechowskim 1 III 1926 został zwolniony ze stanowiska. Po przewrocie majowym 1926 powołano go na urzędnika do szczególnych zleceń przy ministrze K. Bartlu, potem od 2 X1926- IX 1929 dyrektor Departamentu Ogólnego w Ministerstwie Skarbu. Od IX 1929 do XII 1932 wiceminister skarbu, a następnie w latach 1932-1934 wiceprezes Banku Gospodarstwa Krajowego. Od 1931 wykładał w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. W 1930 wybrany z listy BBWR na posła do sejmu. Wobec objęcia funkcji wiceprezesa banku złożył mandat. We IX 1933 został komisarzem generalnym Pożyczki Narodowej. 02 VIII 1934 zostaje mianowany komisarycznym prezydentem m. st. Warszawy. Wiosną 1939 demokratycznie wybrana Rada Miejska przeprowadziła głosowanie w sprawie wyboru prezydenta miasta. Nie uzyskał wówczas wymaganej przez ustawę liczby głosów radnych, zatwierdzony na stanowisko na stanowisko prezydenta miasta przez ministra spraw wewnętrznych. Na stanowisku położył wielkie zasługi dla rozwoju Warszawy. W 1938 wybrany na senatora z m. st. Warszawy, gdzie należał do koła OZN. Awansowany do stopnia mjr rez. piech. 19 III 1939. Był inicjatorem planów rozwoju Warszawy, oraz autorem wielu prac z zakresu ekonomii. Społecznie pracował jako wiceprezes Towarzystwa Ekonomistów, prezes rady grodzkiej BBWR Warszawa – Śródmieście.
    Zmobilizowany do WP w 1939 otrzymał przydział do sztabu Naczelnego Wodza. W wojnie obronnej we wrześniu 1939 po odmówieniu rozkazu ewakuacji ze stolicy, sprawował od 08 -27 IX 1939 funkcję komisarza cywilnego przy Dowództwie Obrony Warszawy. Znakomity organizator, podtrzymywał ducha oporu ludności przemówieniami radiowymi. Po kapitulacji Warszawy 28 IX 1939 był współtwórcą struktury administracji podziemnej. Aresztowany przez Niemców 27 X 1939, był więziony kolejno przy ul. Rakowieckiej, na Pawiaku, w Warszawie, a 24 XII 1939 wywieziony do Niemiec i więziony w więzieniu Moabit w Berlinie, a następnie w obozie koncentracyjnym w Dachau, gdzie prawdopodobnie został zamordowany 17 X 1943. Wg innej wersji zginał 19 III 1944 w kopalni soli potasowej w Baelberge w Niemczech.
    Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. W Łowiczu jego imieniem nazwano osiedle mieszkaniowe i ulicę. Na domu przy ul. Zduńskiej, gdzie mieszkał umieszczono tablicę pamiątkową. W Warszawie znajdują się jego dwa pomniki oraz jego imię nosi ulica i rondo. Jest tez patronem 10 Warszawskiego Pułku samochodowego. Nakręcono o nim 3 filmy.
    Odznaczony: VM kl. 5, Polonia Restituta kl. 2, KN,Krzyżem Walecznych 3x, pośmiertnie otrzymał Krzyż Niepodległości z mieczami Polski Walczącej, a w PRL Krzyżem Grunwaldu kl. 1 /9 IX 1946/
    Był dwukrotnie żonaty: od 1914 z Józefą Wróblewską, a od 1922 z Pauliną z Chrzanowskich Tylicką. Dzieci nie posiadał.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Steckiewicz Kazimierz "Murzyn"

    Stefańska Daniela "Syrena"

    Stefański

    Stefański Kazimierz

    Stryjewski Szczepan "Józef"


    Stryjewski Wiktor "Cacko"
       Wacław [1916-1951], rolnik, żołnierz AK/ROAK/NSZ/NZW, ps. „Cacko”, „Wyćwicz”,„Zbyszko”.

    Ur. 1 IX 1916 w Żychowie, pow. Sierpc. Ukończył siedem oddziałów szkoły powszechnej. Mieszkał w rodzinnej wsi, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. Brał udział w szeregach 32 pp w kampanii wrześniowe 1939. Po zakończeniu działań wojennych powraca do rodzinnej wsi. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Sierpc.
    Po wkroczeniu wojsk sowieckich od III 1945 pracował jako d-ca Służby Ochrony Kolei w Sierpcu. W II 1946 zabił sowieckiego żołnierza, który gwałcił Polkę. Aresztowany za to przez UB i uwięziony. Dzięki współpracującego z konspiracją funkcj. UB, zbiegł z aresztu. Ukrywał się od tego czasu na terenie pow. Sierpc. Wstępuje do oddziału ROAK Obwodu „Mewa” dowodzonego przez Leona Ziółkowskiego „Lisa”. Uczestnik wielu akcji zbrojnych skierowanych przeciwko komunistom. Awansowano go do stopnia sierż.
    Po lutowej amnestii w 1947 odmówił z por. F. Majewskim „Słonym” wykonania rozkazu o ujawnieniu. 12 VII 1947 uczestniczył w walce z grupa operacyjną UB/KBW pod Okalewem, gdzie oddział  dowodzony przez „Słonego” rozbił obławę. W czasie walk poległo wówczas 16 funkcj. resortu. 11 X 1947 bierze udział w starciu we wsi Chądzynek pow. Płock, gdzie osobiście zastrzelił Władysława Rypińskiego „Rypę” dowódcę komunistycznego „Szwadronu śmierci” skrytobójczo mordującego członków PSL i b. żołnierzy AK.
    W X 1947 wszedł w skłąd 11 Grupy operacyjnej NSZ. Obejmuje wówczas funkcję d-cy patrolu bojowego działającego w pow. Płońsk, Płock i Sierpc. Bierze udział w rozbiciu posterunku MO w Gralewie, potem w akcji zbrojnej w Bieżuniu, gdzie zabito sześciu funkcj. MO. Uczestniczy w akcji na leśniczówkę Nowy Świat, pow. Brodnica i wielu innych.
    W dniu 08 II 1949 po walce z grupą operacyjną KBW/UB/MO zostaje aresztowany we wsi Gałki pow. Płock. Po trwającym prawie półtora roku okrutnym śledztwie zostaje wyrokiem WSR Warszawa z dnia 03 VII 1950 na karę śmierci. Sygn. akt Sr 750/50. Skazany przez WSR w składzie; mjr Mieczysław Widaj – przewodniczący, oraz Maksymilian Lewandowski i Antoni Hoffman jako ławnicy w obecności oskarżyciela Jerzego Tramera.
    B. Bierut decyzją z I 1951 nie skorzystał wobec niego z prawa łaski.
    Zamordowany w więzieniu mokotowskim 18 I 1951.
    Żonaty. Miał czworo dzieci.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Stypułkowski Zbigniew "Czemp", "Zbyszek"  [1904-1979], prawnik, działacz polityczny ps. „Czempiński”, „Czeski”, „Sobota”, „Zbyszek”

    Ur. 26 III 1904 w Warszawie. Syn Franciszka i Olgi. Uczęszczał do gimnazjum im. gen. Chrzanowskiego. W 1916 wstąpił do tajnej organizacji „Narodowy Związek Koleżeński”. W II 1917 uwięziony w Cytadeli Warszawskiej za udział w demonstracjach patriotycznych, jednak wkrótce został zwolniony. W XI 1918 jak członek „Pogotowia Młodzieży” brał udział w rozbrajaniu Niemców na ulicach Warszawy. W 1920 został sekretarzem „Komitetu Młodzieży Obrony Państwa”. Brał jako ochotnik w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1921-1925 studiował na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych UW w Warszawie, uzyskując w 1925 w wieku 21 lat dyplom mgr prawa i nauk politycznych. W okresie studiów był działaczem Młodzieży Wszechpolskiej, sekretarzem Korporacji Akademickich oraz pełnił przez długi czas obowiązki prezesa Naczelnego Komitetu Akademickiego. Był także członkiem korporacji akademickiej „Aquilonia”.
    Podejmuje po 1925 ożywioną działalność polityczną, był współzałożycielem Obozu Wielkiej Polski, w której został oboźnym młodych i kierownikiem Wydziału Młodzieżowego. W latach 1930-1937 był prezesem Zarządu Okręgu Podlasie SN. W wieku 26 lat został wybrany 16 XI 1930 posłem na Sejm RP z okręgu Biała Podlaska i był nim do 1935. Na skutek zatargu w Sejmie, pojedynkował się z Bogusławem Miedzińskim. W 1937 był członkiem Rady Naczelnej SN. W dniu 18 V 1937 w Warszawie uczestniczył w Resursie Obywatelskiej w komersie korporacji „Arkonia”, w której brał udział marszałek E. Rydz – Śmigły, zabrał wówczas głos i zadeklarował pełne poparcie dla osoby Naczelnego Wodza i idei reprezentowanych przez armię. Za to wystąpienie wytoczono mu sprawę przed sadem partyjnym, usunięto z władz stronnictwa oraz zawieszono w prawach członka SN. Prowadził kancelarię adwokacką.
     We IX 1939 brał udział w kampanii wrześniowej jako ochotnik. Dostał się po 17 IX 1939 do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie jenieckim w Talicy. W XI 1939 w. Grupie szeregowców pochodzących z terenu okupacji niemieckiej został przekazany Niemcom. Przebywał w stalagu IV b w Mühlbergu w Turyngii, potem w stalagu VIIb w Moosburgu k/Monachium. Zwolniony wiosną 1940.
    Po powrocie do Warszawy bierze udział w działalności konspiracyjnej SN, w którym był członkiem komisji wojskowej, następnie działał w Stronnictwie Narodowym –Secesja. W VII 1942 wszedł w skład rozłamowej Tymczasowej Komisji Rządzącej SN. Od 20 IX 1942 był współorganizatorem Narodowych Sił Zbrojnych i autorem ich nazwy. Był sekretarzem Tymczasowej Rady Politycznej utworzonej 08 V 1943. W dniu 07 III 1944 podpisał w imieniu TNRP umowę scaleniową NSZ z AK. Po likwidacji rozłamu w IV 1944 powraca do SN. Brał udział w Powstaniu Warszawskim VIII-X 1944, a po jego upadku wyszedł z miasta wraz z ludnością cywilną. W XI 1944 brał udział w naradzie w Grodzisku Maz., na której zapadła decyzja wycofania z AK wszystkich oddziałów NSZ i powołania organizacji konspiracyjnej Narodowe Zjednoczenie Wojskowe. Od 08 III 1945 był reprezentantem SN w Radzie Jedności Narodowej.
    Aresztowany przez NKWD 28 III 1945 w Pruszkowie i wywieziony do Moskwy, gdzie go więziono na Łubiance. W procesie szesnastu, który odbywał się od 08 VI do 21 VI 1945 skazany na 4 miesiące więzienia. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Polski, skąd wkrótce przedostał się nielegalnie na Zachód zabierając ze sobą pocztę organizacyjną konspiracyjnego SN.
    Początkowo przebywał we Włoszech w II Korpusie Polskim gen. W. Andersa, a następnie w Wlk. Brytanii. Na emigracji w latach 1949-1954 był członkiem Rady Politycznej, a w okresie 1954-1972 członkiem Rady Jedności Narodowej. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych był przedstawicielem władz emigracyjnych w Stanach Zjednoczonych.
    Mieszkał w Londynie, gdzie zmarł 30 III 1979. Pochowany na cmentarzu Gunnersbury.
    Żonaty z Aleksandrą z Rabskich /1906-1982/ z zawodu adwokatem, w latach 1952-1979 redaktorem RWE p. „Jadwiga Mieczkowska”. Mieli syna Andrzeja /1929-1981/, żołnierza AK, ps. „Zbyszek”

