<h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne</h1>Janusz Stankiewicz. Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne<br><p><font size="7"><b>Stankiewicz</b> Genealogia</font>
Genealogia, przodkowie, badania genealogiczne, forum dyskusyjne

Więźniowie polit. lat 1945 - 56

  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska A - F
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska G - J
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska K - Ł
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska M - O
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska P - R
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska S - Ś
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska T - W
  • Więźniowie polityczni w CWK we Wronkach, Rawiczu i ZK Poznań - nazwiska Z - Ż
  • ......
  • Wykaz osób zmarłych w ZK Rawicz i Oddz. w Miejskiej Górce w latach 1939 - 1956
  • Więzienia białostockie 1944-1956 i „Obława Augustowska”


  • Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956
    Nazwiska M - O 

    (opracował Tadeusz Łaszczewski)
     
    Centralne Więzienie we Wronkach i Rawiczu 1945-1956.
     
    W latach 1945-1956 więzienia we Wronkach i Rawiczu posiadały status Centralnego Więzienia Karnego t. j. więzienia przeznaczonego do osadzania w nim więźniów karno-politycznych bez względu na wysokość kary i podlegały bezpośrednio Departamentowi Więziennictwa i Obozów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie i w rzeczywistości stanowiły kolejne ogniwo systemu władzy komunistycznej, gdzie realizowano politykę eksterminacyjną wobec narodu polskiego, stając się miejscem udręczenia i kaźni, skazanych za działalność niepodległościową żołnierzy i działaczy organizacji antykomunistycznych. Funkcję tą realizowano poprzez permanentne przeludnienie, ciężkie warunki bytowe, system kar, głodzenie, brak należytej opieki lekarskiej oraz brutalny stosunek ubeckiego personelu. Wielu więzionych zmarło na skutek obrażeń odniesionych podczas śledztw.
    Infrastruktura więzień spełniała wymogi do izolowania tej grupy więźniów i represyjnego postępowania wobec nich. W latach 1946-1953 obowiązuje restrykcyjna zasada postępowania z więźniami politycznymi nakazująca, aby więźniów politycznych o ustalonych pogladach politycznych izolować od pozostałych więźniów i zrezygnować z prób ich pozyskania dla ustroju komunistycznego. Polityka ta zostaje wzmocniona w końcu lat czterdziestych. W odniesieniu do sytuacji więźniów politycznych oznaczało to pogłębienie przedsięwzięć izolacyjnych i represyjnych. Zgodnie z instrukcjami władz komunistycznych wprowadzono segregację więźniów na grupy kwalifikacyjne. Do grupy „A” /antypaństwowi/ zaliczono więźniów uznanych „za najbardziej zaciekłych wrogów demokracji ludowej”. Odbywali oni odtąd karę w najgorszych warunkach – w celach izolacyjnych /zimnych i ciemnych o betonowych posadzkach/, pozbawiani jakichkolwiek kontaktów, bez prawa korespondencji, widzeń, spacerów. Natomiast byli bezwzględnie karani dyscyplinarnie karami poza regulaminowymi /żabki,, pobicia/, za błahe przewinienia osadzani w karcerach. Od 1951 obowiązywał zakaz dostarczania im gazet, książek itp. Jednak pomimo tego, więźniowie ci nadal pozostawali w kręgu zainteresowania organów specjalnych UB i straży więziennej a to stanowiło dodatkową udrękę a dla wielu dramat. Na tę formę represji składały się dodatkowe przesłuchania, nakłanianie do współpracy, szantażowanie i pobicia. Szczególną role w tych represyjnych działaniach odgrywali więźniowie – konfidenci, zatrudnieni głównie na stanowiskach tzw. więźniów funkcyjnych – wykorzystanych m. in. do popełnienia morderstw na więźniach politycznych.
    Ciężkie warunki odbywania kary spowodowały wysoką zachorowalność wśród więźniów. Wśród licznych chorób dominowały takie jak: gruźlica, reumatyzm, choroby przewodów pokarmowych i inne. Wielu więźniów „nabyło” chorób psychiczno-nerwowych. Nabyte choroby w komunistycznych więzieniach wielu spowodowały przedwczesną śmierć, innym „towarzyszyły” przez długie lata i wpłynęły ujemnie na ich stan zdrowia. Zgodnie z dyrektywami władz komunistycznych ci, którym udało się przeżyć, mieli stać się ludźmi drugiej kategorii, powolnymi i uległymi wykonawcami ich poleceń. Jednak wbrew oczekiwaniom komunistów element niepodległościowy wytrzymał wszelkie szykany i nie stał się bezwolnym narzędziem w ich rękach.
    Po zwolnieniu z więzień byli nadal jako wrogowie ludowej demokracji inwigilowani przez UB/SB. Utrudniano im podjęcie odpowiedniej pracy zawodowej, wzywano na przesłuchania itp.
    Należy dodać także, że od chwili aresztowania poprzez trwanie śledztwa i odbywanie kary, władze komunistyczne represjonowały rodziny więzionych żołnierzy i działaczy niepodległościowych poprzez pozbawianie pracy, usuwanie z mieszkań, pozbawianie możliwości podjęcia studiów przez dzieci i różne administracyjne szykany.
    W CWK Wronki i Rawicz w 1945 były wydzielone pawilony do dyspozycji sowieckiego NKWD, gdzie więziono m. in. płk K. Putka – k-dta Podokręgu AK Rzeszów, kpt. sł. st. W. Baranowskiego „Oksza” z Okręgu Łódzkiego AK i wielu innych żołnierzy konspiracji niepodległościowej, którzy nie byli ujęci w ewidencji więzienia.



    Żołnierze i działacze konspiracji niepodległościowej - oraz skazani z powodów politycznych -  więzieni w Centralnym Więzieniu Karnym we Wronkach i Rawiczu i ZK Poznań 1945-1956


     
    Maciński Tadeusz [1905-1999], działacz polityczny SN, żołnierz NOW, ps. „Prus”
    Ur. 01 IX 1905 w m. Poddębina pow. Łódź, syn Jana i Aureli z d. Bardziejewska. Ukończył gimnazjum, a następnie studiował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Czynnie uprawiał sport, był też melomanem i pianistą. Z zawodu urzędnik. Od 1937 członek Stronnictwa Nrodowego w Warszawie. W kampanii wrześniowej 1939 uczestniczył w stopniu kpr. podch. rez. w szeregach batalionu ochrony Wojskowego Instytutu Geograficznego.
    Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji jako szeregowy członek SN i żołnierz NOW. W połowie 1940 został współpracownikiem wydziału organizacyjnego okręgu SN Warszawa, od VI 1941 został z-cą kierownika wydziału okręgu SN i równocześnie zastępował prezesa okręgu SN. Od 1942 formalnie był już z-cą prezesa Okręgu Stołecznego SN. W 1942 swą aktywną pracą uczynił z Okręgu Stołecznego SN bardzo prężną strukturę. W VII 1944 został powołany przez Zarząd Główny SN na prezesa Stołecznego Okręgu SN i funkcję pełnił do 1947. Brał udział w powstaniu Warszawskim.
    W 1945 aresztowany przez NKWD, początkowo był więziony w obozie NKWD w Rembertowie, skąd został wywieziony do Poznania i był wieziony w obozie sowieckim dla Niemców przy ul. Słonecznej. W czasie transportu do wiezienia we Wronkach zbiegł i powrócił do Warszawy. Podejmuje ponownie pracę konspiracyjną. Był kierownikiem organizacyjnym w tajnym Prezydium SN. We IX 1945 wszedł w skąd nowo zorganizowanego prezydium SN. W XII 1945 uczestniczył wraz z kierownictwem SN w Katowicach w konferencji z Edwardem Sojką „Majewskim” - delegatem Kieleckiego prezesa SN na emigracji. Z polecenia Prezydium SN nawiązał kontakty z okręgiem przemyskim, częstochowskim, radomskim innymi okręgami. Powołał do życia w strukturach SN „Komitet” Ziem Wschodnich” prowadzący działalność na wschodnich terenach Polski. Był przeciwnikiem prowadzenia walki zbrojnej i opowiadał się za demobilizacją oddziałów leśnych i rozbudowy struktur organizacyjnych konspiracyjnych. Zatrzymany przez funkcj. UB 23 XII 1946 w Łodzi. Aresztowany formalnie przez WPR Warszawa 07 I 1947. Więziony następnie na Mokotowie. Przeszedł ciężkie śledztwo. Oskarżany o rzekomą współpracę z Niemcami. Wyrokiem WSR Warszawa z 22 V 1948, sygn. akt Sr. 348/48 został skazany na karę śmierci, którą zamieniono mu 12 VII 1948 na dożywotnie więzienie. Sądzony razem z innymi członkami, SN m.in. Leonem Dziubeckim., Ludwikiem Chaberskim i Bronisławem Ekiertem. Aktem oskarżenia III ZG WiN był wnioskowany na świadka i zeznawał jako świadek w procesie III ZG WiN i KKOPP w sprawie Włodzimierza Marszewskiego. W dniu 12 I 1949 został osadzony w CWK Wronki, przywieziony z ZK Warszawa- Mokotów. 21 X 1954 Przetransportowany z CWK Wronki do ZK Warszawa – Mokotów. Po zwolnieniu z więzienia latem 1956 zamieszkał w Warszawie. Autor książki dot. Dziejów SN-NOW w Okręgu Warszawskim SN. Awansowany do stopnia mjr w st. sp.
    Zmarł w Warszawie 23 VII 1999.

    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 117/49, Księga Główna Ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 3450/1951; A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, t.VI, cz. 2. Wrocław 2000.

    Madejski Wiktor [1913-?], rolnik, plut. rez. WP, w konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ, działacz WiN, sierż. rez. AK , ppor. cz. w. AK, ps. „Bartek”, „Kąkol”, „Wenus”, „Wicher”. Więzień polityczny PRL
    Ur. 22 XII 1913 we wsi Konaszówka pow. Miechów, w rodzinie chłopskiej Franciszka i Heleny z d. Kwapińska. W 1927 ukończył siedmioklasową szkołę powszechną oraz kursy rolnicze. W latach 1934-1936 odbywał służbę wojskową w WP. Ukończył szkołę podoficerską. Przeniesiony do rezerwy w stopniu plut. rez. Następnie prowadzi własne gospodarstwo rolne we wsi Wrzosy. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas niemieckiej okupacji działa w konspiracji SZP/ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Miechów. Należy do organizatorów siatki konspiracyjnej SZP/ZWZ/AK na terenie miejscowości Głogowiany, Wolica, Wrzosy i Konarzówka. Pełni funkcję zastępcy d-cy plutonu ZWZ/AK. Awansowany do stopnia sierż. rez. podoficer Placówki AK Książ Wielki. Bierze aktywny udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza”. Szef OP „Głowacki”. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. W konspiracji AK do I 1945.
          Po wojnie w 1945 prowadzi swe gospodarstwo rolne we Wrzosach. Utrzymywał kontakty konspiracyjne. W okresie od V –X 1945 był współorganizatorem i zastępcą d-cy organizacji poakowskiej „Samoobrona” i działa na terenie Książa Wielkiego i Miechowa. Organizuje i uczestniczy w akcjach zbrojnych przeciwko siłom komunistycznym. W X 1945 ujawnił się przed komisją amnestyjną w PUBP Miechów. Zagrożony aresztowaniem przez UB wyjechał w XI 1945 do Elbląga, następnie do Torunia, gdzie wiosną 1946 podjął działalność konspiracyjną w WiN. W V 1946 powraca w miechowskie i przystępuje do organizowania sieci konspiracyjnej WiN na tym terenie. Do IV 1947 działa w konspiracji na terenie Rady Powiatowej WiN Miechów. Utrzymuje kontakty z mjr. rez. E. Muchanowem – kierownikiem Rejonu „Północ” WiN. Jednak z powodu totalnego terroru komunistycznego UB nie rozwinął szerszej działalności. Prowadzi głównie działalność wywiadowczą i propagandową. W IV 1947 ujawnia się w WUBP Katowice i otrzymał zaświadczenie potwierdzające fakt ujawnienia nr 10942. Powraca do pracy w rolnictwie. Jednak nie zerwał kontaktu z konspiracją antykomunistyczną. Utrzymuje kontakt z grupą partyzancką Mieczysława Olkuśnika. Aresztowany 15 IV 1949 przez funkcj. Wydziału III WUBP Kraków i osadzony w areszcie WUBP w Krakowie, gdzie go poddano bestialskim przesłuchaniom. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji, wydała z datą 24 IV 1949 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. W dniu 23 I 1950 skazany przez WSR Kraków, sygnatura akt Sr. 870/49 na karę śmierci z art. 43§ 1 Dekretu z 13 VI 1946 i art. 1 § 3 Dekretu z 13 VI 1946 oraz pozbawienie praw na zawsze. Był sądzony przez WSR Kraków w składzie Ludwik Kiełtyka przewodniczący i ławników Jana Zagórskiego i Józefa Pietrasika. W wyniku złożonej apelacji do NSW w Warszawie, wyrok zostaje uchylony a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez WSR Kraków.
    W dniu 14 IV 1950 przez WSR Kraków, sygnatura akt Sr. 155/50 zostaje skazany na karę śmierci, którą na mocy art. 5 § 1 pkt.4 ust. z 22 II 1947 złagodzono do 15 lat więzienia. Sądzony przez WSR w składzie Julian Polan-Haraschin przewodniczący i ławników; Edwarda Masiaka i Mariana Bogutę. Po kolejnej apelacji do NSW w Warszawie, wyrok zostaje uchylony i skierowany do ponownego rozpatrzenia. W dniu 12 VI 1950 WSR Kraków, sygnatura akt Sr 1861/50 wydaje wyrok skazujący go na karę 7 lat i 6 miesięcy. Skazany z art. 86 § 2 KKWP. WSR wyznacza mu początek wykonania kary 9 IX 1949, koniec kary 9 III 1957. Więziony w ZK Kraków – Montelupich. Po uprawomocnieniu się wyroku zostaje na polecenie WPR Kraków z dnia 6 VII 1950 przetransportowany z ZK Kraków – Montelupich do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 18 VII 1950. W CWK we Wronkach był szykanowany przez personel więzienny. Z powodu skazania za działalność niepodległościową był zaliczony do grupy więźniów antypaństwowych. Odbywał karę w najgorszych warunkach. W dniu 5 XII 1953 zostaje przewieziony z Wronek do ZK Potulice, gdzie odbywa pozostałą część kary. Zwolniony z więzienia w 1956 na podstawie amnestii z 27 IV 1956.
    Więzienie opuszcza w złym stanie zdrowia. Początkowo mieszkał we wsi Wrzosy, potem przeprowadził się do miejscowości Głogowiany, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. W końcu lat osiemdziesiątych działał aktywnie w środowisku kombatantów Inspektoratu AK „Maria” – Miechów. Członek Stowarzyszenia Więźniów Okresu Stalinowskiego.
    Na początku lat 90 –tych wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Krakowie zostaje całkowicie zrehabilitowany.
    W 2003 mieszkał w Głogowianach ul. Wrzosy 37.

    B. M. Nieczuja-Ostrowski. Inspektorat AK „Maria” w walce. Warszawa 1995, wg indeksu; tenże: Rzeczpospolita Partyzancka. Warszawa 1991, wg indeksu; S. Głąb. Charakterystyka nr 200. Okręg AK-NIE-DSZ-WiN Kraków, kwestionariusz osobowy W. Madejskiego; Księga ewidencyjna Centralnego Więzienia Karnego Wronki nr II/888/50; Księga ewidencyjna /główna/ nr 1653/51-52.


    Magiera Mieczysław [1910-?], podoficer sł. st. WP, plut., żołnierz ZWZ/AK, sierż./st. sierż., działacz WiN, ps. „Brzeziński”, „Dąb”.
     
    Ur. 14 IV 1910 w Niecieczy pow. Dąbrowa Tarnowska, syn Wojciecha i Marii z d. Musiał. Ukończył w 1924 szkołę powszechną w Żabnie. W latach 1924-1926 uczył się w Szkole Handlowej. W 1931 powołany do służby wojskowej w wP i wcielony do 16 pp w Tarnowie, skąd go skierowano do Centum Wyszkolenia KOP w Osowcu, gdzie ukończył w stopniu kpr. Szkołę Podoficerską KOP. Pozostaje w służbie zawodowej. Był instruktorem w szkole podoficerskiej. W stopniu plut. sł. st. brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczył z wrogiem n odcinku Przemyśl-Lwów. W czasie walk zostaje ranny i wzięty do niewoli niemieckiej, skąd w X 1939 udało mu się zbiec w Krakowie z transportu jenieckiego kierowanego do obozu w Niemczech. W Krakowie spotyka się przypadkowo z Tadeuszem Sewerynem, od którego otrzymuje pierwsze wskazówki, co do organizowania grupy konspiracyjnej z zaufanych osób. Powraca do Niecieczy, gdzie organizuje grupę konspiracyjną, która weszła w 1940 w skąd Placówki ZWZ Żabno krypt. „Zofia”. Należał do grona współorganizatorów zrębów ZWZ na terenie Dąbrowy Tarnowskiej. W ZWZ/AK pełnił różne funkcje m. in. łącznika, przewoził pocztę konspiracyjną. Zagrożony aresztowaniem z rozkazu kpt. W. Kabata „Brzechwy” – k-dta Obwodu AK Dąbrowa Tarnowska wyjechał w 1943 do Warszawy, gdzie pracował jako pomocnik ogrodnika. Po 4 miesiącach powraca do Niecieczy. Pełni funkcję instruktora broni placówki AK Żabno, potem przenosi się do Czchowa na teren Obwodu Brzesko AK, gdzie kontynuuje działalność konspiracyjną w AK. W VIII 1944 w stopniu sierż. obejmuje funkcję oficera łączności w III baonie 16 pp AK dowodzonym przez kpt. sł. st. Z. Rogawskiego „Młota”. Uczestniczył w walkach z Niemcami. Po rozwiązaniu AK w 19 I 1945 mieszkał w Tarnowie przy ul. Pułaskiego. Pracował jako kierownik w Powiatowej Spółdzielni Związku Samopomocy Chłopskiej, potem jako elektromonter na PKP. Czynny w konspiracji WiN. Ujawnił się w 1947 w PUBP Dąbrowa Tarnowska. Jednocześnie działa nadal w konspiracji WiN a od 1948 członek SWP. Od VI 1947 do VIII 1948 był z-cą kierownika Rady WiN Dąbrowa Tarnowska, potem w ramach SWP „Krystyna”. Zatrzymany przez funkcj. PUBP Tarnów i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 06XII 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie.
    Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 451/49 z dnia 30 V 1949 został skazany na karę 7 lat więzienia oraz utratę praw na lat 4. NSW w Warszawie sygn. akt Sn 2262/49 postanowieniem z 25 X 1949 nie uwzględnił skargi rewizyjnej i utrzymał wydany wyrok w mocy. Więziony po procesie w ZK Kraków, skąd został przewieziony do CWK Wronki i tu osadzony 13 I 1950. Początek wykonania kary 06 XII 1948, upływ kary 06 XII 1955. W dniu 11 X 1951 przetransportowany z CWK Wronki do ZK w Potulicach. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary 06 XII 1955. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do swego miejsca zamieszkania w Tarnowie.
    Odznaczony: Brązowym Krzyżem Zasługi.
    Dalsze losy n/n
     
    Małecki Andrzej [1898-?], podoficer sł. st. WP, st. sierż., w ZWZ/AK/WiN ps. „Jeleń”, „Mijał”
    Kmdt Placówki AK Kańczuga 05 I 1945- I 1945. Od V 1946-VIII 1946 kierownik Koła WiN Kańczuga. Okręg WiN Rzeszów.
     
     Ur. 30 XI 1898 w Lubaczowie. Syn Jana i Anny z d. Farion. Po ukończeniu szkoły ludowej uczęszczał do gimnazjum. Po ukończeniu 6 klasy przerwał dalszą naukę. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie pozostał w wojsku jako podoficer zawodowy. Przeniesiony w latach trzydziestych do rezerwy w stopniu st. sierż. Mieszkał w Kańczudze i prowadził własny sklep.
    W okresie okupacji czynny w konspiracji ZWZ/AK. Od II 1941 referent łączności w Placówce ZWZ/AK Kańczuga, a od X 1942 do 28 VII 1944 d-ca WSOP w Placówce AK Kańczuga. Od VIII 1944 z-ca d-cy Placówki AK Kańczuga. Od 05 I 1945 k-dt Placówki Kańczuga AK. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 mieszkał nadal w Kańczudze.
    Po utworzeniu Zrzeszenia WiN od jesieni 1945 działa w WiN. Organizował struktury WiN na terenie Kańczugi. Od V 1946 do VIII 1946 był kierownikiem Koła WiN Kańczuga i organizacyjnie podlegał Radzie WiN Przeworsk. Zagrożony aresztowaniem latem 1946 wyjechał do Wrocławia gdzie osiadł na stałe przy ul. Pułaskiego nr 34/7. Pracował we Wrocławiu jako urzędnik.
    Zatrzymany przez UB we Wrocławiu w V 1949 i przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie, potem do PUBP w Przeworsku. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego aresztu tymczasowego wydała z datą 20 V 1949 WPR Rzeszów.
    Wyrokiem WSR Rzeszów, sygnatura akt Sr. 645/49 z 09 IX 1949 został skazany na karę 6 lat więzienia. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 karę złagodzono do 3 lat więzienia. Więziony po rozprawie w ZK Przemyśl, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia we Wronkach i tu osadzony 01 VII 1950. Początek wykonania kary 20 V 1949 upływ kary 20 V 1952. Zwolniony z CWK Wronki po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary 3 lat więzienia 20 V 1952. Po zwolnieniu z więzienia wyjechał do Krakowa. W latach siedemdziesiątych /1977/ mieszkał w Krakowie przy ul. Lublańskiej nr 20/38.
    Nie żyje.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/. Okręg WiN Rzeszów. Próba rekonstrukcji /w:/ ZH WiN nr 6. Kraków III 1995; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; A. Kuler, Z. K. Wójcik, A. Zagórski. Rys historyczny Placówki AK Kańczuga /w:/ ZH WiN nr 15. Kraków VI 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/801/49; Główna księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1662/51; Kwestionariusz osobowy A. M. Charakterystyka Okręgu WiN Rzeszów. IPN Rzeszów; T. Balbus, Z. Nawrocki. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. W-wa 2001; G. Ostasz. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000.



    Małek Stanisław [1895-1966], oficer dypl. sł. st. piech. WP, ppłk [1936], w LWP płk dypl. [1945], gen. bryg. [1947]
    Ur. 20 VI 1895 w Michałowicach k/Grójca. Po ukończeniu w 1908 szkoły powszechnej kształci się w Seminarium Nauczycielskim, które ukończył w 1913. Następnie pracuje jako nauczyciel. W 1915 wcielony do służby w armii rosyjskiej. W 1916 ukończył w Moskwie oficerską szkołę piechoty i został mianowany chorążym. W latach 1916-1917 służył w 75 sewastopolskim pułku piechoty, a od jesieni 1917 w stopniu ppor. w I Korpusie Polskim na Wschodzie. Po rozwiązaniu I KP w VI 1918 powraca do kraju. Od XI 1918 służy w WP. Awansowany do stopnia por. sł. st. 1 XII 1918. Przydzielony do 22 pp, w którego szeregach bierze udział wojnie polsko-bolszewickiej. Za okazane męstwo w czasie walk zostaje odznaczony przez gen. W. Sikorskiego VM kl. 5. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 1 XII 192o. Zweryfikowany w tym stopniu z starszeństwem od 1 VI 1919. W 22 pp pełnił kolejno funkcję d-cy kompanii, potem baonu. Od VI 1924-1929 pełnił funkcje kierownika samodzielnego Referatu Informacyjnego w DOK IX w Brześciu n/Bugiem. Do stopnia mjr sł. st. awansowany 1 I 1929. W latach 1930-1932 studiował w MSWoj. w Warszawie uzyskując tytuł oficera dyplomowanego. Od XI 1932 do IV 1934 pełni funkcję kierownika Referatu Bezpieczeństwa i szefa Referatu Mobilizacyjnego w sztabie DOK i w Warszawie. Od V 1934 do II 1936 d-ca baonu w 11 pp w Tarnowskich Górach. Awansowany do stopnia ppłk dypl. sł. st. piech. 1 I 1936. Od III 1936 do XI 1938 pełni funkcję szefa Sztabu DOK VII w Poznaniu. Od XII 1938 do IX 1939 I z-ca d-cy 56 pp w Krotoszynie. Od 1 IX 1939 do 20 IX 1939 szef Oddziału V dowództwa Armii „Poznań”. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Uczestniczy w walkach z Niemcami na szlaku bojowym Armii „Poznań”. Bierze udział w obronie Warszawy na odcinku Warszawa „Zachód” – pododcinek „Północ”, gdzie dowodzi zgrupowaniem „Bielany”, a od 21 IX 1939 po śmierci d-cy 60 pp ppłk M. L. Frydrycha do kapitulacji dowodzi także resztą sił 60 pp.
    Po kapitulacji Warszawy od 29 IX 1939 w niewoli niemieckiej. Przebywał w oflagu II A w Prenzlau, potem w stalagu II A w Neubrandenburg i oflagu II D w Gross Born. Na początku I 1945 ewakuowany do oflagu X A w Sandbostel. Po wyzwoleniu obozu w V 1945 powraca do kraju. Od VII 1945 pełni służbę w LWP kolejno na stanowiskach: VII 1945- X 1945 szef Oddziału Ogólno-Organizacyjnego w DOW III w Poznaniu. Awansowany do stopnia płk dypl. sł. st. 20 VIII 1945. Następnie od XI 1945 do IX 1946 szef Sztabu DOW I w Warszawie, a od X 1946 do 13 X 1948 szef Sztabu DOW IV we Wrocławiu. Mianowany gen. bryg. 9 VII 1947.
    W dniu 13 X 1948 został pod fałszywymi zarzutami aresztowany przez agentów Informacji Wojskowej i uwięziony. Przeszedł ciężkie śledztwo. W czasie przesłuchań torturowany. Wyrokiem WSR Warszawa z 9 XI 1950 został skazany na karę 12 lat więzienia, utratę praw na lat 5, oraz przepadek mienia, zdegradowano go do stopnia szeregowca. Więziony we Wrocławiu, w Warszawie, potem w Centralnym Więzieniu we Wronkach. Postanowieniem NSW w Warszawie ze względu na stan zdrowia udzielono mu przerwy w odbywaniu kary. Zwolniony z więzienia we Wronkach 4 III 1954. Do więzienia już nie powrócił.
    Na wniosek córki Krystyny Naczelny Prokurator wojskowy 19 IV 1984 wniósł do Sądu Najwyższego -  Izba Wojskowa rewizję nadzwyczajną od wyroku z dnia 9 XI 1950. Postanowieniem tegoż sądu z dnia 31 V 1984 nr SN7/84 został uniewinniony. Tym samym został w pełni zrehabilitowany. W 1985 Rada Państwa przywróciła mu pośmiertnie stopień generała bryg.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał w Poznaniu, gdzie zmarł 30 X 1966. Pochowany na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.
    Żona Irena. Miał córkę Krystynę.

    Roczniki oficerskie MSWoj. 1924, 1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939;J. Izdebski. Dzieje 9 dywizji Piechoty 1918-1939. W-wa 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954.
     

     
    Marciński Władysław [1911-?], działacz WiN, ps. „Wicher” Ur. 28 III 1911 w Krakowie, syn Ferdynanda i Anieli. Przed wojną ukończył szkołę powszechną oraz średnią. Mieszkał w Rzeszowie, gdzie był kierownikiem cegielni. Po wojnie objął funkcję przewodniczącego
    Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie. Wstąpił do PPR.  Współpracował już wówczas z A. Słaboszem, potem A. Bilińskim z siatki BW DSZ/WiN. Pod koniec 1945 wyjechał na Górny Śląsk i podjął pracę jako inspektor Zjednoczenia Ceramicznego w Zabrzu. Podejmuje ponownie pracę konspiracyjną w siatce wywiadowczej BW WiN. Był informatorem i łącznikiem. Utrzymywał kontakty z A. Słaboszem i E. Wehrsteinem, któremu przekazywał zdobyte informacje.
    Zatrzymany przez funkcj. Wydziału III WUBP Kraków 06 IX 1946. W dniu
    16 IX 1946 przekazany do dyspozycji WUBP Katowice. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach. Po zakończeniu śledztwa więziony w więzieniu karno-śledczym przy ul. Mikołowskiej w
    Katowicach.
    Wyrokiem WSR Katowice, sygn. akt R. 97/47 z dnia 07 II 1947 został
    skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86§2 KKWP, utratę praw na okres lat 5. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. Po procesie więziony w ZK Katowice skąd zostaje przetransportowany do Centralnego więzienia karnego we Wronkach i tu osadzony 27 VI 1947. Początek wykonania kary 06 IX 1946, upływ kary 06 IX 1956. Po trzyletnim pobycie w CWK Wronki został wywieziony w dniu 30 IX 1950 do ZK w Potulicach. Po złagodzeniu kary do lat 8
    został zwolniony z wiezienia 06 IX 1954. Po wyjściu z więzienia mieszkał w Katowicach.
    Dalsze losy n/n.

    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN
    [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; Z. K. Wójcik. Rzeszów w latach II wojny światowej. Okupacja i konspiracja 1939-1944-1945. Rzeszów 1998; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; T. Balbus. Drugie uzupełnienie „Listy aresztowanych działaczy Zrzeszenia  WiN” [w:]Studia Rzeszowskie, t. VI/1999; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/467/47.

     
    Marek Stanisław [ 1899-1981], nauczyciel, oficer sł. st. piechoty WP/KOP, mjr. [1939], w konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Fala”, „Furmański”, „Jagoda”, „Tola” vel Edward Luciński. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Tarnów 14 X 1944 – I 1945. Okręg Kraków AK.
     
    Ur. 27 VIII 1899 w m. Pawęzów pow. Tarnów. Syn Jana i Marii z d. Flis. Uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Tarnowie, które ukończył w III 1917. W tym samym miesiącu zmobilizowany i wcielony do 57 pp armii austriackiej. Od VI do X 1917 przebywał w Szkole Oficerów Rezerwy w Opawie, po ukończeniu, której został skierowany na front włoski, gdzie w stopniu chorążego dowodził plutonem w 57 pp. W końcu X 1918 powraca do rodzinnego Tarnowa. 10 XI 1918 wstępuje ochotniczo do formowanego w Tarnowie 16 pp. Od XII 1918 do wiosny 1919 walczy jako d-ca plutonu na froncie wojny polsko-ukraińskiej, potem 1919-1920 na frontach wojny polsko-bolszewickiej. Awansowany do stopnia ppor. 1 VII 1920. Podczas walk zostaje ranny. Po zakończeniu wojny pozostaje w służbie zawodowej i służy w 16 pp. W 1922 zweryfikowany przez MSWoj. w stopniu por. sł. st. piechoty z starszeństwem 1 V 1921. Do 1928 d-ca kompanii. W 1928 przeniesiony do Baonu Nr 9 Szkoły podchorążych Rezerwy Piechoty w Berezie Kartuskiej, gdzie jest instruktorem w plutonie szkolnym. W 1929 przeniesiony do 17 pp w Rzeszowie na stanowisko instruktora Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 17 pp. Po ukończeniu w 1930 specjalistycznego kursu dla oficerów w zakresie broni maszynowej w CWP w Rembertowie przeniesiony do 20 pp w Krakowie na stanowisko d-cy kompanii CKM. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piechoty 1 I 1933. W III 1935 przeniesiony rozkazem MSWoj. do Korpusu Ochrony pogranicza z przydziałem na stanowisko adiutanta Baonu KOP „Hoszcza”, potem do mobilizacji d-ca 3 kompanii granicznej „Sapożyn” w Baonie KOP „Hoszcza” stacjonującej w m. Sapożyn pow. Równe. Do stopnia mjr-a sł. st. piechoty awansowany 19 III 1939. Po mobilizacji w 1939 d-ca 1 baonu 98 PPRez. w składzie 38 DP Rez., którym dowodził podczas walk w kampanii wrześniowej 1939. Uczestniczy w walkach z wrogiem na szlaku bojowym od Przemyśla pod Lwów. Dowodził siłami baonu w rejonie m. Czarnokońce i Mużyłowic w walce nocnej z siłami pułku SS „Germania”, gdzie zostaje ranny. Za okazane męstwo zostaje przedstawiony do odznaczenia VM kl. 5. W rejonie Lwowa jego pułk zostaje rozbity. W dniu 19 IX 1939 w lasach Brzuchowieckich dostał się do niewoli niemieckiej, skąd po kilku dniach udało mu się zbiec z transportu do obozu jenieckiego. Na początku X 1939 powraca do rodzinnego domu w Pawęzowie. Od XI 1939 czynny w strukturach konspiracyjnej organizacji SZP na terenie pow. Tarnów. Po aresztowaniach przeprowadzonych przez Niemców utracił kontakt konspiracyjny. W III 1940 wyjechał do Krakowa, gdzie spotkał się z mjr E. Jasińskim, którego znał ze służby w 20 pp w Krakowie. Mjr E. J wprowadził go do ZWZ. Skierowany przez K. O ZWZ Kraków do Obwodu ZWZ Tarnów. Organizator plutonów szkieletowych ZWZ/AK w ramach WSOP. Od 1 VII 1942 z-ca k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Tarnów – ppłk S. Musiałka „Mirosław”. Uczestniczył w akcjach scaleniowych lokalnych oddziałów BCh i NOW z AK. W okresie „Burzy” od VII 1944 d-ca baonu w odtwarzanym 16 pp AK. Bierze udział w walkach z siłami niemieckimi. Po demobilizacji 16 pp AK w X 1944 powraca do Tarnowa. Od 14 X 1944 do 18 I 1945 k-dt Obwodu AK Tarnów. W II 1945 przed swoim wyjazdem do Krakowa przekazał funkcję k-dta Obwodu AK Tarnów w likwidacji kpt. M. Steczyszynowi „Kalina” dotychczasowemu k-dtowi I Podobwodu AK w Obwodzie AK Tarnów. W końcu II 1945 wyjechał do Krakowa, gdzie podjął pracę w krakowskim Oddziale Lubelskiej Spółdzielni Pszczelarskiej. W X 1945 ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. AK w Krakowie. Zweryfikowano go wówczas w stopniu ppłk-a sł. st. piechoty z starszeństwem 1 I 1945. Poprzez lokal kontaktowy zorganizowany w sklepie F. Ponickiego przy ul. Długiej 22 w Krakowie,  nawiązał kontakty z konspiracją WiN. Z polecenia ppłk-a W. Tumanowicza „Jagodziński” kierownika Obszaru Południowego akcji „Ż” wyjechał w X 1945 do Wrocławia, gdzie zamieszkał początkowo przy ul. Klasztornej w domu restauratora Z. Kozankiewicza. Wspólnie z K. Grochem prowadził przy ul. Kościuszki 176 sklep spożywczy. Zorganizował wrocławską komórkę „Ż”. Opracowywał miesięczne sprawozdania przekazywane do Zarządu Obszaru WiN w Krakowie. Równocześnie czynny w strukturach Okręgu Wrocław „Wschód” WiN, gdzie pełni funkcję kierownika Wydziału Organizacyjnego i Wydziału Informacji. Utworzył siatkę informatorów terenowych. Podejmował rozmowy wstępne z osobami typowanymi do pracy w WiN, odbierał raporty informacyjne z powiatów Dolnego Śląska, dostarczał kierownikom rejonowym środki finansowe, wypłacał zasiłki kadrze, zajmował się łącznością. Rozprowadzał podziemne pismo obszaru „Orzeł Biały”. Gdy w VII 1946 ppłk M. Szumański rozwiązał okręg wrocławski WiN, sprzedał sklep, ostrzegł swoich współpracowników o serii aresztowań dokonanych w sąsiednim Okręgu WiN Jelenia Góra „Zachód”, a następnie opuścił Wrocław i wyjechał do Tarnowa. Przez kilka tygodni był przedstawicielem firmy farbiarskiej na Dolny Śląsk. Rozprowadzał materiały do farbowania tkanin w Kłodzku, Ząbkowicach Śląskich, Wałbrzychu, Świdnicy i Jeleniej Górze. W II 1947 osiedlił się w Krakowie, gdzie zamieszkał przy ul. Brzozowej nr 7/7. Zerwał wszelkie kontakty konspiracyjne. Podejmuje pracę zawodową początkowo w charakterze magazyniera, potem głównego księgowego w Centrali Handlowej Przemysłu Ludowego i Artystycznego przy Ośrodku Produkcji Drzewnej w Brzesku. 07 I 1950 zostaje zatrzymany w Brzesku przez funkcj. PUBP Tarnów. 16 I 1950 WPR Kraków wydała wobec niego postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, sygnatura akt Pr II 34/50. Początkowo przesłuchiwany w areszcie PUBP Tarnów przez funkcj. krakowskiego WUBP. Następnie przewieziony do aresztu WUBP w Krakowie, gdzie prowadzono dalsze śledztwo. W IV 1950 przewieziony do Wydziału Śledczego WUBP Wrocław, gdzie przeszedł ciężkie śledztwo. 19 VII 1950 osadzony w więzieniu nr 1 przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu. Wyrokiem WSR Wrocław z 22 I 1951, sygnatura akt Sr. 17/51 zostaje skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP. Początek wykonania kary 16 I 1950 zaś upływ kary 16 I 1958. WSR Wrocław przewodniczył sędzia por. Ludwik Bełdowski. W dniu 29 III 1951 postanowieniem NSW w Warszawie apelacja zostaje nieuwzględniona a wyrok zostaje utrzymany w mocy. W dniu 04 IX 1951 wywieziony z ZK Wrocław do ZK w Sieradzu, skąd go przewieziono do CWK w Rawiczu i tu osadzono 07 XI 1951 o godz. 4,00. W dniu 01 XII 1951 wywieziony z CWK Rawicz do ZK w Strzelcach Opolskich, gdzie pracował przy więziennej produkcji obuwia. W 1953 wywieziony do ZK w Iławie k/Olsztyna. W opinii naczelnika więzienia w Iławie wydanej 20 I 1954 stwierdzono, że należy do więźniów wrogo ustosunkowanych pod adresem PRL i nie zasługuje na zwolnienie.
    Zwolniony warunkowo z ZK Iława 08 IV 1955. Po odzyskaniu wolności zamieszkał w Tarnowie. Po 1956 był członkiem koła ZBOW i D w Tarnowie. Zbierał materiały historyczne dot. Inspektoratu ZWZ/AK Tarnów.
    Zmarł w Tarnowie 11 XII 1981. Pochowany na Nowym Cmentarzu w Tarnowie-Krzyki.
    Żonaty Marią z d. Jaśkiewicz, potem z Adą z d. n/n. Miał dwoje dzieci /syn Kazimierz – Stanisław/.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.
     
    Roczniki oficerskie MSWoj. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr II 4455/51; USC Tarnów. Skrócony akt zgonu nr 1195/1981; R. Daleki. Armia „Karpaty” 1939. W-wa 1979; Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. W-wa – Pułtusk 2001;J. Pomorski. Korpus Ochrony Pogranicza w obronie Rzeczypospolitej 1924-1939. Pruszków 1998; A. Zagórski. Okręg Kraków AK /w:/ AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; S. Piwowarski. Okręg Krakowski SZP/ZWZ/AK. Kraków 1994; A. Pietrzykowa. Region Tarnowski w okresie okupacji hitlerowskiej 1939-1945. Kraków 1984; T. Balbus. Konspiracja Dolnośląska WiN /1945-1948/. Wrocław 2000; W. Bartosz. Przywracani pamięci. Polska Zbrojna nr 238/1991; T. Balbus. Ludzie podziemia AK-WiN w Polsce południowo-zachodniej /1945-1948/, t I. Wrocław 2003 /tu obszerna bibliografia/

     
    Maron Edmund [1916 -1960], plut. rez. sł. sanit. [1938], w konspiracji AK, ppor. cz. w. ps. „Marwicz”, „Mur” vel Marczyński.
    Kmdt Obwodu AK Czarnków VIII 1942-II 1945. Okręg Poznań AK.
     
    Ur. 26 II 1916 w Krobi pow. Gostyń. Syn Bronisława i Leokadii z d. Turbańska. Szkołę powszechną ukończył w Krobi. Następnie uczy się w gimnazjum im. św. Barbary w Chodzieży gdzie w 1935 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od 1935 praktykuje w zawodzie technika dentystycznego w Rogoźnie. W latach 1937-1938 odbywa służbę wojskową w 8 batalionie sanitarnym w Toruniu, gdzie ukończył szkołę podoficerską w stopniu kpr. Przeniesiony do rezerwy w stopniu plut. rez. Powraca do Chodzieży.
    Latem 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 15 DP z przydziałem do szpitala polowego 15 DP, gdzie służy jako sanitariusz. Odbył kampanię wrześniową 1939. W czasie walk w rejonie Sochaczewa dostał się do niewoli niemieckiej. W obozie jenieckim przebywał do wiosny 1942. Zwolniony z obozu na wniosek niemieckiego stomatologa Waltera Langego z Krzyża, u którego potem pracuje jako technik dentystyczny.
    W i połowie 1942 organizuje razem z P. Gapskim lokalną organizację konspiracyjną, która działa na terenie Krzyża i Drawska. W VIII 1942 zaprzysiężony do AK przez ppor. cz. w. Leopolda Marciniaka. Mianowany przez ppor. cz. w. Bogdana Dąbrowskiego „Kret” - k-dtem Obwodu AK Czarnków. Utworzył OP – „Mur”. Od wiosny 1943 prowadzi komórkę „IKO” utrzymując stałą łączność z oflagiem II C w Woldenbergu /Dobiegniew/. I doraźnie z oflagiem II d w Arswalde /Choszczno/. W latach 1943-1944 jako d-ca OP „Mur” dokonał kilka akcji bojowych na terenie położonym za Notecią.
    Po utracie łączności z K. O. AK Poznań jesienią 1944 prowadził rozmowy scaleniowe z organizacją o nazwie Armia Polska w Kraju – Zachód. Awansowany w AK do stopnia ppor. cz. w. Po wejściu wojsk sowieckich w 1945 na teren jego działalności i objęciu władzy przez komunistów nie ujawnił swej działalności w konspiracji. Nadal pozostaje w konspiracji. Aresztowany 25 VIII 1945 przez UB i uwięziony w Poznaniu. Wyrokiem WSO w Poznaniu z 03 X 1945 został skazany na karę 7 lat więzienia. W XII 1947 zwolniony z więzienia na mocy amnestii z 22 II 1947. Zamieszkał po odzyskaniu wolności w Chodzieży, gdzie pracował zawodowo. W końcu 1949 reaktywował oddział part. „Mur” nadając mu nazwę „Czułkowcy - Węgielnia”. Ponownie aresztowany przez UB 15 XII, 1952 choć już w tym czasie nie prowadził żadnej działalności konspiracyjnej. Po długim i ciężkim śledztwie prowadzonym przez PUBP Czarnków i WUBP Poznań został skazany 31 I 1953 przez WSR Poznań, sygnatura akt Sr. 14/53 na karę śmierci, którą na mocy amnestii z 22 XI 1952 złagodzono mu do 12 lat więzienia. Zwolniony z więzienia 16 IX 1956 w ciężkim stanie zdrowia. Po odzyskaniu wolności powraca do Chodzieży gdzie zamieszkał na stałe. Schorowany nie odzyskał już zdrowia utraconego w czasie śledztw i pobytu w więzieniach PRL. Zmarł 21 III 1960 w Chodzieży w wieku 44 lat. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    W 1996 oba wyroki wydane przez WSO i WSR Poznań zostały unieważnione. Został w pełni zrehabilitowany.
    Żonaty z Martą z d. Drost. Mieli synów Bronisława i Mariana oraz córkę Ewę.
     
    Encyklopedia Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1998; Z. Szymankiewicz /opr./ W Konspiracji Wielkopolskiej 1939-1945. Poznań 1993. Informacja z USC Chodzież.



     
    Maszlanka Bronisław Józef (1897- 1972), legionista, oficer dypl. sł. st. art. WP, ppłk (1939), PSZ, płk (1944).Więzień polityczny PRL.
     
          Ur. 14 VI 1897 w Dukli pow. Krosno w Małopolsce. Syn Józefa /nauczyciela szkoły ludowej w Dukli/ i Bronisławy z d. Wawrzykowskiej. Od 1904 do 1907 uczęszczał do szkoły ludowej w Dukli, potem od 1907 do gimnazjum realnego w Dukli, gdzie w 1914 ukończył 7 klasę. Maturę zdał w styczniu 1915 w gimnazjum polskim w Wiedniu. W okresie nauki w gimnazjum działa czynnie w Związku Strzeleckim. Od lata 1914 do lipca 1917 w Legionach Polskich, gdzie służył w 4 baterii 1 Pułku Artylerii Legionów. Uczestniczył w walkach na szlaku bojowym 1 Pułku artylerii Legionów w składzie I Brygady Legionów Polskich.
    Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 zostaje internowany i jako poddany austriacki zostaje we wrześniu 1917 wcielony do armii austriackiej. Skierowany na kurs dla oficerów rezerwy artylerii w Bratysławie, a po ukończeniu kursu w stopniu chorążego skierowany zostaje na front włoski, gdzie uczestniczy w walkach do października 1918. W końcu października 1918 powraca do kraju. 11 XI 1918 w stopniu ppor. sł. st. art. wstępuje do WP z przydziałem do 1 Pułku Artylerii Górskiej, przemianowanego 01 IX 1919 na 13 Pułk Artylerii Ciężkiej, w którego szeregach bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie zweryfikowany przez MSWojsk. w Warszawie w stopniu por. sł. st. art. z starszeństwem 01 VI 1919. W 1923 przeniesiony do 6 Pułku Artylerii Polowej w Krakowie. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. art. 01 VII 1925. Do 1927 dowodził baterią. W latach 1927 -1929 studiuje w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. W stopniu kpt. dypl. sł. st. art. był w okresie 1929- 1931 kierownikiem referatu w Państwowym Urzędzie PW i WF w Warszawie, a w latach 1931 -1934 wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Toruniu oraz wykładowcą w Szkole Strzelań Artylerii w Toruniu. Awansowany do stopnia mjr dypl. sł. st. art. 01 I 1933. W 1934 przeniesiony na stanowisko szefa sztabu 6 DP w Krakowie, potem w okresie 1936- XII 1938 d-ca dywizjonu w 6 Pułku Artylerii Lekkiej w Krakowie. Od XII 1938 – VII 1939 oficer inspektoratu armii we Lwowie. Awansowany do stopnia ppłk dypl. sł. st. art. 19 III 1939. Z dniem 11 lipca 1939 mianowany szefem Oddziału III /operacyjnego/sztabu utworzonej armii „Karpaty” z siedzibą we Lwowie. W kampanii wrześniowej 1939 początkowo szef oddziału III /operacyjnego/ w sztabie Armii „Karpaty”, później oficer do zleceń w dowództwie frontu południowego. Po zakończeniu działań wojennych przekroczył granicę z Rumunią, a potem przedostał się na Węgry, skąd wyjechał do Francji, gdzie dotarł na początku 1940. We Francji wstępuje do WP. Do czerwca 1940 był II oficerem sztabu artylerii w sztabie Naczelnego Wodza WP. Po zakończeniu kampanii francuskiej w czerwcu 1940 ewakuuje się do Wielkiej Brytanii, gdzie pełni funkcję szefa sztabu artylerii I Korpusu Polskiego. W latach 1942-1945 był wykładowcą i dyrektorem nauk w Wyższej Szkole Wojennej w Szkocji, potem szefem oddziału operacyjnego i jednocześnie zastępcą do spraw operacyjnych szefa sztabu głównego WP gen. dyw. Stanisława Kopańskiego. Awansowany w październiku 1944 do stopnia płk dypl. art. W końcu 1945 nawiązał z nim z nim kontakt płk dypl. Józefem Kuropieska, który w tym okresie czasu był attache wojskowym w ambasadzie PRL w Londynie. W efekcie przeprowadzonych rozmów z J. K. powziął decyzję powrotu do kraju. W 1946 ciężko chory przebywał w szpitalu w Londynie, gdzie przeszedł operację unieruchomienia jednego płata płuc. Po opuszczeniu szpitala i podleczeniu zdrowia w czerwcu 1947 powraca do kraju. Zamieszkał wówczas z rodziną w Warszawie. Po zgłoszeniu się do służby w WP zostaje zweryfikowany przez MON w stopniu płk dypl. art. Do połowy 1948 leczy się w sanatoriach.
    W 1948 zostaje przyjęty do WP, otrzymuje przydział do Akademii Sztabu Generalnego na stanowisko wykładowcy taktyki ogólnej. Jednocześnie kierownik kursu dla dowódców dywizji. Mieszkał w tym czasie z rodziną przy ul. Dantyszka 2 w Warszawie.
    Na podstawie fałszywych oskarżeń o prowadzenie nielegalnej działalności w komórce konspiracyjnej w Akademii Sztabu Generalnego zostaje aresztowany 16 lipca 1951 podczas pobytu na wczasach w Szklarskiej Porębie przez funkcj. Informacji Wojskowej. Przewieziony do Warszawy i uwięziony w więzieniu Informacji Wojskowej przy ul. Oczki. Przeszedł ciężkie śledztwo. W czasie przesłuchań był torturowany i zmuszany do zeznań go obciążających.
    Skazany wyrokiem, sygn. akt Sn 11/51 Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 15 XI 1951 na karę 12 lat więzienia złagodzonego na podstawie amnestii do lat 8, oraz kary dodatkowe, przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa i utratę praw publicznych i honorowych na lat 5. Po procesie więziony w wiezieniu mokotowskim, skąd po uprawomocnieniu się wyroku latem 1952 zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, gdzie był więziony do 15 I 1955. W więzieniu wronieckim szykanowany przez personel więzienny, często chorował i przebywał w więziennym szpitalu. Podania żony do prokuratury o zwolnienie z więzienia na podjęcie leczenia w warunkach wolnościowych pozostają bez odpowiedzi. Na początku stycznia 1955 Prokuratura Wojskowa w Warszawie wydaje postanowienie o udzieleniu mu rocznej przerwy zdrowotnej w odbywaniu kary od 19 I 1955 do 19 I 1956. Zwolniony na przerwę w odbywaniu kary z więzienia 19 I 1955 powraca do Warszawy. Za uzyskane pieniądze z sprzedaży sprzętów, które udało się ocalić od zabrania przez komornika leczy się u prywatnych specjalistów. Jednocześnie musiał się meldować jako więzień przebywający na urlopie zdrowotnym w Komisariacie milicji w Otwocku. W dniu 07 I 1956 Najwyższy Sąd Wojskowy w Warszawie uchylił wyrok wydany 15 XI 1951, a sprawę przekazano do prokuratury celem uzupełnienia. 11 I 1956 Prokuratura Wojskowa w Warszawie wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa. Do więzienia we Wronkach już nie powraca. Formalnie zwolniony z CWK Wronki 19 I 1956. Występuje do NSW w Warszawie z wnioskiem o rehabilitację. W dniu 10 XI 1956 postanowieniem NSW w Warszawie zostaje zrehabilitowany. Formalnie ze względów zdrowotnych zostaje jesienią 1956 przeniesiony do rezerwy przez Departament Kadr MON.Ponieważ z powodu utraty zdrowia w więzieniach nie mógł podjąć pracy wystąpił o przyznanie mu renty wojskowej. Ostatecznie przyznano mu rentę cywilną w kwocie 440 zł.
    Żonaty z Gazelą Krystyną Elżbietą z d. Sławikowska. Miał córkę Teresę. Żona z córką we wrześniu 1939 zostały aresztowane przez NKWD we Lwowie i wywiezione 13 kwietnia 1940 do obozu w Kazachstanie, gdzie były zmuszane do niewolniczej pracy. Do Polski powróciły w 1946. Początkowo mieszkały w Krakowie u dalszej rodziny, potem w Warszawie. W okresie jego uwięzienia była represjonowana przez władze komunistyczne jego żona i córka, które jako rodzinę szpiega zmuszono do opuszczenia w ciągu 12 godzin zajmowanego dotychczas mieszkania i wywiezione do Józefowa, gdzie umieszczono je w ciasnej klitce w baraku, gdzie mieszkały w bardzo trudnych warunkach. Żona Gizela została również wyrzucona z pracy w Pagedzie. Udało się jej podjąć pracę w „Warsie” w Warszawie - Szczęśliwcach, gdzie sporządzała kalkulację dla wagonów restauracyjnych.
    Mieszkał w Warszawie. Był autorem wielu opracowań historycznych dot. II wojny światowej 1939-1945.
    Zmarł w Warszawie 20 XI 1972. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
    Odznaczony: KN, KW2x, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Wojska, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1923,1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Spis byłych oddziałów wojskowych WP/w:/Przegląd Historyczno-Wojskowy, więźniów. Nr 2/2000; R. Dalecki. Armia „Karpaty” 1939. W-wa 1979; Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach. W-wa 1989;J. Poksiński. „TUN” /Tatar-Utnik-Nowicki/. W-wa 1992; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki II/234/52; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sadowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Cmentarz Komunalny Powązki. Dawny wojskowy w Warszawie. W-wa 1989; USC Warszawa. Skrócony akt zgonu nr IV/1840/1972.


    Matuła Stanisław [1911-?], podoficer sł. st. KOP, żołnierz AK, działacz WiN
    Ur. 05 V 1911 w Sokołowie Małopolskim pow. Kolbuszowa, syn Pawła i Katarzyny z d. Mroczek.  Ukończył 7 klasową szkołę powszechną oraz kurs handlowy. Od 1932 odbywał służbę wojskową w WP. Po ukończeniu szkoły podoficerskiej pozostał służbie zawodowej. W stopniu kpr. służył w latach 1933-1939 w Baonie KOP w Suwałkach. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939.
    Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Sokołowie Małopolskim. Czynny w konspiracji AK. Po wojnie zajmował się prowadzeniem własnego sklepu. W IV 1946 zwerbowany przez ks. W. Bąka „Wicka” do pracy konspiracyjnej w strukturach Rady WiN Kolbuszowa. Prowadził „skrzynkę pocztową” oraz przewożeniem poczty konspiracyjnej do Rejonu Centralnego WiN w Rzeszowie.
    Zatrzymany 16 VII 1947 przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała z datą 19 VII 1947. Śledztwo przeszedł w PUBP w Kolbuszowej, potem w WUBP Rzeszów. Sądzony w grupie działaczy WiN Rejonu Centralnego WiN Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 został skazany na karę 6 lat więzienia, utratę praw obywatelskich i honorowych praw publicznych n okres lat 3 oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 13 VII 1948 złagodzono mu karę do lat 3. Po procesie wieziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 16 VII 1947, upływ kary 16 VII 1950. Zwolniony z CWK Wronki 16 VII 1950 po odbyciu kary. Po wyjściu z wiezienia powrócił do Sokołowa, skąd po 1966 przeniósł się do Rzeszowa, gdzie mieszkał /1977/przy ul. Al. Niepodległości. Pracował jako kierowca w PKS Stalowa Wola.
    Żonaty z Eleonorą z d. Chorzempa, miał dwoje dzieci.
    Dalsze losy n/n.

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; T. Balbus-Z. Nawrocki. Rozpracowanie i likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/. Warszawa 2001; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u.Okręg Rzeszów/1945-1947[w:]ZH WiN nr 6/1995; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/ 1307/48

     
    Matysko Jan [1912-1953], podoficer sł. st. łącz. sierż. [1939], w PSZ, ppor. rez.[1944], cichociemny, żołnierz AK/DSZ, por. działacz WiN, ps. „Hanys”,  „Łukasz”, „Oskard” vel Jan Wysocki
     
    Ur. 31 V 1912 w Kupraczach pow. lubomelski na Wołyniu, syn Jana i Anny. W latach 1920-1927 uczęszczał do szkoły powszechnej Lubomlu, zaś w latach 1927-1932 do średniej Szkoły Przemysłowej w Warszawie. Od 1932 odbywa służbę wojskową. Od 01 XI 1932 do 30 VI 1933 w Szkole Podoficerskiej przy Batalionie Elektrotechnicznym w Nowym Dworze Mazowieckim. Przydzielony do Batalionu Elektrotechnicznego. W okresie od 01 IX 1933 do 20 XII 1933 przebywał na kursie łączności w Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. Z dniem 11 XI 1933 zostaje mianowany kpr. Pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer zawodowy i służy w Batalionie Elektrotechnicznym. W I 1936 przeniesiony do kompanii reflektorów artylerii przeciwlotniczej w Batalionie Elektrotechnicznym. Awansowany do stopnia plut. sł. st. Od I 1937 instruktor w kompanii elektrotechnicznej. Awansowany 19 III 1939 do stopnia sierż. sł. st. Jako ekstern zdał w 1939 maturę.
    Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939 w szeregach kompanii reflektorów przeciwlotniczej. Uczestniczy w obronie Warszawy. Po kapitulacji Warszawy nie poszedł do niewoli. Wyjechał w rodzinne strony na Wołyń. Aresztowany przez NKWD w Kamionce Strumiłowej, ale udało mu się uciec i powrócić do Warszawy. 15 I 1940 udało mu się przekroczyć granicę z Węgrami i przez Jugosławię i Włochy i dotarł do Francji. 30 XII 1939 zgłosił się, w Coëtquidan do WP. W I 1940 przydzielono go do Centrum Wyszkolenia Łączności w Wersalu, gdzie został kierownikiem kursu dla kierowców samochodowych. Po upadku Francji 20 VI 1940 ewakuowany z portu La Rochelle do Wlk. Brytanii, gdzie został przydzielony do kompanii szkoleniowej w Centrum Wyszkolenia Łączności. Od XI 1940 był instruktorem na kursie radiomechanicznym. W okresie od 15 I 1941 do 31 VII 1941 przebywa w Szkole Podchorążych Łączności. Od IX 1941 służył w I szwadronie 1 DPanc. gen. S. Maczka. W XI 1942 ukończył kurs łączności oficerow wojsk pancernych, potem od 02 I 1943 do 12 III 1943 specjalny kurs oficerów łączności w Glasgow. Zgłosił się do służby w kraju. W Ośrodku Szkoleniowym Sekcji Dyspozycyjnej Sztabu NW. Mianowany z starszeństwem od 01 III 1944 ppor. sł. st. łącz. 06 VII 1944 skierowany do Audley End. Zaprzysiężony na rotę AK 06 VII 1944. Przerzucony drogą morską do Włoch przebywał w Latiano k/Brindisi. W nocy z 26/27 XII 1944 zrzucony do kraju n placówkę odbiorczą „Wilga 1” k/Nowego Targu. Po skoku pozostawał w dyspozycji K. O. AK Kraków i czasowo przebywał w I batalionie 1 psp AK, gdzie pełni funkcję szefa technicznej obsługi radiostacji.
    W II 1945 wyjechał Krakowa do Bydgoszczy. Mianowany przez płk J. Szczurka – Cergowskiego – k-dta Obszaru Zachodniego szefem łączności radiowej Obszaru Zachodniego NIE/DSZ/WiN
    Zatrzymany 02 XII 1945 przez UB w Gdańsku-Oliwie przy ul. Piotrkowskiej w firmie „Elektro-Gedania”, gdzie oficjalnie pracował. Więziony w Bydgoszczy. 07 XII 1945 przewieziony do więzienia w Warszawa- Praga, skąd go przeniesiono do ZK Warszawa-Mokotów.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 12 IX 1946 został skazany na 6 lat więzienia. Sadzony w pokazowej rozprawie w Warszawie przez WSR Warszawa w składzie przewodniczący mjr Eugeniusz Krzewski, sędziowie: kpt. Czesław Nowakowski i por. Jan Biedrzycki, protokolant sierż. Adam Piaseczki przy udziale prokuratora mjr Henryka Podlaskiego. Zeznawał jako świadek na procesie I ZG WiN. Wywieziony z ZK Warszawa-Mokotów do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 08 II 1947. Na procesie niejawnym WSR Warszawa 14 III 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947 złagodził mu karę do 3 lat więzienia. W dniu 11 XII 1948 został zwolniony z więzienia w Rawiczu. Od III 1949 do XI 1953 pracował w charakterze inspektora nadzoru w Dziale Inwestycji Własnych w Pomorskich Zakładach Budowy Maszyn w Bydgoszczy.
    Zmarł 18 XI 1953 w Bydgoszczy. Pochowany na cmentarzu parafii św. Wincentego Wincentego a’Pulo w Bydgoszczy.
    Odznaczony: KW 4x.
    W 1992 postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie na sesji wyjazdowej w Olsztynie wyrok b. WSR Warszawa został uznany za nieważny jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Był żonaty od 1952 z Anielą z Kuropatnińskich. Miał córkę Annę /ur. 1953/.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Wrocław 2000; J. tucholski. Cichociemni. W-wa 1985; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1952.