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Suwiński Aleksander "Wir"

    Suwiński Jerzy "Słowik"

    Syska Halina

    Syska Iwona

    Syska-Lamparska Rena Anna

    Syski Ryszard

    Syski Zygmunt

    Szendzielarz Zygmunt "Łupaszko"

    Szewczyk Zygmunt "Malaga"


    Szmakfefer Stefan  
    [1902-1976], oficer rez. piech. WP, por. [1935], w konspiracji ZWZ/AK, kpt., ps. „Andrzej”, „Bej”, „Bohdan”, „Lach”, „Mat”, „Szach”, „Wuj”, vel Zawadzki
    Szef wywiadu Podokręg Północny ZWZ-AK –Obszar Warszawski AK.

          Ur. 04 VIII 1902 w Petersburgu /Rosja/, syn Stefana i Amelii z d. Sztadeń. Uczęszczał do szkoły średniej. Po powrocie do kraju ukończył gimnazjum, potem studiował przez 2 lata na Politechnice Warszawskiej. Odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Piechoty. Awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 01 VII 1925 z przydziałem mobilizacyjnym do 32 pp w Modlinie. Po kolejnych ćwiczeniach awansowany do stopnia por. rez. 01 I 1935.
    W okresie okupacji niemieckiej 1940-1945 czynny w konspiracji ZWZ-AK, po rozwiązaniu AK 19 I 1945 działa w konspiracji, poakowskiej ROAK/DSZ/WiN na terenie Mazowsza. Należał do grona najwybitniejszych postaci konspiracji niepodległościowej na Północnym Mazowszu. W AK awansowano go do stopnia kpt. rez. piech.
    Tropiony przez NKWD/UB wyjechał na Dolny Śląsk i zamieszkał w m. Złoty Stok pow. Ząbkowice Śląskie, gdzie pracował zawodowo jako komisarz ziemski.
    Aresztowany 03 VI1950 przez UB i przewieziony do więzienia MBP w Warszawie, gdzie prowadzono dalsze śledztwo. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 07 VI 1950 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Warszawie, syg. akt Pr 539/50.
    Skazany przez WSR w Warszawie śmierci, zamieniona na karę dożywotniego więzienia z art. 86 § 2 KKWP. Więziony w więzieniu Warszawa III na Pradze, skąd został przewieziony do ZK Poznań z wyrokiem dożywocia i tu osadzony 14 III 1952. Ponownie sądzony przed WSR Poznań 09 II 1953, syg. akt Sr. 33/52. Skazany na karę 12 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP. Początek wykonania kary 03 VI 1950, upływ kary 03 VI 1962. Sądzony przez WSR Poznań w składzie Andrzej Kruszka – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Dionizy Piotrowski i Zenon Kołakowski. Oskarżał prokurator Stefan Zalewski. Obrońca Witold Trojanowski. W dniu 08 VII 1953 wywieziony z ZK Poznań i osadzony w tym samym dniu o godz. 18,00 w CWK Wronki. Zgromadzenie Sędziów NSW 5 X 1955 w Warszawie postanowiło uwzględnić wniosek rewizyjny Prezesa Najwyższego Sądu Wojskowego z 12 III 1953 i złagodzić wyrok 12 lat więzienia do 8 lat więzienia.  Prokurator Wojewódzki w Poznaniu 2 V 1956 na podstawie ustawy amnestyjnej z 27 IV 1956 złagodził mu karę do 4 lat więzienia oraz utratę praw do 2 lat i 4 miesięcy. Zwolniony z CWK Wronki 02 V 1956. Po opuszczeniu więzienia wyjechał do m. Złoty Stok, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Więziony w CWK Wronki w celi nr 264.
    Zmarł w Ząbkowicach Śląskich 27 XII 1976.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Szmytkowski Jerzy


    Szpakowski Zdzisław  [1926-2006], żołnierz NSZ/ NSZ-AK, ps. „Siedmiodróg”, socjolog

    Ur. 01 III 1926 w Świsłoczy, pow. wołkowyski, syn Jana /pracownika kolei/. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum. Podczas okupacji niemieckiej od 1942 działa w konspiracji NOW, potem NSZ i od III 1944 po scaleniu NSZ z AK, żołnierz NSZ-AK. Ukończył szkołę podchorążych krypt. „Dym”. Był żołnierzem oddziału partyzanckiego dowodzonego przez por./kpt. Jerzego Wojtkowskiego „Drzazgę”. Po wkroczeniu wojsk sowieckich mieszkał w Siedlcach. Działalność konspiracyjną kontynuuje w szeregach NZW. Był d-c „młodzieżówki” NZW. Zagrożony aresztowaniem przebywał w oddziale partyzanckim. W X 945 ujawnił się w Warszawie. Nadal utrzymywał kontakty  konspiracyjne. Jesienią 1946 zagrożony aresztowaniem powraca do działalności konspiracyjnej. Po amnestii z 22 II 1947 wiosną 1947 ujawnia się. Mieszka w Warszawie i studiuje socjologię na Uniwersytecie Warszawskim. Studia ukończył w 1952. Od 1954 wykładowca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, oraz na kursach naukowych. Był członkiem Klubu Inteligencji Katolickiej. Długoletni redaktor miesięcznika „Więź”. Był działaczem „Solidarności”. Był doradcą Komitetu Strajkowego w Lublinie. Internowany 13 XII 1981. Inwigilowany przez UB/SB z przerwami od 1947 do 1989. Był współzałożycielem Stronnictwa Wartości Rzeczypospolitej. Był także redaktorem działu historycznego „Gazety Polskiej”. Autor wielu artykułów poświęconej historii najnowszej.
    Odznaczony 26 VII 2006 Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
    Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przyznała mu Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej na terenie b. powiatu płońskiego.
    Zmarł 26 X 2006 w Warszawie. Pochowany 03 XI 2006 na Centralnym Cmentarzu Komunalnym – Wólka Węglowa.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Sztachewicz Tadeusz

    Szucki Bohdan

    Szulim Czesław

    Szumiło Irena

    Szumiło Zenon "Szpak"

    Szuro Stanisław

    Szwejgiert Bolesław

    Szyjka Tadeusz

    Szymański Stefan "Góral"

    Szymański Tadeusz "Lis"

    Szymczak

    Ślaski Władysław

    Ślepowrońska Leokadia "Szarotka"

    Ślubowski Kazimierz "Orzeł"

    Śmietański Janusz "Bimber"

    Śniegodzki Kazimierz

    Świderski Jan "Szaruga"

    Świętosławski Józef

    Świrski Medart


    Tabaczyński Tadeusz "Kurp", "Mazur"
      Juliusz [1896-1971], legionista, oficer sł. st. piechoty WP, KOP, ppłk /1938/, żołnierz konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK, ps. „Grabowski”, „Kurp”, „Mazur”, „Zenit” vel Grabicz / w legionach/ vel Królikowski vel Bronisław Rulka
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego ZWZ Ciechanów VIII-X 1940, Podokręgu Północ Okręg Warszawa-Województwo ZWZ- Obszar Warszawski X 1940 – III 1943,zastępca k-dta Okręgu AK Lwów i k-dt Inspektoratu Lwów – Miasto AK 9 VII – 10 VIII 1943

          Ur. 3 IV 1896 w Koluszkach pow. Brzeziny woj. łódzkie, syn Stanisława / urzędnika Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej /i Izabelli z d. Wołczyńskiej. Do 1914 ukończył 6 klas polskiego prywatnego gimnazjum im. J. Dąbrowskiego w Piotrkowie Trybunalskim. We wrześniu 1914 mieszkał w Myszkowie w Zagłębiu Dąbrowskim. Tu zgłosił się ochotniczo do Legionów Polskich. Początkowo jako kurier przewoził pocztę i „bibułę” oraz współpracował z emisariuszem I Brygady Legionów Karolem Chęcińskim. Od połowy marca 1915 przechodził przeszkolenie wywiadowcze w oddziale kpt. Świętopełka w Zagórzu, a od 20 III 1915 do 17 VII 1917 walczył w szeregach 5 pp. Leg. Podczas kryzysu przysięgowego uwięziony w obozie w Szczypiornie. Zwolniony w VII 1918, zgłosił się do Polskiej Siły Zbrojnej i został skierowany do szkoły podoficerskiej. Jednocześnie nawiązał kontakt z POW w Częstochowie. Brał 10 XI 1918 udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie, po czym w stopniu kpr. służył w 7 pp. Leg. Od XII 1918 przydzielony jako instruktor do kompanii szkolnej 32 pp. Od 1 IV 1919 służy w stopniu ppor. sł. st. piech. /awans do stopnia ppor. 1 X 1919/ w 33 pp., gdzie dowodzi plutonem. Następnie dowodzi kompanią. W szeregach 33 pp. uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1921. Od połowy V 1921 był doradcą technicznym w 3 pułku katowickim. Brał udział w III Powstaniu Śląskim/1921/. Walczył m.in. pod Górą Św. Anny. Zweryfikowany w stopniu por. ze starszeństwem 1 VI 1919. Po powrocie do 33 pp. najpierw w zastępstwie dowodzi kompanią potem batalionem. Od 2 VIII 1922 jest dowódcą szkoły podoficerskiej przy 33 pp. W latach 1923 – 1928 służy w 71 pp. w Zambrowie. Do stopnia kpt. sł. st. piechoty awansowany 1 VII 1923. W okresie 1928-1930 był wykładowcą i dowódcą kompanii w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Od 2 VII 1930 do 1 XII 1930 przebywał na kursie unifikacyjnym dla kapitanów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Następnie służy w 85 pp w Nowowilejce. Awansowany do stopnia mjr sł. st. piech. 1 I 1931. Dowodził baonem w 85 pp. Od 1 II 1935 do XI 1938 wykładowca w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Do stopnia ppłk. sł. st. awansowany 19 III 1938. Od 28 XI 1938 jest komendantem Centralnej Szkoły Podoficerskiej KOP w Osowcu k/ Grajewa i dowódcą twierdzy Osowiec.
          W kampanii wrześniowej 1939 dowodził grupą „Osowiec”, w skład, której wchodził sformowany na bazie Szkoły Podoficerskiej KOP 135 pp i kilku mniejszych jednostek. Całość wchodziła w skład w 33. DP. Stanowiły one część SGO „Narew”, broniły Grajewa. I baon 135 pp. uderzył na Prostki w Prusach Wschodnich. 13 IX 1939 został skierowany z 135 pp do Lwowa, ale po sowieckiej agresji 17 IX 1939 z Wołynia przeszedł przez Bug i dołączył do 50. DP w składzie SGO „Polesie”, w której objął dowództwo brygady. W dniu 6 X 1939 po bitwie pod Kockiem zgrupowanie  T. zostało rozwiązane.
          Unika niewoli i przedostaje się do Warszawy, gdzie wstępuje do konspiracji SZP. Skierowany jako emisariusz na Północne Mazowsze – organizator struktur Podokręgu Północnego SZP/ZWZ Okręgu Warszawskiego z siedzibą w Ciechanowie. Od I 1940 w sztabie Okręgu Warszawa-województwo ZWZ. Od VIII 1940 k-dt Inspektoratu Rejonowego ZWZ Ciechanów w skład, którego wchodziły obwody: Ciechanów i Płońsk. Od X 1941 k-dt Podokręgu Północ ZWZ/AK z siedzibą w Warszawie. W III 1943 przeniesiony do dyspozycji KG AK, skąd otrzymał przydział do Obszaru Lwowskiego AK. Przewidywany na stanowisko k-dta Okręgu AK Stanisławów. Ostatecznie objął funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Lwów – miasto i jednocześnie z-cy k-dta Okręgu AK Lwów. Funkcję pełnił od 09 VII 1943 do 10 VIII 1943. Aresztowany przypadkowo 10 VIII 1943. Nie został rozszyfrowany jako oficer AK. Do X 1943 więziony w więzieniu przy ul. Łęckiego we Lwowie, skąd go wywieziono do KL Oświęcim, potem do KL Buchenwald / nr 33498-57/, a od I 1944 więziony w KL Gross – Rosen, gdzie był dowódcą obozowej konspiracji. 08 II 1945 wywieziony do obozu w Mittelbau – Dora /nr 112332/, a stamtąd w III 1945 do obozu w Bergen-Belsen. 15 IV 1945 zostaje uwolniony przez wojska kanadyjskie. Do IV 1946 ciężko chory przebywał w szpitalach Celle i Hanowerze, od 30 IX 1947 w Londynie, a następnie w Polish Hospital w Penley. Do Polski powraca 18 IX 1965 jako inwalida, przywieziony przez syna Andrzeja i zamieszkał w Otwocku.
    Zmarł w Warszawie 08 VII 1971. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
    Odznaczony: VM kl. IV i V /1921/, KW 3x, Złotym Krzyżem Zasługi /1937/, ZKZ z M /1947/, KN /1932/.
    Żonaty z Zofią Wnorowską /1904-1932/, w 1920 sanitariuszką w obronie Łomży. Mieli dwóch synów: Sławomir /ur.1924/ plut. podch. AK ps. „Kar” uczestnika Powstania Warszawskiego, potem żołnierza 1 D Pan. Gen. S. Maczka, po wojnie inż. metalurg w USA: Andrzeja /ur. 1929/ ekonomista zam. w Polsce.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tarwacki Stefan "Silny"


    Teske Maria "Dewajtis"   [1919-?], żołnierz AK/NSZ/NZW, ps. „Dewajtis”

    Ur. 11 IV 1919 we wsi Dąbrówki pow. Sierpc, córka Antoniego i Czesławy z Gawrońskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum w Sierpcu gdzie otrzymała świadectwo dojrzałości. Następnie studiowała na UW w Warszawie. Podczas okupacji niemieckiej przebywała w rodzinnej wsi. Czynna w konspiracji Armii Krajowej na terenie Obwodu AK Sierpc.
    Po wojnie mieszkała przy ul. Emilii Plater w Warszawie i kontynuował przerwane wojną studia. Jednocześnie od wiosny 1946 do wiosny 1947 czynna w konspiracji NZW. Pełniła funkcję łączniki S. Majewskiego „Szczepana”  do swego brata Witolda, któremu przekazywała korespondencję.
    Zatrzymana 19 X 1948 i aresztowana przez WPR Warszawa. Przeszłą ciężkie ubowskie śledztwo. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 721/49 z dnia 23 V 1949 skazana na karę 5 lat więzienia. Sądzona przez WSR w składzie: Stanisław Wotoczek – przewodniczący składu sędziowskiego oraz Stefan Machała i Edward Czerny – ławnicy.
    Odznaczona w 1992 Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego. Członkini Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Teske Witold "Rawicz"   [1921-+ 1999], oficer sł. st. lot., ppor. [1939], żołnierz AK/NSZ/NZW, por. ps. „Isia” , „789”, „Rawicz”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 24 II 1921 we wsi Dąbrówki pow. Sierpc, syn Antoniego i Czesławy z Gawrońskich. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum w Sierpcu, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości w 1938. Od X 1938 w Szkole Podchorążych Lotnictwa – Grupa techniczna w Warszawie. We IX 1939 bierze od 09 IX 1939 w obronie Warszawy. Walczy w stopniu kpr. podch. sł. st. lot. w Lotniczym Oddziale Szturmowym dowodzonym przez mjr obs. Zygmunta Zborowskiego. Od 13 IX 1939 uczestniczy w walkach z wrogiem na woli na odcinku Ulrychowo, potem na Mokotowie. Podczas walk dostał się do niewoli niemieckiej, skąd po kilku dniach zbiegł. Po zakończeniu kampanii wrześniowej powraca w rodzinne strony. Od 1940 czynny w konspiracji niepodległościowej. Działa w batalionie sierpeckim NOW pod dowództwem L. Brudnickiego „Brochwicza”, gdzie pod ps. „Rawicz” kieruje komórką wywiadu i kontrwywiadu. Jednocześnie w domu rodzinnym ukrywa broń oraz prowadzi szkolenie bojowe dla żołnierzy NOW. Dowodził także oddziałem ochrony Delegatury Rządu na pow. sierpecki. Jesienią 1942 przechodzi do Narodowych Sił Zbrojnych. Nadal zajmuje się praca konspiracyjną na odcinku wywiadu i kontrwywiadu. Po scaleniu NSZ z AK od VI 1944 żołnierz Armii Krajowej.
    Po rozwiązaniu AK w I 1945 powraca do rodzinnej wsi. Po wkroczeniu wojsk sowieckich poszukiwany był poszukiwany przez komunistów. By uniknąć aresztowania przy pomocy b. żołnierza AK zatrudnionego w Rejonowej Komendzie uzupełnień zostaje powołany do służby wojskowej w WP. Przydzielony do 15 Pułku Lotniczego w Zamościu. Od wiosny 1946 działa w strukturach konspiracyjnych NZW na terenie Warszawy. Zdemobilizowany z WP, od VI 1946 podejmuje pracę jako pilot w LOT. Przekazuje zachód. in. na zachód listy, sprawozdania z działalności konspiracyjnej NZW, spotyka się z działaczami emigracyjnymi na Zachodzie. Przed aresztowaniem mieszkał przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie.
    Zatrzymany 15 X 1948 razem z swą siostrą Marią. Aresztowany przez WPR Warszawa. Podczas śledztwa więziony w więzieniu Warszawa III przy ul. Ratuszowej /zwane także Toledo/, gdzie przechodził brutalne przesłuchania w trakcie, których był bity i maltretowany. Po długotrwałym ciężkim ubowskim śledztwie wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt. Sr. 664/50 z dnia 19 VI 1950 zostaje skazany na dożywotnie więzienie oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. NSW w Warszawie utrzymał wyrok w mocy. Wieziony w więzieniu w Warszawie, potem w Centralnym więzieniu Karnym we Wronkach, skąd zostaje warunkowo zwolniony w 1955.
    Ukończył studia wyższe. Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego oraz członek związku Żołnierzy NSZ. W 1992 odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.
    26 X 1996 brał udział w odsłonięciu tablicy pamiątkowej w Sierpcu poświęconej pamięci żołnierzy konspiracji niepodległościowej.
    Zmarł 25 III 1999 w Warszawie
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tkaczyk Czesław  [1913-?],rolnik, żołnierz AK/ROAK. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 24 II 1913 we wsi Brzeście, pow. płoński, syn Stanisława i Anny z Kardynałów. Przed wojną ukończył szkołę powszechną. Mieszkał w rodzinnej miejscowości i pracował w gospodarstwie rolnym.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz armii Krajowej. Po wejściu wojsk sowieckich w 1945 czynny w konspiracji niepodległościowej ROAK. Współpracował z F. Majewskim „Słonym”. Udzielał pomocy zagrożonym aresztowaniem konspiratorom.
    Zatrzymany 09 IV 1948 i uwięziony w Warszawie. Po ciężkim śledztwie wyrokiem WSR Warszawa z dnia 18 XI 1948 zostaje skazany na karę 12 lat wiezienia oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 5. Sądzony przez WSR w składzie: Zbigniew Furtak /znany kat sądowy żołnierzy konspiracji niepodległościowej/ - przewodniczący składu sędziowskiego oraz Michał Dobrowolski i Stefan Drzewiecki – ławnicy.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tkaczyk Zdzisław  [1922-?], żołnierz AK/ROAK

    Ur. 15 XI 1922 we wsi Brzeście, pow. płoński, syn Stanisława i Anny z Kardynałów. W okresie międzywojennym ukończył 5 – klasową szkołę powszechną.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz Armii Krajowej. Po wejściu wojsk sowieckich w 1945 współpracował z organizacją niepodległościową ROAK. W jego domu miał kwaterę m. in. Franciszek Majewski „Słony”.
    Zatrzymany 31 V 1948 i uwięziony pod zarzutem, że nie powiadomił władz komunistycznych o pobycie w jego domu rodzinnym Franciszka Majewskiegio „Słonego”
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 17 XII 1948 skazany na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia. Sadzony przez WSR w składzie: Marian Doerffer – przewodniczący składu oraz Jerzy Michniewski i Tadeusz Barłoga – ławnicy.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego oraz członek Zarządu Obwodu Płońsk AK z siedzibą w Baboszewie, gdzie pełni funkcję sekretarza Komisji Rewizyjnej.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Toczyłowski Stanisław "Wisła", "Robert", "Grabek"


    Tokarzewski - Karaszewicz Michał  Tadeusz [1893-1964], członek ZWC/ZS, legionista, oficer sł. st. piech. WP, generał bryg.[1924], kmdt SZP,ZWZ, ps. „Torwid”, „Stolarski” vel dr Tadeusz Mirowy, w PSZ gen. dyw. [1943], gen. broni [1964]