    Mazurek Alfred [1895-?], ślusarz, działacz WiN
    Ur. 18 I 1895 Rzeszowie, syn Franciszka i Marii,. Ukończył szkołę powszechną oraz zawodową. Z zawodu ślusarz. Podczas okupacji niemieckiej żołnierz AK. Po wojnie czynny jako informator w konspiracji WiN. Przed aresztowaniem mieszkał przy ul. Bocznej 5 w Rzeszowie. Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 22 IV 1948, sygn. akt Sr 244/48, skazany został na karę 4 lat więzienia z art. 86§2 złagodzonej przy zastosowaniu amnestii na karę 2 lat. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, potem w ZK Przemyśl, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu odsadzony 28 IX 1948.Początek wykonania kary 31 XII 1947, upływ kary 31 XII 1949 Zwolniony 1 I 1950 udał się do Rzeszowa ul. Boczna, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Mieszkał i pracował w Rzeszowie.
    Dalsze losy n/n

    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr  I/956/48


     
    Mączka Jan [1920-?], żołnierz AK, działacz WiN, urzędnik, ps. „Jacek” Ur. 19 VI 1920 w Biedaczowie pow. Łańcut, syn Franciszka i Apolonii z d. Grębska. W okresie międzywojennym ukończył szkołę powszechną oraz terminował w zawodzie stolarza. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK w Obwodzie Łańcut AK. Po wojnie w latach 1945-1946 działał w WiN, gdie pełnił funkcję łącznika oraz kolportera prasy konspiracyjnej m.in. „Ku Wolności” i „Orzeł Biały”.  Zagrożony aresztowaniem wiosną 1946 wyjechał na Górny Śląsk i zamieszkał w Bytomiu przy ul. Rynek 8. Przy pomocy J. Brudniaka został zatrudniony jako urzędnik w bytomskim magistracie. Od IV 1946 informator i łącznik w górnośląskiej siatce BW WiN zorganizowanej przez A. Słabosza.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 03 IX 1946 w Bytomiu. Postanowienie o 
    zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Katowicach. Śledztwo przeszedł w WUBP Katowice. Po zakończeniu śledztwa 22 I 1947 więziony 
    w więzieniu karno-śledczym przy ul. Mikołowskiej w Katowicach.
    Wyrokiem WSR Katowice, sygn. akt nr Sr. 106/47 z dnia 08 II 1947 
    został skazany na karę 6 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. Po procesie więziony w ZK Katowice, skad zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 27 VI 1947. Początek wykonania kary 03 IX 1946, upływ kary 03 IX 1952. W dniu 12 X 1951 przetransportowany z CWK Wronki do więzienia w Lesznie Wlkp. Następnie więziony w filii ZK Leszno w Granowie, gdzie pracował w 
    więziennym gospodarstwie rolnym. Zwolniony z ZK Leszno 03 IX 1952 po odbyciu orzeczonej przez WSR Katowice kary. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Bytomia, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. W 1969 mieszkał nadal w Bytomiu i pracował w warsztacie stolarskim.
    Dalsze losy n/n
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:]Studia rzeszowskie, t. IV z 1997; A. Dziuba. Podziemie poakowskie w województwie ślasko-dąbrowskim w latach 1945-1947. Kraków 2005; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 403/47; Księga ewidencyjna główna więźniów CWK Wronki nr 1793/51-52; Księga ewidencyjna więźniów ZK Leszno z 1951.


    Mecner Wacław [1909-1995], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Wszystko Jedno” Ur. 29 XI 1909 w Sławkowie, pow. Olkusz, syn Jana i Julianny z d. Zawis. Ukończył szkołę powszechną, a następnie średnią. W latach 1930-1931 odbył służbę wojskową w WP. Przed wojną pracował w zawodzie 
    kierowcy. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej na Placówce ZWZ-AK Sławków w Obwodzie ZWZ-AK Olkusz– Inspektorat Rejonowy AK Sosnowiec - Okręg Śląski AK. Po rozwiązaniu w AK mieszkał nadal w Sławkowie, gdzie pracuje jako kierowca w Fabryce „Braci 
    Schajn”, potem jako funkcj. MO na Posterunku w Sławkowie. Zwerbowany do działalności konspiracyjnej w BW WiN przez ppor. Józefa Lipę „Sewer” swego d-cę z okresu działalności w AK, który pełnił funkcję kierownika wywiadu BW WiN na pow. Olkusz podlegającego Okręgowi BW 
    WiN Kraków. Działa od wiosny 1946 do chwili aresztowania jako informator z terenu KPMO Olkusz. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej i zajmował się kolportażem prasy podziemnej. Zwolniony z MO z powodu ujawnienia swej działalności w AK. Podejmuje następnie pracę w zawodzie kierowcy w Fabryce Wyrobów z Drutu w Sławkowie. Zatrzymany przez funkcj. UB 17 IX 1946 i uwięziony. Po wstępnych przesłuchaniach w PUBP Olkusz przewieziony na dalsze śledztwo do aresztu WUBP w Krakowie, gdzie był poddany brutalnym przesłuchaniom.  Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Po ciężkim dziewięciomiesięcznym śledztwie zostaje skazany wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 721/47 z dnia 27 VI 1947 na karę 4 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii na karę 2 lat więzienia z art. 8 Dekretu z 16 XI 1945 oraz utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na okres 1 roku. Sądzony w grupie działaczy WiN z terenu pow. Olkusz. Po procesie więziony w ZK Kraków, skąd został przetransportowany do centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 17 IX 1946, upływ kary 17 IX 1948. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania.
    Zwolniony z więzienia 17 IX 1948 po odbyciu orzeczonej przez WSR 
    Kraków kary. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Sławkowa, gdzie 
    mieszkał przy ul. Kownackiego.
    Żonaty z Julianną z d. Rzońca.
    Zmarł 21 III 1995 w Sławkowie i tu pochowany na miejscowym cmentarzu.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV z 1997; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 165/48; USC Sławków. Skrócony akt zgonu nr 13/1995; IPN Kraków. Charakterystyka nr 200. Kwestionariusz osobowy.


    Merta Zygmunt [1911-1975], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Chmura”, „Pula”
    Ur. 25 III 1911 w Rzeszowie, syn Waleriana i Heleny z d. Kuźniar. Ukończył 7 – klasową szkołę powszechną. Przed wojną pracował jako robotnik. W wojsku nie służył. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Rzeszowie i od 1943 był żołnierzem Armii Krajowej. Po wkroczeniu na teren Rzeszowa latem 1944 A. Cz. pracował jako robotnik, a potem strażak w Miejskiej Straży Pożarnej w Rzeszowie. Był członkiem PPR. Od II 1946 działał w strukturach konspiracyjnych WiN na terenie Rzeszowa, gdzie pełnił funkcję informatora Rejonu Centrum – Rzeszów WiN oraz prowadził skrzynkę pocztową. Zajmował się werbowaniem nowych członków do organizacji oraz przekazywał informacje o członkach PPR. Przed aresztowaniem mieszkał w Rzeszowie przy ul. Batorego.
    Zatrzymany prze z funkcj. WUBP Rzeszów 23 VIII 1947 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 19 IX 1947 wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Sadzony w grupie działaczy WiN z Rejonu Centrum – Rzeszów WiN. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 26 IV 1948, sygn. akt Sr. 36/48 został skazany na 10 lat wiezienia z art. 86 KKWP , utratę praw na okres lat 5 i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. NSW w Warszawie 30 VI 1948 utrzymał wyrok w mocy. Więziony po procesie w ZK Przemyśl, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 03 XII 1948. Początek wykonania kary 23 VIII 1947, upływ kary 23 VIII 1957.
    Postanowieniem NSW w Warszawie z 10 IV 1957 złagodzono mu karę do 6,8 lat więzienia. Zwolniony z więzienia w IV 1957.
    Zmarł 21 II 1975.
    Żonaty z Józefą z d. Walor, miał dwoje dzieci.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; M. R. Bombicki. AK i WiN przed sądami specjalnymi. Poznań 1993; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; AIPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1306/48
     
     
    Michalik Feliks [1908-1987], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Rybak” Ur. 14 IX 1908 w Sanoku, syn Wawrzyńca i Katarzyny z d. Brewka. Przed wojną ukończył gimnazjum i zdał maturę, a następnie pracował jako urzędnik. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK i działał w siatce wywiadowczej BW AK. Po wkroczeniu A. Cz. w VIII 1944 mieszkał w Rzeszowie. Podejmuje pracę zawodową jako urzędnik w Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie, potem z-ca naczelnika Wydziału Informacji i Propagandy. Jest członkiem PSL. Jednocześnie kontynuuje pracę konspiracyjną jako informator z terenu Urzędu wojewódzkiego w siatce wywiadowczej BW DSZ/WiN. Współpracował z S. Nowakowskim, któremu przekazywał uzyskane informacje.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 26 IX 1946 i uwięziony. 
    Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 02 X 1946. Śledztwo przeszedł w WUBP Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 403/47 z dnia 27 VI 1947 zostaje skazany na karę 7 lat więzienia z art. 8 Dekretu z 16 XI 1945 oraz utratę praw na okres lat 5. NSW w Warszawie utrzymał w mocy wydany przez WSR Rzeszów wyrok. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947. Początek wykonania kary 26 IX 1946, upływ kary 26 IX 1953. Zwolniony 26 IX 1953 po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Rzeszów. Po wyjściu z więzienia powrócił do Rzeszowa. Był 
    inwigilowany przez UB.
    W 1977 mieszkał przy ul.3 Maja 16 w Rzeszowie i pracował w PKS 
    Rzeszów.
    Zmarł 25 VI 1987 w Rzeszowie.
    Żonaty z Heleną Żurawiecką.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; Z. K. Wójcik. Rzeszów w latach II wojny światowej. Okupacja i konspiracja 1939 – 1944 – 1945. Rzeszów 1998; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1282/47; Księga główna więźniów CWK Wronki nr 1646/50-52;IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN; USC Rzeszów. Skrócony akt zgonu nr 997/1987.
     


    Mieliński Roman
    [1906-1976], ks. kat. płk, dr teologii
     
    Ur. 20 VII 1906 w Bydgoszczy, syn Aleksandra /kupca/ i Józefy z d. Świetlik. Ukończył Seminarium duchowne oraz wyższe studia teologiczne z tytułem dr teologii. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1931.  Przed wojną prowadził kancelarię prymasa A. Hlonda. W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Warszawie. Brał czynny udział w tajnym nauczaniu młodzieży. Po Powstaniu Warszawskim przebywał w Poznaniu i był dziekanem kapelanów Okręgu AK Poznań. 12 X 1945 na Górczynie w Poznaniu, u niego w domu parafialnym ppłk J. Szczurek-Cergowski zorganizował spotkanie konspiracyjne z udziałem Kazimierza Leskiego oraz ks. Stefana Kowalczyka „Biblii”, na którym omówiono sprawę przystąpienia księży do czynnej pracy organizacyjnej w WiN. Był w 1945 pierwszym rządcą Parafii Rzymsko-Katolickiej p w Świętego Krzyża w Poznaniu. Wydawał pismo „Głos Katolicki”
    W 1947 brał udział w odprawie kapelanów, na którą udostępnił swoje mieszkanie. W tym samym roku w czasie spotkania w Gdańsku u ks. Józefa Zator- Przytockiego z ppłk J. Szczurkiem-Cergowskim  wyraził zgodę na propozycję tego ostatniego wypłacenia zapomóg trzem zwolnionym z więzienia członkom WiN-u oraz uzyskał zgodę na udzielenie z otrzymanych funduszy zapomóg swoim wychowankom przebywającym w Warszawie. Latem 1947 otrzymał 1200 dolarów. W 1947 ujawnił się. Od lata 1947 do lata 1948 rozdzielał zapomogi dla byłych żołnierzy AK i członków WiN.
    Zatrzymany przez UB i uwięziony.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 10 I 1951, sygn. akt Sr. 1299/50 zostaje skazany na karę 10 lat więzienia z art. 86§2 KKWP oraz utratę praw na lat 5 i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. NSW w Warszawie postanowieniem z 21 II 1951, nr Sn. Odw. S. 444/51 jego skargę rewizyjną pozostawił bez uwzględnienia utrzymując w mocy wyrok wydany przez WSR Warszawa.
    Więziony w ZK Warszawa-Mokotów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach, skąd został zwolniony w 1956.
    Od X 1956 do 1972 był redaktorem naczelnym Przewodnika Katolickiego.
    Zmarł 31 XII 1975
     
     Zagórski. Zrzeszenie WiN w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Wrocław 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1954;

     
    Mierzwa Stanisław [1905-1985], prawnik, działacz ludowy, ps. „Słomka”
     
    Ur. 27 I 1905 w Biskupicach Radłowskich pow. Brzesko, syn Franciszka i Karoliny z d. Golba. W Biskupicach kończył szkołę ludową, potem do 1918 uczył się w szkole powiatowej w Żabnie. Od 1918 uczęszczał do  II Gimnazjum Klasycznego im.Hetmana J. Tarnowskiego w Tarnowie, gdzie otrzymał w 1926 świadectwo dojrzałości. Po maturze wstępuje do seminarium duchownego w Tarnowie, z którego w 1928 wystąpił z powodu choroby. Następnie od 1929 studiował na Wydziale Prawa UJ w Krakowie uzyskując w 1934 dyplom mgr prawa. Od 1930 był czynnym członkiem PAML, którego w latach 1931-1932 był prezesem. W latach 1930-1937 działał również w ZMW „Znicz”, w którym pełnił m. in. funkcje: kierownika, prezesa Zarządu Wojewódzkiego i członka Rady Nadzorczej. Odbył aplikację adwokacką. Od 1932 był członkiem SL, a od 1933-1939 członkiem Rady Naczelnej SL, a od 1935 członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL. W dniach 17 i 18 X 1939 uczestniczył, jako członek powstającej Wojewódzkiej Rady Politycznej w Krakowie w spotkaniu z gen. Michałem Karaszewiczem-Tokarzewskim. Od XII 1939 wchodził w skład Okręgowego Kierownictwa Ruchu Ludowego krypt. „Wola”. W I 1941 prowadził z ramienia ludowców rozmowy z kandydatem na Okręgowego Delegata Rządu w Krakowie Janem Jakubcem. Wchodził w skład utworzonej w ramach Okręgowego Kierownictwa Ruchu Ludowego – Okręgowej Komisji Administracyjno-Samorządowej „Rocha”. W latach 1942-1945 był członkiem Centralnego Kierownictwa Ruchu Ludowego. W drugiej połowie 1943 zdekonspirowany w Krakowie przeniósł się do Warszawy. W latach 1944-1945 członek Rady Jedności Narodowej.
    Aresztowany w III 1945 przez NKWD w Pruszkowie razem z gen. L. Okulickim i innymi został wywieziony do więzienia w Moskwie. Sądzony w procesie moskiewskim 21 VI 1945 został skazany przez Kolegium Sądu Najwyższego ZSRR na 4 miesiące więzienia. Po zwolnieniu z wiezienia w VIII 1945 razem z Zbigniewem Stypułkowksim powrócił do kraju.
    30 X 1945 otworzył w Krakowie przy ul. Grodzkiej kancelarię adwokacką, którą prowadził do dnia aresztowania. Pełnił w Krakowie funkcję prezesa Wojewódzkiego zarządu PSL oraz z-cy generalnego sekretarza NKW PSL. W połowie 1946 St. Mikołajczak wskazał go jako osobę za pośrednictwem, której będzie odbierał meldunki wywiadowcze WiN-u. Zgodnie z tym ustaleniem na polecenie E. Bzymka-Strzałkowskiego, Jan Kot za pośrednictwem St. Budynia w lokalu PSL w Krakowie wręczył mu meldunki za V i VI 1946 przeznaczone dla władz PSL. Zatrzymany w Krakowie przez funkcj. WUBP 17 IX 1946 i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa Kraków. W czasie śledztwa był przewieziony do MBP w Warszawie, gdzie był przesłuchiwany, po czym przewieziono go na dalsze śledztwo do więzienia w Krakowie.
    Sądzony w procesie krakowskim II ZG WiN. WSR Kraków w składzie: ppłk dr Stanisław Klimowiecki – przewodniczący, mjr Jan Zabłocki i mjr Józef Małachowski – ławnicy, w obecności z-cy Naczelnego Prokuratora WP płk Stanisława Zarakowskiego przy udziale protokolanta chor. Mieczysława Zeberka skazał go w dniu 10 IX 1947, sygn. akt Sr. 978/47 na karę 10 lat więzienia i utratę praw publicznych i obywatelskich na lat 5 oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86§1 i 2 KKWP oraz art. 7 Dekretu z 13 VI 1946.
    Po procesie więziony w ZK Kraków- Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony dnia 20 VII 1950. W dniu 03 VI 1953 przewieziony do więzienia Warszawa-Mokotów.
    Zwolniony warunkowo z więzienia 08 VIII 1953. Po opuszczeniu więzienia powraca do Krakowa, wycofał się z życia politycznego. Pracował początkowo jako radca prawny w krakowskich spółdzielniach transportowych. W I 1957 otworzył kancelarię adwokacką, którą jednak po półtora roku musiał zamknąć ze względu na nieopłacalność. Od IV 1958 podejmuje pracę w Zespole Adwokackim nr 3 w Krakowie, w którym pracował do czasu przejścia na emeryturę 31 XII 1975. Był inicjatorem i współtwórcą Muzeum W. Witosa oraz Towarzystwa Przyjaciół Muzeum.
    Zmarł 10 X 1985 w Krakowie. Pochowany w kaplicy W. Witosa w Wierzchosławicach.
    Żonaty od 22 II 1936 z Heleną z Ściborowskich, z którą miał 3 synów i córkę.
    Jego imieniem nazwano szkołę w Biskupicach Radłowskich.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, t. VI, cz. 3. Wrocław 2000; J. Draus-G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN /w:/ „Studia Rzeszowskie”, t. IV z 1994; Z. Zblewski. Okręg Krakowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” 1945-1948. Kraków 2005; AIPN Kraków 074/199. Charakterystyka nr 200. Kwestionariusz osobowy; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 865/50

     
    Mierzwa Władysław [1922-1963],rolnik, żołnierz AK, działacz WiN
     
    Ur. 12 II 1922 w Charzewicach pow. Tarnobrzeg, syn Piotra i Katarzyny z d. Piłat. W latach 1929 – 1935uczył się w szkole powszechnej, potem do wybuchu wojny ukończył 4 klasy gimnazjum. Podczas okupacji niemieckiej mieszkał w Charzewicach i pracował w rolnictwie. Był żołnierzem AK w Obwodzie AK Tarnobrzeg. Po wejściu A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów wcielony do wojska, skąd zdezertował. Podejmuje pracę na stacji PKP w Rozwadowie na stanowisku dyżurnego ruchu. Od lata 1945 czynny w konspiracji DSZ, potem WiN, gdzie pełnił funkcję z-cy, a od IV 1946 d-cy Straży Rady Powiatowej WiN Nisko. Zbierał też informacje z terenu swej pracy. W dniu 25 III 1945 ujawnił się w PUBP Tarnobrzeg tylko z dezercji z WP. W 1947 był członkiem komórki PPS. Zatrzymany przez UB w dniu 22 XII 1947 w Rozwadowie i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 XII 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów sygn. akt  Sr. 300/48, z 07 VI 1948 został skazany na karę na 7 lat z art. 86 KKWP. Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 22 XII 1947, upływ kary 22 XII 1954. W dniu 30 IX 1950 przewieziony z CWK Wronki do ZK Potulice skąd został zwolniony 22 XII 1954 po odbyciu kary. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Rozwadowa, gdzie mieszkał przy ul. 1 Maja.
    Zmarł 06 X 1963.
     
    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki  nr II/1025/48; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg Rzeszów WiN.


    Mika Władysław
    [1908 - 1973], oficer sł. st. łączności WP, por. [1934], w konspiracji ZWZ/AK/ WSGO „Warta” kpt. [1942],mjr[1944], działacz WiN ps. „ Korwin”, „Narcyz”.
    Kmdt Inspektoratu Poznań WSGO/DSZ/WiN. Okręg DSZ/WiN Poznań.
     
    Ur. 15 I 1908 w m. Brzóza pow. Kozienice. Syn Józefa i Marcjanny z d. Chmielewska. Po ukończeniu szkoły powszechnej w rodzinnej wsi kształci się w gimnazjum w Kozienicach, gdzie w 1928 uzyskał świadectwo dojrzałości. Od X 1928 do VIII 1929 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie, gdzie przeszedł przeszkolenie unitarne. Od X 1929 uczy się na Wydziale Łączności Szkoły Podchorążych Inżynierii Wojskowej w Warszawie. Nauka trwała o jeden rok dłużej niż w innych rodzajach broni. Siedziba szkoły mieściła się w pobliżu gmachu Politechniki Warszawskiej. Wykładowcami byli w większości naukowcy z Politechniki Warszawskiej. Każdego roku wyjeżdżał n praktyczne szkolenie do Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. Promowany na stopień ppor. sł. st. łączności z starszeństwem 15 VIII 1931. Po ukończeniu podchorążówki w 1932 przydzielony do 7 baonu telegraficznego w Poznaniu na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. awansowany 1 I 1934. W 1935 przeniesiony z 7 baonu telegraficznego do Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie na stanowisko wykładowcy i instruktora w dziedzinie łączności. W 1939 przeniesiony do 1 DP Leg. w Wilnie na stanowisko d-cy kompanii telegraficznej.
    W kampanii wrześniowej 1939 d-ca kompanii telegraficznej 1 DP Leg. Walczył z wrogiem na szlaku bojowym dywizji od granicy z Prusami Wsch. przez Pułtusk, Wyszków, Kałuszyn na Lubelszczyznę. Brał udział w walkach z wrogiem w rejonie Tarnawatki i Biłgoraja. Uniknął niewoli i po zakończeniu działań wojennych powraca do rodzinnej wsi, skąd wyjechał do Warszawy i zamieszkał u swoich znajomych. Podejmuje od początku 1940 działalność konspiracyjną w ZWZ/AK. Jako specjalista od łączności otrzymał przydział do Oddziału Łączności KG ZWZ. Początkowo był organizatorem komórki łączności, potem d-cą plutonu radiowo-telegraficznego, a następnie d-ca kompanii łączności. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. łączności 3 V 1942. W latach 1942 -1944 pełni szereg odpowiedzialnych funkcji m.in. d-ca kompanii radiowej „Orbis”, potem w Szefostwie Łączności Kwatery Głównej AK był zastępcą i oficerem organizacyjno-operacyjnym. W czasie powstania Warszawskiego 1 VIII – X 1944 pełnił obowiązki d-cy batalionu telegraficznego „Iskra”. 27 IX 1944 awansowany przez KG AK do stopnia mjr-a sł. st. łączności. Po powstaniu uniknął niewoli. W końcu 1944 przedostał się do Częstochowy gdzie znajdował a się siedziba KG AK. Działa tu w komórce łączności KG AK. W Częstochowie spotkał się m. in. z kpt./mjr Sylwestrem Goślińskim „Marian”. W składzie tzw. ekipy częstochowskiej wyjechał na początku 1945 do Poznania. Podejmuje działalność konspiracyjną w ramach poznańskiej AK, a następnie w strukturach WSGO „Warta” i DSZ pod dowództwem ppłk-a sł. st. art. A. Rzewuskiego „Hańcza”. Od V 1945 do VIII 1945 pełni funkcję k-dta Inspektoratu Rejonowego WSGO „Warta” – DSZ Poznań z siedzibą w Poznaniu. Organizował siatkę konspiracyjną na podległym terenie w głównie oparciu o b. żołnierzy AK. Podlegały mu obwody: Poznań-miasto, Poznań-powiat, Nowy Tomyśl, Śrem i Środa Wlkp. W powodu niezwykle trudnych warunków prowadzono głównie działalność propagandową, wywiadowczą i kolportaż prasy podziemnej. Łączność z terenem utrzymywał poprzez łączników i skrzynki kontaktowe.
    We IX 1945 w Poznaniu brał udział w odprawie z udziałem ppłk-a A. Rzewuskiego d-cy WSGO „Warta” i k-dta Okręgu DSZ Poznań i ppłk-a S. Goślińskiego wyznaczonego przez płk-a dypl. J. Rzepeckiego na przewodniczącego /prezesa/ Okręgu Poznań WiN dla k-dtów inspektoratów. Otrzymał wówczas polecenie od ppłk-a A. Rzewuskiego organizowania w oparciu o struktury WSGO „Warta” i DSZ siatki nowopowstałej organizacji niepodległościowej WiN /formalnie WSGO „Warta” została rozwiązana rozkazem ppłk-a A. Rzewuskiego 15 XI 1945/. Jako przewodniczący /prezes/ Rejonu WiN Poznań na początku XI 1945 otrzymał wytyczne dla prowadzenia dla prowadzenia dalszej pracy konspiracyjnej w ramach WiN/ dokument nosi datę 3 XI 1945/. Kontakty z terenem utrzymuje poprzez skrzynkę kontaktową prowadzoną przez Kazimierę Wyszomirską i łącznika Tadeusza Cenkiera. W skład Rejonu WiN Poznań wchodziły powiaty identycznie jak w WSGO „Warta” – DSZ. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. św. Marcin nr 18/10 w Poznaniu. Jednak szerszej działalności nie udało mu się rozwinąć. W dniu 27XI 1945 został zatrzymany w Poznaniu przez funkcj. Wydziału III WUBP Poznań. Uwięziony w areszcie WUBP Poznań, gdzie był poddawany ciężkim przesłuchaniom w celu wymuszenia zeznań. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydał z datą 21 I 1946 Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Poznaniu, sygnatura akt Pr 462/46. Więziony w śledztwie do VI 1946. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Poznaniu, sygnatura akt R. 358/46 z dnia 24 VI 1946 zostaje skazany na karę 10 lat więzienia z art.1 i 12 Dekretu o Ochronie Państwa i pozbawiony praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 5 lat. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. Początek kary 27 XI 1945 zaś upływ kary 27 XI 1955. Sądzony przez WSR Poznań w składzie ppłk Władysław Garnowski – przewodniczący, por. Alfons Banaszak – sędzia i chor. Kasper Radoła – ławnik, Władysław Partyka – pisarz. Jego obrońcą był znany później poznański adwokat St. Hejmowicz. W wyniku złożonej przez obrońcę apelacji NSW w Warszawie wydał postanowienie o złagodzeniu kary na podstawie amnestii na lat 5 oraz pozbawienie praw na lat 3. Po procesie więziony do czasu uprawomocnienia się wyroku wydanego przez NSW w ZK Poznań przy ul. Młyńskiej, skąd go przewieziono do CWK we Wronkach i tu osadzony 30 IX 1946. W wyniku ponownej apelacji do NSW w Warszawie, na podstawie amnestii z 22 II 1947 zostaje warunkowo zwolniony z CWK Wronki 11 III 1947.
    Po odzyskaniu wolności powraca do zamieszkałej w Poznaniu rodziny. Inwigilowany i nękany przez funkcj. WUBP Poznań. Przez dłuższy okres czasu nie mógł znaleźć odpowiednie pracy. Utrzymywał się z pracy dorywczej. W latach późniejszych pracował w jednym z zakładów Poznania.
    Ostatnio mieszkał w Poznaniu przy ul. Słonecznej. Zmarł w Poznaniu 19 IX 1973. Pochowany na cmentarzu Junikowo w Poznaniu.
    Żonaty z Teodozją z d. Płoszajska. Z tego związku miał syna.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, SKZ z M, Medalem Wojska.
     
    K. Malinowski. Żołnierze Łączności Walczącej Warszawy. W-wa 1983; T. Jurga – W. Karbowski. Armia „Modlin” 1939. W-wa 1987; Praca zbiorowa: 1 Dywizja Piechoty Legionów. Pruszków 1998; M. Ney-Krwawicz. Komenda Główna AK 1939-1945. W-wa 1990; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych 1945-1956. Poznań 1993; Informator o nielegalnych organizacjach. Lublin 1993; R. Wnuk. Poakowska konspiracja antykomunistyczna w Wielkopolsce w 1945 /w:/ ZH WiN nr 14. Kraków 2000; ksero wyroku nr 297 z dnia 24VI 1946; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 2171/1946; T. Łaszczewski. Biogram WM /w:/ Biuletyn WiN „Orzeł Biały” nr 6 /141/ z VI 2003. Kraków 2003; USC Poznań. Skrócony akt zgonu nr 1412/1973


    Mikicki Ignacy [1905-?], księgowy, żołnierz AK, działacz WiN
    Ur. 20 I 1905 w Sułkowszczyźnie, pow. Mościska, woj. lwowskie w rodzinie chłopskiej Władysława i Barbary z d. Harnaś /Bogusz/. W
    latach międzywojennych ukończył gimnazjum i zdał egzamin maturalny. Odbył służbę wojskową w WP. Do wybuchu wojny mieszkał i pracował w Przemyślu. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem AK. Po wkroczeniu A. Cz. n teren Przemyśl i objęciu władzy przez komunistów mieszkał przy ul. Czackiego w Przemyślu i pracował jako urzędnik w miejscowym Urzędzie Skarbowym. Od I 1946 czynny jako informator w strukturach siatki wywiadowczej BW WiN n terenie Przemyśla. Zbierał informacje z dziedziny polityczno-gospodarczej, które przekazywał w formie sprawozdań Adamowi Wohańskiemu. W dniu 27 IX 1946 zatrzymany przez funkcj. PUBP Przemyśl i uwięziony.
    Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 30 IV 1947 został skazany z art. 7 Dekretu z 13 VI 1946 na karę 6 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii złagodzonej do lat 3. NSW w Warszawie w wydanym postanowieniem z dnia 09 X 1947 uchyla wydany przez WSR Rzeszów wyrok jako zbyt łagodny i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym śledztwie zostaje wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 517/48 z dnia 21 VI 1948 skazany na karę 7 lat więzienia z art. 7 Dekretu z 213 VI 1946. Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 8 IX 1948 wyrok utrzymano w mocy. Po procesie więziony w ZK Rzeszów skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 27 IX 1946, upływ kary 27 IX 1953. Na poczet kary zaliczono mu okres tymczasowego aresztowania. W dniu 30 IX 1950 wywieziony z CWK Wronki do ZK Potulice. Po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary 7 lat więzienia został 27 IX 1953 zwolniony. Po
    wyjściu z więzienia powraca do Przemyśla, gdzie mieszkał przed aresztowaniem. Był inwigilowany przez funkcj. PUBP w Przemyślu. W latach późniejszych pracował jako księgowy w Wojewódzkim
    Przedsiębiorstwie Przemysłu Zbożowego w Przemyślu. W 1977 mieszkał w Przemyślu przy ul. Czackiego.Postanowieniem NSW w Warszawie z dnia 26 VI 1957 uchylono wyrok wydany 21 VI 1948 przez b. WSR Rzeszów oraz postanowienie NSW w Warszawie z dnia 08 IX 1948 i umorzono postępowanie karne z braku dostatecznych dowodów winy.
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; Z. Nawrocki. Zamiast wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949. Rzeszów 1998; Księga ewidencyjna więźniów
    CWK Wronki nr 1024/48; Informacja z USC Przemyśl z dnia 16 V 2001; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.