    Ur. 05 I 1893 we Lwowie, syn Bolesława i Heleny z d. Lerch de Lerchensfeld. W 1913 ukończył gimnazjum w Drohobyczu, uzyskując świadectwo dojrzałości. Samborze i Drohobyczu. W 1913 rozpoczął studia na Wydziale Medycznym UJK we Lwowie, a od 1914 kontynuował je na UJ w Krakowie. W okresie nauki w gimnazjum i studiów działa aktywnie w Związku Strzeleckim. Był d-cą oddziałów ZS w Samborze, potem w Drohobyczu. Od 1913 inspektor ZS Okręgu Krakowskiego. Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej-Frakcji rewolucyjnej oraz Związku Walki Czynnej. W 1913 ukończył kurs oficerski ZS w Stróży. Od VIII 1914 do VII 1917 służył w stopniu por./1914, kpt./1915/ w Legionach Polskich, gdzie był d-cą V baonu, potem II/5 pp i III/6 pp, a w końcu d-cą 5 pp. Mianowany  w 1917 majorem. W X 1914 ciężko ranny podczas bitwy pod Laskami. Po kryzysie legionowym w VII 1917 internowany w Beniaminowie. Po zwolnieniu działa w POW na terenie Lublina, potem Ukrainy i Białorusi. Od 01 XI 1918 w WP pełni w stopniu ppłk-a kolejno funkcję d-cy 5 pp Leg., który organizował w Krakowie. Bierze udział w XI 1918 w walkach z Ukraińcami o Przemyśl. Organizował 19 XI 1918 odsiecz dla walczącego Lwowa. 5 pp Leg. dowodzi do 28 II 1919. Następnie dowodził oddziałami polskimi walczącymi na południe od Lwowa. 1919 W czasie wojny polsko-bolszewickiej w IV 1919 dowodził brygadą w 1 DP Leg., oraz d-cą piechoty dywizyjnej 1 DPLeg. i brał udział w wyprawie wileńskiej. 01 VI awansowany do stopnia płk-a sł. st. Następnie od 1920 z-ca inspektora i szefa Departamentu Piechoty MSWojsk. Od VIII 1924 do 1926 d-ca 19 DP w Wilnie. Mianowany gen. bryg. 15 VIII 1924. W latach 1926-1928 szef Biura Personalnego MSWojsk., a w okresie 1928-1932 d-ca 25 DP w Kaliszu. Następnie kolejno: w latach 1932-1936 d-ca DOK III Grodno, VI 1936- II1938 DOK VI Lwów, II 1938 -IX 1939 d-ca DOK VIII Toruń.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 d-ca Grupy Operacyjnej sweg0 imienia w składzie Armii „Pomorze”, następnie w obronie Warszawy pełnił funkcję zwierzchnika sądowo-karnego sądu polowego armii. Od 27 IX 1939 do XII 1939 organizator i D-ca Główny Służby Zwycięstwa Polski i K-dt Główny Związku Walki Zbrojnej. W końcu XII 1939 wyznaczony na stanowisko k-dta Obszaru III Lwów ZWZ. W nocy z 6/7 III 1940 przy przekraczaniu granicy zostaje aresztowany przez NKWD. Więziony do VIII 1941 m. in. w Dniepropietrowsku, skazany na 6 lat obozów więziony w łagrze w rejonie Archangielska. Po zwolnieniu w WP, gdzie 0d 21 VIII 1941 do X 1942, był d-cą 6 DP w T0ckoje, potem w Szachriziabs. W VIII 1942 ewakuowany do Iraku, gdzie był d-cą zgrupowania, potem d-ca 6 DP Strzelców. Mianowany gen. dyw. 1 I 1943. Następnie od III 1943 do XII 1944 z-ca d-cy Armii Polskiej na Wschodzie, potem od VIII 1944 d-ca III Korpusu w Egipcie. Od XII 1944 do VIII 1946 w dyspozycji MON do prac specjalnych, potem d0 31 XII 1946 d-ca II Korpusu, z którym przybył do Wlk. Brytanii. Następnie w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. Po demobilizacji w 1947 osiedla się na stałe w Londynie. Brał czynny udział w działalności kombatanckiej. Od 1954 był Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych i ministrem ON
    Mianowany 19 III 1964 gen. broni.
    Zmarł 22 V 1964 w Casablance /Maroko/. Pochowany na cmentarzu Brompton w Londynie.
    Odznaczony: VM kl. 2 i 5, Orderem Polonia Restituta kl. 3 i 4, KN z M,KW 4x,KZ zł. 2x
    W okresie międzywojennym był jednym z najwyżej postawionych polskich teozofów oraz jednym z najaktywniejszych polskich wolnomularzy.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tomaszewicz Jarema "Bończa"

    Tomaszewski Adolf

    Tomaszewski Stefan

    Tomaszewski Zygmunt


    Tomczak Michał "Bończa"
      Andrzej [ 1912-1946], nauczyciel, działacz ludowy, plut. pchor. rez. WP, żołnierz konspiracji niepodległościowej „Racławice”, „POZ”, AK, DSZ, ps. „Bończa”, „Irys”, „Jędrek”
    Kmdt Obwodu AK Płock – Podokręg Północ – Obszar Warszawski AK IX 1943- XI 1944.

          Ur. 18 XII 1912 w Ciszewku gm. Drobin pow. Płock, syn Józefa i Tekli z d. Lewandowska. W 1933 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Płocku, gdzie zdał maturę. Po uzyskaniu uprawnień nauczyciela szkól powszechnych pracuje w swym zawodzie na terenie Płocka. Odbył służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 67 pp w Brodnicy. Przeniesiony do rez. w stopniu plut. pchor. rez. piech. Do lata 1939 pracuje jako nauczyciel szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości Ciszewko. Działa też jako działacz społeczny na niwie kulturalno-oświatowej i w ruchu ludowym.
          Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Przydział nieznany. W okresie okupacji niemieckiej przebywa w Ciszewku. Na przełomie 1939/40 jest współzałożycielem w pow. płockim organizacji chłopskiej „Racławice”. Do organizacji wciągnął swych braci Czesława i Feliksa. Organizacja „Racławice” stała się potem podstawową bazą organizacyjną Polskiej Organizacji Zbrojnej /POZ/. Od I 1940 pełni funkcję zastępcy szefa wywiadu POZ Okręg Płock. Działa aktywnie na swym stanowisku. Organizuje siatkę wywiadu na podległym terenie. Przeniesiony 25 II 1942 do batalionu POZ krypt. „S”. Po scaleniu POZ z AK w 1942 zostaje żołnierzem AK w obwodzie płockim AK. Od IX 1943 do XI 1944 jest k-dtem Obwodu AK Płock. W tym okresie zagrożony aresztowaniem mieszkał w ukryciu na wsi w pobliżu Drobina, gdzie rozbudował sieć kwater i schronów dla żołnierzy organizacji – spalonych i poszukiwanych przez gestapo. W okresie nasilonego terroru niemieckiego w 1943/1944 ukrywa się tam i kieruje pracą konspiracyjną na podległym terenie. Był awansowany do stopnia ppor. rez. W listopadzie 1944 funkcję k-dta obwodu płockiego przekazał por. sł. st. kaw. WP/AK Janowi Nowakowi ps. „Żuraw”. Nadal czynnie działa w konspiracji AK.
          Po wejściu wojsk sowieckich na teren obwodu wyjechał z terenu Drobina, gdzie był znany. Ukrywał się w domu swych znajomych Mańkowskich w Maliszewku. W dniu 21 I 1945 zostaje zatrzymany tu przez NKWD. Pilnowany przez enkawudzistów razem z kilkoma swymi współpracownikami w nocy ucieka. Następnie przenosi się do rodziny zam. w Maszewie k/Płocka. W VII 1945 ujawnia się w Płocku przed Komisją Likwidacyjną ds. b. AK. Mieszka w Maszewie. W XI 1945 ożenił się z Franciszką Forysiak. Pracuje w rodzinnym gospodarstwie rolnym. W XII 1945 otrzymał kilka anonimów, w których ostrzegano go przed niebezpieczeństwem aresztowania, lub zamordowania przez UB. Radzono mu by wyjechał . Jednak postanowił pozostać, mimo próśb swej ciężarnej żony. W dniu 9 I 1946 około godz. 5.00 rano w ciemnościach zapełniających dom, gospodarstwo zostało otoczone przez uzbrojonych w broń maszynową ubowców, a domownicy zbudzeni. Uprowadzony z domu T. został zamordowany przez ubowców na podwórzu swego gospodarstwa. Znaleziony przez rodzinę w pobliżu studni. Pochowany na miejscowym cmentarzu. Jego rodzinę w latach następnych nachodzili funkcj. UB.
         W 1995 odsłonięto w Płocku tablicę pamiątkową poświęconą pamięci T. zasłużonego patrioty i działacza niepodległościowego zamordowanego przez oprawców z UB.
    Miał córkę Michalinę – zamężną Gołębiewska , zam. w Maszewie.

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tumidajski Kazimierz "Marcin"
      Antoni [ 1897 - 1947], legionista, oficer sł. st. piech. WP, mjr sł. st. piech. [1932], żołnierz konspiracji niepodległościowej SZP/ZWZ/AK, ppłk/płk/gen. bryg., ps. „Edmund”, „Edward”, „Maciej”, „Marcin” vel Kazimierz Grabowski
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego SZP/ZWZ Tarnów XII 1939 – III 1940. K-dt Okręgu Lublin AK  I 1943 – VIII 1944. Więzień NKWD. 