     
    Miłek Stanisław [1908-1977], oficer rez. piech. WP, ppor. [1933], dziennikarz, w ZWZ/AK, por., kpt., ps. „Mały Stasio”, „Składowy”
    Szef wydziału VI BiP w sztabie K. O. ZWZ Łódź.
        
     Ur. 08 XI 1908 w Łodzi. Syn Henryka i Władysławy. Ukończył gimnazjum w Łodzi. W latach 1930-1931 odbywał służbę wojskową w Batalionie Szkolnym Podchorążych Rezerwy Piechoty w Tomaszowie Maz. Po odbytych ćwiczeniach awansowany do stopnia ppor. rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1933 z przydziałem mobilizacyjnym do 10 pp w Łowiczu. Ewidencyjnie podlegał PKU Łódź M II. /Łask/. Przed wojną ukończył studia wyższe. Z zawodu dziennikarz.
    W konspiracji SZP/ZWZ/AK od XI 1939. Od początku 1940 działał w Wydziale II K. O. ZWZ Łódź. Redagował wydawane przez II Wydział Komendy. Należał do grona organizatorów BiP-u komendy Okręgu ZWZ Łódź. Zajmował się redagowaniem pisma konspiracyjnego „Wiadomości Polskie”. Następnie po przeszkoleniu na kursie dla oficerów wywiadowczych pracował w komórce kontrwywiadu, gdzie pełnił funkcję z-cy kierownika kontrwywiadu w Wydziale II K. O. ZWZ/AK Łódź. Należał do bliskich współpracowników kpt/mjr dypl. sł. st. art. Z. Janke – Waltera. Awansowany do stopnia por. rez. 11 XI 1942. W VIII 1943 zagrożony aresztowaniem przenosi się na teren Okręgu Śląskiego AK, gdzie miał zorganizować siatkę kontrwywiadu w Wydziale II Sztabu Okręgu. Czynny w akcji „N”. Do XII 1944 pełnił funkcję z-cy szefa ds. kontrwywiadu w sztabie K. O. AK Śląsk mjr. Antoniego Siemiginowskiego „Jacka”, a po jego rezygnacji zostaje szefem wydz. II K. O. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 pozostaje czynny w konspiracji poakowskiej. Do stopnia kpt. rez. awansowany w 1944. Od V 1945 do IX 1945 pełni funkcję szefa Działu Informacyjno-Propagandowego w sztabie komendy Okręgu Śląsk DSZ. Mieszkał w tym czasie przy ul. 1 Maja nr 4 w Będzinie, potem przy ul. Plebiscytowej 30 w Katowicach.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 21 IX 1945 i uwięziony. Aresztowany przez WPR Katowice 28 IX 1945. Po ujawnieniu się Śląskiego Okręgu DSZ w X 1945 nie został objęty amnestią. Po długim śledztwie zostaje skazany wyrokiem WSR Katowice z 18 VI 1946, sygn. akt R 445/46 na karę 8 lat więzienia z art. 1 Dekretu o Ochronie Państwa, złagodzonym do lat 4. Po procesie więziony w ZK Katowice, skąd zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 25 VII 1947 z wyrokiem 4 lat więzienia, początek wykonania kary 21 IX 1945, upływ kary 21 IX 1949. Zwolniony z więzienia 21 IX 1949.
    Po zwolnieniu z więzienia mieszkał początkowo na Śląsku, potem powraca do rodzinnej Łodzi.
    Zmarł 30 III 1977 w Łodzi.
    Odznaczony: BKZ z M
     
    Rocznik oficerski rezerw 1934; G. Mazur. Biuro Informacji i Propagandy SZP/ZWZ/AK 1939-1945. W-wa 1987; Z. Walter-Janke. W AK w Łodzi i na Śląsku. W-wa 1969; A. Dziuba. Podziemie poakowskie w województwie ślasko-dąbrowskim w latach 1945-1947. Kraków 2005; Księga więźniów CWK Wronki nr 682/47.

     
    Misztal Alfons [1898-1970], księgowy, żołnierz ZWZ/AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Ahmet”, „Kilim”
     
    Ur. 14 V 1898 w Siennie pow. Iłża, syn Aleksandra i Konstancji z d. Kwiatkowskiej. Uczył się w szkole powszechnej w Siennie, potem w gimnazjum w Ostrowcu Świętokrzyskim. Po maturze w 1916 wyjechał w poszukiwaniu pracy do Rosji. Zamieszkał i pracował w Jekaternodarze na Ukrainie. W końcu 1916 wcielony do armii rosyjskiej. Służył w pułku kawalerii kozackiej i walczył na froncie karpackim. W X 1917 jego jednostka walczyła przeciwko bolszewikom. Na skutek ogólnego chaosu i wojny domowej opuszcza oddział i powraca do Jekaterynodaru, skąd przedostał się do Polski i osiadł w rodzinnym Siennie. Od 1922 pracuje w administracji Fabryki Aparatów Elektrycznych w Międzylesiu k/Warszawy. Jednocześnie studiuje w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Naukę zakończył bez egzaminu dyplomowego. Od 1927 pracuje jako księgowy w Urzędzie Wojewódzkim w Stanisławowie. Po ukończeniu specjalnych kursów otrzymał awans na kierownika referatu w dziale księgowości. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz Związku Strzeleckiego. Pełnił także obowiązki wiceprezesa Klubu Sportowego „Górka”.
    We IX 1939 wcielony do Policji Państwowej dla urzędników na czas wojny. Zabezpieczał porządek w Stanisławowie. W czasie sowieckiej okupacji dzięki znajomości języka rosyjskiego zostaje zatrudniony w okupacyjnej administracji sowieckiej, gdzie pracował także podczas okupacji niemieckiej. Latem 1941 zaprzysiężony do ZWZ/AK. Działał w komórce wywiadu Inspektoratu Rejonowego AK Stanisławów. W x 1942 zagrożony aresztowaniem przez Niemców wraz z żoną wyjechał do Rzeszowa. Podejmuje tu pracę jako urzędnik sekcji księgowości w Flugmotorenwerk /dawne PZL/. Nawiązał kontakty z komórką BW. Informacje przekazywał Romanowi Kluzowi „Czarnemu” – kierownikowi Inspektoratu Rzeszów BW.
    Po wejściu A. Cz. zgłosił się do pracy w Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie. Zatrudniony na stanowisku kierownika Wydziału Budżetowo-Gospodarczego, a w III 1945 mianowany naczelnikiem Wydziału Społeczno-Politycznego. Uczestniczył regularnie w naradach u wojewody rzeszowskiego. Jako „wtyczka” kontrwywiadu AK-WiN wstąpił do PPR. Z inspiracji A. Słabosza w V 1945 został ponownie zaangażowany przez Stanisława Dziurę „Prusa” do działalności konspiracyjnej. Zaprzysiężony przez Mirosława Bilińskiego „Andrzeja” – inspektora Inspektoratu Rzeszowskiego BW DSZ/WiN. Utrzymywał kontakty z Rudolfem Chorzempą „Feliksem”, Antonim Słaboszem, Józefem Klusem „Wackiem”, Stefanem Nowakowskim. Sporządzał dla konspiracji materiały wywiadowcze dot. nastrojów społecznych, sytuacji politycznej, stanu bezpieczeństwa i przesiedleń.
    Zatrzymany przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 26 IX 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie śledztwo. Był przesłuchiwany przez funkcj. WUBP Rzeszów, potem w areszcie WUBP w Krakowie, gdzie był także przesłuchiwany przez funkcj. WUBP Kraków. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 493/47 z dnia 27 IV 1947 skazany zostaje na karę 15 lat więzienia z art. 7 MKK. Postanowieniem NSW w Warszawie z 30 IX 1947 wyrok utrzymano w mocy. W 1949 przewieziony do  Rzeszowa, gdzie WUBP Rzeszów prowadzi przeciwko niemu śledztwo w sprawie jego rzekomego udziału w sabotażu w wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Rzeszowie. Pomimo długiego i ciężkiego śledztwa nie udowodniono mu zarzutów. Przewieziony z ZK Rzeszów do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 07 X 1950. W CWK Wronki szykanowany przez personel więzienny. Na mocy amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do lat 10. Zwolniony z CWK Wronki 26 IX 1956. Po zwolnieniu z więzienia udał się do Koszalina, gdzie wraz z żoną zamieszkał przy ul. Wyspiańskiego u swego syna. Pracował w Biurze Handlowym Zarządu Wojewódzkiego Powszechnej Spółdzielni Spożywców „Społem”
    Zmarł w Koszalinie 23 XII 1970. Pochowany na miejscowym cmentarzu miejskim.
    11 X 1995 Sąd WOW podczas sesji wyjazdowej w Olsztynie unieważnił wyrok b. WSR jako wydany za działalność na rzecz niepodległości Polski.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1658/50; G. Ostasz. Biogram AM/w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 7. Kraków 2001; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006.


     
    Mocarski Jan [1913-?], nauczyciel, żołnierz AK, działacz WiN, ps. „Stanisław” vel Jan Drożdż
     
    Ur. 14 VIII 1913 w m. Strękowie pow. Łomża, syn Stanisława i Emilii z d. Janiszewskiej. W 1934 ukończył Seminarium Nauczycielskie. Przed wojną pracował w zawodzie nauczyciela. W czasie okupacji niemieckiej czynny w konspiracji AK. Po wojnie w 1946 mieszkał we Wrocławiu i pracował jako urzędnik w DOKP Wrocław. Działa w konspiracji niepodległościowej WiN na odcinku wywiadu. Z początkiem 1947 brał udział w kursie zorganizowanym przez M. Kawalca w celu podniesienia kwalifikacji aparatu wywiadowczego. Gromadził informacje o partiach politycznych, zagospodarowaniu ziem zachodnich oraz o aresztowaniach członków konspiracji. Materiały przekazywał M. Kawalcawi. Od 1948 mieszkał w Warszawie. Zatrzymany przez funkcj. UB w Warszawie 15 IV 1948. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 16 IV 1948 Naczelna Prokuratura Wojskowa w Warszawie, sygn. akt 233/48.
    Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 22 IX 1948, sygn. akt Sr.455/48 zostaje skazany na karę dożywotniego więzienia z art. 86§2 KKWP i art. 6 Dekretu o ochronie Państwa z 13 VI 1946. Więziony po procesie w ZK Warszawa – Mokotów, skąd po uprawomocnieniu się wyroku zostaje przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 12 III 1949, następnie więziony w CWK Wronki. W dniu 10 VI 1955 wywieziony do ZK Sosnowiec-Radocha.
    Na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zwolniony z więzienia 06 V 1956. Po wyjściu z więzienia wyjechał do Warszawy, gdzie mieszkał przed aresztowaniem.
    Dalsze losy n/n
     
    Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1949; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 915/50; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Wrocław 2000.
     

    Mokrzycki Michał [1916-1977], urzędnik, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN, ps. „Bartnik”, „Orlik”, vel Michał Rzeszutek
     
    Ur. w 1916 w Cmolasie pow. Mielec, syn Pawła i Ewy. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do  gimnazjum w Mielcu. Od 1937 pracuje jako sekretarz w Urzędzie Gminnym w Cmolasie. Podczas okupacji niemieckiej nadal pracuje w Urzędzie Gminnym. Od IV 1940 czynny w konspiracji ZWZ. Latem 1940 nawiązał kontakt z W. Jasińskim „Jędruś”, który zlecił mu kolportaż gazetki „Odwet” na terenie gminy Cmolas. Po koniec 1940 w związku z „wsypą” w „Odwecie” musiał porzucić pracę i ukrywać się. Od tego czasu posługuje się dokumentami na nazwisko Michał Rzeszutek. Od I 1943 był referentem KIP – propagandy w komendzie Obwodu AK Kolbuszowa. Wiosną 1944 zdał maturę na kursach tajnego nauczania „Kuźnica” oraz ukończył szkołę podchorążych rezerwy piechoty AK. Awansowany do stopnia ppor. cz. w. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza” latem 1944. W dniu 30 VII 1944 aresztowany przez Sowietów w rejonie Kolbuszowej, ale po interwencji komendy Obwodu AK Kolbuszowa został zwolniony. Następnie przygotowywał akcję propagandową dla III baonu 17 pp AK podczas zbrojnego ujawnienia we IX 1944. Od X 1944 poszukiwany przez UB ukrywał się w Rzeszowie. Aresztowany w 1945 spędził w więzieniu na Zamku w Rzeszowie 7 miesięcy. Zwolniony po amnestii. Wyjechał do Zabrza, potem do Gliwic. Rozpoczął naukę  na Studium Administracji Przemysłowej. Czynny w konspiracji WiN na Śląsku.
    Po aresztowaniach przeprowadzonych przez UB wśród członków IV ZG WiN wyjechał do Rozwadowa, gdzie pracował w miejscowej Państwowej Centrali Handlowej.
    12 I 1949 aresztowany przez funkcj. PUBP Kolbuszowa i uwięziony. Wyrokiem WSR Rzeszów skazany na karę 4 lat więzienia, utratę praw na 2 lata oraz przepadek mienia / gospodarstwo rolne w Cmolasie/. Więziony po procesie w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony w 1950 do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu, skąd został zwolniony w 1953. 
    Zmarł w I 1977 we Wrocławiu. Pochowany na cmentarzu w Cmolasie.  




    Moraczewski Hilary Wacław
    [1912-1974], oficer rez. piechoty WP, ppor. [1936], od I. I 1939 w sł. czynnej, w konspiracji ZWZ/AK, por. [1943] kpt. [1944],ps. „Artur”, „Morus” vel Artur Wister vel Jerzy Morski.
    Kmdt Obwodu AK Piotrków Trybunalski VII-VIII 1944. Okręg AK Łódź.
     
     Ur. 21 X 1912 w Antoniewie pow. Gostynin. Syn Władysława i Ludwiki z d. Waliszewska. Po ukończeniu 7 – klasowej szkoły powszechnej od IX 1927 kształci się w komunalnym koedukacyjnym Seminarium Nauczycielskim we Włocławku, gdzie w VI 1932 zdał egzamin dyplomowy i maturę. Zapisał się na studia w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, ale studiów nie podjął. Od VIII 1932 do VIII 1933 odbywa służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 16 DP w Grudziądzu. Po odbytych praktykach przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego sierż. podch. rez. piechoty. W latach 1934 – 1938 pracuje dorywczo. Po odbytych w 1935 ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 1 I 1936. W I 1939 powołany do czynnej służby wojskowej w WP i wcielony do 83 pp w Kobryniu na stanowisko d-cy plutonu. Kampanię wrześniową 1939 odbył w składzie 183 PP Rez. w składzie 60 DP Rez. w SGO „Polesie”. Walczył z wrogiem na Lubelszczyźnie, gdzie dowodził plutonem CKM, potem kompanią CKM. Ranny w walkach pod Wolą Gułowską. Po kapitulacji SGO „Polesie” 05 X 1939 dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał w jenieckim obozie przejściowym w Radomiu. W końcu X 1939 udało mu się uciec. Ukrywa się na terenie pow. Iłża, gdzie od wiosny 1940 działa w konspiracji ZWZ. Od wiosny 1940 do wiosny 1941 jako kurier specjalny przebywał na terenie Rzeszy, gdzie był oddelegowany przez płk-a A. Eplera. Wiosną 1941 zatrzymany przypadkowo przez Niemców podjął udaną ucieczkę z konwoju. Przedostał się na teren Generalnej Guberni. Wiosną 1943 powraca do czynnej działalności w konspiracji AK na terenie Inspektoratu Rejonowego AK Piotrków Trybunalski. Mianowany k-dtem „Kedywu” w Obwodzie AK Piotrków Tryb. do VII 1944 kieruje akcjami dywersyjno-sabotażowymi „Kedywu” na terenie obwodu piotrkowskiego. Awansowany do stopnia por. rez. piechoty 11 XI 1943. Od VII 1944 do VIII 1944 pełni funkcję k-dta Obwodu AK Piotrków Tryb. Następnie przeniesiony na stanowisko kwatermistrza, potem d-ca I Baonu 25 pp AK. Rozkazem KG AK z 23 I 1945 nr L. 34/K awansowany do stopnia kpt. z starszeństwem 1 I 1945. Brał czynny udział w walkach z Niemcami. Po rozwiązaniu AK 19 I 1945 ukrywa się. Aresztowany wiosną 1945 przez NKWD i uwięziony. Więziony w Poznaniu, potem od VIII 1945 w Rawiczu, skąd we X 1945 zostaje przewieziony do więzienia mokotowskiego i przekazany przez NKWD do dyspozycji MBP. Zwolniony z więzienia 05 XI 1945. Powraca do PiotrkowaTryb. W I 1946 był przewodniczącym Komisji Likwidacyjnej ds. AK Obszaru Centralnego z siedzibą w Piotrkowie Tryb. W 1946 dzierżawił tartak w Tomaszowie Maz., a w 1947 przenosi się do Warszawy. Podejmuje pracę zawodową jako prokurent w firmie „Technologia Drewna” S.A. W dniu 29 I 1949 zatrzymany w Warszawie przez funkcj. MBP. Uwięziony na Mokotowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 09 II 1949 NPW w Warszawie, sygnatura akt Pn 208/49. W śledztwie więziony do XII 1951. W dniu 31 XII 1951 WSR w Warszawie, sygnatura akt Sr. 841/51 skazał go na karę 9 lat więzienia z art. 86§2 KKWP i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich i publicznych. Po procesie więziony w ZK Warszawa I Mokotów, skąd go przetransportowano do CWK Rawicz i tu osadzono 05 III 1952 o godz. 8,00. W dniu 18 VIII 1952 z CWK Rawicz zostaje wywieziony do ZK Nowogród k/Szczecina. Na podstawie amnestii z 22 X 1952 złagodzono mu karę do 6 lat. Zwolniony warunkowo z więzienia 29 I 1955. Powraca do Warszawy, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Odolańskiej. Od 04 IV 1955 podejmuje pracę w zawodzie księgowego, potem kierownika wydz. Finansowego w Zakładach Transportowych Budownictwa w Warszawie, gdzie pracuje do 29 II 1964. Jednocześnie uzupełniał swe wykształcenie. Od 11 I 1965 do 31 VII 1973 pracuje jako naczelnik Wydziału Windykacji w I Oddziale PKO w Warszawie. Postanowieniem SN – Izba Karna z 02 V 1957 został w pełni zrehabilitowany.
    Od czasów okupacji chorował na gruźlicę. Stan jego zdrowia pogorszył się w znacznym stopniu w okresie pobytu w więzieniach PRL.
    Awansowany przez MON do stopnia mjr-a w st. spoczynku.
    Zmarł w Warszawie 21 XII 1974. Pochowany na cmentarzu Powązki w Warszawie.
    Odznaczony: VM kl. 5, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem AK., Medalem Zwycięstwa i Wolności.
    Żonaty z Cecylią z d. Szafrańską z zawodu anglistka. Z tego związku miał córki Annę – Bogumiłę /anglistka/, Marię /zootechnik/zamężną Konarska i syna Tomasza – Artura /historyka/
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; Księga ewidencyjna CWK Rawicz nr 146/52; E. Wawrzyniak. Na rubieży Okręgu Łódzkiego AK. W-wa 1988; tenże: Okręg AK Łódź /w:/ AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; tenże: 25 pp AK. W-wa 1999. Rozkaz KG AK nr 34/K z 23 I 1945 /kopia w zbiorach autora/
     
     
    Morawa Tadeusz [1921-?], żołnierz AK, działacz WiN, ps. „ 44”
     
    Ur. 19 X 1921 w Nowym Targu, syn Stanisława i Heleny z d. Bocheńska. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczył się do lata 1939 w gimnazjum w Nowym Targu. Maturę zdał na tajnych kompletach. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem Armii Krajowej w Obwodzie AK Nowy Targ. Od jesieni 1943 wchodził w skład grupy dywersyjnej obwodu utworzonej przez k-dta obwodu mjr A. Stobrawę „Borowego” Brał udział w wielu akcjach dywersyjno-sabotażowych. Od 1944 żołnierz 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK w składzie, którego uczestniczył w walkach zbrojnych przeciwko Niemcom prowadzonych w ramach akcji „Burza”. Po rozwiązaniu AK w I 1945 mieszkał w Nowym Targu. Utrzymywał nadal więź organizacyjną. Od 1945 podejmuje pracę jako kierownik kancelarii w KPMO w Nowym Targu. Jednocześnie czynny jako informator w siatce wywiadowczej BW DSZ/WiN. Organizacyjnie podlegał kierownikowi wywiadu BW na pow. Nowy Targ – M. Kołłątajowi „Owczarzowi”, któremu przekazywał informacje z terenu KPMO. W 1946 przeniesiony służbowo do KWMO w Krakowie. Jednocześnie po wojnie studiował na Wydziale Prawa UJ w Krakowie. Utrzymuje nadal kontakty konspiracyjne z siatką wywiadu BW WiN. Przekazuje informacje z terenu KWMO Kraków. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. Heweliusza 76. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 20 IX 1946 w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 21 IX 1946 wojskowa Prokuratura Rejonowa w Krakowie. Początkowo więziony w areszcie WUBP Kraków. Przeszedł ciężkie brutalne śledztwo. Podczas przesłuchań bity i maltretowany i zmuszany do składania zeznań go obciążających.
    Wyrokiem WSR Kraków z dnia 28 VI 1947, sygn. akt Sr. 720/47 został skazany na karę 10 lat więzienia, utrat e praw na lat 5, przepadek mienia. Skazany z art. 7 MKK. Postanowieniem NSW w Warszawie jego skarga rewizyjna została nieuwzględniona a wyrok utrzymany w mocy. Po procesie więziony w ZK Kraków skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 09 I 1948. Początek wykonania kary 20 IX 1946, upływ kary 20 IX 1956.
    W dniu 11 XI 1953 został wywieziony z CWK Wronki do OPW Knurów, gdzie pracował w kopalni węgla. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do Nowego Targu.
    W latach siedemdziesiątych brał czynny udział w uroczystościach patriotycznych organizowanych przez b. żołnierzy AK w Kazimierzu Górniczym. Spotkania o charakterze religijno-patriotycznym odbywał się tu corocznie inicjatywy płk Jana Cielaka „Macieja” oraz grona b. żołnierzy AK Okręgu Śląskiego, czemu sprzyjała podstawa kombatantów, którzy mieli dość represji, przemilczeń i kłamstw dot. AK. Uczestniczył też w spotkaniach w Szczawiu na Podhalu.
    Mieszkał przy ul. Nadwodzie w Nowym Targu.
    G. Mazur, W. Rojek, M. Zgórniak. Wojna o okupacja na Podkarpaciu i Podhalu 1939-1945. Kraków 1998; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. 4/1997; Inspektorat AK Sosnowiec. Katowice 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 1948; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki /główna/ nr 1842/50-52..
    W uzupełnieniu chcialem napisac ,że mój ojciec Tadeusz Morawa maturę zdal w Oszmianie na Wileńszczyźnie.Z więzienia wyszedł z Potulic,siedział w 11 osrodkach odosobnienia ,uczestniczył w mszach patriotycznych w Szczawie powiat limanowski nie Podhale.Mieszkał przy ulicy Nadwodniej 9.Zmarł 20 listopada 2008r, odznaczony zostal posmiertnie Oficerskim Krzyżem Odrodzenia Polski przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego.
    inf. Tadeusz Morawa-junior 
     
    Moskal Kazimierz [1915-1976], w konspiracji ZWZ/AK/NIE/DSZ, stopień n/n, działacz WiN, ps. „Bednar”, „Bednarski”, „Bosak”, „Brzezina”, „Budulski”, vel Kazimierz Żurawski.
    Kierownik Rady WiN Nisko X 1945 – VII 1946. Okręg /Wydział/ Rzeszów WiN.
     
    Ur. 28 I 1915 w m. Pilchów pow. Tarnobrzeg. Syn Jana i Agnieszki z d. Żurawska. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do średniej szkoły radiotechnicznej, którą ukończył w 1936. W latach 1936-1938 odbył służbę wojskową w WP. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Podczas niemieckiej okupacji czynny w konspiracji niepodległościowej. Od początku 1940 działa w szeregach ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Nisko. Organizator i dowódca plutonu Jastkowice. Od VI 1944 do VII 1944 dowódca Placówki AK Rozwadów. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych przeciwko Niemców w ramach akcji „Burza” w lipcu 1944. Po wejściu wojsk sowieckich pozostaje w konspiracji. Od X 1944 do II 1945 dowódca Placówki AK Rozwadów. Po utworzeniu we wrześniu 1945 Zrzeszenia WiN działa w strukturach tej organizacji. Od jesieni 1945 do lipca 1946 pełni funkcję kierownika Rady WiN Nisko. Należał do grona aktywnych konspiratorów. Zorganizował sieć terenową na podległym terenie. Sprawozdania informacyjne z swego terenu przekazywał do Wydziału WiN Rzeszów. Spotkał się także w 1946 dwukrotnie z mjr Adamem Lazarowiczem ps. „Aleksander”. Mieszkał w tym okresie czasu w Nisku. Zagrożony aresztowaniem przez UB na własną prośbę został w lipcu 1946 zwolniony z funkcji kierownika Rady WiN Nisko przez A. Lazarowicza. W lipcu 1946 wyjechał do Tarnowa, a następnie do Bielawy pow. Dzierżoniów woj. wrocławskie, gdzie zamieszkał. Podjął pracę zawodową w fabryce radioodbiorników w Bielawie, potem w Dzierżoniowie. Poszukiwany przez UB. Jego miejsce zamieszkania w Bielawie zostało zdradzone funkcj. UB przez agenta UB ps. „Wolny”. W dniu 4 XII 1947 został zatrzymany w Bielawie przez ekipę funkcj. sekcji II PUBP Nisko i WUBP Rzeszów. Przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie, gdzie był poddawany bestialskim przesłuchaniom w celu wymuszenia zeznań. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 29 XII 1947 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Podczas rewizji w jego mieszkaniu w Nisku znaleziono broń. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygnatura akt Sr. 300/48 z dnia 7 III 1948 pod przewodnictwem sędziego kpt. Aleksandra Borowskiego został skazany na karę śmierci, oraz kary dodatkowe: pozbawienie praw obywatelskich i publicznych i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. W dniu 1 VI 1948 na podstawie amnestii z 22 II 1947 WSR Rzeszów zmienił mu karę śmierci na karę 15 lat więzienia. Skazany z art. 86 § 2 KKWP. Po procesie więziony w ZK Rzeszów. Po uprawomocnieniu się wyroku został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 12 XI 1948. Początek wykonania kary 7 III 1948 zaś upływ kary 7 III 1963. Nie zaliczono mu okresu tymczasowego aresztowania od 4 XII 1947.
    Karę odbywał jako więzień zaliczony do grupy więźniów kategorii „A” /antypaństwowych/ w najgorszych warunkach.
    10 II 1950 WSR w Rzeszowie na niejawnym posiedzeniu złagodził mu kar ę do lat 10. Jednocześnie złagodzono mu kary dodatkowe z wyjątkiem przepadku mienia. Zaliczono mu do kary okres tymczasowego aresztowania. Początek wykonania kary od 4 XII 1947 zaś upływ kary 4 XII 1957.
    Postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Krakowie z dnia 7 V 1956, sygnatura akt Sr. 300/48 na podstawie amnestii z 27 IV 1956 zawieszono mu warunkowo wykonanie reszty kary i zarządzono jego zwolnienie z CWK Wronki. W dniu 9 V 1956 zwolniony z CWK we Wronkach. Po zwolnieniu z więzienia udał się do swej rodzinnej miejscowości Pilchów. Mieszkał potem w Stalowej Woli przy ul. Żwirki i Wigury nr 10/7. Pracował w Przedsiębiorstwie „Elektrobudowa” w Katowicach.
    Zmarł o7 XII 1976 w Stalowej Woli.
     
    A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN /1945-1947/ Okręg WiN Rzeszów. /Próba rekonstrukcji/, ZH WiN nr 6/1995, s. 57,87; D. Garbacz. Okupacja i konspiracja w Stalowej Woli 1939-1944. Przemyśl 1988, s. 78,212,218; G. Ostasz. Schemat organizacyjny Okręgu WiN Rzeszów [w:] ZH WiN nr 8/1996, s, 38: tenże Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” Okręg Rzeszów. Rzeszów 2000, s. 28,121; Z. Nawrocki. Zamiast Wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949. Rzeszów 1988; J. Sokół. Antyhitlerowski ruch Oporu w woj. tarnobrzeskim. Tarnobrzeg 1988,s.17; F. Słowik. A czyny Wasze będą spisane. Stalowa Wola 2000, s. 18; Z. Nawrocki, T. Balbus, opr. Rozpracowanie i Likwidacja Rzeszowskiego Wydziału WiN w dokumentach UB /1945-1949/, wg indeksu; F. Franus. Moje wspomnienia z pobytu w więzieniu w czasach PRL-owskich w okresie od 03 VI 1949 – 03 VI 1955 [w:] Jarosławski kwartalnik AK nr 36/1999, s. 19,20, cz. III; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/1023/48; Główna księga więźniów CWK Wronki nr 1678/1951-1952. 


     
    Motyka Jan Karol [1917-?], żołnierz AK, podchorąży, działacz WiN ps. „Wiarus”
    Ur. 15 VIII 1917 w Nagnajowie pow. Tarnobrzeg, syn Feliksa i Ewy z d. Żak. W 1938 ukończył 8 klas gimnazjum starego typu w Tarnobrzegu. W wojsku nie służył.
    Podczas okupacji niemieckiej żołnierz ZWZ/AK. Pełnił funkcję gońca i łącznika komendy Obwodu AK Tarnobrzeg. Aresztowany 21 VII 1943 przez Niemców w dniu 26 VII 1943 został zwolniony za łapówkę. Uczestnik wielu akcji zbrojnych przeciwko Niemcom. Brał udział w działaniach zbrojnych prowadzonych w ramach akcji „Burza”. Po wojnie mieszkał w Chmielowie i pracował jako dyżurny ruchu na stacji kolejowej w Chmielowie. Jesienią 1945 zwerbowany przez L. Popiela do pracy konspiracyjnej w strukturach WiN. Początkowo działał w Kole WiN Chwałowice, a następnie kierownik Koła WiN Chmielów – Rada Powiatowa WiN Tarnobrzeg. Sprawozdania sytuacyjne przekazywał kierownikowi rady Powiatowej WiN Tarnobrzeg. Od 1948 członek PPS. Zatrzymany przez funkcj. 1 IV 1948 i uwięziony. Początkowo wieziony w areszcie PUBP Tarnobrzeg, skąd został przewiewny na dalsze śledztwo do wiezienia UB na zamku w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 7 IV 1948 Wojskowa Prokuratura rejonowa w Rzeszowie. Sądzony w grupie działaczy WiN Rady Pow. WiN Tarnobrzeg. Wyrokiem WSR Rzeszów z 16 VI 1948, sygn. akt 437/48, skazany na karę 5 lat więzienia z art. 86§2 KKWP oraz utratę praw na okres lat3 i przepadek mienia. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego Wronkach i tu osadzony 18 II 1949. Początek wykonania kary 1 IV 1948, upływ kary 1 IV 1953. Zwolniony z więzienia po odbyciu kary.
    Po opuszczeniu więzienia powraca w rodzinne strony. W latach późniejszych zamieszkał w Tarnobrzegu, gdzie pracował jako pracownik umysłowy w Zakładach Kopalni Siarki.
    Żonaty z Bronisławą Paruch

    G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; A. Zagórski. Schemat organizacyjny WiN-u/1945-1947/Okręg Rzeszów[w:] ZH WiN nr 6/1995; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/ 241/49; IPN Rzeszów. Charakterystyka nr 3. Okręg WiN Rzeszów.
     