          Ur. 28 II 1897 w Radłowie pow. Tarnów, syn Karola /działacza społecznego, handlowca/ i Magdaleny z d. Jawień. Uczęszczał do I Gimnazjum im. K.  Brodzińskiego w Tarnowie. 08 VIII 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Wcielony do 2 pp Leg. w którego szeregach przeszedł całą kampanię karpacką i besarabską. Z dniem 01 II 1916 przeniesiony do 6 pp Leg. Uczestniczył w walkach na Wołyniu, gdzie za wykazanie odwagi i organizację skutecznego oporu w czasie szarży kozackiej pod Maniewiczami został odznaczony VM kl. 5 /6445/. W X 1916 wycofany wraz z 6 pp Leg. z frontu do Baranowicz, a następnie w XI 1916 na teren Królestwa Polskiego. Po kryzysie legionowym w VII 1917 internowany w obozie w Szczypiornie, potem jako poddany austriacki zostaje wcielony do armii Austriackiej, skąd zbiegł w 04 III 1918 i przedarł się do II Korpusu Polskiego gen. J. Hallera. Uczestniczył w bitwie pod Kaniowem, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej. Po udanej ucieczce z niewoli wstępuje w V 1918 do lotnego oddziału KN-3 POW w Kijowie dowodzonym przez Leopolda Lisa-Kulę. Od XI 1918 służy w WP. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, początkowo w sztabie üDowództwa Frontu Wołyńskiego, potem w Oddziale II sztabu 3. Armii oraz w GO gen. Edwarda Śmigłego-Rydza. Po zakończeniu wojny pozostał w służbie stałej. Zweryfikowany w stopniu por. sł. st.  Ukończył w Rembertowie kurs dowódców kompanii. Do stopnia kpt. sł. st. piech. awansowany 15 VIII 1924. Służył kolejno w 6 pp Leg. w Wilnie. Oddziale V MSWojsk. w Warszawie, DOK IX w Brześciu n/Bugiem, potem Departamencie Piechoty MSWojsk. w Warszawie. W 1929 w stopniu kpt. sł. st. został kwatermistrzem 36 pp w Warszawie. Awansowany 1 I 1932 do stopnia mjr sł. st. piech. Po ukończeniu kursu dowódców batalionu w Rembertowie mianowany V 1934 d-cą III batalionu 2 psp w Olechowcach k/Sanoka.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 dowodził III baonem 2 psp, który wszedł w skład 156 pp rez. dowodzonego przez ppłk Waleriana Młyńca. Z 156 pp rez. przeszedł szlak bojowy 21 DP Gór., walczył pod Bochnią, Brzeskiem i w lasach radłowskich nad Dunajcem, gdzie jego baon 09 IX 1939 został otoczony i rozbity przez Niemców. Udało mu się wydostać z okrążenia i przedostać się do Tarnowa.
    Od jesieni 1939 podejmuje działalność konspiracyjną w SZP/ZWZ. Współorganizator zrębów konspiracji niepodległościowej na terenie pow. tarnowskiego, brzeskiego i dąbrowskiego. Od XII 1939 pełni funkcję k-dta Inspektoratu ZWZ Tarnów. Zagrożony aresztowaniem zostaje przeniesiony wiosną 1940 do Krakowa i mianowany II z-cą k-dta Obszaru Południowego ZWZ. Awansowany przez KG ZWZ do stopnia ppłk sł. st. piech. z starszeństwem od 11 XI 1940. W końcu III 1941 przeniesiony do Lublina na stanowisko szefa sztabu Okręgu ZWZ/AK Lublin. Od I 1943 pod ps. „Marcin” pełni funkcję k-dta Okręgu AK Lublin. Do stopnia płk sł. st. piech. awansowany 11 XI 1943. Po wkroczeniu sowietów został podstępnie aresztowany 06 VIII 1944 przez NKWD i wywieziony do wiezienia Lefortowo w Moskwie, potem do obozu w Charkowie, a 04 I 1946 do obozu nr 178 w Riazaniu-  Diagilewie, skad odesłano go 2 VII1947 do szpitala spec. Nr 4791 w Skopino, gdzie go zamordowano 04 VII 1947 podczas przymusowego karmienia. Pochowany na cmentarzu w Skopano. W 1990 jego grób zidentyfikowano, prochy ekshumowano i w 13 IX 1991 przeniesiono na cmentarz wojskowy przy ul. Lipowej w Lublinie. Jego pamięć uczczono tablicą w kościele w Lublinie i nadaniem jego imienia ulicom w Lublinie i Radłowie.
    Awansowany do stopnia gen. bryg. Rozkazem NW WP z 24 IX 1944.
    Był żonaty z Janiną Oborską. Mieli syna Leszka /ur.1921/ zamordowanego 3 XII 1943, żołnierza Kedywu, córkę Wandę /ur. 1923/, żołnierza AK, więźniarkę Ravenbrück.
    Odznaczony: VM, kl. 4 i  5, KN z M, KW4x,ZKZ
     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Tyszki Stanisław

    Tyszkiewicz Eugenia

    Tyszkiewicz Eugeniusz

    Tyszkiewicz Kazimierz "Wisła"

    Tyszkiewicz Leszek "Woda"

    Ulmer Roman

    Urbański Marian

    Walicki Wacław


    Wasilewski Zdzisław  [1923-?] rolnik, współpracownik ROAK/ NSZ/NZW. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 28 VII 1923 we wsi Wysochowo pow. płoński, syn Antoniego i Honoraty z d. Staniszewskiej. Przed wojną ukończył 4 klasową szkołę powszechną. Po wojnie mieszkał w rodzinnej wsi i pracował w gospodarstwie rolnym.
    Współpracował z Wiktorem Stryjowskim „Cacko”. Udzielał pomocy ukrywającym się żołnierzom konspiracji niepodległościowej.
    Aresztowany 24 IX 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 11 XI 1948, sygn. akt Sr. 1387/48 skazany na karę 12 lat więzienia oraz kary dodatkowe pozbawienie praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Wasiński Leon

    Wasiński Stefan

    Waśniewski Czesław

    Waśniewski Stanisław

    Welenc Stanisław

    Wetesko Halina "Grażyna"

    Wiązowska Bronisława

    Wiechetek Mieczysław

    Wieczorek Czesław


    Wielgosz Jan "Jeleń" 
    urodził się 14 lipca 1906 roku w Słupie, woj. mazowieckie,  poległ 4 lipca 1943 roku od strzał w głowę. Spoczywa na cmentarzu w Radzyminie (inf. od Pani Moniki Lenain)


    Wielogórski Zdzisław  [1919-?]żołnierz ROAK/NZW, ps. „Stasiek”. Więzień polityczny PRL.

    Ur. 15 IX 1919 we wsi Cierpigórz, pow. Siedlce, syn Czesława i Klementyny z Izdebskich. Przed wojną ukończył 4 klasową szkołę powszechną. Mieszkał we wsi Sokolniki pow. Płońsk i pracował w zawodzie murarza. Po wkroczeniu wojsk sowieckich czynny w konspiracji niepodległościowej ROAK/NZW. Pełnił funkcję łącznika i informatora organizacji.
    Aresztowany 25 X 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 09 III 1949, sygn. akt SR. 1810/48 skazany został na karę 5 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na lat 3. Sądzony przez WSR Warszawa w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Wacław Chruścik i Zygmunt Łoziński – ławnicy.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Wierciński Tadeusz


    Wierzbicki Jerzy "Ilski"
      [1925-1951/, żołnierz AK/NZW, ps. „Dodek”, „Ilski”, „Leszek”

    Ur. 08 XI 1925 w Radzanowie, pow. Mława, syn Stanisława i Marii z Oleksiaków. Przed wojną ukończył 6 klas szkoły powszechnej. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK. Brał udział w Powstaniu Warszawskim. Podczas walk ciężko ranny. Po upadku powstania ukrywał się w Sierpcu.  Utrzymywał kontakty konspiracyjne z S. Bronarskim „Liść”, z którego polecenia po wkroczeniu wojsk sowieckich od I do II 1945 pracował jako funkcj. PUBP w Sierpcu. Jednocześnie czynny w konspiracji niepodległościowej. Od V 1945 do ujawnienia w VII 1945 d-ca oddziału. Latem 1945 wyjechał za granicę, skąd powraca jako repatriant do kraju. Kontynuuje działalność konspiracyjną. Zagrożony aresztowaniem wyjechał na Ziemie Zachodnie. Zamieszkał we Wrocławiu, gdzie od 11 VIII 1946 do 02 X 1948 w stopniu sierż. podch. był słuchaczem Oficerskiej Szkoły Piechoty.
    Aresztowany 02 X 1948 we Wrocławiu i przewieziony do więzienia w Warszawie. Przeszedł okrutne śledztwo.
    Wyrokiem WSR Warszawa z 3 VII 1950 skazany na karę śmierci.
    B. Bierut decyzją z I 1951 nie skorzystał wobec niego z prawa łaski. Zamordowany w więzieniu mokotowskim w Warszawie 18 I 1951.
    Odznaczony: KW /Powstanie Warszawskie/

     
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Wiktorowicz

    Wiktorzak Jan "Tarzan"

    Winkler

    Wiszniewski Konstanty

    Wiszniewski Norbert

    Wiśniewski Franciszek

    Wiśniewski Franciszek


    Wiśniewski Stanisław "Kruk"

    Wiśniewski Stanisław 18.11.1916 - 29.12.1968), kpr.pchor. WP, por. PONS/NSZ ps. "Kruk"
    Ur. we wsi Szczepkowo, gm. Unieck pow. sierpecki, syn Władysława i Emilii z domu Falkiewicz. W 1938 roku otrzymał świadectwo dojrzałości w Państwowym Liceum im. Zygmunta Krasińskiego w Ciechanowie. Po maturze podjął studia na Wydziale Weterynaryjnym Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie. 1.X.1938 roku został urlopowany w celu odbycia czynnej służby wojskowej. Służbę wojskową odbył w latach 1938/39 w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W lipcu 1939 roku został skierowany do 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej w Warszawie. Z tym pułkiem brał udział we wrześniu 1939 roku w obronie Warszawy. Po kapitulacji uniknął niewoli i wrócił do domu we wsi Ponki w pow. mławskim. Na początku okupacji nawiązał kontakty konspiracyjne przystępując do PONS. Następnie wraz z całą grupą został przyjęty w szeregi NSZ i nosił ps. "Kruk". W NSZ pełnił funkcję komendanta na pow. Ciechanów. W 1945 roku został aresztowany przez władze komunistyczne za przynależność do NSZ. Pracował przymusowo przez kilka lat w kopalniach węgla. Prześladowany przez służby UB. Potem był kierownikiem PGR. Osiedlił się w Gdańsku, gdzie zmarł 29 grudnia 1968 roku.
    (informację nadesłał Wiesław Brodecki)


    Wiśniewski Wacław "Brzoza"

    Wiśniewski Wacław

    Witczak Stanisław

    Witkowski Stanisław

    Włodarkiewicz Mieczysław Henryk

    Wojciechowski Jerzy "Granat"

    Wojciechowski Roman

    Wojewódzki Czesław


    Wojewódzki Tadeusz  [1929-?], rolnik, współpracownik NZW, więzień polityczny PRL

    Ur. 29 V 1929 w Żochowie pow. sierpecki, syn Stefana i Jadwigi z Żochowskich. Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej. Po wojnie ukończył 2 klasy gimnazjum. Po wkroczeniu wojsk sowieckich współpracował z Wiktorem Stryjowskim „Cacko”.
    Aresztowany 15 IX 1948 i uwięziony. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1516/48 z 26 XI 1948 na sesji wyjazdowej w Płońsku został skazany na karę 5 lat więzienia oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na lat 3 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.
    Sądzony w jednej sprawie z swym ojcem Stefanem skazanym na 7 lat więzienia przez WSR Warszawa w składzie: Zygmunt Bukowiński – przewodniczący oraz Bolesław Domeradzki  i Józef Maciejczak – ławnicy.  Oskarżał Ireneusz Boliński.
    Po 1990 był członkiem Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego. 
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Wrona Janusz

    Wroński Jan "Wilk"

    Wróblewska Helena "Hala"

    Wróblewski Jan

    Wyrzykowski Stanisław

    Wyrzykowski Szczepan "Brzoza"


    Wysocki Ludomir "Rosa", "Mróz", "Piast"  [ 1895-1972], oficer sł. st. kaw. WP, ppłk [1933], w konspiracji ZWZ/AK, ps. „Mróz”, „Piast”, „Rosa”.Kmdt Obwodu AK Warszawa-Wola III - X 1942. Inspektor Podokręgu Wschodniego „Białowieża” AK X 1942-III 1943. Kmdt Podokręgu Północ AK III 1943 – II 1945. Obszar Warszawski AK. Od 1945 w WP, płk. sł. st. kaw.

          Ur. 05 III 1895 w Żytomierzu na Ukrainie. Syn Zygmunta i Malwiny. Ukończył gimnazjum. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 wcielony do armii rosyjskiej, gdzie ukończył kurs wojenny szkoły oficerskiej kawalerii. Brał udział jako ppor. w walkach na froncie zachodnim. Od wiosny 1917 w 1 p. ułanów. Brał udział 24 VII 1917 w walkach z Niemcami pod Krechowcami. We IX 1917 wraz z 1 p. ułanów włączony do I Polskiego Korpusu Wschodniego dowodzonego przez gen. J. Dowbora – Muśnickiego. Po rozwiązaniu w VI 1918 I Korpusu przedostaje się do Polski. Od XI 1918 w stopniu por. służy w odtworzonym w Warszawie 1 p. ułanów. Bierze udział od XII 1918 w wojnie z Ukraińcami. Walczył w rejonie Gródka Jagiellońskiego i Lwowa. Wiosną 1919 uczestniczy w kampanii na Wołyniu, a następnie dowodzi szwadronem w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie nadal w 1 p. ułanów na stanowisku d-cy szwadronu w Augustowie. Zweryfikowany w 1922 w stopniu rtm. sł. st. kaw. z starszeństwem 1 VI 1919. Przeniesiony w 1926 z 1 p. uł. do Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu, gdzie był wykładowcą. Awansowany do stopnia mjr-a sł. st. kaw. 1 I 1927. W latach 1929-1930 Kmdt Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Przeniesiony w 1930 do 11 p. ułanów w Ciechanowie na stanowisko z-cy d-cy pułku. Do stopnia ppłk-a sł. st. kaw. awansowany 1 I 1933. Ukończył w CWK kurs dla d-ców pułku kawalerii. Następnie w 1936 przeniesiony na stanowisko d-cy 4 p. ułanów w Wilnie, którym dowodził w składzie Wileńskiej Brygady Kawalerii w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem pod Piotrkowem Tryb., potem w walkach odwrotowych w kierunku przeprawy pod Maciejowicami, gdzie po zaciętych walkach 8-9 IX 1939 zostaje 4 p. uł. rozbity. Po przedostaniu się na Lubelszczyznę dowodzi nadal pozostałością 4 p. uł. w bitwie pod Tomaszowem Lub. Następnie w składzie Grupy Operacyjnej Kawalerii dowodzonej przez gen. W. Andersa. 26 IX 1939 w rejonie Medyki znalazły się niepełne trzy szwadrony tego zgrupowania. Beznadziejna sytuacja, brak amunicji skłoniły ppłk-a L. Wysokiego do podjęcia 27 IX 1939 decyzji o rozwiązaniu zgrupowania. Po ukryciu sztandarów rozbitkowie rozeszli się w różne strony. Uniknął wówczas niewoli niemieckiej. Po zakończeniu działań wojennych przebywał w Warszawie, gdzie działa w konspiracji ZWZ/AK. Początkowy jego przydział jest nieznany. Od III 1942 do X 1942 był k-dtem Obwodu AK Warszawa – Wola, potem od X 1942 do III 1943 inspektor w Podokręgu Wschodnim „Białowieża” w Obszarze Warszawskim AK. W IV 1943 przeniesiony na stanowisko k-dta Podokręgu AK „Północ” krypt. „Tuchola”, którym dowodził do rozwiązania AK w I 1945. W konspiracji AK awansowany do stopnia płk-a sł. st. kaw.
    Po wojnie służył krótko w WP na stanowisku zastępcy d-cy Brygady Kawalerii. Jako przedwojenny oficer WP i oficer AK zwolniony z WP i przeniesiony do rezerwy. Mieszkał potem na stałe w Poznaniu. Na początku lat siedemdziesiątym ciężko schorowanym L. W opiekował się b. oficer 4 p. uł. S. Iwiński.
    Zmarł 06 IV 1972 w Poznaniu. Pochowany na cmentarzu Junikowo.
    Odznaczony m.in. KW 3x, KZ sreb., MI, Medalem Wojska, Medalem za wojnę 1918-1921, MN.
    Żonaty z Anielą z d. Małachowska.
    W latach dziewięćdziesiątych XX w. Zarząd Związku Żołnierzy AK Okręgu Północne Mazowsze wystąpił z wnioskiem do MON o awansowanie płk-a L. W do stopnia gen. brygady.

     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Wyszyński Stefan

    Zaborowski Zbigniew

    Zakrzewska Alina

    Zakrzewski Andrzej


    Zakrzewski Zdzisław  [1918-?], rolnik, żołnierz AK/ROAK/NSZ, ps. „Aster”, „Paproć”

    Ur. 01 V 1918 we wsi Szapsk pow. płoński, syn Piotra i Wacławy z Chądzyńskich. W okresie międzywojennym ukończył 7 – klasową szkołę powszechną. Podczas niemieckiej okupacji był żołnierzem Armii Krajowej w Obwodzie ZWZ/AK Płońsk.
    Po wejściu wojsk sowieckich w 1945 czynny w konspiracyjnej organizacji niepodległościowej ROAK, gdzie pełnił funkcję dowódcy drużyny. Po amnestii z 22 II 1947 nie ujawnił się. Nadal w konspiracji. Od X 1948 działał w siatce wywiadowczej 11 Grupy Operacyjnej NSZ.
    Zatrzymany 20 IX 1948 i uwięziony.
    Po 1990 członek Związku Więźniów Politycznych okresu Stalinowskiego.
    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Zalewski Ignacy

    Zalewski Józef

    Zalewski Wincenty

    Załęski Józef


    Załęski Kazimierz "Jaworski"  [ 1914-1977], oficer sł. st. piech. WP, ppor. [1937], w konspiracji POZ/AK, por. [1943], kpt. [1945], ps. „Jaworski”, „Jon”, „Jabłoński” vel Franciszek Kazimierz Rybicki vel Rybak.
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego AK Ciechanów VIII 1942 – X 1943. Kmdt Inspektoratu I Płock AK XI 1943 – XII 1944,od XII 1944 - I 1945 Inspektoratu II „OW”. Podokręg Północny. Obszar Warszawski AK.

          Ur. 25 V 1914 we wsi Kosenin pow. Sierpc na Północnym Mazowszu w rodzinie rolników Franciszka i Leokadii z Rybickich. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w Państwowym Seminarium Nauczycielskim, gdzie w 1934 zdał maturę. W latach 1934-1935 odbywa służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy w Różanie, potem w latach 1935 –1937 przebywa w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Po ukończeniu podchorążówki awansowany do stopnia ppor. sł. st. piechoty z starszeństwem 1 X 1937 z przydziałem do 14 pp w Włocławku na stanowisko d-cy plutonu w 1 kompanii I baonu. W szeregach 14 pp. brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Po zakończeniu działań wojennych unika niewoli. Przebywał na Mazowszu, początkowo w rodzinnej miejscowości potem od początku 1941 ukrywał się u swych krewnych Rybickich w Chotumiu. Oficjalnie zatrudniony jako robotnik rolny.
    Działalność konspiracyjną rozpoczął w końcu 1940 w szeregach Polskiej Organizacji Zbrojnej. Organizator struktur POZ na Mazowszu. Po scaleniu w 1942 POZ z AK od VIII 1942 pełni funkcję k-dta Inspektoratu II AK Ciechanów, którym kieruje do listopada 1943. Awansowany do stopnia por. sł. st. piechoty 11 XI 1943. Zagrożony aresztowaniem zostaje przeniesiony w grudniu 1943 na stanowisko k-dta Inspektoratu I AK Płocko-Sierpeckiego. Po kolejnej reorganizacji struktur Podokręgu Północnego AK zredukowano ilość inspektoratów rejonowych z czterech do dwóch. Od grudnia 1944 k-dt Inspektoratu AK II „OW” w skład, którego wchodziły obwody: Płock, Sierpc, Mława, Działdowo. Funkcje pełni do rozwiązania AK 19 I 1945. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piechoty rozkazem KG AK 1 I 1945. Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren podległego inspektoratu ukrywał się na „melinie” w Maliszewku. W wyniku zdrady w dniu 21 I 1945 NKWD otoczyło miejsce jego ukrycia i odnalazło schron. Aresztowany wówczas przez NKWD razem z M. Tomczakiem b. k-dtem Obwodu Płock AK. NKWD zabrał wtedy całe archiwum inspektoratu. W nocy z 21 /21 I 1945 wraz z zatrzymanymi innymi żołnierzami AK uciekł z prowizorycznego aresztu. Wyjechał do Włocławka, gdzie mieszkał przez krótki okres czasu. W latach 1946-1949 był intensywnie poszukiwany przez UB pod ps. „Jaworski”, gdyż nie znano jego nazwiska rodowego. Podczas przesłuchań aresztowanych przez UB żołnierzy konspiracji wypytywano się o „Jaworskiego”. Ostrzeżony przez I. Nowak zwolnioną z aresztu UB o tej sprawie, opuścił Włocławek i wyjechał do Łodzi, gdzie zamieszkał z rodziną pod prawdziwym nazwiskiem. Ponieważ nie ujawnił swej działalności konspiracyjnej w AK miał w Łodzi względny spokój. Pracował jako księgowy w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. Do 1956 nie utrzymywał żadnych kontaktów z b. żołnierzami AK. Po tzw. odwilży w 1956 nawiązał kontakty m.in. z J. Nowakiem oraz innymi b. żołnierzami konspiracji, którzy zostali zwolnieni z komunistycznych więzień. Funkcj. UB/SB, którzy inwigilowali w/w wpadli na jego trop. W efekcie ustalili jego tożsamość i miejsce zamieszkania. Od tego okresu zaczęła się jego gehenna. Ponieważ już nie można było go uwięzić w sposób, jaki stosowano w latach powojennych był wzywany często na rozmowy. Inwigilowany i nękany przez funkcj. UB żyje w ciągłym napięciu, co spowodowało u niego chorobę serca.
    Zmarł w Łodzi 05 V 1977. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Żonaty z Walentyną z d. Borowiec. Miał z tego związku czworo dzieci.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Zaręba Zygmunt