    Moykowski Janusz [1924-2002], działacz WiN
     
    Ur. 17 I 1924 w Warszawie, syn Władysława i Janiny z d. Wołoczka. Przed wojną uczęszczał do gimnazjum. Po wojnie przed aresztowaniem mieszkał z swym ojcem Władysławem w Warszawie przy ul. Irlandzkiej na Saskiej Kępie. Wg własnej relacji działał w komórce łączności V ZG WiN, który faktycznie był sterowany przez MBP.
    Przerzucony przez granicę z NRD w rejonie Görlitz został w nocy z 11 na 12 III 1952 zatrzymany przez agentów niemieckiej bezpieki i przekazany UB. Przewieziony do Wrocławia i tam uwięziony.
    Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 12 III 1952 WPR Wrocław, sygn. akt Pr II 134/52. Następnie przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia MBP w Warszawie.
    Wyrokiem WSR Warszawa z 30 II 1953, sygn. akt Sr. 317/53 skazany na karę 7 lat więzienia przy zastosowaniu amnestii na 5 lat więzienia z art. 86§2 KKWP. Więziony po procesie w ZK Warszawa I /Mokotów/, skad został przewieziony do CWK Rawicz i tu osadzony 10 VII 1953. Początek wykonania kary 12 III 1952, upływ kary 12 III 1957.W dniu 29 V 1954 wywieziony z CWK Rawicz do ZK Sosnowiec-Radocha. Zwolniony z więzienia w 1956. Mieszkał i pracował w Warszawie.
    Zmarł w Warszawie 16 II 2002

    Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 429/1953

     
    Moykowski Władysław Andrzej Aleksander [1897-1970], oficer sł. st. WP, kpt. [1928], żołnierz ZWZ/AK, mjr [1943], ppłk [1945,]ps. „Leszczyński”
    /do 1939 Mojkowski/
     
    Ur. 24 VIII 1897 w Warszawie, syn Władysława i Krystyny. Uczęszczał do gimnazjum. W czasie I wojny światowej brał udział w walkach o niepodległość w oddziale Beliny-Prażmowskiego. W WP od XI 1918. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Walczył m.in. o Wilno. Ukończył kurs szkoły podchorążych. Awansowany do stopnia ppor. Po wojnie pozostaje w służbie wojskowej. Zweryfikowany w stopniu por. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 VI 1919. Służył w 34 pp, a po 1925 w 32 pp, gdzie dowodził m. in. kompanią. Do stopnia kpt. sł. st. awansowany 1 I 1928. W 1934 przeniesiony z 32 pp w Modlinie do Korpusu Ochrony Pogranicza z przydziałem do Baonu KOP „Wołożyn”, gdzie pełnił funkcję d-cy kompanii, potem do III 1939 adiutant baonu. Od III 1939 I adiutant pułku KOP „Wołożyn”, przekształconego w 2 pp KOP w składzie 1 Brygady Górskiej Armii „Kraków”. Brał udział w walkach z wrogiem na szlaku bojowym 2 pp KOP. Podczas okupacji niemieckiej przebywa w Warszawie, gdzie od 1940 – XII 1941 działa w strukturach ZWZ/AK.
    W 1942 przeniesiony na stanowisko szefa sztabu GO AK Śląsk Cieszyński. Awansowany do stopnia mjr 3 V 1943. Funkcję szefa sztabu GO Śląsk Cieszyński pełnił do I 1945. Przebywał w tym okresie czasu w Krakowie. Awansowany do stopnia ppłk 1 I 1945. Po aresztowaniu 20 IV 1945 k-dta K.O. AK Kraków ppłk P. Nakoniecznikoffa –Klukowskiego stanął na czele Komisji Likwidacyjnej AK na Okręg Krakowski /w konspiracji/. W VI 1945 aresztowany w Krakowie przez UB zwolniony we IX 1945 w wyniku amnestii. Wziął udział w akcji ujawnieniowej płk „Radosława”, jako przewodniczący komisji Likwidacyjnej AK na Okręg Krakowski. Od 1946 mieszkał w Warszawie przy ul. Irlandzkiej 8 na Saskiej Kępie.
    Przez swego syna utrzymywał kontakty z członkami prowokacyjnego prowokacyjnego V ZG WiN, nie był zorientowany, że prowokacyjnego ZG WiN jest sterowany przez agentówMBP. Sprowokowano go do wyjazdu na Zachód z celowym dotarciem do Londynu, gdzie przebywała jego żona. Zorganizowano mu przerzut przez NRD. W nocy z 11 na 12 III 1952 zostaje przerzucony przez granicę z NRD w rejonie Görlitz. Po podjęciu go przez niemieckiego przewodnika zostaje aresztowany przez agentów niemieckich i przekazany UB. Cała akcja przerzutu była od początku do końca nadzorowana i pod kontrolą agentów MBP. Przewieziony do Wrocławia i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydała z data 12 III 1952 Wojskowa Prokuratura Rejonowa we Wrocławiu, sygn. akt Pr II /133/52. Następnie przewieziony na dalsze śledztwo do więzienia MBP w Warszawie. Po procesie wieziony w ZK Warszawa I /Mokotów/, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 07 I 1954. Początek wykonania kary 12 III 1952, upływ kary 12 III 1962.
    Postanowieniem WSR Warszawa z 26 IV 1955 udzielono mu ze względu na stan zdrowia rocznej przerwy w odbywaniu kary od 30 IV 1955 do 30 IV 1956. Zwolniony z CWK Wronki na przerwę 30 IV 1955. Do więzienia już nie powraca. Przedłużono mu przerwę na dalsze 6 miesięcy od 1 V 1956 do 31 X 1956. W wyniku jego starań wznowiono rozpatrzenie jego sprawy. Postanowieniem Prokuratury Rejonowej st. m. Warszawy, sygn. akt Pr 709/56 z 4 X 1956 sprawę umorzono, zarządzono jednocześnie jego zwolnienie.
    Po opuszczeniu więzienia mieszkał w Warszawie, gdzie zmarł 16 VI 1970.
    Żona Janina z d. Wołoczka
    Odznaczony: KN, KW3x,SKZ,KZWLŚr.
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928, 1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; O Niepodległą i Granice. KOP 1924-1939. W-wa – Pułtusk 2001; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki  1/ 1954.

     
    Mucha Wincenty [ 1910 – 1978], harcmistrz, w konspiracji ZWZ/AK, działacz WiN ps. „Komar”, „Mucha”,„Ponury”, „Spytek”, „Żmudziński”, „Żubr”.
    Kierownik Rejonu WiN Brzeg IV-VII 1946. Okręg WiN Wrocław „Zachód”.
     
     Ur. 11 II 1910 w Jaworznie k/Chrzanowa. Syn Wincentego /górnika/ i Anastazji z d. Słoma. W latach 1917-1921 uczęszczał do szkoły powszechnej w Jaworznie-Niedzieliskach, a następnie do Gimnazjum w Chrzanowie. W 1927 zmuszony z powodów braku środków finansowych do przerwania nauki. W 1928 jako samouk dokończył poziom kształcenia średniego w Państwowej Szkole Przemysłowej w Krakowie. Od 1929 praktykował przez rok w Laboratorium Azotów w Jaworznie. Następnie do 1938 był zatrudniony jako starszy laborant, a następnie asystent inżyniera w Fabryce w Tarnowie-Mościcach. W międzyczasie ukończył kurs dla laborantów i asystentów chemicznych. Działał aktywnie w harcerstwie. Był znanym działaczem społecznym, a także członkiem PPS. Do wybuchu wojny był drużynowym 1 „Błękitnej” Drużyny Harcerskiej im. płk Leopolda Lisa-Kuli. Uzyskał stopień harcmistrza. Jako hufcowi na terenie Mościsk zorganizował wiele obozów, rajdów i imprez harcerskich.
    Latem 1939 był organizatorem Harcerskiego Pogotowia Wojennego Mościcach. W okresie kampanii wrześniowej 1939 brał udział w działaniach pomocniczych w Mościcach Pomagał w ewakuacji fabryki, oraz udzielał pomocy uchodźcom wojennym, wysiedleńcom z poznańskiego i jeńcom wojennym. 24 XII 1939 został zaprzysiężony przez Stanisława Okonia „Sumaka” i wstąpił do OOB. Następnie był z-cą k-dta Chorągwi Krakowskiej Szarych Szeregów kryptonim „Ul Smok”. Organizował zastępy i komplety tajnego nauczania w Bochni, Brzesku, Tarnowie, Mościcach, Nowym Sączu, Rzeszowie i Jaśle. Prowadził jednocześnie pracę szkoleniową, wywiadowczą i propagandowo-kolportażową w Inspektoracie Tarnów ZWZ/AK. Kierował także szkoleniem wojskowym w zastępach Szarych Szeregów. Uczestniczył w akcjach sabotażowych.
    W VI 1945 wyjechał z Mościc. Osiedlił się z rodziną w brzegu n/Odrą przy ul. Cichej10. Brał udział w uruchamianiu i odbudowie zniszczonych w czasie wojny zakładów pracy. Kontynuował działalność harcerską wśród młodzieży. Zorganizował w Brzegu hufiec męski i żeński, a także szkolnictwo średnie. Nadal był członkiem PPS. Pracował jako kierownik Gazowni Miejskiej i pracownikiem Zarządu Miasta. Wspólnie z Stefanem Dobrzyńskim prowadził sklep chemiczno-techniczny.
    W i 1946 poprzez por. K. Halskiego podejmuje pracę konspiracyjną w Okręgu Wrocław – Wschód WiN. Mianowany kierownikiem Rady WiN w Brzegu, następnie kierownikiem Rejonu w skład, którego wchodziły Rady powiatowe WiN w Brzegu, Oławie, Oleśnicy, Namysłowie i Grodkowie. Opracowywał miesięczne sprawozdania informacyjne przekazywane do Wrocławia przez harcerzy, kolportował prasę podziemną i ulotki. Rozpracowywał jednostki A. Cz. stacjonujące w Brzegu. Rozpoznawał też górskie trasy przerzutowe ludzi przez granicę z Czechosłowacją.
    W VII 1946 po rozwiązaniu Okręgu Wrocław „Wschód” WiN przez ppłk-a M. Szamańskiego ograniczył ze względów bezpieczeństwa pracę konspiracyjną. Oficjalnie zajmował się nadal działalnością harcerską z młodzieżą prowadzoną we Wrocławiu i Brzegu. W początkowym okresie odbudowy siatki konspiracyjnej WiN przez A. Lazarowicza i L. Marszałka pełnił funkcję kierownika Rejonu WiN Brzeg, a po rozwiązaniu szczebla rejonowego był kierownikiem powiatowym WiN w Brzegu. Po aresztowaniach wśród działaczy siatki konspiracyjnej okręgu wrocławskiego WiN wyjechał z Brzegu. Ukrywał się w okolicach Tarnowa. Planował przekroczyć granicę z Czechosłowacją i przejść na Zachód i przedostać się do Anglii. W związku z tymi planami powraca na krótki okres czasu do rodziny w Brzegu. 26 I 1948 około północy został aresztowany przez funkcj. PUBP Brzeg i oficerów WUBP z Wrocławia. W czasie rewizji znaleziono u niego pistolet maszynowy MP bez zamka i magazynku, zabrano aparat fotograficzny. Początkowo wstępnie przesłuchiwany w PUBP w Brzegu, skąd go przewieziono do WUBP we Wrocławiu na dalsze śledztwo. Aresztowany przez WPR Wrocław. Więziony przed rozprawą w więzieniu przy ul. Sądowej we Wrocławiu. 10 VIII 1948 skazany przez WSR Wrocław pod przewodnictwem ppłk-a Aleksandra Wareckiego na 8 lat więzienia, sygnatura akt Sr. 613/48. Oskarżał mjr Jan Orliński. Po procesie więziony w więzieniu przy ul. Kleczkowskiej, skąd go 2 III 1949 przetransportowano do CWK Rawicz. W 1953 przewieziony do ZK w Sieradzu, a następnie w OPW Sikawa k/Łodzi. Zwolniony z ZK 31 VIII 1955. Zamieszkał w Jaworznie, potem w Szczakowej, gdzie pracował w laboratorium tamtejszej garbarni.
    Zmarł 25 X 1978 w Szczakowej.
    Żonaty z Józefą z d. Zydrow.
    Odznaczony: Medalem Wolności i Srebrnym Krzyżem Zasługi z mieczami.
     
    A. Pietrzykowa. Region tarnowski w okresie okupacji hitlerowskiej. Kraków 1984; T. Balbus. Ludzie podziemia w Polsce południowo – zachodniej /1945-1948/, t. I. Wrocław 2003 /tam obszerna bibliografia/. Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz z 1949.

     
    Mucha Władysław [1910-1994], rolnik, kpr. podch. rez. piech., w konspiracji ZWZ/AK/WSGO „Warta”, ppor. cz. w.ps. „Antek”, „Antoniewicz”
    Kmdt Placówki AK Przygodzice XI 1944- I 1945. Obwód AK Ostrów Wlp.
     
     Ur. 1 VI 1910 w Przygodzicach pow. ostrowski, syn Stanisława i Franciszki z d. Strączkowska. W 1924 ukończył szkołę powszechną, a w 1931 średnią szkołę rolniczą w Bojanowie. W IV 1932 powołany do służby wojskowej 29 pp w Kaliszu z przydziałem do 2 baonu w Szczypiornie, skąd skierowano go do kompanii szkolnej na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 25 DP. Ćwiczenia odbył w 29 pp. awansowany do stopnia kpr. podch. Następnie służył w WP. W 1936 na własną prośbę zwolniony z 29 pp, powrócił do Przygodzic. Następnie terminuje w zawodzie kowala. W VII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do 79 pp w Słoninie. W kampanii wrześniowej 1939 walczył pod Mławą, gdzie został ranny. Następnie bierze udział obronie Modlina i tam dostał się do niewoli niemieckiej. Zbiegł z transportu do obozu jenieckiego w Iławie i powrócił do Przygodzic. Do XI 1939 ukrywał się, a następnie do końca 1940 pracował w gospodarstwie rolnym swego ojca. W 1941 wywieziony do Niemiec na roboty przymusowe, skąd zbiegł w strony rodzinne. Zalegalizował sobie pracę w parowozowni kolejowej w Ostrowie jako ślusarz. Mieszkał nadal w Przygodzicach. W IV 1941 zaprzysiężony do ZWZ przez Antoniego Wodniaka. W V 1942 skierowany przez Komendę Obwodu AK Ostrów do Placówki AK Przygodzice krypt. „Aluminium”, gdzie objął funkcję z-cy k-dta placówki. Od XI 1944 pełni funkcję k-dta Placówki AK Przygodzice. W I 1945 był d-cą 1 plutonu w Przygodzicach i podlegał mu także 2 pluton w Jankowie Przygodzkim. Po zakończeniu działań wojennych i rozwiązaniu AK 19 I 1945awansowany do stopnia ppor. cz. w. Zdemobilizował plutony AK, nie ujawniając ich struktur. Posiadaną broń przechowywał. W II 1945 w porozumieniu z K. O Ostrów Wlkp. został k-dtem Posterunku MO w Przygodzicach.
    W V 1945 utworzył konspiracyjną Placówkę Przygpodzice krypt. „Polano”, „Nr 113” WSGO „Warta” i został jej k-dtem.
    28 VIII 1945 aresztowany przez UB. W I 1946 skazany przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu na 8 lat wiezienia. Do 1954 więziony w CWK we Wronkach. Zwolniony na podstawie amnestii, zamieszkał we Wrocławiu, gdzie pracował do 1970 w spółdzielczości pracy jako technik planowania. Był działaczem społecznym. 25 IX 199 zrehabilitowany przez Sąd Wojewódzki w Poznaniu.
    Zmarł 6 IV 1994 we Wrocławiu. Pochowany na cmentarzu Osobownickim.
    Odznaczony: KKOOP, Krzyżem AK, Medalem Wojska, Srebrnym Krzyżem Zasługi za udział w wojnie obronnej IX 1939.
    Żona: Józefa z d. Czapczyńska; Dzieci: Barbara, Zofia, Małgorzata.
     
    Encyklopedia konspiracji wielkopolskiej. Poznań 1998.

     
    Muchanow Emanuel [1888-1963], inż. rolnik, oficer rez. kaw. rtm., w konspiracji AK, mjr [1944], działacz WiN, ps. „Bartek”, „Chan”.
    Kierownik Rejonu Północ WiN /Miechów/ XII 1945-IV 1946.
     
    Ur. 04 X 1888 w Warszawie. Syn Sergiusza /dyrektora teatru w Warszawie/ i Walerii z d. Pignan.  Ukończył w Warszawie gimnazjum, potem studia wyższe uzyskując dyplom inż. rolnika. Służbę wojskową odbywał w armii rosyjskiej. Ukończył szkołę oficerską kawalerii. Brał udział w I wojnie światowej. Awansował do stopnia rtm. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości służy w WP. W latach 1919-1920 w szeregach 2 Pułku Ułanów bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po wojnie zdemobilizowany. Pracował w swoim zawodzie w rolnictwie.
    Podczas okupacji niemieckiej pracuje jako administrator majątku Rolnego w pow. Miechów. Posiadał też własne gospodarstwo o powierzchni 12 ha. Od I 1940 czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie Inspektoratu Rejonowego ZWZ/AK Miechów. Wspierał finansowo oraz zaopatrywał w żywność oddz. AK. W okresie „Burzy” VI-X 1944 był kwatermistrzem Samodzielnego Baonu Part. AK „Skała”. Wnioskowany 27 XII 1944 do awansu na stopień mjr-a rez. kaw. z starszeństwem 11 XI 1944. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK pracował jako administrator majątku państwowego w Ściborzycach pow. Olkusz. Ujawnił się przed Komisją Likwidacyjną ds. AK w X 1945 w Krakowie. W XII 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w WiN. Wyznaczony na organizatora Rejonu WiN Miechów „Północ” w Okręgu Kraków WiN. Organizował siatkę terenową WiN. W IV 1946 zagrożony aresztowaniem wyjechał w kieleckie, gdzie pracuje w rolnictwie. Potem powraca do Krakowa, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Żwirki 16.
    Zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków 18 I 1949 w Krakowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 31 I 1949 WPR Kraków, sygnatura akt Pr II II/20/49. Wyrokiem WSR Kraków, sygnatura akt Sr. 393/49 z 06 V 1949 skazany na karę 8 lat więzienia z art. 86 § 2 KKWP. Na podstawie amnestii z 22 II 1947 wyrok złagodzono mu do lat 4. Skazany przez WSR w składzie: ppłk Julian Polan – Haraschin przewodniczący, szer. Stefan Jaskowski i szer. Stefan Matuszak jako ławnicy. Po procesie więziony w ZK Kraków – Montelupich. Po odrzuceniu jego apelacji przez NSW w Warszawie i uprawomocnieniu się wyroku zostaje przetransportowany z ZK Kraków – Montelupich do CWK Wronki i tu osadzony 13 I 1950. Początek wykonania kary 18 I 1949 zaś upływ kary 18 I 1953. Zaliczony do więźniów kategorii „A” antypaństwowych odbywał karę w najgorszych warunkach. Po odbyciu orzeczonej przez WSR Kraków kary 4 lat więzienia zostaje 18 I 1953 zwolniony z CWK Wronki. Po odzyskaniu wolności powraca do Krakowa. Podejmuje pracę zawodową w rolnictwie. Pracował jako kierownik PGR Kraków – Wilkowice.
    Był żonaty z Stanisławą z d. Bugajska, żoł. AK, ps. „Kropka”, łączniczka w Baonie AK „Skała”. Z tego związku miał dwóch synów /ur. 1916 i ur. 1919/. Miał brata Sergiusza.
    Ostatnio mieszkał w Krakowie – Nowa Huta ul. Osiedle D-1 nr 3/8.
    Zmarł w Krakowie 12 XII 1963. Pochowany na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: KW 3x, SKZ z M.
     
    M. B. Nieczuja - Ostrowski. Rzeczpospolita Partyzancka. W-wa 1991; W. Rozmus. W Oddziałach Partyzanckich i Baonie „Skała”. Kraków 1987; R. Nuszkiewicz. Uparci. W-wa 1983; T. Biedroń. Okręg Krakowski WiN 1945-1947 /w:/ ZH WiN nr 5. Kraków 1994; S. Głąb. Charakterystyka nr 200. Okręg AK/NIE/DSZ/WiN Kraków. IPN Kraków Kr o74/200. Kwestionariusz osobowy; Z. Zblewski. Działalność Rady WiN Olkusz krypt. „Spółdzielnia nr 12” w 1946. /w:/ ZH WiN nr 17. Kraków 2002; tenże: Okręg Krakowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” 1945-1948. Kraków 2005; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 97/ 1950; USC Kraków. Skrócony akt zgonu nr 687/63/P.

     
    Muszyński Stanisław [1916-1998] członek ZS, podoficer sł. st. WP, w konspiracji ZWZ/AK/NIE, ppor. [1944], działacz WiN, ps. „Mucha”, „Vickers” vel Wiesław Wieczorkowski vel Stanisław Kubisz.
    Kmdt Rejonu I? Dzielnicy Północnej Okręgu Lwów AK-WiN, V 1945 – dolnośląskiego 1945, kmdt dolnośląskiego Rejonu „Litwa” w Eksterytorialnym Okręgu Tarnopol V -14 IX 1946.
     
    Ur. 01 I 1916 w Zalesiu pow. Czortów. Syn Tomasza i Marii z d. Czumak. Szkołę powszechną ukończył w Zalesiu. Potem pracuje tam jako kowal i stolarz.. Działał w lokalnych strukturach ZS. 03 IX 1935 zgłosił się ochotniczo do WP. Ukończył Szkołę Podoficerską. Praktyki odbył w 6 batalionie pancernym we Lwowie, gdzie służył potem jako podoficer nadterminowy w stopniu kaprala. Bierze udział w kampanii wrześniowej 1939. Walczy z wrogiem w rejonie Kutna, potem Brzeżan jako d-ca plutonu kolumny sztabowej. 19 IX 1939 rozbrojony przez A. Cz. Po zwolnieniu powraca do domu rodzinnego. Pod sowiecką okupacją pracował w kołchozie Zalesie, początkowo jako starszy obory i magazynów, a następnie jako kowal w warsztacie męża swej siostry Pauliny Rozdolskiej. Mieszkał u swego kuzyna Ludwika Lipińskiego.
    W XII 1930 wszedł do grupy konspiracyjnej organizowanej przez dr Maniackiego. 21 I 1941 brał udział w antysowieckim powstaniu w Czortkowie zdławionym po kilku godzinach starć ulicznych. Dowodził wówczas kilkunastoosobową grupą bojową harcerzy, która zdobyła szpital z rannymi oficerami WP, zlikwidowali funkcjonariusza NKWD. Uniknął aresztowania przez NKWD. Przedostał się do Zalesia ze zdobycznym karabinem. Podczas okupacji niemieckiej w VII 1941 został aresztowany przez policję ukraińską, ale udało mu się zbiec z aresztu. 26 XII 1941 zaprzysiężony przez Józefę Stolarską „Irmę” do ZWZ. Początkowo wykonywał zadania oficera organizacyjnego K. O ZWZ Czortków. Pozyskiwał nowych ludzi do pracy konspiracyjnej. W XII 1942 objął funkcję d-cy plutonu. Od V 1943 d-ca 12 osobowego oddziału dyspozycyjnego „Kedywu” K. O AK Czortków. W VIII 1943 wyznaczony d-cą oddziałów dywersyjnych Komendy Inspektoratu Rejonowego AK Czortków. Uczestniczył aktywnie w działaniach wywiadowczych, dywersyjnych, sabotażowych i likwidacyjnych. Udzielał pomocy poszukiwanym przez gestapo członkom AK oraz Żydom. Od początku 1944 mieszkał w Czortkowie. Oficjalnie pracował jako furman posterunku Kripo. Po wejściu A. Cz. wcielony do „istriebitielnych „ batalionów NKWD. Objął funkcję k-dta ochrony Rynku w Czortkowie.. W XI 1944 zagrożony aresztowaniem przez NKWD wyjechał do Tarnopola. Tam przez punkt kontaktowy przy ul. Polnej 28 został skierowany do Lwowa i przekazany do dyspozycji Komendy Obszaru NIE Lwów. Zamieszkał u Stefana Hawryluka. Współpracował z por. Z. Szynalskim. Od V 1945 d-ca Rejonu I Dzielnicy Północnej. Kolportował prasę konspiracyjną, zorganizował system łączności, wypłacał zasiłki. W końcu IX 1945 dowodził nieudana zasadzką na dworcu Lwów-Podzamcze na b. żołnierza tarnopolskiej AK Ludwika Sawickiego, który był agentem NKWD. W X 1945 zagrożony aresztowaniem ewakuował się do Polski. Początkowo mieszka w Tarnowie, potem wyjechał na Dolny Śląsk, gdzie odnowił kontakt z ppor. P. Michaliszynem. Kontynuuje działalność konspiracyjną w konspiracji lwowskiej i tarnopolskiej. Z obawy przed aresztowaniem zmieniał miejsce pobytu. Miał lokum w Lipach Dolnych pow. Lubań Śląski. Pracował jako woźny w miejscowej szkole i w Antonowie. Mianowano go wówczas górnośląskiego k-dtem górnośląskiego I Rejonu Dzielnicy Północnej w Okręgu Lwów AK-WiN, który organizacyjnie podległą kpt. F. Garwolowi „Karaś”. W wydanej opinii „Karaś’ pisał „Wzór żołnierza. Nie ma zadania, którego by się nie podjął wykonać dla dobra sprawy. Sumienny i ofiarny, potrafi pracować do upadłego. Na awans zasługuje. Z swoich obowiązków wywiązuje się bez zastrzeżeń”.
    W VI 1946 skierowany do pracy w siatce Okręgu Tarnopol. Objął funkcję k-dta dolnośląskiego Rejonu „Litwa”. Jednocześnie organizował komórki konspiracyjne w okolicach koźla. Podległą wówczas kpt. M. Lipie „Karpacki”, „Michał”. Zorganizował siatkę informatorów, kolporterów i osób prowadzących punkty kontaktowe. Rozprowadzał podziemne pisma m. in. „Strażnicę Kresową” i „Wolność”. Odbierał sprawozdania informacyjne. Szczególną aktywność wykazał w czasie trwania referendum w 1946. Jeździł po terenie woj. wrocławskiego zbierając raporty sytuacyjne o nastrojach społeczeństwa, które przekazywał, kpt. B. Żeglinowi.
    Od VIII 1946 rozpracowywany przez funkcj. PUBP w Lubaniu w ramach akcji krypt. „Złośliwi”. Ukrywał się we Wrocławiu, w Raszycach k/Jeleniej Góry, Tarnowie i Bytomiu. Był ścigany listami gończymi. Zmienił wygląd zapuszczając brodę i wąsy. Pod przybranym nazwiskiem Wiesław Wieczorkowski pracował jako magazynier w Szkole Przysposobienia Przemysłu Hutniczego w Bytomiu. W okresie od XII 1946 do III 1947 ukrywał się u z-cy szefa WSR we Wrocławiu / b. adiutanta IR AK Czortów kpt. Tadeusza Lercela/. 05 III 1947 ujawnił się w komisji amnestyjnej przy WUBP w Warszawie. W tym czasie składano na niego donosy agenturalne przez agentkę UB „Małecką”, która inwigilowała go w Lipach Dolnych i agenta „Kosa”.
    19 VII 1948 po przyjeździe na teren Lwówka Śląskiego został zatrzymany przez funkcj. PUBP Lwówek Śląski. Inwigilowano też jego rodzinę. Aresztowany przez WPR Wrocław, sygnatura akt Pr II 2540/48. Przeszedł ciężkie śledztwo w WUBP Wrocław. W celu wymuszenia zeznań był bity wyciorami od karabinów, przypalany papierosami po twarzy, umieszczany w karcerze /kantówce/ i głodzony. Po zakończeniu śledztwa 18 XI 1948 przeniesiony do więzienia przy ul. Sądowej. WSR Wrocław w składzie mjr Roman Abramowicz – przewodniczący i strz. Stanisław Mickiewicz i strz. Ferdynand Lendzion - ławnicy skazał go wyrokiem z dnia 30 XI 1948, sygnatura akt Sr. 925/48 na karę 7 lat więzienia. Oskarżał prokurator kpt. Teodor Gruszczyński. 21 I 1949 NSW w Warszawie odrzucił skargę rewizyjną. 08 X 1948 przewieziony do więzienia przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu, skąd go przewieziono w XII 1949 do CWK w Rawiczu, a 18 VIII 1952 przetransportowano do więzienia w Nowogardzie. 24 VII 1953 przetransportowany do OPW w Piechcinie i skierowany do pracy w kamieniołomach wapienia. 30 XI 1954 przeniesiony do ZK Potulice, potem do ZK w Grudziądzu. Zwolniony z więzienia 11 VI 1955. Zamieszkał po odzyskaniu wolności w Radoniowie pow. Lwówek Śląski. Wkrótce pozyskany szantażem do współpracy operacyjnej z UB z jednym z zadaniem ustalenia miejsca ukrywania się i pomocy w ujęciu k-dta Okręgu Tarnopol kpt./ mjr-a B. Żeglina.
    Po wykonaniu zleconych czynności zamieszkał w Gryfowie Śląskim, gdzie od 20 XII 1957 pracował jako kierownik sklepu nr 8, potem w Tłuszczu k/Warszawy. Pracował jako listonosz. Ostatnio mieszkał w Jastrzębiej Łące, gdzie zmarł 03 X 1998.
    Odznaczony: BKZ z M. /XI 1943/
    Żonaty od 22 VI 1957.
     
    J. Węgierski. Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP/ZWZ/AK/NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000; T. Balbus. Biogram S. M /w:/ MSBUDN 1939-1956, t. 9. Kraków 2003 /tu obszerna bibliografia/, tenże; biogram S. M.
     


    Naleziński Ludwik [1919-1993],kpr. podch.rez. piech. WP[1939], żołnierz ZWZ/AK /DSZ, ppor. [1942], por. [1944], działacz WiN, kpt. ps. „Antoni”, „Leszek”, „Marek”, „Ryś” vel Roman Szwarc, vel Roman Mazurkiewicz
     
    Ur.08 VI 1919 w Krakowie, syn Władysława i Heleny z d. Serwońskiej. Szkołe powszechną ukończył w Chmielniku. Do gimnazjum uczęszczał w Rzeszowie, potem do III Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Tarnowie, gdzie w 1938 zdał maturę. Od 20 VI 1938 do 17 VII 1938 służył w 9 Batalionie Junackich Hufców Pracy w Wierchomli. Następnie od IX 1938 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 24 DP przy 39 pp w Jarosławiu. Praktyki odbył w 17 pp w Rzeszowie. Podczas kampanii wrześniowej 1939 w stopniu kpr. podch. rez. piech. przydzielony do akcji mobilizacyjnej 17 pp w Rzeszowie. Uczestniczy w walkach z Niemcami w składzie pułku rezerwowego. Po rozbiciu pułku pod Janowem unika niewoli i powraca w Rzeszowskie.
    Od początku XI 1939 czynny w konspiracji SZP. Organizator pierwszych komórek SZP w Chmielniku gm. Tyczyn. Przyjął wówczas ps. „Ryś”. Następnie z-ca d-cy plutonu placówki ZWZ Tyczyn krypt. „Topola”. W latach 1940-18941 redagował razem z Janem Krawcem gazetkę konspiracyjną Ruch Polski. Od 1941 był z-cą kierownika KiP-u Inspektoratu Rejonowego ZWZ Rzeszów – Jana Bałdy „Piotra”, z którym wydawał gazetkę Na Posterunku. Awansowany do stopnia ppor. w 1942. Po śmierci „Piotra” w VIII 1943 zostaje kierownikiem KiP-u Inspektoratu AK Rzeszów. Osobiście prowadził nasłuch radiowy dla potrzeb redakcji. Od XI 1943 do XI 1944 był redaktorem naczelnym. W 1944 był d-cą powołanych przez Inspektorat SAK oddziałów dywersyjno-sabotażowych krypt. „Wedeta”. W 1944 jako oficer propagandy Inspektoratu używał ps. „Antoni”. W V 1944 dowodził osobiście grupą żołnierzy „Wedety”, która wykonała akcję na AVL w Rzeszowie zdobywając wiele sprzętu wojskowego i broni. Wykonywał akcje likwidacyjne konfidentów. Brał udział w wielu akcjach bojowych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich w VIII1944na Rzeszowszczyźnie nadal kierował propagandą konspiracyjną inspektoratu AK Rzeszów i wydawał gazetkę konspiracyjna Na Posterunku.
    W nocy z 7 na 8 X 1944 brał udział w nieudanej akcji uwolnienia więźniów z więzienia na Zamku w Rzeszowie. Aresztowany pod nazwiskiem Roman Szwarc przez NKWD, gdy wracał z odprawy z inspektorem „Pługiem”. Razem z nim aresztowano M. Beresia. W I 1945 nierozpoznany został wywieziony do łagru w Stalinogorsku, skad powrócił w końcu IX 1945.
    15 X 1945 ujawnił się przed Komisją ds. b. AK w Krakowie. Zapisał się na studiaw Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy Towarzystwie Uniwersytetów Robotniczych w Krakowie, a następnie na Wydział Prawa UJ. Został członkiem Związku Uczestników Walki zbrojnej o Niepodległość i Demokrację.
    W XII 1945 w Krakowie zostaje przez Franciszka Błażeja b. oficera sztabu Inspektoratu AK Rzeszów  zwerbowany do działalności konspiracyjnej w WiN. Działa pod ps. „Leszek”, „Marek”. Otrzymał wówczas polecenie zorganizowania na terenie Obszaru Południowego WiN wydawnictwa prasy konspiracyjnej. Przy pomocy swego brata Czesława „Bronka” przewiózł z Chmielnika do Zabrza drukarnię, którą umieścił u Jana Mazura „Kwiatka” przy ul. Wolności. W IV 1946 skontaktowany przez E. Bzymka – Strzałkowskiego z W. Langnerem w celu wzmocnienia działalności propagandowej w Okręgu Rzeszowskim WiN. W V 1946 objął okresowo kierownictwo propagandy w Okręgu Rzeszów WiN po Rudolfie Chorzempie „Narcyzie”. Był redaktorem i wydawcą Orła Białego, organu WiN, który wydawał od III 1946 do I 1947. Przed referendum w 1946 wydawał ulotki. Po wyborach 1947 drukarnię zakonserwował i polecił J. Mazurowi przechowywać. W czasie działalności w WiN posługiwał się nazwiskiem Roman Mazurkiewicz.
    16 X 1947 zatrzymany przez funkcj. WUBP Kraków i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 18 X 1947 WPR Kraków. W czasie rewizji znaleziono u niego część archiwum organizacji WiN. Wyrokiem WSR Kraków, sygn. akt Sr. 445/48 z dnia 24 V 1948 został skazany na 10 lat więzienia z utratą praw na okres 5 lat oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Sądzony przez WSR Kraków w składzie; przewodniczący por. Władysław Sieracki, ławnicy kpr. Józef Ostrowski i strz. Marian Błaszczyk w obecności prokuratora kpt. Jerzego Pauliego i udziale protokolanta szer. Zdzisława Szakiewicza.
    Po procesie wieziony w ZK Kraków-Montelupich, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 20 VII 1948. Początek wykonania kary 16 x 1947, upływ kary 16 X 1957. W dniu 14 III 1953 wywieziony z Wronek do ZK Potulice, gdzie pracował w tapicerni. Zwolniony z więzienia warunkowo 03 VII 1954. 30 IX 1968 Rada Państwa na wniosek posła PRL dr S. Stommy zarządziła wydaną uchwała zatarcie skazania.
    Po zwolnieniu z wiezienia powrócił do Krakowa. Pracował w zakładach Mięsnych w Krakowie. W latach późniejszych był ławnikiem Sądu Powiatowego w Krakowie, członkiem rady Zakładowej, związków zawodowych, członkiem ZBOWiD-u. W 1980 włączył się aktywnie do działalności w „Solidarności”. W latach 1988-1989 działał w grupie inicjującej powstanie i zarejestrowanie organizacji kombatanckiej – Związku Żołnierzy AK z siedzibą Zarządu Głównego w Krakowie. W 1990 należał do grupy działaczy WiN, którzy podjęli działalność na rzecz odrodzenia Zrzeszenia WiN. Był członkiem Zarządu Głównego, Zarządu Obszaru Południowego, redaktorem naczelnym biuletynu WiN„Orzeł Biały” i sekretarzem Zeszytów Historycznych WiN.
    Był autorem wielu artykułów w pismach kombatanckich.
    Odznaczony przez L. Wałęsę KKO „Polonia Restituta”.
    Zmarł w Krakowie 19 XI 1993. Pochowany na cmentarzu komunalnym Batowice w Krakowie.
    Żonaty od 19 VII 1958 z Janiną z d. Dziuba. Mieli córkę Annę studentkę prawa/ur. 1959 zm. 1987 / i syna Bogumiła prawnika, pracownika naukowego UJ.
    Odznaczony: KW, SKZ z M, KAK.
     
    A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Kraków 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki 1948.
     
     
    Nawrocki Władysław [1914-1990], oficer rez. piech. WP, ppor. [1937], urzędnik, żołnierz ZWZ/AK, działacz WiN. Ur. 16 V 1914 w Sokolnikach pow. Tarnobrzeg w rodzinie chłopskiej, syn Jana i Honoraty z d. Czerpak. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum, które ukończył w 1934 uzyskując świadectwo dojrzałości. W latach 1934-1935 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 24 DP przy 39 pp w Jarosławiu.
    Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor.  rez. piech. z starszeństwem od 1 I 1937. Przed wojną pracował jako urzędnik. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Po zakończeniu działań wojennych mieszkał w Nisku. Podczas okupacji niemieckiej czynny w konspiracji niepodległościowej ZWZ/AK na terenie Obwodu ZWZ/AK Nisko. Po wkroczeniu A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów pracował jako urzędnik pocztowy w Nisku. Był członkiem komórki PSL w Nisku. Od wiosny 1945 czynny w konspiracji antykomunistycznej. Początkowo działa w strukturach BW DSZ, potem od IX 1945 w siatce
    wywiadowczej BW WiN. Był informatorem BW DSZ/WiN z terenu poczty oraz starostwa. Rozpracowywał także niżańskie UB i MO oraz partie polityczne. Informacje przekazywał kierownikowi BW na pow. Nisko Józefowi Krzywnosowi, potem jego następcy Eugeniuszowi Torskiemu. Zatrzymany w X 1946 przez funkcj. UB i uwięziony. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 28 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Po przeszło siedmiomiesięcznym ciężkim ubowskim śledztwie był sądzony w grupie niżańskich działaczy WiN. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 327/47 z dnia 31 V 1947 został skazany na karę 10 lat wiezienia, utratę praw na 5 lat oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 8 Dekretu z 16 XI 1945. Po zastosowaniu amnestii z 22 II 1947 zostaje skazany na karę 5 lat więzienia i utratę praw na lat 3, oraz przepadek mienia. W dniu 09 VII 1947 postanowieniem NSW w Warszawie  wydany przez WSR Rzeszów wyrok zostaje uchylony do ponownego rozpatrzenia przez WSR Rzeszów. Po ponownym śledztwie 24 X 1947 zostaje wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 634/47 skazany na karę 5 lat więzienia, utratę praw na 3 lata i przepadek mienia. Po procesie był więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 30 XII 1947. Początek wykonania kary 28 X 1946, upływ kary 28 X 1951. W dniu 17 VI 1950 przetransportowany z CWK Wronki do ZK Potulice, skąd został zwolniony 28 X 1951 po odbyciu orzeczonej przez WSR Rzeszów kary. Po opuszczeniu więzienia powrócił do Niska, gdzie mieszkała jego rodzina. Inwigilowany i nękany przez funkcj. UB.
    Mieszkał przy ul. Wolności w Nisku. Ostatnio zatrudniony w Zakładach
    Przetwórstwa Zbożowego w Jarosławiu.
    Żonaty z Anna z d. Grzywacz.
    Zmarł 12 XII 1990 w Nisku.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN[w:] Studia Rzeszowskie, t. 4 z 1997; G. Ostasz. Okreg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1284/47; USC Nisko. Akt zgonu nr 286/1990.


    Netzel Adolf [1913-1983], harcerz, żołnierz Szarych Szeregów i AK ps. "Korzeń”, „Podola”, „Snowacz” Ur. 19 VII 1913 w Przymiechach pow. Częstochowa, syn Juliana i Anieli z d. Werner. Mieszkał z rodzicami w Kraszkowicach pow. wieluński, skąd wiosną 1921 przenosi się z rodziną do Łodzi, gdzie rozpoczął naukę w szkole powszechnej. Od 1928 działa w harcerstwie. Od X 1931 do VI 1933 był drużynowym 13 Łódzkiej drużyny Harcerskiej, potem od X 1933 do II 1936 w 18 Łódzkiej Drużynie Harcerskiej. Od 1929 pracował jako praktykant w zawodzie elektromontera w firmie „Elektrobudowa” w Łodzi. Naukę zawodu kontynuował w Miejskiej szkole Zawodowej. Od 1935 pracuje jako elektromonter w Elektrowni Łódzkiej. W 1935 ukończył kurs łódzkiego Towarzystwa Kursów Technicznych. Od VI 1936 był członkiem, a od 1 I 1939 kierownikiem Kręgu Starszoharcerskiego „Bałuciarze” im. Stefana Żeromskiego.
    Z powodów zdrowotnych nie został powołany do odbycia służby
    wojskowej. Po napaści Niemców na Polskę w dniu 03 IX 1939 udał się do Warszawy i jako ochotnik bierze udział w składzie plutonu
    harcerskiego wchodzącego w skład 260 pp w obronie Warszawy. Po kapitulacji Warszawy powraca do Łodzi i do pracy w miejscowej elektrowni. Odmówił wpisu na niemiecką listę narodowościową. W XI 1939 zaprzysiężony przez J. Pawliczka działał w konspiracji harcerskiej, potem w Szarych szeregach. Organizował służbę łączności, gromadził środki opatrunkowe i sprzęt radiowy. Od 1941 współpracował z T. Wzdycham. Od 1942 działa w siatce wywiadu cywilnego AK. W tym okresie czasu pracował jako kontroler elektrowni, co wykorzystywał do
    zdobywania informacji z dziedziny wojskowej i administracyjnej, rozmieszczenia sił niemieckich w Łodzi, lokalizacji magazynów wojskowych i fabryk produkujących na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Kolejno awansował od szeregowego wywiadowcy, potem sekcyjnego, kierownika rejonu i z-cy kierownika siatki wywiadowczej. W II 1944 został mianowany szefem wywiadu Inspektoratu rejonowego AK Łódź. W 1944 uniknął aresztowania przez gestapo i już do końca
    okupacji musiał się ukrywać na terenie Łodzi. W 1945 powrócił do pracy w elektrowni. W III 1945 z uwagi na prowadzone przez funkjc. UB aresztowania żołnierzy AK ukrywał się w Łodzi, Gromnicach. Jednocześnie podejmuje działalność konspiracyjną w łódzkim ROAK kierowanym, przez mjr. A. Trybuna, gdzie objął funkcję kierownika wywiadu. Wykorzystując dawne kontakty konspiracyjne utworzył sprawnie działającą siatkę wywiadu obejmującą teren Łodzi, Pabianic, Zgierza, Koluszek, której członkowie gromadzili informacje dot. życia społecznego, gospodarczego. Posiadał wtyczki w łódzkim WUBP, skąd otrzymywał informacje o działalności WUBP oraz planowanych akcjach przeciwko żołnierzom podziemia niepodległościowego oraz
    sytuacji aresztowanych. Na przełomie V/VI 1945 zabezpieczył archiwum AK, którego część  przechowywanego przez siebie przewiózł w 1949 do Wrocławia. Od połowy 1945 ponownie pracuje w elektrowni miejskiej w Łodzi. W dniu 17 IX 1945 zgłosił się do Komisji likwidacyjnej b. AK
    Obszaru Centralnego Okręgu Łódź i ujawnił swą działalność konspiracyjną z okresu okupacji niemieckiej nie podając swej prawdziwej funkcji, ale jako oficer łączności.
    W XII 1946 wstąpił do PPR. Od 1 II 1947 był szefem Działu Pracy i
    Płacy w Centralnym Zarządzie Energetyki w Warszawie, gdzie zamieszkał z rodziną. W dniu 15 IX 1950 zostaje aresztowany w miejscu pracy w Warszawie przez funkcj. WUBP z Łodzi i przewieziony do więzienia WUBP przy ul.
    Sterlinga w Łodzi. W I 1951 osadzono go w areszcie śledczym WUBP przy  ul. Anstadta w Łodzi. Podczas przesłuchań bity i maltretowany ujawnił miejsce ukrycia archiwum AK. Sądzony w procesie grupowym. Wyrokiem WSR Łódź w składzie: ppłk Bronisław Ochnio – przewodniczący, oraz ppor. Michał Lasek i st. szer. Jan Rusek – ławnicy przy udziale oskarżyciela prokuratora Kazimierza Golczewskiego, sygn. akt Sr. 255/51 z dnia 11 VII 1951 został skazany na 12 lat więzienia oraz utratę praw na lat 4. Postanowieniem NSW w Warszawie z 31 XII 1951 wyrok zostaje utrzymany w mocy. Po procesie wieziony w ZK Łódź, skąd zostaje przewieziony do ZK Sieradz i tu osadzony 28 VIII 1951. Następnie wywieziony z ZK Sieradz do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 27 V 1953. Z CWK Wronki wywieziony do ZK Warszawa Mokotów, gdzie go więziono od 03 X 1953. Następnie przetransportowany z ZK Warszawa Mokotów do CWK Wronki i tu osadzony w dniu 22 VI 1954. Decyzją rady Państwa z 06 VIII 1955 karę mu złagodzono do lat 6 z zawieszeniem na 3 lata. Zwolniony z CWK Rawicz 20 VIII 1955. Na wniosek Prokuratora Generalnego RP Zgromadzenie Sędziów NSW w Warszawie postanowieniem z 20 II 1957, sygn. akt Zg. Og. 85/57 zmieniło na mocy amnestii z 22 XI 1952 mu karę do lat 5 a resztę kary darowano. Po powrocie do Łodzi pracował w różnych firmach branży energetycznej. Potem mieszkał w Warszawie. W latach 1964-1967 był naczelnikiem Wydziału Organizacji w Zjednoczeniu Energetyki w Warszawie.
    Zmarł 19 IX 1983 w Warszawie.
    12 X 2000 SO w Łodzi unieważnił wyrok WSR w Łodzi oraz postanowienia
    NSW jako wydany za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
    Od 1933 żonaty z Stanisławą Paluch/+ 1994]. Z tego związku miał dwoje
    dzieci.
     
    A. Arkuszyński „Maj”. Przeciw dwom wrogom. Łódź 1995; M. Budziarek. ?red./Okreg Łódzki AK. Łódź 1988; R. Peska. Kontra cichociemnego, czyli ubecja w potrzasku. Pabianice 1995; J. Żelazko. Biogram A. N [w:] Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956. Słownik biograficzny, t. III. Kraków – Warszawa-Wrocław 2007; Informacja z USC Warszawa- Śródmieście; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 195; Księga ewidencyjna CWK Rawicz z 1955..


    Neuman Aleksander
    [ 1898-?], urzędnik, w konspiracji AK, ps. „Mróz”, „Olsza”, więzień polityczny PRL.
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego AK Grudziądz 1944 –1945. Okręg Pomorze AK.
     
    Ur. 22 VII 1898 w pow. Brodnica. Syn Egidiusza i Teofili. Wywodził się z rodziny ziemiańskiej. Jego ojciec był właścicielem majątku ziemskiego w pow. Brodnica i hotelu w Grudziądzu. Ukończył szkołę średnią. Brał udział w składzie pułku ułanów nadwiślańskich w walkach z Niemcami o wyzwolenie Pomorza w 1918-1919. Potem służył w 18 p. ułanów i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Po wojnie przeniesiony w stopniu wachmistrza do rezerwy. Mieszkał w Grudziądzu i pracował jako urzędnik w Okręgowym Urzędzie Ziemskim w Grudziądzu. Później był tez rzeczoznawcą do spraw rolnych przy miejscowym Sądzie Okręgowym.
    Podczas okupacji niemieckiej pracował w fabryce w Łęgnowie, a od VII 1942 w Składnicy Maszyn Rolniczych przy ul. Dworcowej w Grudziądzu. Miał kontakty z ODR. W VII 1942 podjął się organizacji batalionu typu wojskowego na terenie Grudziądza, którego został dowódcą. Dzięki jego aktywnej pracy konspiracyjnej do połowy 1943 udało mu się zorganizować batalion w składzie trzech kompanii. Wciągał do działalności w strukturach batalionu b. podoficerów garnizonu Grudziądz. Początkowo jednostka ta znajdowała się w gestii ODR, a potem przekazana do AK pod dowództwo inspektoratu Rejonowego AK Grudziądz. Zbierano wyposażenie wojskowe, broń. Batalion A. Neumana jako d-cą ogniska walki Grudziądz miał być w przyszłości użyty do walki z Niemcami o wyzwolenie Grudziądza oraz zabezpieczenie obiektów. Wg niektórych informacji faktycznie od lata 1944 kierował konspiracją grudziądzką AK.
    W końcu XII 1944 i w I 1945 gestapo przeprowadziło szereg aresztowań wśród żołnierzy konspiracji AK inspektoratu grudziądzkiego w tym żołnierzy baonu A. Neumana. W tym okresie ukrywał się. Po wejściu wojsk sowieckich mieszka nadal przy ul. Ks. Kujota nr 83. Pracował po wojnie jako urzędnik.
    Zatrzymany przez UB 1o X 1948 w Grudziądzu i uwięziony pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji „Armia Krajowa” na miasto i pow. Grudziądz. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 X 1948 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Bydgoszczy. Przeszedł ciężkie śledztwo w UB w Grudziądzu i Bydgoszczy. Potem więziony ponownie w Grudziądzu. Wyrokiem WSR Bydgoszcz, sygnatura akt Sr. 13/49 z dnia 26 I 1949 na sesji wyjazdowej w Grudziądzu został skazany z art. 86 § 2 KKWP na karę 7 lat więzienia oraz pozbawiony praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 4. Po procesie więziony w ZK Grudziądz, skąd go przetransportowano do CWK we Wronkach i tu osadzono 09 VII 1949. Początek wykonania kary WSR Bydgoszcz wyznaczył na 11 X 1948, zaś upływ kary 11 X 1955.
    Po wyjściu z więzienia w 1955 mieszkał w Grudziądzu.
    Jego dalsze losy są nieznane.
     
    T. Jaszowski. Okręg Pomorski AK. Podokręg Południowo-Wschodni. Toruń 1996; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/ 628/49; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Okręg Pomorze AK w dokumentach 1939-1945. Toruń 1991

     
    Niemczyk Stanisław Władysław [1911-1999], inż. górnik, oficer rez. WP, ppor. [1937], żołnierz ZWZ/AK, kpt. [1944], ps. „Korwin”
    Kmdt Placówki ZWZ Rymanów – Obwód ZWZ Krosno.
     
    Ur. 16 VII 1911 w Rymanowie, pow. Krosno, syn Piotra i Marianny z d. Hanus. W 1930 ukończył gimnazjum w Sanoku, następnie studiował w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie uzyskując w 1935 dyplom inż. górnictwa. Odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty. Awansowany do stopnia ppor. rez. piech. 1 I 1937. Do X 1939 pracował w Gdyni, skąd 25 X 1939 został wysiedlony przez Niemców. Zamieszkał w rodzinnym Rymanowie. Od XI 1939 czynny w konspiracji SZP/ZWZ na terenie pow. Krosno. Od jesieni 1940 do III 1941 pełnił funkcję d-cy Placówki ZWZ Rymanów. W III 1941 objął po kpt. Stanisławie Pieńkowskim funkcję kierownika ekspozytury wywiadu Okręgu ZWZ Kraków na teren Podkarpacia. Kierował siecią wywiadowczą na terenie powiatów Sanok, Gorlice, Nowy Sącz i Nowy Targ. W II 1942 przeniesiony do Krakowa. Organizował tzw. łączność sztafetową w Okręgu Krakowskim AK. Przeszedł w rejonie Radomska szkolenie w odbiorze zrzutów. Mianowano go zastępcą oficera lotnictwa w Komendzie Okręgu AK Kraków. Wiosną 1944 zagrożony aresztowaniem przeniesiony do Rzeszowa na stanowisko oficera broni w sztabie Podokręgu AK Rzeszów. W V 1944 był kierownikiem referatu zrzutów /oficer zrzutowy/. Awansowany do stopnia kpt. rez. 3 V 1944. Po „Burzy” odtwarzał łączność radiową z Londynem. W połowie XI 1944 mianowany oficerem kontrwywiadu w komendzie Podokręgu AK Rzeszów. 12 XII 1944 aresztowany przez NKWD. Zwolniony w i 1945, ale wkrótce ponownie aresztowany. Więziony razem z płk dypl. Niemiec. Putkiem  i oficerami jego sztabu w Krakowie, Bytomiu, Łodzi, Poznaniu i w Rawiczu, skąd go przewieziono do Warszawy i przekazano do dyspozycji MBP. W końcu Niemiec 1945 zwolniony z więzienia na Mokotowie. Wyjechał wówczas na Opolszczyznę i podjął pracę w rolnictwie w rejonie Opola, potem Raciborza. W 1956 powrócił do pracy w górnictwie. Pracował w kopalniach węgla na Górnym Śląsku i w Kopalnictwie Surowców Chemicznych w Warszawie. W 1976 przeszedł na emeryturę. Mieszkał w Warszawie.
    Zmarł 23 III 1999 w Warszawie.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; G. Ostasz – A. Zagórski. Akcja „Burza” w Inspektoracie AK Rzeszów. Kraków 2003; G. Ostasz-A. Zagórski. Podokręg AK Rzeszów. Rzeszów 1999; Biuletyn Informacyjno-Historyczny nr 4/20/1999;  

     
    Nikszto Władysław [1905-1974], oficer sł. st. piech. WP, kpt. [1938], w ZWZ/AK/ROAK/DSZ/WiN, mjr [1945], ps. „Dewajtis”, „Jeż”, „Marek”, „Marcin”, „Pająk”, „Żuk” vel Władysław Wawrzak
    Kmdt Rejonu VIII Komarówka jesień 1940- wiosna 1941 w Obwodzie ZWZ Radzyń Podlaski. Szef wywiadu IR WiN Radzyń Podlaski. Okręg Lublin ZWZ/AK/DSZ/WiN. Więzień polityczny PRL.
     
    Ur. 15 VII 1905 w Dowborach na Litwie, syn Jana i Kazimiery z d. Wierzbłowicz. Po ukończeniu gimnazjum i zdaniu matury w 1926 odbywa w latach 1926-1927 służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty 1 DP w Wilnie. Następnie 1927-1929 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz.-Komorowie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty 15 VIII 1929 z przydziałem do 1 baonu strzelców w Chojnicach na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. awansowany 1 I 1932. Po ukończeniu kursu dla oficerów wywiadu był oficerem II Oddziału Sztabu Głównego WP, skąd został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko oficera wywiadu w Pułku KOP „Sarn”. Awansowany do stopnia kpt. sł. st. piech. 19 III 1938. W kampanii wrześniowej 1939 bierze udział jako d-ca kompanii CKM w Batalionie Fortecznym KOP „Sarny” w Grupie KOP gen. Wilhelma Orlika- Rückemana. Walczył po 17 IX 1939 walczył w walkach odwrotowych z wojskami agresora sowieckiego w kierunku rzeki Horyń. Uczestniczył w walkach nad Prypecią, pod Szackiem, potem na Lubelszczyźnie pod Kockiem 1-5 X 1939. Po zakończeniu walk i kapitulacji polskich oddziałów unika niewoli. Podczas walk był ranny.
    W czasie niemieckiej okupacji mieszkał w Radzyniu Podlaskim. Oficjalnie pracował jako tłumacz języka niemieckiego w miejscowej administracji, potem jako administrator majątku w m. Żelizne pow. radzyński. Czynny w konspiracji niepodległościowej od początku 1940 na terenie Radzynia. Już w styczniu 1940 organizował na terenie Komarówki Podlaskiej zręby siatki konspiracyjnej ZWZ, którą systematycznie rozbudowywał. Z powstałych w poszczególnych gminach placówek utworzono jesienią 1940 rejon VIII organizacyjnie wchodzący w skład Obwodu ZWZ Radzyń Podlaski, którego został mianowany k-dtem. W lutym 1941 zostaje przeniesiony do komendy obwodu ZWZ Radzyń na stanowisko oficera organizacyjnego obwodu, potem inspektoratu. Od I 1943 do IV 1943 oficer organizacyjny w Komendzie Obwodu AK Biała Podlaska, a od IV 1943 do XI 1943 pełni funkcję I zastępcy k-dta Obwodu AK Biała Podlaska. Jesienią 1943 przeniesiony na stanowisko oficera ds. wywiadu i kontrwywiadu w sztabie inspektoratu Rejonowego AK Radzyń Podlaski.
    W okresie akcji „Burza” był przewidywany na stanowisko d-cy baonu. Po wkroczeniu A. Cz. na teren okręgu lubelskiego AK pozostaje czynny w konspiracji antykomunistycznej. Od VIII 1944 pełni ponownie funkcję oficera wywiadu i kontrwywiadu w sztabie Inspektoratu Rejonowego AK Radzyń Podlaski, a po rozwiązaniu 19 I 1945 AK w Inspektoracie Rejonowym ROAK/DSZ Radzyń, a po utworzeniu we IX 1945 WiN w Sztabie Inspektoratu Rejonowego WIN Radzyń Podlaski zwanym też Inspektoratem Rejonowym WiN Biała Podlaska. Awansowany do stopnia mjr sł. st. w 1945. W X 1945 przeniesiony do sztabu Komendy Okręgu WiN Lublin na stanowisko oficera d/s kontrwywiadu, a od XII 1946 pełnił funkcję oficera wywiadu w Sztabie Komendy Okręgu WiN Lublin. Mieszkał w Lublinie przy ul. Lipowej 29.
    W dniu 24 I 1946 zatrzymany w zasadzce zorganizowanej przez funkcj. UB w lokalu kontaktowym przy ul. Plac Litewski w Lublinie, gdzie zatrzymano także k-dta Inspektoratu Rejonowego WiN Lublin kpt. rez. piech. Romana Jeziora „Junga”, „Okonia”. W książce pt. Zbrodnie UB-NKWD autor Henryk Pająk podaje, że już od pierwszego przesłuchania zaczął „sypać” i publikuje protokół przesłuchania prowadzonego przez oficera śledczego WUBP Lublin Jana Huszczę. Jednak po zapoznaniu się z treścią protokołu jasno wynika, że jego funkcja była rozszyfrowana przez UB. W swym zeznaniu właściwie podaje pseudonimy członków konspiracji, które w tym czasie były i tak nieaktualne. Z pewnością znał personalnie wielu z nich, a jednak nie ujawnił. Po jego aresztowaniu działa nadal siatka wywiadu Inspektoratu Rejonowego WiN Radzyń, której nie ujawnił. W czasie zeznań jako doświadczony oficer wywiadu z pewnością wiedział co może zeznać by nie spowodować następnych aresztowań przez  funkcj. UB. 
    Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydaje z datą 21 V 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Lublinie. Po ponad rocznym śledztwie wyrokiem WSR Lublin, syg. akt Sr. 1073/47 z dnia 31 III 1947 zostaje skazany po zastosowaniu amnestii na karę 7 lat więzienia, oraz kary dodatkowe, pozbawienie praw obywatelskich i publicznych na lat 5, oraz przepadek mienia. Skazany z art. 86 § 2 i art. 117 KKWP. Więziony w więzieniu na Zamku Lubelskim, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 23 XI 1947. Więziony w CWK Wronki pod nazwiskiem przybranym Wawrzak Władysław. Początek odbywania kary 24 I 1946, upływ kary 24 I 1953.z CWK Wronki zwolniony po odbyciu kary orzeczonej przez WSR Lublin 24 I 1953.
    Po odzyskaniu wolności wyjechał do Łodzi, gdzie zamieszkał na stałe przy ul. Orzeszkowej nr 13/3. Przez wiele lat był inwigilowany przez UB/SB.
    Zmarł w Łodzi 14 I 1974.
     