    Zawadka Stanisław

    Zawadka Zdzisław

    Zawadzki "Żak"

    Zawadzki Aleksander "Długi"

    Zdanowicz Zub Leonard "Ząb"

    Zdunkowska Zdzisława

    Zdunowski Antoni

    Zdunowski Jan

    Zdunowski Stanisław "Zbroja"

    Zglinicki Edward "Wycior"

    Zieliński "Włóczęga"

    Zieliński Jerzy "Bliźniak"

    Zieliński Mieczysław "Krych"

    Zieliński Tadeusz

    Ziółkowska Hipolita "Piotr"

    Zmysłowski Franciszek

    Zych Józef

    Żabowska Felicja


    Żabowski Bonifacy Kolejarz" 
    [1913- 1945],kpr. d-ca drużyny żołnierz POZ/AK, ps. „Kolejarz”,

    Ur. w 1913 w Mystkowie, syn Leonarda i Zofii z d. Goszczyńskiej. Przed wojną był pracownikiem kolejowym. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK. Wraz z swymi braćmi Klemensem i Zdzisławem prowadził nasłuch radiowy oraz zajmował się kolportażem prasy konspiracyjnej. Wykonywał także funkcję łącznika. Brał udział w odbiorze zrzutu broni jesienią 1943. Aresztowany jesienią 1944 przez żandarmów niemieckich i zamordowany podczas ewakuacji więzienia płońskiego 16 I 1945.
    Należał do grona aktywnych żołnierzy konspiracji niepodległościowej na terenie Obwodu AK Płońsk. Upamiętniony na pomniku wzniesionym przez miejscowe społeczeństwo na cmentarzu w Płońsku oraz tablicy pamiątkowej w kościele parafialnym w Baboszowie, odsłoniętej 29 VI 1981.   
    Miał braci: Eugeniusza, Zdzisława,Klemensa.        
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Żabowski Eugeniusz "Wiarus" [1915-1944] Syn Leonarda i Zofii z d. Goszczyńskiej, w konspiracji POZ/AK, ppor. cz. w., ps. „Kruk”, „Wiarus”Kmdt Obwodu AK Płońsk III 1943 – III 1944. Podokręg Północ AK. Obszar Warszawski AK. 
    Ur. 05 VI 1915 w Michowie pow. Płońsk. Uczęszczał do szkoły średniej. Odbył służbę wojskową 1936-1937. Działacz ruchu ludowego. W okresie niemieckiej okupacji mieszkał w Baboszowie pow. Płońsk. Działa w konspiracji niepodległościowej „Racławice”- POZ. Do V 1942 organizował i kierował działalnością ośrodka konspiracyjnego POZ w pow. płońskim. Po scaleniu POZ d-ca placówki AK Sarbiewo. Od III 1943 do III 1944 k-dt Obwodu AK Płońsk. Aktywny konspirator. Oficjalnie zatrudniony jako fryzjer. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. Aresztowany w dniu 08 III 1944 we wsi Sokolniki, gdzie przeprowadzał odprawę. Przeszedł ciężkie śledztwo w gestapo. W dniu 22 V 1944 z polecenia gestapo w Schrottersburg przywieziony do obozu koncentracyjnego w Stutthof Zamordowany 21 VI 1944 ok. godz. 17. 35. w obozie Stutthof. Oznaczony nr P35154.  (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)

    Żabowski Klemens "Karaś" [1918-1944], żołnierz POZ/AK, plut. ps. „Karaś”, „Łoś” ,

    Ur. 1918 w Mystkowie. Syn Leonarda i Zofii z d. Goszczyńskiej. Podczas okupacji mieszkał w Mystkowie pow. Płońsk. Czynny w konspiracji niepodległościowej. Początkowo w POZ, a po scaleniu POZ z AK zostaje żołnierzem Armii Krajowej. Mieszkał w Myszkowie. W POZ, a potem w AK pełnił m. in. funkcję k-dta Placówki Strożęcin w Obwodzie AK Płońsk. Jednocześnie zajmował się razem z braćmi Bonifacym i Zdzisławem prowadzeniem nasłuchu radiowego, a uzyskane w ten sposób informacje były wykorzystane do wydawanego biuletynu konspiracyjnego. Jednocześnie zajmował się redagowaniem gazetki konspiracyjnej.
    Zginął w 1944 w wieku 26 lat. Jego nazwisko znajduje się na tablicy pamiątkowej poświęconą pamięci poległych żołnierzy konspiracji niepodległościowej z Parafii Baboszewie i odsłoniętej 29 VI 1981 w kościele parafialnym w Baboszewie.
    Miał braci: Eugeniusza, Zdzisława i Bonifacego.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Żabowski Zdzisław "Żak", "Ryś" 
    [1921-1994], żołnierz POZ/AK, ps. „Ryś”, „Żak”

    Ur. 02 I 1921 w Mystkowie pow. Płońsk, syn Leonarda Zofii z d. Goszczyńskiej. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej POZ/AK, gdzie pełnił m. in. funkcję k-dta Placówki AK Strożęcin, a następnie członek ochrony sztabu Obwodu Płońsk AK. Prowadził także razem z swymi braćmi Klemensem i Bonifacym nasłuch radiowy i współpracował przy wydawaniu biuletynu „Szturmowiec”, oraz kolportażem prasy konspiracyjnej. Brał udział w kilku potyczkach z żandarmami niemieckimi. Po wojnie mieszkał w Warszawie przy ul. Mokotowskiej. Był członkiem Stowarzyszenia Żołnierzy AK. W dniu 10 VI 1990 został wybrany prezesem Zarządu Obwodu Płońsk, który skupiał żołnierzy konspiracji niepodległościowej działających w okresie okupacji na Północnym Mazowszu i zamieszkałych w Warszawie. Z jego inicjatywy odsłonięto 11 IX 1994 tablicę pamiątkową w kościele parafialnym w Czerwieńsku. Autor opracowania pt. Zarys działalności Armii Krajowej w obwodzie płońskim, wydanego w 1992.
    Odznaczony Krzyżem AK i Krzyżem Partyzanckim oraz pośmiertnie przyznano Krzyż Weterana Walk o Niepodległość.
    Jego brat Eugeniusz „Wiarus” był żołnierzem POZ i AK, gdzie pełnił m. in. funkcję k-dta Obwodu AK Płońsk. Zginął zamordowany w obozie Stutthof. W walce o niepodległości polegli też bracia Klemens i Bonifacy.
    Zmarł w Warszawie 02 X 1994.
      (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Żak

    Żbikowski Jerzy


    Żbikowski Józef "Grzymała"  Dominik [1900-?], oficer sł. st. piech. WP, kpt.[1937], oficer ZWZ/AK  NSZ, mjr/ppłk, ps. „Babinicz”, „Grzymała”

    Ur. 04 VII 1900 w Brzozowie pow. ciechanowski w rodzinie rolników. W latach 1919-1920 służył jako ułan w 11 p. ułanów i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie służył w WP. Ukończył w 1926 Szkołę Podchorążych Piechoty. Promowany na stopień ppor. sł. st. piech. 15 VIII 1926 z przydziałem do 23 pp w Pułtusku na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. piech. awansowany 15 VIII 1928. Nadal służy w 13 pp. Pełni różne funkcje m. in. d-ca kompanii szkolnej. Do stopnia kpt. sł. st. awansowany 19 III 1937. Następnie d-ca 1 kompanii I baonu 13 pp.
    Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas walk w rejonie Suchowoli na Lubelszczyźnie dostał się do niewoli niemieckiej. Więziony w tymczasowym obozie jenieckim w Ostrowcu Świętokrzyskim, skąd udało mu się zbiec jesienią 1939.Do XII 1939 przebywał w Warszawie. Na Boże Narodzenie w XII 1939 powraca do wsi Turowo pow. ciechanowski, gdzie mieszkała jego matka. W 1941 przez szefa swojej kompanii sierż. Aleksandra Pasiecznego nawiązał kontakt z ZWZ Początkowo w ZWZ instruktor wyszkolenia w Podokręgu Północnym „Olsztyn”, „Tuchola” ZWZ/AK. W 1942 razem z ppłk „Kmiciciem przeszedł z AK do NSZ, gdzie pełnił funkcję szefa sztabu w Podokręgu. Po odejściu „Kmicica” z funkcji k-dta NSZ, objął po nim tę funkcję, którą pełnił do scalenia z AK w VII 1944. W NSZ awansowano go do stopnia mjr, potem ppłk. W wyniku umowy scaleniowej NSZ z AK był przewidywany na stanowisko d-cy pułku piechoty, w mającej powstać w czasie akcji „Burza” dywizji partyzanckiej na Północnym Mazowszu. Czynny w konspiracji do lata 1945.
    Po ujawnieniu się we IX 1945 przeniósł się do Gdańska, gdzie zamieszkał. Powołany do służby w WP , gdzie go awansowano do stopnia awansowany do stopnia płk-a.
    Żył w IV 1973.
    Dalsze losy n/n.
     (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)


    Żebrowska Irena

    Żebrowski Henryk

    Żebrowski Leon "Cichy"

    Żebrowski Leszek

    Żebrowski Stanisław

    Żmijewski Stanisław "Zorza"

    Żmijewski Jan

    Żor Kazimierz


    Żymierski Michał  
    [1890-1989],członek PDS, ps. „Zawisza”, legionista, gen. bryg. [1924], w czasie II wojny światowej członek PPR/GL/AL., ps. Józef”,od I 1944 Naczelny Dowódca AL, potem WP i LWP, marszałek Polski [1945], ps. „Rola” vel Zwoliński.