    Rocznik oficerski 1932; R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; L. Głowacki. Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Lublin 1976; J. Wróblewski. Samodzielna Grupa operacyjna „Polesie” 1939. W-wa 1989; I. Caban- Z. Makowski. ZWZ-AK w Okręgu Lublin 1939-1944, t. 1-2. Lublin 1971; I. Caban. Ludzie Lubelskiego Okręgu AK. Lublin 1995; tenże Lubelski Okręg AK. Lublin 1996; J. Kopiński. Konspiracja akowska i poakowska na terenie Inspektoratu Rejonowego „Radzyń Podlaski” w latach 1944-1956. Biała Podlaska 1998; H. Pająk. Zbrodnie UB-NKWD. Lublin 1991; S. Jarmuł. Radzyński Obwód ZWZ-AK 1939-1944. Biała Podlaska 200o; Zbiorowe: Armia Krajowa na środkowej i południowej Lubelszczyźnie i Podlasiu. Lublin 1993; Zrzeszenie WiN. Okreg Lublin. Biała Podlaska 1994; R. Wnuk. Lubelski Okręg AK/DSZ i WiN 1944-1947. W-wa 2000; P. Mirski – J. Twardowski /red./ Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002; J. Kopiński. Wywiad i Kontrwywiad Inspektoratu Rejonowego „Radzyń” AKROAK/WiN 1944-1947 /w;/ Studia Rzeszowskie, t. nr 6/1999. Rzeszów 1999; tenże: Inspektorat Radzyń Podlaski AK-ROAK-WiN /w:/ ZH WiN nr 11/1998. Kraków 1998; P. Gawryszczak. Podziemie Polityczno-Wojskowe w Inspektoracie Lublin w latach 1944-1956. Lublin 1998; Główna księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 2814/50; Informacja z USC Łódź.


    Nizieński Kazimierz [1892-1952], legionista, oficer sł. st. piech. WP, mjr [1928], ppłk [1939], oficer NZW, ps. „Waluś”
    Ur. 24 I 1892 we Lwowie, syn Jana /pracownika kolei/ i Kunegundy z Doboszów. Uczęszczał do III gimnazjum we Lwowie, gdzie w 1911 zdał egzamin maturalny. Był członkiem „Sokoła”. Do 1914 pracował jako praktykant w Wydziale Krajowym. 16 VIII 1914 wstępuje do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu 26 IX 1914 w stopniu kpr. został przydzielony do formowanego 3 pp LP. W szeregach 3 pp LP brał udział w walkach w Karpatach, na Bukowinie, w Besarabii oraz na Wołyniu. W XI 1914 awansowany na stopień plut. Po ukończeniu w I 1915 czterotygodniowego kursu podoficerskiego w Rafajłowej awansował na stopień sierż. Podczas walk pod Rarańczą 19 XI 1915 zostaje ciężko ranny. Przebywa na leczeniu szpitalnym. Po wyleczeniu ran powraca do pułku. Wraz z pułkiem w XI 1916 wycofany z frontu na Wołyniu i przewieziony koleją do Baranowicz, gdzie od XI –XII 1916 uczestniczył w sześciotygodniowym kursie. 1 I 1917 mianowany chor. piechoty i dowódcą plutonu. Po kryzysie przysięgowym w VII 1917 służył w Polskim Korpusie Posiłkowym, gdzie był d-cą 12 kompanii 3 pp LP. Bierze udział w nocy z 15-16 II 1918 w bitwie z Austriakami pod Rarańczą, gdzie 3 pp LP w składzie II Brygady LP przebija się przez front na stronę rosyjską i połączył się z II Korpusem Polskim. W składzie 16 pstrz. Bierze 11 V 1918 udział w bitwie z Niemcami pod Kaniowem. Po kapitulacji dostał się do niewoli niemieckiej, skąd uciekł i przedostał się do Warszawy. Ukrywał się tu pod przybranym nazwiskiem. 25 X 1918 zostaje przyjęty do organizowanego WP i mianowany ppor. sł. st. piech. z starszeństwem od 1 III 1918 z przydziałem do 1 pp, a już od 04 XI 1918 otrzymał przydział do wydziału jeńców w MSWojsk. Brał udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. Od 14 XI 1918 do 28 V 1919 pełnił funkcję adiutanta DOGen. Przemyśl. W III-IV 1919 przebywał na kursie adiutantów Sztabu Generalnego w Warszawie, a od VI 1919 służył w 30 pp, gdzie pełnił funkcję m. in. adiutanta pułku,      d-cy kompanii i p. o. d-cy baonu. 01 XII 1919 mianowany por. sł. st. piech. Po wojnie awansowany 28 I 1921 do stopnia kpt. sł. st. piech. Zweryfikowany przez MSWojsk. w stopniu kpt. sł. st. z starszeństwem od 1 VI 1919. W okresie od II do III 1921 przebywał na kursie dowódców kompanii i baonów przy 4 Armii w Kobryniu. Następnie powraca 30 pp i służy w nim do X 1924. Był w tym okresie czasu d-cą kompanii i potem baonu. Jednocześnie od 01 II 1923 do 30 VI 1923 przebywał na kursie doskonalającym przy szkole podchorążych w Warszawie. Z dniem 09 X 1924 przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza na stanowisko d-cy kompanii w 10 baonie KOP Krasne nad Uszą, a od III 1925 pełni funkcję kwatermistrza 10 baonu KOP. Od IX 1926 do XII 1926 przebywał na kursie unitarnym w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Awansowany 1 I 1928 do stopnia mjr sł. st. st. piech.  Przeniesiony po kursie na stanowisko kwatermistrza 28 baonu KOP „Wołożyn I”. Z dniem 16 VIII 1928 zostaje mianowany z-cą k-dta Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 5 a w Cieszynie. Z dniem 01 IV 1930 przeniesiony do 23 pp we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie służył do 30 III 1934 na stanowisku d-cy baonu, potem z-cy d-cy pułku. Z dniem 1 IV 1934 przeniesiony do 3 pp leg. w Jarosławiu na stanowisko d-cy baonu, a od IV 1935 kwatermistrz pułku. Do 1939 pełnił funkcje kwatermistrza i II     z-cy d-cy pułku. Po mobilizacji 2 DP w VIII 1939 zostaje mianowany d-cą nadwyżek pułku  i jednocześnie z-cą d-cy Ośrodka zapasowego 2 DP.
    Podczas kampanii wrześniowej 1939 bierze udział w walkach z wrogiem w rejonie Jarosławia i Rawy Ruskiej. W dniu 18 IX 1939 dostał się w rejonie m. Założce do niewoli sowieckiej. Przewieziony do obozu jenieckiego w Złoczowie, skąd udało mu się zbiec i przedostać do Lwowa a stamtąd do Jarosławia. W dniu 16 X 1939 został aresztowany w Jarosławiu przez funkcj. gestapo i przekazany niemieckim władzom wojskowym. Więziony następnie do 17 IX 1940 w obozie jenieckim II B w Arswalde, potem w obozie II C w Woldenbergu. Uwolniony 19 I 1945 przez A. Cz. powrócił do Jarosławia. Wkrótce podejmuje działalność konspiracyjną w Narodowym Zjednoczeniu Wojskowym.
    Powołany do WP od IX 1945 do X 1945 był kwatermistrzem 2 Warszawskiej Brygady Saperów w Radomiu, potem od X 1945 do 20 XI 1948 kwatermistrzem 40 pal w Jarosławiu. Zweryfikowany 20 XI 1945 w stopniu ppłk sł. st. z starszeństwem od 1 IX 1939. Był przewidywany na stanowisko intendenta 6 DP, jednak wobec politycznych zastrzeżeń Informacji Wojskowej funkcji nie objął. Brał udział w zwalczaniu oddziałów UPA. Od 20 I 1948 do 22 VI 1948 był kwatermistrzem 9 DP. Aresztowany 22 I 1948 przez agentów Informacji Wojskowej, do 30 X 1948 pozostawał w dyspozycji Departamentu Personalnego MON. Zwolniony z aresztu, od 1 XI 1948 był szefem wydziału kwatermistrzowskiego w Dowództwie Okręgu Wojskowego nr 5 w Krakowie. 06 XII 1948 zatrzymany w Krakowie przez agentów Informacji Wojskowej okręgu pod zarzutem przynależności do nielegalnej organizacji. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 7 XII 1948 Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Krakowie. Przeszedł ciężkie śledztwo. Wojskowy Sąd Okręgowy nr 5 w Krakowie sygn. akt So. 109/49 skazał go 22 IV 1949 na karę 7 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na lat 3, oraz przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Skazany z art. 86§2 KKWP.W wyniku skargi rewizyjnej NSW w Warszawie złagodził mu karę do 3 lat i 6 miesięcy. Po procesie więziony w więzieniu Montelupich w Krakowie, skąd został przetransportowany do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 13 I 1950. Początek wykonania kary 7 XII 1949, upływ kary 7 VI 1952. Na skutek przejść w śledztwie i w więzieniach ciężko chorował. W CWK przebywał w szpitalu więziennym. Z CWK Wronki zwolniony 7 VI 1952 w ciężkim stanie zdrowia. Po zwolnieniu z więzienia powraca do Krakowa, gdzie mieszkał przy ul. 18 Stycznia 8
    Odznaczony: KN,KW,ZKZ,SKZ, Orderem Odrodzenia Polski kl. 5.
    Zmarł w Krakowie 27 VIII 1952.
    Od 1927 był żonaty z Wandą z Więcków. Miał syna Bogusława, prawnika.
     
    Roczniki oficerskie MSWojsk. 1924,1928,1932; R. Rybka – K. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006; więźniów. Karczmarski. Okręg Rzeszowski Stronnictwa Narodowego i NZW /Narodowej Organizacji Wojskowej/ w latach 1944-1947/w:/ ZH WiN nr 21 z 2004; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 96/1950

     
    Nowak Jan [1916-2001], oficer sł. st. kaw. ppor. [1939], w konspiracji NOW/ZWZ/AK/ROAK, W, por. [1943], rtm, ps. „Borowik”, „Gruda”, „Korab”, „Pożoga”, „Świt”, „Żuraw”. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Płock X 1944–1945. Okręg Północne Mazowsze AK- Obszar Warszawski AK.
     
    Ur. 26 XII 1916 w m. Trzepowo pow. Płock. Syn Aleksandra i Joanny z d. Dropniewska. Pochodził z rodziny chłopskiej. Po ukończeniu szkoły powszechnej kształci się w gimnazjum w Płocku, gdzie w VI 1936 zdał maturę. W latach X 1936 – VII 1937 odbywa służbę wojskową w 18 p. ułanów, następnie odbywa przeszkolenie unitarne w Szkole Podchorążych Piechoty, skąd zostaje skierowany do Szkoły Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu, gdzie przebywa od X 1937 do VIII 1939. Odbywa praktyki w 18 p. ułanów. Uroczysta promocja, która miała się odbyć 15 X 1939 z powodu mobilizacji i wybuchu wojny nie odbyła się. Rozkazem NW WP z 13 IX 1939 awansowany na stopień ppor. sł. st. kawalerii z starszeństwem 01 VIII 1939.
    Kampanię wrześniową 1939 odbył w szeregach 18 p. ułanów. Uniknął niewoli i powraca w rodzinne strony. Od XI 1939 czynny w konspiracji. Należy do grona organizatorów organizacji pod nazwą „Walka”, która na początku 1940 przyjęła nazwę NOW. Współorganizator Samodzielnego Batalionu Płockiego NOW, gdzie pełni funkcje d-cy 1 kompanii i z-cy d-cy- baonu. Od III 1941 d-ca baonu. Latem 1941 baon wchodzi w skład ZWZ. Jednocześnie członek sztabu obwodu ZWZ/AK Płock, gdzie pełni funkcję szefa referatu III /taktyczno -bojowy/. Od początku 1943 zastępca k-dta Inspektoratu Rejonowego AK Płock i szef referatu III IR. Przejściowo kierował także referatem I IR. Jesienią 1943 p. o k-dt IR AK Płock. Następnie z-ca. Od XII 1944 k-dt Obwodu AK Płock. Poszukiwany przez gestapo ukrywał się poza Płockiem. Po rozwiązaniu 19 I 1945 AK działa w strukturach konspiracji poakowskiej. 27 VII 1945 ujawnia się wraz z podległą strukturą. Zweryfikowany w stopniu rtm. sł. st. kaw. We IX 1945 wcielony do WP z przydziałem do 2 p. ułanów w Trzebiatowie. W II 1946 zwolniony z WP na własną prośbę w celu podjęcia studiów wyższych. Zamieszkał wówczas przy ul. Abramowskiego 22/13 w Łodzi. Podejmuje studia na Wydziale Ekonomicznym UŁ w Łodzi. W XII 1948 przebywał na praktykach studenckich w Warszawie. 03 XII 1948 zatrzymany przez funkcj. WUBP w Warszawie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego wydała WPR Warszawa z data 04 XII 1948, sygnatura akt Pr 2532/48. Przeszedł okrutne ubowskie śledztwo z zastosowaniem tortur włącznie. Po prawie dwuletnim śledztwie akta przekazano do sądu. Jego proces odbywał się przed WSR Warszawa w dniach 30 VI do 03 VII 1950. Wyrokiem WSR Warszawa z dnia 03 VII 1950 pod przewodnictwem znanego kata żołnierzy AK M. Widaja, sygnatura akt Sr 750/50 zostaje skazany na karę śmierci z art. 86 § 2 KKWP. W II 1951 ułaskawiony z zamianą kary śmierci na dożywotnie więzienie. Po procesie więziony w ZK Warszawa III, skąd go przetransportowano do CWK w Rawiczu i tu osadzono 01 XI 1951 o godz. 8,30 z wyrokiem dożywotniego więzienia. Początek wykonania kary 03 VII 1950. Szykanowany przez personel więzienny. W wyniku obrażeń odniesionych w śledztwie chorował. W dniu 03 XII 1953 wywieziony z CWK Rawicz do CWK we Wronkach. Transport więźniów odbywał się nieogrzewaną więźniarką przy dużych mrozach i trwał do 5 XII 1953. Osadzony w CWK Wronki 05 XII 1953. Wyrokiem NSW w Warszawie nr Sn I/K 1293/55 z 23 II 1956 złagodzono mu karę do lat 6. W dniu 24 II 1956 Sąd Wojewódzki dla m. Warszawy, sygnatura akt Sr 750/50 wydał postanowienie o zwolnieniu go z więzienia z uwagi na to, że kara więzienia 6 lat została odbyta. Zwolniony z CWK Wronki 27 II 1956. Po odzyskaniu wolności udał się do Warszawy, gdzie zamieszkał przy ul. Opoczyńskiej 7/15. Wystąpił do Sadu o pełną rehabilitację. Rozprawa odbyła się 13 II 1957 przed Sądem Wojewódzkim dla m. Warszawy. W dniu 14 II 1957 Sąd wydał postanowienie sygnatura akt VII K/82/56 o uniewinnieniu go od wszystkich zarzucanych mu czynów, dając pełną rehabilitację. Oczyszczony z najbardziej bolesnego zarzutu współpracy z Niemcami. Sąd uznał w motywach wyroku w oparciu o dobrowolne a niewymuszone jak na pierwszej rozprawie zeznania świadków i wyjaśnienia J. N, że odbyte rozmowy z Niemcami /3 – krotne/ miały na celu jedynie prowadzenie polityki zwlekania oraz ulżenia losowi żołnierzy AK, AL, BCh uwięzionych przez Niemców. W 1957 ukończył studia na Wydziale Ekonomicznym UŁ w Łodzi uzyskując dyplom mgr-a ekonomi.
    Zamieszkał z rodziną w Boryszewie, gdzie prowadził przez wiele lat gospodarstwo ogrodnicze. Założył gospodarstwo szkółkarskie. Stosowano wobec niego różne formy dyskryminacji. Był inwigilowany przez SB.
    Działa społecznie w szeregu organizacji ogrodniczych. Zajmował się historią i upamiętnianiem walk wrześniowych swego macierzystego 18 p. ułanów, rozsławiając szarżę pod Krojantami. W latach 1989/1990 współorganizator Związku Żołnierzy AK. Przez kilka lat był przewodniczącym Okręgu Północne Mazowsze AK.
    Zmarł w Nowym Boryszewie 23 V 2001. Żonaty z Ireną z d. Korda, żołnierzem AK ps. „Tom”, „Zorza”. W 1992 wydał z żoną książkę pt. z dziejów AK w IR Płocko-sierpeckim.
    Odznaczony: SKZ z M, Krzyżem AK.
     
    Zarys Dziejów Szkół Kawalerii Polskiej. Roczniki SPK. Przegląd Kawalerii i Broni Pancernej. T. XIII. Londyn; J. Gozdawa – Gołębiowski. Obszar Warszawski AK. Lublin 1992; I. J. Nowakowie. Z dziejów IR AK Płocko-Sierpeckiego. Płock 1992; H. Piskunowicz. Podokręg Północny AK „Browar”, „Tuchola” /w:/ z walk na Kurpiach. W-wa 1999; Księga ewidencyjna więźniów CWK Rawicz nr 4423/51; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 1147/53. H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.

     
    Nowak Lesław [1915-1981], żołnierz NOW, działacz SN, ps. Elan”, „Leszek” 
     
    Ur. 26 VII 1915 w Wiedniu, syn Tadeusza i Marii z d. Czermeryńska. Mieszkał z rodzicami w Olchowcach, potem majątku Końskie pow. Brzozów. Uczęszczał do gimnazjum w Krakowie, gdzie w 1935 otrzymał świadectwo dojrzałości, a następnie studiował na Politechnice Lwowskiej. W okresie studiów był członkiem Młodzieży Wszechpolskiej i Stronnictwa Narodowego. Od 1938 prezes koła Młodzieży Wszechpolskiej na Politechnice Lwowskiej. Był też aktywnym członkiem akademickiego koła TSL. Podczas okupacji niemieckiej przebywał w pow. Brzozowskim, gdzie działał w NOW i pełnił funkcję k-dta Placówki NOW Dydynia, a w latach 1943-1944 w pow. rzeszowskim. Po wejściu A. Cz. i objęciu władzy przez komunistów kontynuuje działalność w konspiracyjnym SN. Od Vi 1945 był wiceprezesem zarządu powiatowego, potem od końca 1945 po zmianach strukturalnych prezes zarządu Podokręgu SN w Rzeszowie. z ramienia SN sprawował opiekę nad rzeszowskim okręgiem Młodzieży Wielkiej Polski. Zagrożony aresztowaniem przez UB w V 1946 wyjechał do Szczytna w woj. olsztyńskim, gdzie podjął pracę w Spółdzielni Rolniczo-Handlowej. Na początku 1949 przeniesiony na stanowisko kierownicze do Centrali Rolniczej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”. 23 XI 1949 zostaje zatrzymany przez funkcj. UB i przewieziony do więzienia WUBP w Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała WPR Rzeszów. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo. W trakcie przesłuchań w celu wymuszenia zeznań go obciążających bity i maltretowany fizycznie i psychicznie. Sadzony w grupie działaczy SN Zarządu Podokręgu Rzeszów. Wyrokiem WSR Rzeszów z dnia 12 X 1950, sygn. akt Sr. 366/50 zostaje skazany na wieloletnie więzienie. Jednak postanowieniem NSW w Warszawie wyrok zostaje uchylony i przekazany do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym śledztwie zostaje wyrokiem WSR Rzeszów z 07 V 1951 skazany na karę 10 lat więzienia oraz kary dodatkowe. Jego skarga rewizyjna zostaje przez NSW w Warszawie nieuwzględniona, a wyrok wydany przez WSR Rzeszów utrzymany w mocy. Po procesie więziony w ZK Przemyśl, skąd go wywieziono do ZK Sieradz, potem więziony w Centralnym Więzieniu Karnym w Rawiczu, a od XII 1953 w CWK Wronki. Wiosną 1955 po złagodzeniu kary został zwolniony z więzienia. Po wyjściu z więzienia powraca do Olsztyna, gdzie mieszkał i pracował.
    Zmarł w I 1981 w Olsztynie.
     
    K. Karczmarski. Wojskowe i cywilne podziemie narodowe na Rzeszowszczyźnie w latach 1944-1947 [w:] Studia Rzeszowskie, t. 9/2002;H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki z 195. 


    Nowakowski Stefan [1914-?], mgr socjologii,  żołnierz AK/DSZ, działacz WiN, ps. „Grzegorz”
    Ur. 04 II 1914 w Iławie k/Olsztyna, syn Władysława i Marty z d. Górecka. W latach międzywojennych ukończył gimnazjum, potem wyższe studia uzyskując tytuł mgr socjologii. Podczas okupacji niemieckiej był żołnierzem komórki wywiadowczej w Obwodzie AK Rzeszów. Od jesieni 1944 działa w komórce wywiadowczej BW AK pełniąc funkcję kierownika wywiadu BW AK na pow. rzeszowski. Po rozwiązaniu AK w I 1945 kontynuuje działalność konspiracyjną w strukturach poakowskich NIE/DSZ, a od IX 1945 WiN. Po utworzeniu Biura Studiów Okręgu DSZ Rzeszów kieruje referatem społeczno-politycznym, a następnie w WiN. Mieszkał w tym okresie czasu przy ul. Mickiewicza w Rzeszowie i był zatrudniony jako urzędnik w Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie. Utrzymywał kontakty organizacyjne z J. Klusem „Czarnym”, Mirosławem Bilińskim „Andrzejem” pełniącymi kolejno funkcję szefów wywiadu Inspektoratu BW DSZ/WiN Rzeszów. Gromadził i opracowywał materiały wywiadowcze dla kierownictwa BW WiN – Okręg Rzeszów. Zatrzymany przez funkcj. WUBP Rzeszów 17 IX 1946 i uwięziony. Więziony w Przemyślu, Krakowie i Rzeszowie. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 17 XII 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. W śledztwie więziony do IX 1947.
    Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 541/47 z dnia 23 IX 1947 został skazany na karę 10 lat więzienia, utratę praw na okres lat 5. Skazany z art. 86 KKWP. NSW w Warszawie utrzymał wydany przez WSR Rzeszów wyrok w mocy. Więziony po procesie w ZK Rzeszów skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony 19 V 1948. Początek wykonania kary 17 XII 1946, upływ kary 17 XII 1956. W więzieniu wronieckim przebywał krótko. W dniu 23 VI 1948 został wywieziony z CWK Wronki do ZK Warszawa – Mokotów razem z aktami.
    Dalsze losy n/n
     
    J. Draus – G. Mazur. Lista aresztowanych działaczy Zrzeszenia WiN [w:] Studia Rzeszowskie, t. IV/1997; Z. Nawrocki. Zamiast wolności. UB na Rzeszowszczyźnie 1944-1949. Rzeszów 1998; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia WiN. Rzeszów 2006; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 354/48. 



     
    Nowicki – Siła Władysław [1913-1994], mgr praw, oficer rez. kaw. WP, ppor. [1938], konspiracji AK, por. [1944], rtm. rez. kaw., ps. „Adam”, „Bogdaniec”,„Czesław”, „Lis”, „Stefan”, działacz polityczny, adwokat
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego WiN Lublin XI 1946-IX 1947. Okręg Lublin DSZ/WiN
     
    Ur. 22 V I 1913 w Pińsku, syn Aleksandra /sędziego/ i Antoniny z Wyrzykowskich /nauczycielka/. W 1931 ukończył Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach, a następnie w 1935 Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego uzyskując dyplom mgr praw. W okresie studiów i potem działał w Polskiej Macierzy Szkolnej, jako wykładowca i prelegent. Od 20 IX 1935-15 VII 1936 odbywał służbę wojskową Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, a praktyki od VII – IX 1936 w 22 p. ułanów Podkarpackich w Brodach. Przeniesiony do rezerwy w stopniu tytularnego kpr. podch. rez. kaw. Po odbytych w 1937 ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. kaw. 1. I 1938 z przydziałem mobilizacyjnym do 6 psk w Żółkwi. Od 1936 pracował w Ministerstwie Wyznań i Oświecenia Publicznego w Warszawie. Od 1937 był aplikantem adwokackim u adwokata Belliera w Warszawie, a następnie w kancelarii adwokata Z. Hofmokl-Ostrowskiego.
    W VIII 1939 zmobilizowany do WP i przydzielony do 6 psk, w którego szeregach brał udział w kampanii wrześniowej 1939 jako d-ca plutonu łączności w 6 psk, w składzie Armii „Łódź”. Brał udział w walkach z Niemcami w rejonie Piotrkowa Tryb. potem Starego Otwocka. Był dwukrotnie ranny. Po zakończeniu działań wojennych unika niewoli. Przebywał w Beresteczku, gdzie w X 1939 wziął ślub z Ireną Joszko. Jesienią 1939 wraz z żoną przekroczył granicę sowiecko-litewską z zamiarem przedostania się do Francji i wstąpienia tam do tworzonego Wojska Polskiego. Jednak mimo czynionych wysiłków zamiaru nie udało się wykonać. Na Litwie pozostawał do czerwca 1941. We wrześniu 1941 powraca do Warszawy, gdzie po zaprzysiężeniu w X 1941 do ZWZ/AK podejmuje działalność konspiracyjną na terenie Warszawy.
    Działał również w organach Delegatury RP na Kraj. Na zlecenie Delegatury jeździł do Lwowa na rozmowy z metropolitą Szeptyckim. Był też działaczem konspiracyjnej organizacji politycznej „Unia”, która w 1943 połączyła się z Stronnictwem Pracy. Czynny w Społecznej Organizacji Samoobrony /SOS/. W latach 1941-1943 był oficerem informacyjnym w KG AK. Od III 1943 do 31 VII 1944 był d-cą plutonu w Oddziale Dywersji Bojowej „Kedywu 3” w Obwodzie AK Śródmieście Okręgu Warszawskiego AK. Brał udział w akcjach likwidacyjnych agentów gestapo, uczestniczył w przewożeniu broni ze zrzutów na terenie Obwodu Siedlce AK do Warszawy.
    Brał udział od 01VIII 1944 do 02 X 1944 w Powstaniu Warszawskim. Dowodził wówczas plutonem nr 1147 w oddziale por. Kazimierza Pogorzelskiego „Rygla”. W czasie na Arbeitsamt był ranny. W trakcie walk przy ul. Królewskiej został ciężko ranny. Rozkazem KG AK z 31 VIII 1944 awansowany do stopnia por. rez. kaw. i odznaczony KW. Po kapitulacji oddziałów powstańczych nie podszedł do niewoli. Jako osoba cywilna przedostał się z Warszawy na teren Lubelszczyzny, gdzie po nawiązaniu kontaktów działa w konspiracji AK, a po rozwiązaniu AK 19 I 1945 czynny w konspiracji antykomunistycznej ROAK/DSZ, gdzie kierował działem propagandy w Obwodzie Lublin DSZ do VIII 1945, potem do V 1946 w Obwodzie WiN Lublin – miasto. Oficjalnie w latach 1945-1946 był wiceprezesem Zarządu Wojewódzkiego Stronnictwa Pracy w Lublinie t. j. do czasu zawieszenia działalności SP.
    Od II 1946 do XI 1946 był k-dtem Obwodu WiN Lublin, a po aresztowaniu przez funkcj. UB kpt. rez. F. Abraszewskiego „Boruty”, „KMB” inspektora lubelskiego WiN od XI 1946 do ujawnienia w IV 1947 funkcję k-dta Inspektoratu WiN Lublin. Podlegały mu oddziały zbrojne działające n terenie inspektoratu w tym oddział H. Dekutowskiego „Zapory”. Ujawnił się w 22 III 1947 w Warszawie.
    Po ogłoszeniu amnestii 22 II 1947 wiosną 1947 podjął rozmowy z władzami bezpieczeństwa w sprawie ujawnienia, podobnie jak kierownictwo lubelskiego Okręgu WiN, stawiając jako warunek uwolnienie aresztowanych wcześniej członków WiN.
    Mimo ujawnienia nie czuł się bezpieczny i postanowił wyjechać z „Zaporą” i grupą jego żołnierzy na Zachód. 10 IX 1947 we wsi Budy pow. Puławy uczestniczył w spotkaniu, na którym zostali wyznaczeni mający w pierwszej kolejności wyjechać na Zachód.
    Aresztowany 16 IX 1947 w Grodkowie pow. Nysa przez funkcj. UB wraz z siedmioma d-cami oddziałów zbrojnych, w wyniku prowokacji UB i rozpracowania agenturalnego związanego z próbą wydostania się przez zieloną granicę na zachód. W śledztwie więziony w MBP w Warszawie. Po ciężkim śledztwie zostaje wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 904/48 z dnia 15 XI 1948 skazany na łączną karę śmierci, utratę praw na zawsze i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. NSW w Warszawie wydanym postanowieniem utrzymał wyrok w mocy. B Bierut na prośbę rodzonej siostry Feliksa Dzierżyńskiego- Aldony Dzierżyńskiej-Kojałłowicz, ciotki W. Nowickiego decyzją z 28 II 1949 skorzystał z prawa łaski i zamienił mu karę śmierci na karę dożywotniego więzienia. Więziony w ZK Warszawa – Mokotów, skąd zostaje przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu, potem z CWK Rawicz wywieziony do CWK Wronki, skąd go wywieziono do ZK w Strzelcach Opolskich.
    Ponad trzy lata przebywał w pojedynczych celach.
    SN w Izbie Karnej w Warszawie na posiedzeniu 29 XI 1956 w wyniku rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku WSR w Warszawie z dnia 15 XI 1948, uchylił wyrok wydany przez WSR Warszawa i przekazał jego sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zwolniony z więzienia 01 XII 1956.
    Sąd Wojewódzki dla m. st. Warszawy, sygn. akt IV K 68/57 wydał wyrok uniewinniający, przyjmując , że W. N. ujawnił się, a więc zgodnie z ustawą o amnestii z 22 II 1947 przestępstwa popełnione przed tym terminem ulegają przedawnieniu.
    W 1960 powrócił do pracy w adwokaturze, specjalizując się w sprawach karnych. Przez blisko 39 lat był obrońcą w kolejnych procesach politycznych, w latach 60 –tych bronił kolegów, nadal przebywających w więzieniach, występował jako obrońca w procesach księży katolickich i świadków Jehowy, był obrońcą w wielkim procesie grodzieńskiego AK zakończonym uwolnieniem wszystkich oskarżonych. Był obrońcą w wielkim procesie politycznym organizacji „Ruch”. Był dwukrotnie pozbawiany prawa wykonywania zawodu w 1968 i 1969. Bronił tez robotników w Radomiu w związku z wydarzeniami z 1976, działaczy Wolnych Związków Zawodowych i opozycji demokratycznej. Przez wiele lat był doradcą prawnym Episkopatu Polski. Należał do kręgu działaczy katolickich współpracujących z kardynałem S. Wyszyńskim. Był obrońcą działaczy KPN, KOR i „Solidarności”. W 1980 był współautorem projektu Statutu NSZZ „Solidarność”. Obecny przy podpisywaniu Porozumienia Gdańskiego 31 VIII 198o. W latach 1980-1981 działał jako doradca Komisji Krajowej „Solidarności”. Był obrońcą w procesach stanu wojennego. W 1983 przeszedł na przymusową emeryturę. W połowie lat 80-tych rozszedł się ze względu na swą niezależność z czołowymi działaczami „Solidarności”. W latach 1987-1989 był członkiem Rady Konsultacyjnej przy przewodniczącym Rady Państwa. W 1989 z mandatu „Solidarności” szczecińskiej brał udział w obradach „okrągłego stołu”.
    W latach 1989-1992 był prezesem reaktywowanego Stronnictwa Pracy. Od IX 1990 członek Komitetu Obywatelskiego przy L. Wałęsie, od I 1992 sędzią Trybunału Stanu.
    Należał do grona najwybitniejszych polskich prawników.
    Zmarł 25 II 1994 w Warszawie. Pochowany na cmentarzu Stare Powązki w Warszawie.
    Żonaty od X 1939 z Ireną Joszko, miał dwie córki Marię /ur. 25 VIII 1940/ i Agnieszkę /ur. 06 VI 1943/.
    Odznaczony m. in.; KW i KAK
     
    S. Radomyski. Zarys Historii Szkoły Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu 1926-1939. Pruszków 1992; R. Rybka-K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Wrocław 2000; Wrocław. Mirski – J. Twardowski /opr./ Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość na Lubelszczyźnie w latach 1944-1947 w opracowaniach funkcj. MSW. Lublin 2002; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993.

     
    Obarski Adam Tadeusz [1905-1973], dziennikarz, działacz polityczny, członek PPS, działacz DSZ/WiN, ps. „Adam”, „Dzianot”, „Bolesław”, „F-1”, „Kłos”, „P-1”, „R”
     
    Ur. 15 III 1905 w Warszawie, syn Ludwika i Stanisławy z d. Prokop. W 1925 ukończył gimnazjum Władysława Giżyckiego w Warszawie, gdzie zdał egzamin maturalny. W 1924 jako uczeń związał się z PPS i organizował koła młodzieży lewicowej w gimnazjach i szkołach zawodowych na terenie Warszawy. Był jednym z organizatorów Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej. Występował wówczas pod partyjnym ps. „Dzianot”. W 1925 rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie studiów był działaczem ZNMS i Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego i wchodził w skład organów kierowniczych tych organizacji. W tym okresie czasu rozpoczął działalność publicystyczną pisząc artykuły do pism młodzieżowych. Od 1926 pracuje w redakcji organu PPS Robotnik. Od 1930 pracuje w redakcji Expresu Porannego i pracował tam do wybuchu wojny. W latach 1928 i 1935 był kilkakrotnie karany z art. 153 i 129 KK.
    We IX 1939 brał udział obronie Warszawy.
    W latach 1940-1944 pracował jako kierownik dzielnicy Stołecznego Komitetu Opieki Społecznej, przekształconego w Radę Głównej w Opiekuńczą. Udzielał pomocy ukrywającym się Żydom. Organizował punkty dla ukrywających się zbiegłych z niewoli jeńców angielskich i francuskich. Prze cały czas okupacji działał w PPS-WRN, był kierownikiem Okręgu Warszawa-Podmiejska WRN. Był bliskim współpracownikiem A. Pużaka, związany ideowo i politycznie z linią polityczną Tomasza Arciszewskiego. W czasie Powstania Warszawskiego był członkiem sztabu „Gwardii Robotniczej” i kierował redakcją „Robotnika”. Po upadku Powstania przebywał w obozie w pruszkowie, skad uciekł i zamieszkał w Brwinowie. Po wojnie pracował w Ministerstwie Obudowy na stanowisku kierownika prasowego. Jesienią 1946 wstąpił do reżimowego PPS, był członkiem i sekretarzem jego ministerialnego koła. Nie zaprzestał działalności konspiracyjnej i już w pierszych miesiącach 1945 jako kierownik Okręgu wRN Warszawa-Podmiejska na podległym terenie zorganizował Komitet Okręgowy WRN. Utrzymywał kontakty z Zygmuntem Zarembą „Marcinem”. Był w konspiracji członkiem kierownictwa Niezależnej Polskiej Partii Socjalistycznej kontynuatorki WRN z czasów okupacji niemieckiej. W 1946 był przedstawicielem PPS w Komitecie Porozumiewawczym Organizacji Polski Podziemnej. Od I 1945 do 6 XII 1946 działał w WRN, DSZ WiN i KPOPP. Działalność w DSZ/WiN łączył z działalnością w WRN. W VII 1945 objął funkcję szefa propagandy Obszaru centralnego DSZ/WiN, którą pełnił do XII1945. W V 1946 prezes Obszaru Centralnego WiN mianował go swoim doradcą do spraw politycznych. Od VI 1946 informator komórki wywiadowczej Obszaru Centralnego WiN „Stocznia” systematycznie przekazywał szefowi wywiadu Obszaru Centralnego WiN raporty wywiadowcze. W drugiej połowie 1946 był przedstawicielem PPS w komitecie Porozumiewawczym Organizacji Polskiej Podziemnej i pełnił funkcję z-cy przewodniczącego. Przed aresztowaniem pracował jako kierownik Samodzielnego Referatu Prasowego w Gabinecie Ministra Odbudowy.
    21 XI 1946 otrzymał wezwanie do stawienia się w MBP. W związku z tym wezwanim powziął zamiar wyjazdu za granicę, a pomocy miał mu udzielić oddział techniczny WiN, do czego jednak nie doszło.
    Zatrzymany przez funkcj. UB 06 XII 1946 w Warszawie i uwięziony. Od 11 XII 1946 przebywał w więzieniu mokotowskim. Wyrokiem WSR Warszawa, sygn. akt Sr. 1276/1947 z 27 XII 1947 skazany zostaje na łączną karę 15 lat więzienia , utratę praw publicznych i obywatelskich na lat 5. Skazany przez WSR Warszawa w składzie, przewodniczący ppłk Franciszek Szeliński, mjr Bolesław Libicki i mjr Ignacy Markiewicz jako sędziowie – ławnicy w obecności prokuratora płk Stanisława Zarakowskiego i udziale protokolanta chor. Wiktora Matuszaka. NSW w Warszawie w dniu o4 II 1948 wydał postanowienie nr Sn.Odw.S.63/48 o utrzymaniu wyroku w mocy. Więziony w ZK Warszawa-Mokotów, skąd został wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego we Wronkach i tu osadzony w 1948. Z CWK Wronki wywieziony w 1951 do ZK Warszawa-Mokotów, skąd został wywieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Rawiczu i tu osadzony 26 VII 1951 o godz. 8,oo. Początek obywania kary 06 XII 1946, upływ kary 06 XII 1961. W dniu 03 VI 1953 wywieziony z CWK Rawicz do ZK Warszawa I Mokotów. Ciężko chory otrzymał od XI 1954 roczną przerwę w odbywaniu kary, którą przedłużono w XI 1955 o kolejny rok. Na mocy amnestii z 27 IV 1956 złagodzono mu karę do 10 lat więzienia, a 25 IV 1957 resztę kary zawieszono.
    Po zwolnieniu z więzienia pracował jako pracownik fizyczny w Stołecznych Zakładach Graficznych, następnie redaktor techniczny w tygodniku „Przemysł Materiałów Budowlanych do 1959 oraz w wydawnictwie „Arkady”. W latach 1959-1963 pracował jako sekretarz redakcji „Kuriera Polskiego”.
    Zmarł w Warszawie 01 XII 1973.Pochowany na cmentarzu Powązki w Warszawie.
     
    Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr II/705/48; Księga Ewidencyjna CWK Rawicz 4010/51; A. Zagórski. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” w dokumentach, dokumentach. VI, cz. 3. Wrocław 2000 

     
    Olsiński Kazimierz [1905-1983], podoficer sł. st. art. WP, ogniomistrz [1936], żołnierz SZP/ZWZ/AK/NIE/DSZ, działacz WiN, ps. „Działosz”, „N-2”, „Wierusz”
     
    Ur. 13 XII 1905 w Lubczy pow. jędrzejowski, syn Kazimierza i Katarzyny z d. Schab. W latach 1912-1914 uczęszczał do rosyjskiej szkoły powszechnej w Sadkowicach pow. rawski, gdzie ukończył do wybuchu I wojny światowej w 1914 dwie klasy. Po 1918 kontynuował naukę. Po śmierci matki w 1919opuścił rodzinny dom. W Vi 1923 ukończył pięcioklasową Szkołę Średnią Koedukacyjną im. św. Antoniego z Padwy w Nowym Mieście n/Pilicą. Ze względu materialnych nie mógł kontynuować dalszej nauki. We IVX 1924 wstępuje ochotniczo do WP i wcielony do 10 pac w Przemyślu-Pikulicach, gdzie ukończył pułkową szkołę podoficerską w stopniu kpr. Pozostaje w służbie wojskowej jako podoficer nadterminowy potem zawodowy. Służy w plutonie łączności 10 pac. Awansowany do stopnia plut. Ukończył specjalistyczny kurs łączności w Centrum Wyszkolenia Łączności w Zegrzu. W 1933 ukończył Państwowe II Gimnazjum im. K. Morawskiego w Przemyślu, gdzie zdał egzamin maturalny. 01 III 1936 awansowany do stopnia ogniomistrza sł. st. art. Do wybuchu II wojny światowej pełnił funkcję szefa plutonu łączności. Bierze udział w szeregach 10 pac w kampanii wrześniowej 1939. Po rozbiciu pułku w rejonie Lwowa powraca do Przemyśla. Od XI 1939 podejmuje działalność konspiracyjną w SZP/ZWZ na terenie Przemyśla. Używał wówczas ps. „Wierusz”. Skierowany przez organizację do pracy w obozie przejściowym na stacji kolejowej w Przemyślu. Prowadził działalność dywersyjno-sabotażową. 05 IX 1942 w czasie akcji bojowej zostaje ciężko ranny od wybuchu bomby. Stracił oko oraz częściowo słuch. Po podleczeniu zdrowia powraca w końcu 1942 do pracy konspiracyjnej w oddziale dywersyjno-wywiadowczym „Leliwy”. Podczas likwidacji oddziału przez gestapo szczęśliwie uniknął aresztowania/ Nadal czynny w konspiracji. Bierze udział latem 1944 w akcji „Burza”. Po wkroczeniu w VIII 1944 A. Cz. na teren Rzeszowszczyzny nie ujawnia się. Po rozwiązaniu AK w I 1945 podejmuje działalność konspiracyjną w strukturach konspiracji poakowskiej. Od III 1945 działa w BW NIE/DSZ/WiN, początkowo jako informator, potem kierownik kancelarii wywiadu DSZ na pow. przemyski. Bliski współpracownik Józefa Szumowskiego „Srogiego”. Jesienią nie skorzystał z możliwości ujawnienia się. W WiN pełnił funkcję z-cy kierownika wywiadu BW na pow. przemyski. Od 01 XI 1945 pracował zawodowo jako urzędnik w Rejonowym Zarządzie Kwaterunkowo-Eksploatacyjnym WP w Przemyślu. Używał wówczas ps. „N-2”. Zagrożony aresztowaniem przez UB zwolnił się z pracy i wyjechał na Ziemie Zachodnie. Zamieszkał w Solicy Dolnej k. Wałbrzycha. Pracował przy uruchamianiu młynów. Sprowadzał brakujące na tym terenie produkty zbożowe, wspomagał mieszkających w tym rejonie Polaków. W wyniku przesłuchań aresztowanych działaczy WiN z terenu Przemyśla jego działalność konspiracyjną została rozszyfrowana przez UB. Jego miejsce zamieszkania zostało wykryte w wyniku działania agentów UB. 02 X 1946 został zatrzymany w Solicy Dolnej przez funkcj. UB z Rzeszowa i Przemyśla. Przewieziony do więzienia WUBP w Krakowie, gdzie był przesłuchiwany przez funkcj. MBP z Warszawy. Następnie przewieziony z Krakowa do Rzeszowa. Postanowienie o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania wydała z datą 11 X 1946 Wojskowa Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie. Przeszedł ciężkie ubowskie śledztwo z zastosowaniem tortur. Wyrokiem WSR Rzeszów, sygn. akt Sr. 342/47 z 20 v 1947 został skazany na 6 lat więzienia a po zastosowaniu amnestii karę złagodzono do lat 3. Po procesie więziony w ZK Rzeszów, skąd został przewieziony do Centralnego Więzienia Karnego w Wronkach i tu osadzony 30 VII 1947. Początek wykonania kary 02 X 1946, upływ kary 02 X 1949. Szykanowany przez personel więzienny. Represjonowano również jego rodzinę. W wyniku przejść w śledztwie i więzieniu zachorował na gruźlicę, reumatyzm i miał zerwane struny głosowe. Zwolniony z CWK Wronki 02 X 1949 po odbyciu kary 3 lat wiezienia. Po opuszczeniu więzienia powraca do Przemyśla, gdzie zamieszkał przy ul. Potockiego8. Inwigilowany i prześladowany przez UB jako wróg ludu nie mógł nigdzie znaleźć pracy. Wzywano go też na przesłuchania. By utrzymać rodzinę pracował dorywczo jako pracownik fizyczny. Od 01 II 1950 zostaje zatrudniony w Przedsiębiorstwie Skupu Surowców Włókienniczych i skórzanych w Jarosławiu przy ul. Rynek 15. Zajmował się kontraktacja roślin przemysłowych na terenie pow. Jarosław. Od 01 VII 1952 pracuje jako księgowy w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Łuczycach. Po likwidacji spółdzielni 31 VII 1957 pozostaje bez pracy. 15 II 1958 zostaje wybrany na przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej w Krownikach k. Przemyśla. W 1964 po dwóch kadencjach, podjał pracę w powiatowej Radzie Narodowej w Przemyślu. W 1965 przeszedł na emeryturę. Przez wiele lat starał się o rentę inwalidy wojennego. Otrzymał ją dopiero w 1975 po wstąpieniu do ZBOWID-u. W 1978 przeprowadził się do córki zamieszkałej w Kielcach.
    Zmarł 26 X 1983 w Kielcach i pochowany został na miejscowym cmentarzu.
    Odznaczony: Brązowym Krzyżem Zasługi /1931/, Brązowym Medalem za długoletnią Służbę Wojskową /1936/, Krzyżem Partyzanckim /1982/, Medalem Zwycięstwa i Wolności /1984/ pośmiertnie.
    Od 1931 żonaty z Heleną Cichocką, z którą miał syna Lecha i córkę Jadwigę.
     
    USC Kielce. Skrócony akt zgonu nr 1241/1983; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 746/47; G. Ostasz. Okręg Rzeszowski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Rzeszów 2006.



    Ostrowski Bolesław Michał [1907 -], oficer sł. st. piech. WP, por. [1934], w konspiracji ZWZ/AK, kpt. sł. st. [1941], mjr [1943], ppłk [1944], płk [1945?], gen. bryg. w st. sp. Po 1945 używał nazwiska Nieczuja-Ostrowski, ps. „Bolek”, „Bolesław”, „Bolko”, „Grzmot”, „Michał”, „Nieczuja”, „Tysiąc”, „1”, „1000”, „D/500” vel Michałowicz. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Inspektoratu Rejonowego AK Miechów IX 1943 - I 1945. Okręg Kraków AK.
     
    Ur. 29 IX 1907 w Haliczu woj. stanisławowskie. Syn Michała i Anieli. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczy się w gimnazjum humanistycznym w Przeworsku, gdzie zdał w 1928 maturę. W okresie nauki w gimnazjum działał aktywnie w hufcu ZHP w Przeworsku. Od IX 1928 do VIII 1929 w Szkole Podchorążych Piechoty w Różanie, gdzie przeszedł przeszkolenie unitarne. Od IX 1929 do VIII 1931 w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Maz. – Komorowie. Promowany na stopień ppor. sł. st. piechoty 15 VIII 1931 z przydziałem do 5 psp w Przemyślu na stanowisko d-cy plutonu. Do stopnia por. sł. st. awansowany 1 I 1934. Następnie był wykładowcą i instruktorem na dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty w Przemyślu, skąd został w 1936 przeniesiony na stanowisko instruktora w kompanii CKM w Baonie Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie, a od 1937 do lata 1939 w Ośrodku Wyszkolenia Rezerw w Różanie. /b. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty/. W VIII 1939 zostaje mianowany d-cą kompanii w 115 pp rez. w składzie 41 DP. Bierze udział kampanii wrześniowej 1939. Walczy z wrogiem na szlaku bojowym 41 DP od Różana na Lubelszczyznę, gdzie dostał się do niewoli niemieckiej, skąd po kilku dniach udało mu się zbiec. Przedostaje się w X 1939 do Lwowa, który znajdował się pod sowiecką okupacją. Podejmuje działalność konspiracyjną w ZWZ-II. W okresie I-III 1940 k-dt miasta Lwowa w strukturze ZWZ II. Zagrożony aresztowaniem przez NKWD około 15 IV 1940 wyjechał z Lwowa do Krakowa, gdzie kontynuuje działalność konspiracyjną w ZWZ. Od V 1940 oficer broni i uzbrojenia w sztabie Inspektoratu Rejonowego ZWZ Kraków. Awansowany 11 XI 1941 do stopnia kpt. sł. st. W okresie od VIII 1942 do VIII 1943 był organizatorem i szefem Konspiracyjnej Produkcji Broni w Okręgu AK Kraków krypt. „Ubezpieczalnia”. Awansowany w uznaniu zasług do stopnia mjr-a sł. st. 03 V 1943. Mieszkał w tym okresie czasu w Krakowie przy ul. Koreckiego 8/10, gdzie mieściła się wytwórnia nr 6 szedytu i prochu czarnego. W końcu VIII 1943 mianowany przez płk-a Józefa Spychalskiego „Luty” w miejsce mjr-a A. Mikuły „Karol”, który zagrożony aresztowaniem musiał opuścić teren inspektoratu – k-dtem Inspektoratu Rejonowego AK Miechów w skład, którego wchodziły obwody: Miechów, Pińczów i Olkusz. Prowadząc aktywna działalność konspiracyjną na podległym terenie przeprowadzał scalenie z AK innych organizacji konspiracyjnych /NOW, BCh/, organizował oddziały partyzanckie, kursy podchorążych rez. piechoty AK, gromadził broń oraz środki medyczne. Przygotowywał inspektorat do przewidywanych działań zbrojnych w ramach powstania powszechnego. W VII 1944 mianowany d-cą odtwarzanej w ramach AK 106 DP AK, którą dowodził w walkach z Niemcami. Awansowany do stopnia ppłk-a sł. st. 11 XI 1944. Czynny w konspiracji AK do rozwiązania AK 19 I 1945. Przebywał potem w Krakowie. Po ujawnieniu się we IX 1945 przed Komisją Likwidacyjną ds. AK w Krakowie zagrożony aresztowaniem przez UB wyjechał do Elbląga, gdzie zamieszkał z rodziną przy ul. Żeromskiego 5. Podejmuje pracę zawodową. Organizuje w Podgrodziu k/Elbląga Spółdzielnię Gospodarczo-Społeczną, której został prezesem. Wstąpił w Elblągu do miejscowej komórki PSL. Inwigilowany przez UB został zatrzymany i uwięziony we IX 1946 przez funkcj. PUBP Elblągu pod zarzutem organizowania struktur NZW. Zwolniony z braków dowodów we III 1947 na podstawie amnestii z 22 II 1947. Wstępuje wówczas do PPS, lecz w wyniku interwencji działaczy PPR został z PPS usunięty. 29 VII 1949 zostaje aresztowany wraz z wszystkimi podwładnymi ze 106 DP AK zamieszkałymi w okolicy. Przewieziony do MBP Warszawie do dyspozycji Departamentu III MBP, gdzie prowadzono w jego sprawie śledztwo operatywne. 10 IX 1949 podpisał w więzieniu rozkaz wydania archiwum 106 DP AK do dyspozycji WUBP w Krakowie. 14 IX 1949 przewieziony z więzienia MBP w Warszawie do Wydziału III WUBP w Krakowie. Po wielomiesięcznym śledztwie i nieudanej próbie zorganizowania pokazowego procesu został skazany 28 III 1951 na karę śmierci, którą w wyniku apelacji Sąd Wojewódzki w Krakowie złagodził na karę dożywotniego więzienia. W dniu 30 V 1953 Sąd Wojewódzki w Krakowie Wydział IV Karny, sygnatura akt IV/K 141/52 wydał postanowienie o złagodzeniu mu kary do lat 12. W dniu 09 III 1954 Sąd Najwyższy w Warszawie złagodził mu karę do 7 lat więzienia. Więziony w ZK Kraków, CWK Sztum i CWK Wronki. W dniu 09 V 1956 SN w Warszawie na mocy ustawy amnestyjnej z 27 IV 1956 zastosował wobec niego amnestię. Zwolniony z wiezienia 12 v 1956. Po odzyskaniu wolności powraca do Elbląga. Podejmuje pracę zawodową. Organizuje Spółdzielnię Ogrodniczo-Pszczelarską. Następnie przez wiele lat pracował na stanowisku kierownika kolportażu Oddziału Wojewódzkiego PAX w Gdańsku i Elblągu. Po przejściu na emeryturą działacz społeczny. Od 1989 aktywny działacz ŚŻŻAK w Elblągu. Awansowany przez MON w 1989 do stopnia płk-a w st. sp. Autor opracowań historycznych dot. dziejów konspiracji ZWZ/AK na terenie Inspektoratu Rejonowego ZWZ-AK Miechów opublikowanych przez wydawnictwo PAX.
    Awansowany 11 XI 1991 przez L. Wałęsę prezydenta RP na stopień gen. brygady w st. sp.
    Odznaczony: VM kl. 5, KW, ZKZ z M, Krzyżem AK, KKOOP.
    Żonaty z Bronisławą z d. n/n, z tego związku ma troje dzieci: córkę Wandę /ur. 1935/, syna Michała Marcina Bronisława /ur. 1943/ i syna Tadeusza Mariana Bolesława /ur. 1946/.
    W 2003 mieszkał w Elblągu.
     
    Rocznik oficerski MSWoj. 1932; J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003; J. Węgierski. Obsada osobowa Lwowskiego Obszaru SZP/ZWZ/AK/NIE w latach 1939-1945. Kraków 2000; S. Piwowarski. Okręg Krakowski SZP/ZWZ/AK. Kraków 1994; Ł. Grzywacz - Świtalski. Z walk na Podkarpaciu. W-wa 1971; A. Zagórski. Okręg AK Kraków /w:/ AK-rozwój organizacyjny. W-wa 1996; J. Węgierski. Lwów pod okupacją sowiecką 1939-1941. W-wa 1991; H. Czarnecki. Informator o dokumentach sądowo-więziennych z lat 1944-1956. Poznań 1993; T. Gąsiorowski – F. Musiał. Sprawa procesu pokazowego 106. DP AK w dokumentach UB /w:/ ZH WiN nr 22. Kraków 2004. /Tu obszerna bibliografia/;

     
    Ostrowski Mieczysław [1908-1993], nauczyciel, oficer rez. piech. WP, ppor. [1935], w konspiracji ZWZ/AK/AKO-DSZ, por. rez. [1942], kpt. [1944] ps. „Kropidło” vel Edward Lipski. Więzień polityczny PRL.
    Kmdt Obwodu AK Suwałki IV 1944 – IX 1944 i Obwodu Suwałki AKO II 1945-IX 1945.
     
    Ur. 21 XII 1908 w m. Lipówka gm. Bargłów pow. Augustow. Syn Józefa i Józefy. Pochodził z rodziny chłopskiej. Uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Augustowie, gdzie w 1929 uzyskał dyplom nauczyciela i zdał maturę. Po odbyciu praktyk zawodowych pracował początkowo jako nauczyciel kontraktowy, potem po zdaniu egzaminu minowany nauczycielem stałym. Od VIII 1932 do VIII 1933 odbywał służbę wojskową na Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty 29 DP. Po odbytych ćwiczeniach aplikacyjnych awansowany do stopnia ppor. rez. piechoty 1 I 1935 z przydziałem mobilizacyjnym do 41 pp w Suwałkach. Do lata 1939 pracuje jako nauczyciel szkoły powszechnej w Bargłowie. 03 VIII 1939 zmobilizowany do WP i wcielony do II baonu 41 pp w Suwałkach. W składzie II baonu 41 pp brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Brał udział jako d-ca plutonu taczanek II baonu 41 w obronie Warszawy na zachodnim odcinku obrony. Po kapitulacji Warszawy 28 IX 1939 uniknął niewoli niemieckiej i wyjechał w X 1939 w rodzinne strony. Następnie czynny w konspiracji ZWZ/AK. Na terenie Obwodu ZWZ Augustów, skąd zostaje przeniesiony do Obwodu ZWZ/AK Suwałki. Początkowo oficer organizacyjny w sztabie obwodu ZWZ/AK Suwałki, następnie od IX 1942 II z-ca K-dta obwodu. Awansowany do stopnia por. rez. 03 V 1942, następnie do III 1944 I z-ca k-dta obwodu. W IV 1944 mianowany przez ppłk-a sł. st. W. Liniarskiego „Mścisława” – k-dta KOB AK p. o. k-dtem Obwodu AK Suwałki. Podczas akcji „Burza” latem 1944 osobiście dowodził siłami AK obwodu. Awansowany do stopnia kpt. rez. 11 XI 1944. Po wkroczeniu A. Cz. na teren obwodu w wyniku masowych aresztowań dokonywanych przez NKWD struktury obwodowe zostały rozbite. W tym czasie ukrywał się przed aresztowaniem.
    Jesienią 1944 po ucieczce z sowieckiego aresztu podejmował próby odbudowy struktur obwodowych rtm rez./mjr K. Ptaszyński „Zaremba”, który został ponownie ujęty w I 1945 przez NKWD i wywieziony do łagru. W II 1945 „Kropidło” powraca do czynnej działalności konspiracyjnej na terenie obwodu. Po nawiązaniu kontaktów z mjr sł. st. kaw. F. Szabunia – k-dtem Inspektoratu Suwalskiego AK, potem przewodnikiem Rejonu AKO otrzymał polecenie odbudowy struktur konspiracyjnych w ramach AKO n terenie Obwodu Suwałki. Od II –VIII 1945 przodownik obwodu AKO Suwałki. Organizował na podległym terenie akcje likwidacyjne agentów NKWD i UB, oraz kierował akcjami zbrojnymi przeciwko siłom komunistycznym. Zagrożony aresztowaniem za zgodą przełożonych w dniu 03 IX 1945 przekazał kierownictwo obwodu AKO Suwałki swemu zastępcy ppor. cz. w. Piotrowi Kłoczko „Żarnowski” poczym wyjechał do miejscowości Pszczółki w pow. gdańskim, gdzie pod nazwiskiem Edward Lipski pracował jako inspektor rolny. /Formalnie funkcję prezesa obwodu pełnił do I 1946./ Zatrzymany przez funkcj. UB 29 IV 1946 w Pszczółkach i przewieziony 30 IV 1946 do aresztu WUBP w Białymstoku. Aresztowany przez WPR Białystok. 20 VII 1946 skazany przez WSR Białystok, sygnatura akt R 614/46 na karę 10 lat więzienia i 4 lata pozbawienia praw obywatelskich i publicznych. Skazany z art. 1 Dekretu o Ochronie Państwa. Wyrok wydał WSR Białystok w składzie: mjr Włodzimierz Ostapowiocz – przewodniczący, por. Zbigniew Furtak – sędzia i ppor. Wacław Kosmatka- ławnik z udziałem por. Jana Płonki – protokolanta. Oskarżali mjr Adam Maas z NPW w Warszawie i por. Witold Grodziński z WPR Białystok. Sądzony w procesie pokazowym grupy mjr-a Aleksandra Rybnika i kpt. Władysława Brulińskiego oraz działaczy Obwodu Suwalsko-Augustowskiego Zrzeszenia WiN. Po procesie więziony w ZK Białystok skąd został przetransportowany do CWK Wronki i tu osadzony 15 VIII 1946. Postanowieniem NSW w Warszawie w 1951 ze względu na stan zdrowia złagodzono mu karę do lat 5. Zwolniony z CWK Wronki 30 IV 1951. Po zwolnieniu z więzienia udał się do Augustowa, gdzie zamieszkał przy ul. 1 Maja nr 54. W latach późniejszych przeprowadził się do Wrocławia, gdzie pracował do czasu przejścia na emeryturę. Na początku lat dziewięćdziesiątych przeprowadził się do syna zam. w Pruszkowie przy ul. Górskiej 3. Zmarł 20 V 1993 w Pruszkowie.
    Odznaczony; KW, SKZ z M.
    Żonaty z nauczycielką Jadwigą z Pruszków. Miał doje dzieci; syna Jerzego /ur. 1935/ i syna Zbigniewa /ur. 1938/.
    Sąd Wojewódzki III Wydział Karny w Białymstoku postanowieniem z dnia 29 VI 1992 , sygnatura akt III Ko.279/92 uznał wyrok WSR Białystok za nieważny jako wydany za czyny popełnione w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
     
    R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003; L. Głowacki. Obrona Warszawy i Modlina w 1939. W-wa 1985; Z. Gwozdek. Białostocki Okręg ZWZ-AK 1939-1945, t. I, Białystok 1993; tenże: Okręg Białystok AK /w:/ AK – rozwój organizacyjny. W-wa 1996; K. Krajewski – T. Łabuszewski. Białostocki Okręg AK-AKO VII 1944 – VIII 1945. W-wa 1997; S. Buczyński. Suwalszczyzna 1939-1944. W-wa 1991; W. Żarski – Zajdler. Ruch oporu na Białostocczyźnie 1939-1944. Referat materiałowy. W-wa 1967; W. Liniarski. Odtwarzanie Sił Zbrojnych w Okręgu AK Białystok. W-wa 1971, mps.; Rozkaz Delegata Sił Zbrojnych na Kraj nr 319. W-wa 2001; Wyrok w procesie mjr-a A. Rybnika i W. Brulińskiego oraz działaczy Suwalsko-Augustowskiego obwodu WiN /w:/ ZH WiN nr 14. Kraków 2000; Księga ewidencyjna więźniów CWK Wronki nr 3193/46; USC Pruszków. Skrócony akt zgonu nr 415/93.






     


     
     



     



    12 wrzesień 2007 - 16 wrzesień 2010 r.
    @
    Layout i system zarządzania treścią wykonane przez: Lemon IT © 2005