    Ur. 04 IX 1890 w Krakowie, syn Wojciecha /pracownika kolei/ i Marii. W 1902 ukończył szkołę powszechną, a od 1902 kształci się w gimnazjum św. Anny, gdzie w VI 1910 zdał egzamin maturalny. Od 1910 studiuje na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. W okresie 1911-1912 odbywa roczną służbę wojskową w pułku strzelców alpejskich w Tyrolu oraz w oficerskiej szkole rezerwy w Bolzano, którą ukończył w stopni podch. rez. We IX 1912 powraca do Krakowa i kontynuuje studia. Jednocześnie aktywnie włącza się doi pracy polityczno- społecznej i wojskowej wśród młodzieży akademickiej. Jako podch. rez. mianowany 11 VI 1913 instruktorem Polskich Drużyn Strzeleckich. Prowadził m. in. kurs podoficerski ZS w Rabce. W końcu 1913 mianowany komendantem okręgu krakowskiego Polskich Drużyn Strzeleckich. Uczestniczy w ćwiczeniach. Organizował także PDS w zaborze rosyjskim. Na polecenie Komendy Głównej PDS w VII 1914 zorganizował w Nowym Sączu szkołę wojskową. Po wybuchu 1 VIII 1914 I wojny światowej wcielony do armii austriackiej i wysłany na front serbski, skąd wkrótce powraca do Krakowa, gdzie wstępuje do Legionów Polskich. W stopniu por. piech. zostaje dowódcą 1 kompanii w I baonie 1 pp Leg.  Uczestniczy między 16-19 IX 1914 w krwawych walkach z Rosjanami pod Nowym Korczynem i Opatowem. Podczas walki po rannym d-cy I baony obekjmuje dowodzenie tym baonem. Awansowany 29 IX 1914 do stopnia kpt. piech. Następnie w X 1914 uczestniczy w walkach o Dęblin, gdzie zostaje ciężko ranny. Ewakuowany z pola walki, przebywa na leczeniu szpitalnym we Wiedniu. W uznaniu zasług i okazane męstwo na polu walki zostaje awansowany 1 XI 1914 do stopnia mjr piech. Po wyleczeniu ran w IV 1915 powraca do służby frontowej. W XI 1915 mianowany d-cą 7 pp Leg. Uczestniczy w walkach pod Kostiuchnówką. Następnie d-ca baonu w 6 pp Leg. Jesienią 1916 przeniesiony wraz z pułkiem na teren zaboru rosyjskiego okupowanego przez Niemców. Po reorganizacji Legionów od I 1917  dowódca 2 pp Leg. stacjonującego w Zambrowie. Jednocześnie awansowany do stopnia ppłk piech. Po kryzysie przysięgowym w VII 1917 jest d-cą 2 pp w Polskim Korpusie Przysięgowym w składzie II Brygady Legionów, z którym zostaje przeniesiony do Przemyśla, potem w rejon Czerniowiec. W II 1918 po traktacie brzeskim był inicjatorem buntu II Brygady i przebicia się przez front pod Rarańczą. Po przejściu frontu i połączeniu się 06 III 1918 z II KP, zostaje szefem sztabu II Korpusu Polskiego. Awansowany przez Radę Naczelną KP w IV 1918 do stopnia płk piech. Uczestniczy 11 V 1918 w bitwie z Niemcami pod Kaniowem. Po rozbrojeniu korpusu przez Niemców działa na stanowiskach dowódczych w POW w Rosji. Następnie od VI 1918 d-ca 2 pp w 4 DP Strzelców dowodzonej przez gen. L. Żeligowskiego. Wraz z 4 DP przewieziony koleją z Krasnodaru do Nowosyryjska, potem drogą morska do Odessy. W 1919 wraz z 4 DP gen. Żeligowskiego powraca do kraju. Od VI 1919 do XI 1919 oficer SG WP. Zweryfikowany w stopniu płk sł. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. W VIII 1919 w związku z wybuchem I powstania śląskiego został kierownikiem ekspozytury Naczelnego dowództwa ds. powstania śląskiego w Sosnowcu. Z dniem 15 X 1919 odwołany z funkcji. Po powrocie do Warszawy zostaje mianowany d-cą II Brygady i skierowany na front wschodni wojny polsko-bolszewickiej, gdzie obejmuje odcinek frontu nad Cerezyną pod Borysowem. Następnie dowodzi 2 DP Leg. Po wojnie w latach 1922-1923 studiował w Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu oraz odbył staż we francuskim Sztabie Generalnym. Na początku 1924 po powrocie do kraju ówczesny minister Spraw Wojskowych gen. W. Sikorski powierzył mu  funkcję zastępcy szefa Administracji armii do spraw uzbrojenia w MSWojsk. W XI 1924 mianowany  gen. bryg.  z starszeństwem od 15 VIII 1924.
    Podczas przewrotu majowego w 1926 stanął po stronie legalnego rządu. Dowodził Brygadą Piechoty. Po przejęciu władzy przez J. Piłsudskiego jako jeden z czołowych organizatorów zbrojnego oporu przeciw J. Piłsudskiego, zostaje aresztowany wraz z gen. T. Rozwadowskim, J. Malczewskim i W. Zagórskim i uwięziony w wiezieniu wojskowym przy ul. Dzikiej.
    W 1927 zostaje skazany na 5 lat więzienia na nadużycia finansowe przy dostawach dla armii przez firmę „Protekta” /maski gazowe/. W tym okresie czasu został pod różnymi zarzutami skazanych wielu wyższych wojskowych, którzy stali po stronie legalnego rządu. Zdegradowano go do stopnia szeregowca i wydalono z zawodowej służby wojskowej. Zwolniony z więzienia w 1931. Jesienią 1931 wyjechał z Polski i udał się na emigrację do Paryża, gdzie przebywał do 1938.
     W niektórych publikacjach podaje się, że podczas pobytu we Francji już w 1932 został zwerbowany przez sowiecki wywiad /GRU,/z którym miał współpracować do 1937 t. j. do czasu wielkich czystek w ZSRR, kiedy to zerwano z nim współpracę podejrzewając go o dezinformację.
    W XII 1938 powraca do kraju. W 1939 starał się bezskutecznie o powrót do wojska. Podczas niemieckiej okupacji od jesieni 1939 występował pod nazwiskiem Zwoliński. W II 1940 konspiracyjny sąd obywatelski, któremu przewodniczył inż. W. Janiszewski – b. senator i działacz ruchu ludowego , w składzie m. in. z b. komendantem głównym Policji Państwowej M. Borzęckim działaczem SN i SP uznał aresztowanie i wyrok z 1927 za polityczny i zrehabilitował go i przywracając stopień gen. bryg. Nawiązał kontakty z Związkiem Jaszczurzym, ale kontakty po pewnym czasie zostały z nim zerwane. Od wiosny 1943 związany był z PPR, gdzie był członkiem niejawnym, Gwardią Ludową, potem Armią Ludową. Od V 1943 był doradcą ds. wojskowych w Sztabie Głównym GL pod ps. „Józef”. 01 I 1944 mianowany naczelnym dowódca AL. Od 21 VII 1944 gen. broni i naczelny dowódca WP.
    W latach 1944-1947 jako dowódca WP zatwierdzał wyroki śmierci na żołnierzy AK wydawane przez Sady Wojskowe PKWN. Był członkiem Prezydium KRN, od 1944 kierownik Resortu Obrony Narodowej PKWN. W latach 1945-1949 był ministrem Obrony Narodowej- niektórzy historycy twierdzą, że sprzeciwiał się sowietyzacji polskiego wojska. 03 V 1945 nadano mu stopień marszałka Polski. Uczestnik konferencji poczdamskiej w składzie delegacji polskiej. Od XII 1948 członek PZPR.
    06 XI 1949 odwołany przez B. Bieruta ze stanowiska ministra obrony narodowej. Następnie 08 XI 1949 zostaje powołany przez Sejm Ustawodawczy w skład Rady Państwa, której był członkiem do XII 1952. Był posłem do KRN i na Sejm Ustawodawczy 1944-1952.
    Aresztowany z powodów politycznych 14 III 1953 pod zarzutem obalenia siłą ustroju państwa polskiego / art. 86§ 1 i 2 KKWP, oraz o szpiegostwo, art. 7 dekretu z 13 VI 1946/, przez funkcj. Departamentu X MBP Uwięziony w więzieniu Informacji wojskowej przy ul. Chałubińskiego w Warszawie, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo. Rozpracowywany przez agenturę celną. Aż do VIII 1954 próbowano wymusić na nim przyznanie się do działalności spiskowej i szpiegowskiej na rzecz Francji. W 1954 odmawiał przyjmowania posiłków oraz składania zeznań. Ciężko chory 22 IV 1955 przyjęty na oddział wewnętrzny Centralnego Szpitala Więziennego. 25 VII 1955 stanął przed komisją lekarską, która uznała, że wskazana jest zmiana środka zapobiegawczego. 26 VII 1955 orzeczenie komisji lekarskiej zatwierdził naczelnik Wydziału Służby Zdrowia Centralnego Zarządu Więziennictwa, który sporządził wniosek o kilkumiesięczne leczenie sanatoryjne dla M. Ż. 19 VIII 1955 na mocy postanowienia naczelnego prokuratora wojskowego areszt tymczasowy został w stosunku do niego uchylony, zwolniony z więzienia. 12 IV 1956 śledztwo przeciwko niemu zostało umorzone „z powodu braków dowodów winy”. Wraz z nim aresztowano jego żonę Zofię i represjonowano rodzinę. Po rehabilitacji od 1956 był wiceprezesem Narodowego Banku Polskiego oraz prezesem Rady Banku Handlowego w Warszawie, gdzie pracował do czasu przejścia na emeryturę 31 XII 1968. Działał też w ZBOWiD, którego był później honorowym prezesem Zarządu Głównego.
    Po wprowadzeniu stanu wojennego publicznie poparł gen. W. Jaruzelskiego. W latach 1981-1986 był m. in. członkiem Komitetu centralnego PZPR oraz członkiem Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodowej /1981-1983/.
    Zmarł w Warszawie 15 X 1989. Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
    Odznaczony: VM, Polonia Restituta 3 kl., KW 4x,
    W PRL odznaczony: VM kl. 1, Orderem Budowniczych PRL i innymi.

    (informację nadesłał P. Tadeusz Łaszczewski)



    Pan Tadeusz Łaszczewski przy opracowaniu not biograficznych korzystał z następujących pozycji książkowych:  

               

    • W. Brenda            Konspiracja poakowska na Północnym Mazowszu 1945-1947. ZH WiN nr 17. Kraków 2002;
    • J. Gozdawa – Gołębiowski            Warszawski Obszar AK. Lublin 1992;
    • J. Łukasiak            Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Pruszków 2000;
    • W. Makulec            25 pp. Pruszków 1995;
    • Z. Żabowski. H. Piskunowicz            Podokręg Północne Mazowsze ZWZ-AK „Tuchola”, „Browar” 1939-1945 /w:/ Z walk na Kurpiach. W-wa 1999;
    • R. Rybka - K. Stepan            Rocznik oficerski 1939.Kraków 2006;
    • M. Turlejska            Te pokolenia żałobami czarne .... Skazani na śmierć i ich sędziowie. W-wa 1990.
    • Z. Żabowski            Z dziejów AK w pow. płońskim. W-wa 1993;
    •             29 Pułk Artylerii Lekkiej. Pruszków 1999;
    •             Reminiscencje ciechanowskich akowców. Ciechanów 1993;
    •             Rocznik oficerski rezerw 1934;
    •             Straceni w Polskich Więzieniach 1944-1956. Lublin 1994;
    •             USC Ciechanów Skrócony akt zgonu nr 182/1995.
    •             Zarys Działalności AK w Obwodzie Płońskim. w-wa 1992.
    •             Zeszyty Muzeum Stutthof nr 7 z 1987;



    14 grudzień 2006 r. - 26 styczeń 2011 r.

    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005